Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эстониялық американдық сәулетші (1901–1974)
Estonian American architect (1901–1974)
Луи Исадор Кан (туған аты Ицзе Лейб Шмуйловский; 5 наурыз 1901 [ескі стиль бойынша 20 ақпан 1901] – 17 наурыз 1974) – Филадельфияда тұратын эстониялық текті американдық сәулетші. Филадельфиядағы бірнеше фирмада түрлі лауазымдарда жұмыс істегеннен кейін, 1935 жылы ол жеке шеберханасын ашты. Жеке практикасымен қатар, 1947 жылдан 1957 жылға дейін Йель архитектура мектебінде дизайн сыншысы және архитектура профессоры болып жұмыс істеді. 1957 жылдан өмірінің соңына дейін Пенсильвания университетінің Дизайн мектебінде архитектура профессоры болды. Кан монументалды және монолитті стильде шығармалар жасады; оның ауыр ғимараттары көбінесе салмағын, материалдарын немесе құрастырылу жолын жасырмайды. Ол AIA алтын медалімен және RIBA алтын медалімен марапатталды. Өлген кезде ол кейбірлер тарапынан «Американың ең көрнекті тірі сәулетшісі» деп есептелді. Кейбір дереккөздерде Пярну қаласы да айтылады. Ол балалық шағын Ресей империясының Ливония губерниясының құрамындағы Сааремаа аралындағы Курессареде өткізді. Үш жасында пештегі көмірді көріп, оның жарығына ғашы болды. Ол көмірді алжапырағына салып, ол тұтанды және бетін күйдірді. Ол өмірінің соңына дейін осы жараларды сақтап қалды. 1906 жылы оның отбасы АҚШ-қа эмиграциялады, себебі олар орыс-жапон соғысы кезінде әкесінің қайта әскерге шақырылуынан қорқыпты. Иммиграция процесінде оның туған жылы дұрыс емес жазылған болуы мүмкін. 2003 жылы оның ұлы түсірген деректі фильмде отбасының қарындаштарға қаражаты болмағанын айтады. Луидің суреттерінен аздап табыс табуы үшін олар күйген бұтақтардан өздері көмір таяқтарын жасады. Кейін ол үнсіз фильмдерге сүйемелдеу үшін пианинода ойнап ақша тапты. 1914 жылдың 15 мамырында АҚШ азаматы болып тіркелді. Оның әкесі 1915 жылы олардың тегін Кан деп өзгертті.
Louis Isadore Kahn (born Itze Leib Schmuilowsky; March 5 1901 [O. S. February 20 1901] – March 17, 1974) was an Estonian born American architect based in Philadelphia. After working in various capacities for several firms in Philadelphia, he founded his own atelier in 1935. While continuing his private practice, he served as a design critic and professor of architecture at Yale School of Architecture from 1947 to 1957. From 1957 until his death, he was a professor of architecture at the School of Design at the University of Pennsylvania. Kahn created a style that was monumental and monolithic; his heavy buildings for the most part do not hide their weight, their materials, or the way they are assembled. He was awarded the AIA Gold Medal and the RIBA Gold Medal. At the time of his death he was considered by some as "America's foremost living architect." although some sources mention Pärnu. He spent his early childhood in Kuressaare on the island of Saaremaa, then part of the Russian Empire's Livonian Governorate. At the age of three, he saw coals in the stove and was captivated by the light of the coal. He put the coal in his apron, which caught on fire and burned his face. He carried these scars for the rest of his life. In 1906, his family emigrated to the United States, as they feared that his father would be recalled into the military during the Russo Japanese War. His birth year may have been inaccurately recorded in the process of immigration. According to his son's 2003 documentary film, the family could not afford pencils. They made their own charcoal sticks from burnt twigs so that Louis could earn a little money from drawings. Later he earned money by playing piano to accompany silent movies in theaters. He became a naturalized citizen of the U. S. on May 15, 1914. His father changed their name to Kahn in 1915.
Жеке өмір
Хан үш әйелден үш бала сүйді. Әйелі Эстерден Сью Энн есімді қызы болды. Харриет Паттисоннан Натаниел Кан деген ұлы дүниеге келді. Энн Тинг – сәулетші және оқытушы, ал Харриет Паттисон – ландшафт сәулетін дамытушы. Пол Голдбергер жазған «The New York Times» газетіндегі Ханның қайтыс хабарында Эстер мен оның қызы ғана тірі қалғандар ретінде есімдері тізілген.
Kahn had three children with three women. With his wife Esther he had a daughter, Sue Ann. With Harriet Pattison, he had a son, Nathaniel Kahn. Anne Tyng was an architect and teacher, while Harriet Pattison was a pioneering landscape architect. Kahn's obituary in The New York Times, written by Paul Goldberger, mentions only Esther and his daughter by her as survivors.
Танымал мәдениетте
2003 жылы «Оскар» сыйлығына ұсынылған «Менің сәулетшім: Ұлының саяхаты» деректі фильмінің тақырыбы Кахн болды, оны оның ұлы Натаниел Кахн ұсынды.
Kahn was the subject of the 2003 Oscar nominated documentary film My Architect: A Son's Journey, presented by Nathaniel Kahn, his son.