Кіріспе

Ухань, Қытай қаласынан келген кеспе тағамдары. Реганмьен, қытай тілінде «сусыз ыстық кеспе» деп аталады, сондай-ақ «құрғақ және дәмді кеспе» деп те аударылады, бұл Қытайдың орталық аймағындағы Хубэй провинциясының астанасы Ухань қаласының дәстүрлі тағамы. Ыстық құрғақ кеспе қытай тағам мәдениетінде 80 жылдық тарихқа ие; оның ерекшелігі – көптеген азиялық ыстық кеспе тағамдары сияқты сорпаға емес, соусқа дайындалатыны. Бұл Уханьдағы ең маңызды, танымал және сүйікті таңғы ас, көбінесе көшедегі сауда орындарында және тұрғын және бизнес аймақтарындағы мейрамханаларда сатылады. Мұндай таңғы ас, мысалы, ыстық құрғақ кеспе, шамамен сағат 5-тен бастап қолжетімді, ал Уханьдың түнгі базарларында кешкі шақта тамашалауға болады. Бұл кеспе бірнеше минуттың ішінде дайындалып, қолжетімді бағасымен ерекшеленеді, сондықтан таңғы ас ретінде өте танымал. Қаланың барлық жерінде ыстық құрғақ кеспеге арналған мейрамханаларды кездестіруге болады. Типик ыстық құрғақ кеспеге соя соусы, кунжут пастасы, тұздалған көкөністер (сәбіз және бұршақ), ұсақталған сарымсақ сабақтары және чили майы кіреді. Ыстық құрғақ кеспе, Шаньсидің пышақпен кесілген кеспесі (刀削面; 刀削麵; dāoxiāomiàn), Лянгуанның ифумианы, Сычуаньның даньданьмяны және Солтүстік Қытайдың чжацзянмянымен бірге «Халық газеті» «Қытайдың бес үздік кеспесі» деп атайды. 2013 жылы «Бизнес инсайдер» басылымы «Қытайдың 10 үздік танымал кеспесі» деген мақаласында CNTV реганмьенді Қытайдың ең жақсы кеспесі деп бағалағанын хабарлады. Ыстық құрғақ кеспе дайындау ерекшеліктері Ухань авторы Чи Лидің «Салқын немесе ыстық, тірі қалу жақсы» романында талқыланған.

Пісіру әдісі

Ыстық құрғақ лапшаның рецепті суық лапшадан және сорпалы лапшадан өзгеше, себебі бұл тағам қайнатылған сорпасыз ыстық күйде беріледі. Жаңа лапшаны күріш майымен араластырып, қайнаған суға салып пісіреді. Пісірілген және суытылған лапшалар серпімді болады. Тамақтан алдында лапшаны дәл сол әдіспен қайта пісіріп, көк пияз және соус қосады. Ыстық құрғақ лапша дайындағанда лапшаны конус пішіндес сүзгіге салып, қайнап тұрған суға қысқа уақытқа малып, содан кейін айналдырып, суын ағызады. Лапшаны қағаз ыдысқа құйып, күріш пастасы, тұз, бұрыш, қант, сірке су, соя соусы, қияқ және тұздалған редис қосып, үстінен құйып, араластырады.

Шығу тегі

Ухань қаласындағы жаз өте ұзаққа созылады, ал жоғары температура тағамның тез бұзылуына себеп болады. Сондықтан бұрын адамдар тағамның нашарлауын тежеу үшін лапшаға сілті қосатын, осыдан reganmian пайда болды. 1930 жылдардың басында Ханкоудағы ғибадатхананың жанында бұршақ лапшасы мен сорпа сату арқылы күнешілік қылған Бао Ли есімді саудагердің шағын дүкені болған. Бір күні Ли лапшасына кездейсоқ кунжут майын құйып алған, оны қайнатып, келесі күні пияз және басқа дәмдеуіштер қосып, таңертең сатқан. Лапшасының ерекше дәміне байланысты көпке танылып, клиенттер Бао Лиден бұл қандай лапша екенін сұраған, ол «ыстық құрғақ лапша» деп жауап берген. Осыдан бастап Бао Ли ыстық құрғақ лапшаға маманданған, ол Уханьда үлкен қызығушылық тудырған. Көптеген аспаздар одан үйреніп, ыстық құрғақ лапша жасауға бейімделген. Бірнеше жылдан кейін Цай есімді адам Манчунь көшесінің бұрышында ыстық құрғақ лапша дүкенін ашқан. Оны «Цай Лин Цзи» деп атаған, яғни «ақшаның мол көзі», ол Уханьдағы танымал дүкенге айналған. Кейіннен ол Ханкоу су мұнарасының қарсы жағындағы Чжуншан даңғылына көшіріліп, «Ухань ыстық құрғақ лапшасы» деп аталған. Ыстық құрғақ лапша – Ухань тұрғындарының таңғы астың бірінші таңдауы, оның Ухань халқы үшін маңыздылығын сөзбен жеткізудің қажеті жоқ. Уханьға басқа жерден келгендер Уханьды еске түсіргенде көбінесе ыстық құрғақ лапшаны есіне алады. Ухань тұрғындары мен Уханьда біраз уақыт тұрғандар үшін ыстық құрғақ лапша енді тек тағам ғана емес, жемесең туған жеріңді сағынатын, ал жесең дәмін ешқашан ұмытпайтын сезім. Reganmian сату орындары Уханьда кеңінен таралған. Ең алғашқы ресми дүкен – «Цай Лин Цзи». Жүз жылдық тарихында Цай Лин Цзидің ыстық құрғақ лапшасының жаңартылған және дәмді тағамдары көпшілік тарапынан жоғары бағаланып, Ухань тағамдарының символына айналды. Бірақ соңғы жылдары олардың сапасы төмендеді, бұл қала бойынша көптеп таралған ыстық құрғақ лапша орындарының дұрыс дамымауымен байланысты деп есептеледі.

Түрлілігі

Ыстық құрғақ лапшаны дайындау техникасының дамуы мен таралуы барысында Хэнань провинциясының Синьян қаласының халқы оны дайындаудың өзіндік ерекше тәсілін ойлап тапты, ол әрі қарай ыстық құрғақ лапшаның бір түріне айналды.