Кіріспе

Американдық сәулетші (1902–1978)

Эдвард Дюрелл Стоун (9 наурыз 1902 – 6 тамыз 1978) – 1950-ші және 1960-шы жылдары салған формальды, әсем безендірілген ғимараттарымен танымал американдық сәулетші. Оның еңбектеріне Нью-Йорк қаласындағы Заманауи өнер мұражайы, Пуэрто-Рикодағы Понседегі Өнер мұражайы, Үндістанның Нью-Делидегі АҚШ елшілігі, Чикаго университетіндегі Келлер орталығы және Вашингтон қаласындағы Джон Ф. Кеннеди атты өнер орталығы жатады.

Өмір және жұмыс

Стоун Арканзас штатының Файетвилл қаласында туып өскен. Арканзас университетінде оқыды, онда Сигма Ну бауырластығына қосылды, сондай-ақ Гарвард пен М.И.Т.-ге де қабылданды, бірақ диплом алмады. 1927 жылы ол екі жылдық стипендиямен Еуропаны аралап шығу мүмкіндігін берген Ротч саяхат стипендиясын жеңіп алды. Стоун Еуропадағы жаңа архитектураға, кейін Халықаралық стиль деп аталатын ғимараттарға қатты әсерленді. 1929 жылы ол Америка Құрама Штаттарына оралып, Манхэттенде тұрақтап қалды. "Шюльце және Уивер" архитектура фирмасының тапсырысымен жаңа "Волдорф Астория" қонақ үйінің интерьерін жобалады. Кейін ол Рокфеллер орталығының архитекторларымен жұмыс істеді және Радио Сити музыка залының бас дизайнері болды. Стоун Халықаралық стильдің ерте жақтасы болды. Оның алғашқы тәуелсіз тапсырысы – 1933 жылы Нью-Йорктегі Маунт-Кискодағы Ричард Х. Мандел үйі. Одан кейін М. Кискодағы (1934) Ульрих Ковальски үйі және Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Альберт К. Кох үйі (1936) салынды. 1936 жылы Стоун Филип Л. Гудвинмен бірлесіп жобаланған жаңа Заманауи өнер мұражайының қосымша архитекторы болып таңдалды. Стоун сонымен қатар МоМА президенті Ансон Конгер Гудйерге жеке резиденция, А. Конгер Гудйер үйін (1938, Олд Вестбери, Нью-Йорк) жобалады. Ричард Х. Мандел үйі мен А. Конгер Гудйер үйі екеуі де тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Стоун АҚШ армиясына қатарына қосылды. Ол майор шеніне көтеріліп, Әскери-әуе күштерінің жоспарлау және жобалау бөлімінің бастығы болды. Соғыстан кейін Нью-Йоркке оралған Стоунға Панама қаласындағы он қабатты "Эль Панама" қонақ үйін (1946), Файетвиллдегі Арканзас университетінің Көркемсурет орталығын (1948) және Перудегі Лимадағы 850 төсекті "Hospital del Seguro Social del Empleado" ауруханасын (1950) жобалау тапсырылды. Стоунның ең танымал жұмысы – Үндістанның Нью-Делидегі АҚШ елшілігі (1959). Оған өзінің елдің сәулет мұрасын құрметтейтін заманауи ғимаратты құру міндеті жүктелді. Ол биік тұғырға орналасқан храмға ұқсас павильон жобалады. Франк Ллойд Райт елшілікті көрген ең әдемі ғимараттардың бірі деп атады, ал ол Америка сәулетшілер институтының (AIA) бірінші сыйлығын жеңіп алды. Кейінгі тапсырыстар, мысалы, Калифорния штатының Пало-Альто қаласындағы Стэнфорд университетінің медициналық орталығы (1955), Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Стюарт фармацевтикалық компаниясы (1956) және 1958 жылғы Брюссельдегі дүниежүзілік көрменің АҚШ павильоны (1957) елшілік үшін бастапқыда жобаланған элементтерді қайталады. Стюарт ғимараты мен Дүниежүзілік көрме павильоны екеуі де AIA сыйлықтарын жеңіп алды, ал Стоун 1958 жылы Институттың стипендиаттар колледжіне сайланды. Романтист ретінде сипатталатын Стоунның әсем дизайндары оған коммерциялық табыс әкелді. Бұл кезеңдегі ғимараттарға Солтүстік Каролина штатының заң шығарушы ғимараты (1960), Нилоредегі Пакистан ядролық ғылым және технология институты (1961), Вашингтондағы Ұлттық географиялық қоғам ғимараты (1961), Пуэрто-Рикодағы Понседегі Музео де Арта (1961), Альбани университетінің қала сыртындағы кампусы (1962), Вашингтондағы Джон Ф. Кеннеди сахналық өнер орталығы (1962), Нью-Йорктегі General Motors ғимараты (1964), Нью-Йорктегі Пурсистегі PepsiCo дүниежүзілік штаб-пәтері (1967), Массачусетс штатының Вурчестердегі Экотариум, Таллахассидегі Флорида штатының Капитал кешені және Чикагодағы Стандарттық мұнай ғимараты (қазіргі Аон орталығы) (барлығы 1970) кіреді. Стоун сонымен қатар Вермонт штатының Путни қаласындағы бұрынғы Уиндэм колледжінің сәулетшісі болды. Виндэм 1978 жылы жабылып, оның тасталған кампусын 1985 жылы қазіргі Лендмарк колледжі иеленді. Сонымен қатар, Стоун Калифорния штатының Клермонт қаласындағы Харви Мадд колледжін де жобалады. Харви Мадд колледжі – жоғары деңгейдегі жеке меншік либералды өнер колледжі, ал 2013 жылы Travel and Leisure Magazine журналы бойынша "Американың ең сұм колледж кампустарының" бірі. Стоун 1974 жылы зейнетке шығып, 1978 жылы қайтыс болды. Нью-Йорк қаласында өткен жерлеу рәсімінен кейін оның күлін туған қаласы Файетвиллге жерледі.

