Реджо-Калабрия: Италияның оңтүстік қаласы

Кіріспе

Калабриядағы қала, Италия. Реджио-ди-Калабрия (label=Калабриялық грек тілі), көбінесе және ресми түрде Реджио-Калабрия деп аталады, немесе жергілікті тұрғындары жай ғана Реджио дейді, Калабриядағы ең ірі қала және Калабрия аймақтық кеңесінің орны. Халық саны шамамен 150 000 мен 200 000 аралығында, Италиядағы халық саны бойынша жиырма бірінші қала, Модена және басқа итальян қалаларынан кейін, ал Еуропадағы ең көп халқы бар жүзінші қала. Реджио-Калабрия Жерорта теңізінің орталық бөлігіне жақын орналасқан және климатымен, этникалық және мәдени әртүрлілігімен танымал. Оңтүстік Италияның үшінші ірі экономикалық орталығы. 2015 жылы Италияда метрополиялық қала ретінде мойындалған метрополиялық аймақта шамамен 560 000 адам тұрады. Реджио Италия түбегінің "саусағында" орналасқан және Мессина бұғазы арқылы Сицилия аралынан бөлінеді. Аспаромонте тауларының етегінде орналасқан, бұл аймақтың ұзын, тік жарлы тау тізбегі. Аймақтың маңызды функционалдық орталығы ретінде, Сицилиядағы Мессина қаласымен тығыз тарихи, мәдени және экономикалық байланыстарға ие, 1 миллионнан кем халқы бар метрополияны құрайды. Реджио аймақтың ең көне қаласы, ал ежелгі заманда Магна Грецияның маңызды және гүлденген колониясы болған. 1908 жылғы құрылыс қиратушы жер сілкінісінен кейін қаланың көп бөлігі қирағаннан кейін жаңа қалалық жүйе құрылды. Бұл аймақта бұрын да бірнеше жер сілкінісі болған. Жер сілкінісінің себебі – Реджионың Еуразиялық плитада, Африкалық плитамен кездесетін жарық сызығының жанында орналасуы, бұл Калабрия мен Сицилияның екі еуропалық аймағын екі түрлі тектоникалық аймаққа бөледі. Жерорта теңізінің оңтүстік жағалауындағы аймақтық қызметтер мен көлік үшін маңызды экономикалық орталық. Реджио, Неаполь және Таранто қалаларымен бірге ежелгі Грецияға арналған Магна Греция ұлттық археологиялық мұражайына ие, бұл Италиядағы ең маңызды археологиялық мұражайлардың бірі (онда Риаче қолалары сақталады, грек қола мүсіншілігінің сирек мысалы, қаланың символына айналды). Реджио 1907 жылдан бері Бруттий және Лукания археологиялық басқармасының орталығы болып табылады. Қалада Реджина футбол клубы орналасқан, ол бұрын Италияның жоғары лигасына қатысқан. Негізінен Либерти стиліндегі ғимараттардан тұратын қала орталығы жағалау бойындағы параллель көшелермен сызықтық түрде дамыған, ал серуендеу жолы сирек кездесетін магнолиялар мен экзотикалық пальмалармен безендірілген. Реджио жиі қолданылатын лақап аттарымен танымал: грек тарихының куәсі болған Риаче қолаларынан кейін "қола қаласы"; тек осы аймақта өсірілетін "бергамот қаласы"; және Италияда тек Реджио жағажайынан ғана көрінетін оптикалық құбылыс – "Фатаморгана қаласы".

