Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акулалар тұқымдасы Гинглимостоматидтер – емші акулалар деп аталатын кілем акулаларының дүниежүзілік тұқымдасы, құрамында үш туысқа жататын төрт түр бар. Тропикалық және субтропикалық сулардың жақын жағалауларында көп кездесетін бұл акулалар баяу және мінезді жағдайдағы түбінде тіршілік етеді. Олар жақын жағалау суларында кездесетін акулалардың ең көп тараған түрі. Емші акулалар әдетте тікелей қауіп төнген жағдайда ғана адамдарға шабуыл жасайды. "Емші акула" деген атаудың бір кездері Scyliorhinidae тұқымдасына жататын мысық акулаларын білдірген "нуссе" сөзінен бұрмаланғаны саналады. Гинглимостоматидтер акулалар тұқымдасының атауы грек тіліндегі "гинглимос" (γίγγλυμος) – "ілмек" және "стома" (στόμα) – "ауыз" сөздерінен шыққан.
Family of sharks
The Ginglymostomatidae are a cosmopolitan family of carpet sharks known as nurse sharks, containing four species in three genera. Common in shallow, tropical and subtropical waters, these sharks are sluggish and docile bottom dwellers. They are the most abundant species of shark found in shallow coastal waters. Nurse sharks typically attack humans only if directly threatened. The name nurse shark is thought to be a corruption of nusse, a name which once referred to the catsharks of the family Scyliorhinidae. The nurse shark family name, Ginglymostomatidae, derives from the Greek words ginglymos (γίγγλυμος) meaning "hinge" and stoma (στόμα) meaning "mouth".
Сипаттама
Ең ірі түрі, қарапайым аналық акула Ginglymostoma cirratum деп аталады, ұзындығы ; сары-қоңыр аналық акула Nebrius ferrugineus біршама кішірек, ал қысқа құйрықты аналық акула Pseudoginglymostoma brevicaudatum ұзындығы бойынша ең кішкентайы болып табылады. Осы үш түрдің біріншісінің салмағы 110 кг-ға дейін жетеді. Сарыдан қара қоңырға дейін түсті болатын аналық акулалардың күшті көкірек қанаттары, екі тікенсіз арқа қанаттары (екіншісі кішірек) жамбас және анус қанаттарының бойымен орналасқан, ал құйрығы акула денесінің ұзындығының төрттен бірінен асады. Аналық акулалардың аузы ерекшеленеді; ол көзге қарағанда алда және мұрыннан бұрын (субтерминалды) орналасқан, бұл осы акулалардың терең су тұрғындары (бенттік) екенін көрсетеді. Сондай-ақ, төменгі жақ сүйегінде екі ет тәрізді сезімтал мұртша бар, бұл химиорецепторлық органдар, олар аналық акулаларға шөгінділерге тығырылған жемді табуға көмектеседі. Әр көздің артында өте кішкентай, дөңгелек тесік – спиракула орналасқан, ол акуланың тыныс алу жүйесінің бөлігі. Тістері араланған, жапқыш тәрізді және жеке-жеке; басқа акулалар сияқты, тістері өмір бойы үнемі жаңаларымен алмастырылады.
The largest species, called simply the nurse shark Ginglymostoma cirratum, may reach a length of ; the tawny nurse shark Nebrius ferrugineus is somewhat smaller at , and the short tail nurse shark Pseudoginglymostoma brevicaudatum is by far the smallest at just in length. The first of the three species may reach a weight of 110 kg. Yellowish to dark brown in colour, nurse sharks have muscular pectoral fins, two spineless dorsal fins (the second of which is smaller) in line with the pelvic and anal fins, and a tail exceeding one quarter the shark's body length. The mouth of nurse sharks is most distinctive; it is far ahead of the eyes and before the snout (subterminal), an indication of the bottom dwelling (benthic) nature of these sharks. Also present on the lower jaw are two fleshy barbels, chemosensory organs which help the nurse sharks find prey hidden in the sediments. Behind each eye is a very small, circular opening called a spiracle, part of the shark's respiratory system. The serrated teeth are fan shaped and independent; like other sharks, the teeth are continually replaced throughout the animal's life.
Әдет-ғұрыптар
Медеуіл акулалары түнгі жануарлар, күнді 40-қа дейін жететін ірі, бейқызба топтарда өткізеді. Су астындағы тік беткейлердің астында немесе рифтердегі жарықшақтарда жасырынып, медеуіл акулалары белгілі бір тұрақтарды ұнатады және күн сайын соларға оралады. Түнде акулалар көбінесе жалғыз болады; олар уақытының көп бөлігін азық іздеп, теңіз түбіндегі шөгінділерді қарап өткізеді. Олардың рационы негізінен қыбыршақтар, моллюскалар, туникаттар және басқа балықтардан, әсіресе шағалақ балықтардан тұрады. Медеуіл акулаларының әдетте ұйықтап жатқан балықтарды пайдаланатыны айтылады, оларды әдетте акулалар ұстай алмайды; олардың кішкентай ауыздары жемнің мөлшерін шектесе де, акулалардың кең жұтқыншақтары белгілі бір клапан рөлін атқарады. Осылайша медеуіл акулалары жемді сорып ала алады. Сондай-ақ, медеуіл акулалары балдыр мен маржандарды да жейді.
Nurse sharks are nocturnal animals, spending the day in large inactive groups of up to 40 individuals. Hidden under submerged ledges or in crevices within the reef, the nurse sharks seem to prefer specific haunts and will return to them every day. By night, the sharks are largely solitary; they spend most of their time searching through the bottom sediments in search of food. Their diet consists primarily of crustaceans, molluscs, tunicates, and other fish, particularly stingrays. Nurse sharks are thought to take advantage of dormant fish which would otherwise be too fast for the sharks to catch; although their small mouths limit the size of prey items, the sharks' large throat cavities are used as a sort of bellows valve. In this way, nurse sharks are able to suck in their prey. Nurse sharks are also known to graze algae and coral.
Көбею
Жұптасу маусымы маусымның соңынан шілде айының аяғына дейін жалғасады. Барлық мейірімді акулалар аплаценттік тірі туғызғыштар, яғни жұмыртқалары аналық денесінде дамып, жарылады, содан кейін туғанша одан әрі жетіледі. Жүктілік мерзімі алты ай, әдетте 30-40 шағатай туады. Жұптасу циклі екі жылдық, себебі аналықтың жұмыртқалықтары келесі жұмыртқа партиясын өндіруге 18 ай уақыт керек. Жас мейірімді акулалар Гинглимостома цирратумда шамамен 30 см ұзындықта толыққанды дамыған күйінде туады. Олардың денесінде дақтар болады, бірақ жасы ұлғайған сайын олардың түсі солғын болады.
The mating season runs from late June to the end of July. All nurse sharks are aplacental viviparous, meaning the eggs develop and hatch within the body of the female, where the hatchlings develop further until live birth occurs. The gestation period is six months, with a typical litter of 30–40 pups. The mating cycle is biennial, as it takes 18 months for the female's ovaries to produce another batch of eggs. The young nurse sharks are born fully developed at about 30 cm long in Ginglymostoma cirratum. They possess a spotted coloration that fades with age.