Жалпы сілтемелер

Эверетт, Дерек Р. "Заманауи штаттар үшін заманауи штат үйлері: Эдвард Дюрелл Стоунның Солтүстік Каролина және Флорида штатындағы Капитолий сәулеті". "Оңтүстік тарихшысы", 28-том (2007 жылғы көктем): 74–91 бб. Хед, Джеффри. "Стоунды қазу". "Метрополис" журналы, "Urban Journal", 2008 жылғы қаңтар. Хейер, Пол. Архитекторлар архитектура туралы: Америкадағы жаңа бағыттар. (Нью-Йорк: Walker & Co., 1966): 172–183 бб. Хантинг, Мэри Энн. "Эдвард Дюрелл Стоун: Түсінік және сын". (PhD диссертациясы, Нью-Йорк қалалық университетінің аспирантура орталығы, 2007). Хантинг, Мэри Энн. "Эдвард Дюрелл Стоун". Оксфорд сәулет, жоспарлау және сақтау библиографиясында. Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы, жарыққа шығуға дайын. Хантинг, Мэри Энн. "Шеберліктен өнеркәсіпке: Эдвард Дюрелл Стоунның сенатор Фулбрайт үшін жасаған жиһаздары". "Антиквариат" журналы (2004 жылғы мамыр): 110–121. Хантинг, Мэри Энн. "Стоунның мұрасы: кампус ғимараттарының бой көтеруі мен құлауы, 20-ғасырдың ортасындағы жетекші сәулетшінің көрегендігі". "Вандербильт журналы" (2014 жылғы жаз): *18–19, 78–79. Хантинг, Мэри Энн. "Ричард Х. Мандел үйі, Бедфорд Хиллс, Нью-Йорк". "Антикварлармен бірге өмір" ("Антиквариат" журналы, 2001 жылғы шілде): 72–83. Хантинг, Мэри Энн. "Эдвард Дюрелл Стоунның туындыларын қайта ашу". "Modern Magazine" журналы (2013 жылғы көктем): 70 және 72. Риччоти, Доминик. "Эдвард Дюрелл Стоун және Америкадағы халықаралық стиль: 1930 жылдардағы үйлер". "Американдық өнер журналы", 20-том, 3-нөмір (1988 жылғы жаз): 48–73 бб. Риччоти, Доминик. "Заманауи өнер мұражайының 1939 жылғы ғимараты: Гудвин Стоунның ынтымақтастығы". "Американдық өнер журналы", 17-том, 3-нөмір (1985 жылғы жаз): 51–76 бб.