City in Calabria, Italy

Reggio di Calabria (; label=Calabrian Greek), commonly and officially referred to as Reggio Calabria, or simply Reggio by its inhabitants, is the largest city in Calabria as well as the seat of the Regional Council of Calabria. It has an estimated population between 150,000 and 200,000 and is the twenty first most populous city in Italy, after Modena and other Italian cities, and the 100th most populated city in Europe. Reggio Calabria is located near the center of the Mediterranean and is known for its climate, ethnic and cultural diversity. It is the third economic centre of mainland Southern Italy. About 560,000 people live in the metropolitan area, recognised in 2015 by Italy as a metropolitan city. Reggio is located on the "toe" of the Italian Peninsula and is separated from the island of Sicily by the Strait of Messina. It is situated on the slopes of the Aspromonte, a long, craggy mountain range that runs up through the centre of the region. As a major functional pole in the region, it has strong historical, cultural and economic ties with the city of Messina, which lies across the strait in Sicily, forming a metro city of less than 1 million people. Reggio is the oldest city in the region, and during ancient times, it was an important and flourishing colony of Magna Graecia. Reggio has a modern urban system, set up after the catastrophic earthquake of 1908, which destroyed most of the city. Before that seismic event, the region has been subject to several other previous earthquakes. The seismicity is caused by Reggio being on the Eurasian Plate near the faultline where it meets the African Plate that runs through the strait, dividing the two European regions of Calabria and Sicily into two different tectonic regions. It is a major economic centre for regional services and transport on the southern shores of the Mediterranean. Reggio, with Naples and Taranto, is home to one of the most important archaeological museums, the prestigious National Archaeological Museum of Magna Græcia, dedicated to Ancient Greece (which houses the Bronzes of Riace, rare example of Greek bronze sculpture, which became one of the symbols of the city). Reggio is the seat, since 1907, of the Archeological Superintendence of Bruttium and Lucania. The city is home to football club Reggina, that previously played in the Italian top flight. The city centre, consisting primarily of Liberty buildings, has a linear development along the coast with parallel streets, and the promenade is dotted with rare magnolias and exotic palms. Reggio has commonly used popular nicknames: The "city of Bronzes", after the Bronzes of Riace that are testimonials of its Greek origins; the "city of bergamot", which is exclusively cultivated in the region; and the "city of Fatamorgana", an optical phenomenon visible in Italy only from the Reggio seaside.

Этимология

3500 жылдық тарихында Реджио қаласының аты жиі өзгерген. Әр атау қаланың маңызды тарихи кезеңдерімен байланысты:

Эритра (грек тілінде "қызыл" мағынасында), гректерден бұрынғы елді мекеннің аты болған деседі. Регион (Ῥήγιον), б.з.д. 8-ші және 3-ші ғасырлардағы грек қаласы. Фойбея (Аполлон құдайының атымен), б.з.д. 4-ші ғасырда Сиракузаның Дионисий II билігінде болған қысқа мерзім. Regium немесе Rhegium, оның алғашқы латынша аты, б.з.д. 3-ші және 2-ші ғасырларда қолданылған. Рим империясы кезінде Rhegium Julii (Reggio Giulia). Рию, 10-шы және 11-ші ғасырлар аралығында Сицилия әмірлігінің қысқа мерзімді билігінде болған кездегі арабша аты. Риса, 11-ші және 12-ші ғасырлар аралығында Нормандар тұсында. Регольс, Арагон тажының астындағы Каталония аты, 13-ші ғасырдың соңында қолданылған. Reggio немесе Regio, орта ғасыр мен қазіргі замандағы әдеттегі итальяндық аты. Реджио ди Калабрия, Италия біріккеннен кейін (Солтүстік Италияда орналасқан Реджио ди Ломбардия немесе ди Моденадан ерекшелену үшін, ол Реджио nell'Emilia деп аталды). Қаланың топонимі итальян тіліндегі rec сөзінен шыққан болуы мүмкін ("патша" мағынасында, латын тіліндегі rex сөзімен байланысты). Ежелгі грек және римдік этимологтар оны грек тіліндегі ῥηγνυναι ("жару", "бөлшектеу") сөзінен шығарған, бұл Сицилияның Италия материгінен мифтік жер сілкінісі кезінде бөлінуімен байланысты.

