Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі – Ненец автономиялық округі (Не́нецкий автоно́мный о́круг;) – Ресей Федерациясының федералдық субъектісі және Архангельск облысының автономиялық округі. Әкімшілік орталығы – Нариан-Мар қаласы. Оның ауданы және 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 42 090 адамды құрайды, бұл оны ең сирек қоныстанған федералдық субъект етеді. 2020 жылдың 13 мамырында екі федералдық субъектінің губернаторлары автономиялық округті Архангельск облысымен біріктіру жоспарын ұсынды, қыркүйекте референдум өткізу жоспарланған болатын, бірақ жергілікті тұрғындардың қарсылығына байланысты бірігу процесі толығымен тоқтатылды.
First level administrative division of Russia
The Nenets Autonomous Okrug (Не́нецкий автоно́мный о́круг; ) is a federal subject of Russia and an autonomous okrug of Arkhangelsk Oblast. Its administrative center is the town of Naryan Mar. It has an area of and a population of 42,090 as of the 2010 Census, making it the least populous federal subject. A plan to merge the autonomous okrug with Arkhangelsk Oblast was presented by the governors of both federal subjects on 13 May 2020, with a referendum planned for September, but was met with opposition by locals,
leading to the merger process being scrapped completely.
География
Бұл аймақтың арктикалық экологиясының бірнеше ерекше ерекшеліктері бар, олар қатал температура мен бірегей геологиялық аймақтан туындайды. Мұнда ақ аюлар кездеседі; іс жүзінде, мұндағы қосалқы популяция Баренц теңізі аймағымен байланысты генетикалық жағынан ерекше таксон болып табылады. Автономиялық округтың ауданы шамамен 177 000 км² құрайды. Әкімшілік тұрғысынан Нарьян-Мар қаласы Нарьян-Мар қалалық округі ретінде біріктірілген, ал аудан (географиялық тұрғыдан Коми Республикасының аумағымен қоршалған эксклав болып табылатын Харута елді мекенін қоса алғанда) Заполярный муниципалдық ауданы ретінде біріктірілген.
The arctic ecology of this area has a number of unique features derived from the extreme temperatures and unique geologic province. Polar bears are found in this locale; in fact, the sub population found here is a genetically distinct taxon associated with the Barents Sea region. The autonomous okrug has a size of approximately 177,000 km2, Municipally, the town of Naryan Mar is incorporated as Naryan Mar Urban Okrug, while the district (including the settlement of Kharuta, which geographically is an exclave surrounded by the territory of the Komi Republic) is incorporated as Zapolyarny Municipal District.
Мемлекеттік Дума депутаттары
Артур Чилингаров – Ресей Федерациясы Федералдық Ассамблеясының I, II, III, IV және V шақырылымдарының (1993 жылдан 2011 жылға дейін) Ненец бір мандатты сайлау округінің №218 депутаты. Владимир Пехтин – Ресей Федерациясы Федералдық Ассамблеясының VI шақырылымының (2011-2013 жылдар) Мемлекеттік Дума депутаты, «Бірыңғай Ресей» партиясының өңірлік тізімі бойынша сайланды. 2013 жылдың 20 ақпанында Пехтин кіріс және жылжымайтын мүлікті жасырғандығы туралы айыптауларға байланысты Мемлекеттік Дума депутаты лауазымынан өз еркімен бас тартты. Елена Вторигина – Ресей Федерациясы Федералдық Ассамблеясының VI шақырылымының Мемлекеттік Дума депутаты (2013 жылдың 3 сәуірінен бастап). «Бірыңғай Ресей» партиясының өңірлік тізімі бойынша сайланды. Ирина Чиркова – Ресей Федерациясы Федералдық Ассамблеясының VI шақырылымының Мемлекеттік Дума депутаты (2011 жылы Ресейдің Либералды-демократиялық партиясының өңірлік тізімі бойынша сайланды). Сергей Коткин – Ресей Федерациясы Федералдық Ассамблеясының VII шақырылымының Ненец бір мандатты сайлау округінің №221 депутаты.
Artur Chilingarov – Deputy of the State Duma of the Federal Assembly of Russia of the I, II, III, IV, and V convocations (from 1993 to 2011) in the Nenets single mandate constituency No. 218. Vladimir Pekhtin – Deputy of the State Duma of the Federal Assembly of Russia of the VI convocation (from 2011 to 2013), elected on the regional list of the United Russia party. On 20 February 2013, Pekhtin voluntarily resigned as a deputy of the State Duma in connection with allegations of concealing income and real estate. Elena Vtorygina – Deputy of the State Duma of the Federal Assembly of Russia of the VI convocation (since April 3, 2013). Elected on the regional list of the United Russia party. Irina Chirkova – Deputy of the State Duma of the Federal Assembly of Russia of the VI convocation (in 2011 she was elected on the regional list of Liberal Democratic Party of Russia. Sergey Kotkin – Deputy of the State Duma of the Federal Assembly of Russia of the VII convocation in the Nenets single mandate constituency No. 221.
Ерте тарих
Ненецтер туралы алғашқы жазба 11 ғасырдағы «Негізгі жылнамада» кездеседі, бұл 850-1110 жылдар аралығындағы Киев Русінің жылнамасы, бастапқыда 1113 жылы Киевте Нестор жазбагер жинақтаған. Ол кезде Киев Русі Новгородтың ықпалында болды, Киев Русінің Солтүстік-Шығыс аймақтарының барлығы да солай болды. «Заполярный» сөзі «Полярлық аймақтың ар жағы» деп аударылады, және бұл аймаққа осы ат берілуіне себеп, аймақтың басым бөлігі Арктика шеңберінің солтүстігінде орналасқандығы.
The first recorded mention of the Nenets people is found in the 11th century Primary Chronicle, a chronicle of Kievan Rus' from about 850 to 1110, originally compiled in Kiev about 1113 by Nestor the Chronicler. At the time, Kievan Rus was under the influence of Novgorod, as was the whole of the North Eastern territories of Kievan Rus'. Zapolyarny translates as "beyond the polar [circle]", and the district was given this name because the vast majority of the district's area lies north of the arctic circle.
Мұнай және газ
Заполярный ауданының экономикасында мұнай мен газ басымдық құрайды, бұл бүкіл округтегі өнеркәсіптік қызметтің шамамен 99% құрайды. 2021 жылы округтанғы экспорттың 99,9%-ы шикі мұнайды құрады, ал қалған 0,01%-ы тірі балықтан тұрды. Округте мұнай және газ барлаудың үстемдігіне байланысты түсімдер күрт өсті, 2007 жылы 190 миллион евро пайда болды, бұл он жыл бұрынғы 6,7 миллион евроға қарағанда әлдеқайда көп. Алайда, өнеркәсіптік және тұрғын үй құрылысына инвестициялар тиісінше 60,6% және 90,9% төмендеді.
The economy of Zapolyarny district is dominated by oil and gas, constituting around 99% of all industrial activity within the whole Okrug. In 2021, 99.9% of all exports from the Okrug were of crude petroleum, with the remaining 0.01% comprising fresh fish. The dominance of oil and gas exploration within the Okrug has seen associated revenues increase dramatically, with €190 million generated in 2007 compared to only €6.7 million ten years prior, However, investments in industrial and housing construction decreased by 60.6% and 90.9% respectively,
Спорт
Губернатор Игорь Кошин Ресейлік банди федерациясымен бандиді дамыту мәселелері жөнінде келіссөздер өткізді.
Governor Igor Koshin has had talks with the Russian Bandy Federation about developing bandy.