Ежелгі заман

VIII ғасырда гректер келгенге дейінгі аймақтың тарихы нақты белгілі емес. Мифтік әңгімелерде аймақтағы түрлі халықтардың болғаны айтылады, олардың ішінде осктер (кейде опиктер деп те аталады), троялықтар, энотриандар, лигурлер, аузондықтар, мамертиндықтар, тауреандықтар, сикулдер, моргеттер және италиялықтар бар. Олар Реджио маңындағы жерлер алғашқыда Сатурния немесе Нептуния деп аталғанын да хабарлайды. "Италия" атауы бастапқыда Реджионың өзіндегі аймаққа қатысты, кейіннен қазіргі Оңтүстік Калабрияны (кейінірек Бруттий деп аталды) қамтыды, ал б.з.д. үшінші ғасырында бүкіл Италия түбегінің атауы болды. Кумадан кейін Реджио Оңтүстік Италиядағы алғашқы грек колонияларының бірі болды. Колонияға Халкис тұрғындары б.з.д. 730 немесе 743 жылы қоныстанды. Регион Магна Грециядағы маңызды қалалардың бірі болды және Анаксилас билік еткен б.з.д. V және VI ғасырларда үлкен экономикалық және саяси қуатқа ие болды, ол б.з.д. 494 жылдан 476 жылға дейін тиран ретінде билік жүргізді. Анаксилас Занклені (қазіргі Мессина) басып алып, Регияның билігін Мессина бұғазының екі жағалауына жеткізді. Ол б.з.д. 477 жылы Локриді де басып алуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. 476 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның екі ұлы билік жүргізуге тым жас болғандықтан, билікті олардың регенті Микит ұстады. Оның басшылығымен Регион б.з.д. 471 жылы Кампанияда Пиксус (қазіргі Поликастро Бусентино) колониясын құрды. Сиракузалық Иерон I б.з.д. 467 жылы Микиттің биліктен алынуын ұйымдастырды, содан кейін Анаксиластың ұлдары б.з.д. 461 жылы биліктен қуылғанға дейін өздігінен билік жүргізді. Пелопоннес соғысы кезінде Регион Афинамен одақтасты. Афиналық жазуда (IG I3 53) осы одақтың б.з.д. 433 жылы жаңарып жазылғаны көрсетілген. Афиналықтар Регионды Бірінші Сицилия жорығы кезінде (б.з.д. 427–425 жж.) Локримен соғыста қолдады. Алайда, афинялықтар б.з.д. 415–413 жж. Сицилия жорығын бастағанда, Регион оларға тек шектеулі көмек көрсетті. Үшінші Сицилия соғысы кезінде Регион Дионисий I Сиракузаға қарсы шықты. Ол б.з.д. 396 жылы қалаға алғаш рет шабуыл жасады, бірақ қайтарылды. Дионисий б.з.д. 389 жылы Регия флотын жойды, 388 жылы қаланы тағы қоршады және ақыры 387 жылы құлаған кезде оны қиратты. Оның ұлы Дионисий II б.з.д. 360-шы жылдары қаланы "Фобея" деп қайта құрды. 356 жылы Сиракузадан қуылғаннан кейін, ол Фибеяны өз бақылауында сақтап қалды, бірақ 351 жылы Лептиний мен Каллип басқарған Сиракуза әскерлері оны басып алды. Содан кейін Регион өзінің бастапқы атына қайта оралды. Рим әскерлері Децийді биліктен алып тастады және қаланың тәуелсіздігін б.з.д. 271 жылы қалпына келтірді. Содан кейін Региум Римнің маңызды одақтасы болды, муниципиум және социо-навалис (теңіз одақтасы) мәртебесіне ие болды. Ол гректердің салты мен тілін, сондай-ақ монета соғуды сақтап қалды. алғашқы жергілікті христиандарды дінге өткізіп, дәстүр бойынша Бруттийдің христиандануының негізін қалады. Рим империясы кезінде Региумда тоғыз монша болған, олардың біреуі бүгінге дейін теңіз жағасында көрінеді. Сейсмикалық белсенділігіне байланысты аймақ жиі жер сілкінісінен зардап шекті, мысалы, б.з.д. 91 жылы, 17 жылы, 305 жылы және 374 жылы.

The history of the area before the arrival of the Greeks in the eighth century BC is not reliably known. Mythical accounts record a series of different peoples in the region, including the Osci (sometimes referred to as Opici), Trojans, Oenotrians, Ligures, Ausones, Mamertines, Taureani, Sicels, Morgetes and Itali. They also claim that the land around Reggio was first known as Saturnia, or Neptunia. The term 'Italia' initially referred to the area around Reggio itself, before expanding to cover present day southern Calabria (later known as Bruttium), and finally becoming the name of the whole Italian peninsula around the third century BC. After Cumae, Reggio was one of the first Greek colonies in southern Italy. The colony was settled by the inhabitants of Chalcis in 730 or 743 BC

Rhegion was one of the most important cities in Magna Graecia, reaching great economic and political power during the 5th and 6th centuries BC under Anaxilas, who reigned as tyrant from 494 to 476 BC. Anaxilas conquered Zancle (modern Messina), extending Rhegian control over both shores of the Straits of Messina. He attempted to conquer Locri as well in 477 BC but was rebuffed. When he died in 476 BC, his two sons were too young to rule, so power was held by their regent Micythus. Under his rule, Rhegion founded a colony, Pyxous (modern Policastro Bussentino) in Campania in 471 BC. Hieron I of Syracuse orchestrated Micythus' removal from power in 467 BC, after which Anaxilas' sons ruled on their own until they were deposed in 461 BC. During the Peloponnesian War, Rhegion allied with Athens. An Athenian inscription (IG I3 53) reports a renewal of this alliance in 433 BC. The Athenians supported Rhegion in a war with Locri during the First Sicilian Expedition (427–425 BC). However, when the Athenians launched the much larger Sicilian Expedition of 415–413 BC, Rhegion offered them only limited assistance. During the Third Sicilian War, Rhegion became hostile to Dionysius I of Syracuse. He attacked the city for the first time in 396 BC, but he was rebuffed. Dionysius destroyed the Rhegian navy in 389 BC, besieged the city again in 388 BC and, when it finally fell in 387 BC, destroyed it. His son, Dionysius II refounded the city as 'Phoebeia' in the 360s BC. When he was expelled from Syracuse in 356 BC, he retained control of Phoebeia, but it was captured by Syracusan forces led by Leptines and Callippus in 351 BC. Rhegion then reverted to its original name. Roman forces deposed Decius and restored the city's independence in 271 BC. Thereafter, Rhegium was an important ally of Rome, with the status of municipium and socia navalis (naval ally). It retained its Greek customs and language, as well as its mint. converting the first local Christians and, according to tradition, laying the foundations of the Christianization of Bruttium. Rhegium boasted in imperial times nine thermal baths, one of which is still visible today on the sea front. Due to its seismic activity, the area was often damaged by earthquakes, such as in 91 BC, AD 17, 305 and 374.

Орта ғасырлар

Қаланың стратегиялық маңыздылығына байланысты ерте орта ғасырларда Реджиоға көптеген басқыншы әскерлер келді. 5-6 ғасырларда вандалдар, ломбардтар және готтар шабуыл жасады. Содан кейін Византия билігі кезінде ол Италиядағы Византия иеліктерінің ірі қаласына айналды және 536 мен 1060 жылдар аралығында бірнеше рет Калабрия герцогтығының астанасы болды. 6 ғасырда ломбардтар мен византиялықтар арасындағы соғыстардан кейін Бруттий Калабрия деп аталды. Византия мәдениетінің орталығы болғандықтан, ондағы монахтар ежелгі классикалық еңбектерді көшіру жұмыстарын жүзеге асырды. 15 ғасырға дейін Реджио Италиядағы грек шіркеуінің ең маңызды епископтықтарының бірі болды – тіпті бүгін де жергілікті тілде грек сөздері қолданылады және танылады, ал византиялық терминдер жергілікті діни рәсімдерде, иконаларда және тіпті жергілікті рецептерде кездеседі. Осы кезеңде Пелопоннеске славян шапқыншылығынан қашқан гректердің үнемі көшіп келуі қаланың грек элементін одан әрі күшейтті. 918 жылы арабтар Реджионы басып алып, тұрғындарының кейбіреулерін кепілге алды немесе құл ретінде ұстады. 10-11 ғасырларда қала қысқа мерзімге арабтардың билігінде болды және Рива (немесе кейде Рю) деп аталды, Сицилия әмірлігінің бір бөлігіне айналды. Араб билігі кезінде Калабрияға цитрус жемістері, жібек құрты ағаштары (жібек өндірісінде қолданылады) және баклажан сияқты жергілікті көкөністерді пісірудің бірнеше тәсілдері сияқты пайдалы идеялар енгізілді. Арабтар мұзды сусын мен балмұздақты таныстырды, сонымен қатар суару үшін ауыл шаруашылығы және гидравликалық техниканы жақсартты. 1060 жылы Роберт Гискард пен Сицилияның Рожер I басқаруымен нормандар Реджионы басып алды, бірақ грек мәдени және діни элементтері 17 ғасырға дейін сақталды. 1194 жылы Реджио және бүкіл Оңтүстік Италия Хогенштауфендерге қарасты, олар 1266 жылға дейін билік етті. 1234 жылы король Фридрих II жарлығымен қалалық жәрмеңке құрылды. 1282 жылы Сицилиялық кешкі ас кезінде Реджио Мессина және басқа Шығыс Сицилия қалаларын қолдады, себебі олардың ортақ тарихы, сауда және мәдени мүдделері болды. 1147 жылдан 1443 жылға дейін және 1465 жылдан 1582 жылға дейін Реджио Калабрияның Giustizierato астанасы болды. Ол Анжу үйіне қарсы арагондықтарды қолдады. 14 ғасырда ол жаңа әкімшілік өкілеттіктер алды. Ғалымдар еврей баспасының Римде басталғанын ескерсе де, Реджионың еврей қауымы да әлемдік деңгейде жібек бояу және сауда саласындағы жетекшілердің бірі саналды: Реджиода тоқылған жібек испандықтар, генуэздіктер, голландтар, ағылшындар және венециялықтар тарапынан бағаланды және сатып алынды, өйткені ол Неаполь Корольдігіндегі ең жақсы жібек ретінде танылды. 1558 жылы Реджиоға барбариялық қарақшылар шабуыл жасағаннан кейін, олар тұрғындарының көп бөлігін Триполиге құл ретінде алып кетті. 1714 жылы Оңтүстік Италия тағы да Австрия Габсбургтарының меншігіне көшті, олар 1734 жылға дейін билік етті, содан кейін Испанияның Бурбондарымен ауыстырылды. Реджио 1759 жылдан 1860 жылға дейін Калабрия Ulteriore Prima астанасы болды. 1783 жылы қатты жер сілкінісі Реджиоға, Оңтүстік Калабрияның барлық аймағына және Мессинаға зиян келтірді. Бағалы цитрус жемісі бергамот апельсині 15 ғасырдан бері Реджио аймағында өсіріліп келеді. 1750 жылға қарай ол Реджионың Рада-Джунчи ауданында қарқынды өсірілді және әлемдегі алғашқы өсімдік плантациясы болды.

Numerous occupying armies came to Reggio during the early Middle Ages due to the city's strategic importance. Invasions by the Vandals, the Lombards and the Goths occurred in the 5th–6th centuries. Then, under Byzantine rule, it became a metropolis of the Byzantine possessions in Italy and was also the capital of the Duchy of Calabria several times between 536 and 1060 AD. Following wars between the Lombards and Byzantines in the 6th century, Bruttium was renamed Calabria. As a Byzantine centre of culture, certain monks there undertook scribal work, carrying out the transcription of ancient classical works. Until the 15th century, Reggio was one of the most important Greek rite Bishoprics in Italy—even today Greek words are used and are recognisable in local speech and Byzantine terms can be found in local liturgy, in religious icons and even in local recipes. During this period, constant migrations of Greeks fleeing the Slavic invasion of Peloponnese, further strengthened the Hellenic element of the city. The Arabs occupied Reggio in 918 and held some of its inhabitants to ransom or kept them prisoners as slaves. For brief periods in the 10th–11th centuries the city was ruled by the Arabs and, renamed Rivàh (or sometimes Rŷu), became part of the Emirate of Sicily. During the period of Arab rule various beneficial ideas were introduced into Calabria, such as citrus fruit trees, mulberry trees (used in silk production) and several ways of cooking local vegetables such as aubergines. The Arabs introduced water ices and ice cream and also greatly improved agricultural and hydraulic techniques for irrigation. In 1060 the Normans, under Robert Guiscard and Roger I of Sicily, captured Reggio but Greek cultural and religious elements persisted until the 17th century. In 1194 Reggio and the whole of southern Italy went to the Hohenstaufen, who held it until 1266. In 1234 the town fair was established by decree of King Frederick II. In 1282, during the Sicilian Vespers, Reggio rallied in support of Messina and the other oriental Sicily cities because of the shared history, commercial and cultural interests. From 1147 to 1443 and again from 1465 to 1582, Reggio was the capital of the Calabrian Giustizierato. It supported the Aragonese forces against the House of Anjou. In the 14th century it obtained new administrative powers. even though scholars consider Rome as the city where Hebrew printing began. The Jewish community of Reggio was also considered to be among the foremost internationally, for the dyeing and the trading of silk: silk woven in Reggio was esteemed and bought by the Spaniards, the Genoese, the Dutch, the English and the Venetians, as it was recognised as the best silk in the Kingdom of Naples. After Barbary pirates attacked Reggio in 1558, they took most of its inhabitants as slaves to Tripoli. In 1714, southern Italy became once more property of the Austrian Habsburgs, who remained until 1734, when they were replaced by the Bourbons of Spain. Reggio was the capital of Calabria Ulteriore Prima from 1759 to 1860. In 1783, a disastrous earthquake damaged Reggio, all of southern Calabria and Messina. The precious citrus fruit, Bergamot orange, had been cultivated and used in the Reggio area since the 15th century. By 1750 it was being grown intensively in the Rada Giunchi area of Reggio and was the first plantation of its kind in the world.

Соңғы заманауи және қазіргі заман

1860 жылғы 21 тамызда атақты шайқас кезінде Джузеппе Гарибальди Екі Сицилия Корольдігін бағындырды. Бруно Антонио Росси (тарихшы Доменико Спано Болани есімімен, бұрынғы аласапыран жылдары азаматтарға көмектескен Реджио қаласының мэрі) Корольдікте жаңа Гарибальди диктатурасын алғаш рет жариялады және Франциск II билігінің аяқталуын белгіледі. 1908 жылғы 28 желтоқсанда сағат 5:21-де қала күшті жер сілкінісіне ұшырады және 31 секунд бойы қатты дірілдеді. Мессинадағы зардап одан да ауыр болды. Реджиода 25 000 адам, ал Мессинада 65 000 адам қаза тапты деген есеп бар. Реджио халқының 27%-ы, ал Мессинаның 42%-ы жоғалды. Жер сілкінісінен кейін он минут өткен соң, жағажайға қарай қашуға тырысқандар 10 метрлік цунами толқынымен шайылып кетті. 6-12 метрлік үш толқын жағалаудың барлық бөлігін жойып жіберді. 1908 жылғы Мессина жер сілкінісі қазіргі Батыс Еуропа тарихындағы ең қатты жер сілкіністерінің бірі болып саналады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде стратегиялық әскери орналасқандықтан, қала ауыр әуе шабуылына ұшырады және 1943 жылы британдық Сегізінші армияның шабуыл мақсаты ретінде пайдаланылды, нәтижесінде қала басылып алынды. Соғыстан кейін Реджио айтарлықтай қалпына келді. 1970-1971 жылдары қалада жаңа құрылған Калабрия аймағының астанасы ретінде Катанзароны таңдауға қарсы халықтық көтеріліс – «Моти ди Реджио» болды. Көтеріліс Италия әлеуметтік қозғалысының жас неофашистері тарапынан басқарылды, олар Калабрияда орналасқан мафиялық қылмыстық ұйым «Ндрангета» тарапынан қолдау алды. Реджио Калабриядағы наразылық акциялары – бұл жемқорлыққа және өндірістік жоспарлаудың болмауына деген наразылықтың көрінісі болды. 1970 және 1980 жылдары Реджио «Ндрангета» ұйымдасқан қылмысының күшеюімен және қалалық құлдыраумен күресті. Қалада Конделло Имерти және Де Стефано Тегано сынды бірнеше «ндрин» тобы болды, олар осы кезеңде бір-бірімен қанды соғыстарға қатысты. «Ндрангета» қаладағы барлық дүкендер мен кәсіпкерлерден қорғау ақысын (пиццо) талап етеді және бөлшек саудагерлерге лицензия беруде қалалық кеңестен гөрі көп билікке ие. 2012 жылғы 9 қазанда Италия үкіметі «Ндрангетаның» қатысуына байланысты Реджио Калабрия қалалық кеңесін тарату туралы шешім қабылдады. Бұл шешім 2002 жылдан 2010 жылға дейін мэр болған Джузеппе Скопеллитидің 10 жылдық оңшыл билігі кезінде кейбір кеңесшілердің күшті қылмыстық синдикатпен байланысы бар деген күдік туғаннан кейін қабылданды. Оның орнын басушы, оңшыл мэр Деметрио Арена және барлық 30 қалалық кеңесшілер жергілікті билікте «мафиялық жұқпаның» алдын алу үшін қызметтен босатылды. Бұл ұйымдасқан қылмыспен байланысы бар деген күдікпен провинциялық астананың бүкіл үкіметін таратудың алғашқы жағдайы болды. Жаңа сайлау өткізілгенге дейін үш комиссар 18 ай бойы қаланы басқарды. 2016 жылғы антимафиялық тергеушілердің мәлімдемесіне сәйкес, Скопеллити «Ндрангетаның» дауысы арқасында сайланды.

On 21 August 1860, during the famous (Cathedral Square Battle), Giuseppe Garibaldi conquered the Kingdom of the Two Sicilies. Bruno Antonio Rossi (the mayor of Reggio after the historian Domenico Spanò Bolani, who helped the citizenship during the previous turbulent years) was the first in the kingdom to proclaim the new Garibaldi Dictatorship and the end of the rule of Francis II. On 28 December 1908, at 5:21 am, the town was hit by a heavy earthquake and shook violently for 31 seconds. Damage was even worse in Messina across the Straits. It is estimated that 25,000 people perished in Reggio and 65,000 in Messina. Reggio lost 27% of its inhabitants and Messina lost 42%. Ten minutes after the catastrophic earthquake, those who tried to escape by running towards the open spaces of the coast were engulfed by a 10 metre high tsunami. Three waves of 6–12 metres swept away the whole waterfront. The 1908 Messina earthquake remains one of the worst on record in modern western European history. During the World War II, due to its strategic military position, it suffered a devastating air raid and was used as the invasion target by the British Eighth Army in 1943, which led to the city's capture. After the war Reggio recovered considerably. During 1970–71 the city was the scene of a popular uprising—known as the Moti di Reggio—against the government choice of Catanzaro as capital of the newly instituted Region of Calabria. The revolt was taken over by young neofascists of the Italian Social Movement, backed by the 'Ndrangheta, a Mafia type criminal organisation based in Calabria. The Reggio Calabria protests were the expression of malcontent about cronyism and the lack of industrial planning. In the 1970s and 1980s, Reggio went through twenty years of increasing organized crime by the 'Ndrangheta as well as urban decay. The town is home to several 'ndrine, such as the Condello Imerti and the De Stefano Tegano clans, who were involved in bloody wars against each other during this period. The 'Ndrangheta extorts protection money (pizzo) from every shop and viable business in town and has more power than the city council in awarding licences to retailers. On 9 October 2012, the Italian government decided to dissolve the city council of Reggio Calabria for infiltration by the 'Ndrangheta. The move came after some councillors were suspected of having ties to the powerful crime syndicate, under the 10 year centre right rule of Giuseppe Scopelliti, mayor from 2002 to 2010. His successor, the centre right mayor Demetrio Arena and all 30 city councillors, were sacked to prevent any "mafia contagion" in the local government. It was the first time that the entire government of a provincial capital had been dismissed over suspected links to organized crime. Three commissioners ran the city for 18 months until a new election. According to anti mafia investigators in 2016, Scopelliti was elected thanks to votes from the 'Ndrangheta.

Тарихтағы жер сілкіністері

Реджио ғасырлар бойы бірнеше рет жер сілкінісінен қирады, мысалы, б.з.д. 91 жылы, содан кейін қала император Августтың бұйрығымен қайта жаратылды, одан кейін б.з. 17 жылы тағы бір жер сілкінісі болды; б.з. 305 жылы және б.з. 374 жылы тағы да жер сілкінісі болды. 1562 жылы қаланың табиғи ортағасырлық порты жойылды және ежелгі заманда Паллантион деп аталған Каламизизи мүйісі су астында қалды, онда бірінші грек қоныс салушылары, Калкидес тайпасы, қоныс тепкен дегенді айтады. 1783 жылғы және 1908 жылғы, адамзат естелігінде Еуропадағы ең ауыр табиғи апат болған жер сілкінісі қаланың қалалық бейнесін терең өзгертіп, 1784 жылы Джованбатиста Мори және 1911 жылы жоспарланған тура, қиылысатын көшелердің қазіргі орналасуына әкелді. Бірақ сол кездегі қала құрылысы саясатының кейбіреуі Реджионың сәулет тарихын ескермей шешілді, мысалы, 1923 жылғы соңғы үлкен жер сілкінісінен кейін қамалдың қалған Норман бөлігінің бұзылуы осыны көрсетеді.

Реджиоға келген еуропалық саяхатшылар

Реджио мен Калабрия аймағы алғашқы Солтүстік Еуропа саяхатшылары үшін Сицилия мен Неаполь сияқты танымал болмаса да, фламанд Питер Брюгель (шамамен 1550 жылы), неміс саяхатшы (1767 жылы), француз Жан-Клод Ришар де Сент-Нон (1778 жылы) және Стендаль (1817 жылы) сияқты бірнеше белгілі тұлғалар Реджиоға сапар шекті. Сонымен қатар, британдық саяхатшылар Генри Суинберн (шамамен 1775 жылы), Ричард Кеппел Крейвен (шамамен 1820 жылы), Крауфурд Тейт Рамадж (1828 жылы), Струттар отбасы және Элизабет Байрон (1840 жылы), Эдвард Лир (1847 жылы), Норман Дуглас (1911 жылы), Д. Х. Лоуренс (шамамен 1920 жылы), Эрик Уэптон (1950 жылдары) және бельгиялық Жюль Дестри (1915 және 1930 жылдары) да Реджиоға келді.

География

Халық тығыздығы ерекше жоғары Реджио Калабрия 386 еуропалық қаланың зерттеуіндегі ең аз жасыл кеңістігіне ие болды. Зерттеуде жасыл кеңістіктің жабуы айтарлықтай ерекшеленетіні, орташа көрсеткіш 18,6 пайызды құрайтыны және "Реджио-ди-Калабрияда (Италия) 1,9 пайызды, ал Ферролда (Испания) 46 пайызды" құрағаны туралы хабарланды. Зерттеу сондай-ақ "адам басына шаққандағы жасыл кеңістік көлемі екі рет өзгеше, Кадис, Фуэнлабрада және Альмерия (Испания) мен Реджио-ди-Калабрия (Италия) қалаларында 3-4 м² болса, Лиеж (Бельгия), Оулу (Финляндия) және Валенсиен (Франция) қалаларында 300 м²-ден астамды құрайды" деп көрсетеді. Дегенмен, қала сыртындағы жақын орналасқан биік аймақтарда көптеген жасыл кеңістіктер мен кең орман бар. Олардың ішінде Аспромонте ұлттық паркі де бар.

Климат

Кёппен климаттық жіктеліміне сәйкес Реджо-Калабрияда типтік Жерорта теңізі климаты басым (Кёппен: Csa). Оның климаты Мессинадан, тік өткелдің екінші жағында орналасқан қаладан, күндіз жылырақ, ал түндері салқынырақ болады. Жауын-шашын мөлшері де айқын айырмашылықты құрайды, себебі Мессина шамамен көбірек жауын алады.

Әкімшілік бөлініс және қалалық басқару

Реджио муниципалитеті 15 субмуниципалитетке (circoscrizioni) бөлінген, құрамында Катона, Галлико, Арчи, Пентимеле, Галлина, Мосоррофа (Мессорофе), Орти (Ортиои), Пелларо (Пелларос) және Сарацинелло frazioni ("бөлімшелер", көбінесе ауылдар мен шағын елді мекендер) бар. Олар: Centro Storico (1-ші); Пинета Зерби, Тремулини және Эремо (2-ші); Санта Катерина, Сан Брунелло және Вито (3-ші); Трабочетто, Кондера және Спирито Санто (4-ші); Рионе Ферровиери, Стадио және Геббионе (5-ші); Сбарре (6-шы); Сан-Джорджо, Модена, Сцидо және Сан-Сперато (7-ші); Катона, Саличе, Розали және Вилла Сан-Джузеппе (8-ші); Галлико және Самбателло (9-шы); Арчи (10-шы); Орти, Подари және Террети (11-ші); Каннаво, Мосоррофа және Катафорио (12-ші); Раваньезе, Сан-Грегорио, Кроче Валанди және Тронка (13-шы); Галлина (14-шы); Пелларо және Бокале (15-ші).

Экономика

Реджио халқы көп болғанына қарамастан, шалқыған ауылдық атмосферасын сақтап тұр. Қаладағы өнеркәсіп көбінесе ауыл шаруашылығы мен экспортқа, жемістерге, темекіге, қызыл шөпке және парфюмерия өндірісінде қолданылатын бергамоттың құнды эссенциясына негізделген. Реджио – ірі балық аулау өнеркәсібіне ие портовый қала. Қаланың жағажайлары танымал туристік орынға айналды. Туризм Ион теңізінің жағалауында (Коста-Йоника), Тиррен теңізінің жағалауында (Коста-Виола, Көгілдір жағалау) және қаланың артындағы Аспромонте тауында орналасқан, онда Аспромонте ұлттық паркінің табиғи қорығы бар. Теңіз деңгейінен 1300–1950 метр биіктікте, қармен жабылған Этна тауынан бастап Эолид аралдарына дейін Мессина бұғазының панорамалық көрінісін тамашалауға болады.

Қалдықтар, шіркеулер және соборлар

540 жылға дейін салынған және нормандықтар, кейін арагондықтар 1459 жылы кеңейткен, 19 ғасырдың соңында және 1923 жылы ішінара бұзылған қамал қазірде көркемсурет көрмелеріне үй иесі. Реджио соборы, 1908 жылғы Мессина жер сілкінісінен кейін қайта салынған. Спирито Санто ауданындағы Әулие Гаэтано Катаносо шіркеуі. Шіркеуде сол атпен аталатын әулиенің шыны қабірі, сондай-ақ ғибадатхана мен мұражай экспонаттары орналасқан. Византия-норман стилінде салынған Оптиматтар шіркеуі, онда ортағасырлық өнер туындылары бар.

Мұражайлар, сарайлар мен театрлар

Музео Национал делла Магна Греция (Магна Греция ұлттық археологиялық мұражайы), ежелгі Грекияға арналған, бұрынғы Қалалық мұражайдың (1819 жылы құрылған) мұрагері; оның ғимараты 1932 жылы Марчелло Пьячентини жобасымен, археологиялық бақылаушы Эдоардо Галлидің қолдауымен салынған. Вилла Генуялық Зерби – 14 ғасырғы венециандық стильдегі (неоготика) заманауи вилла. Ол Оңтүстік Италиядағы Венеция биенналесінің көрмелерін өткізеді. Нецци сарайы – неоклассикалық стильдегі сарай. Бұл 1908 жылғы жер сілкінісінен аман қалған 19 ғасырға жататын сирек ғимараттардың бірі. Пинакотека Коммунале ("Қалалық өнер галереясы") Антонелло да Мессинаның ("Періштелер Авраамға қызмет етеді" және "Өкінішпен киелі Жером"), Маттия Прети, Лука Джордано, Джузеппе Бенессай және тағы басқалардың туындыларын ұстап тұрады. Пикколо Музео Сан-Паоло – ортағасырлық Византия және Ресей өнерінің жәдігерлерін жинаған мұражай.

Археологиялық және табиғи нысандар

Калабрия ескерткіштерін қадағалау басқармасы, 1907 жылы Бруттиум мен Луканияның археологиялық қадағалауы ретінде құрылған. Ұлы Грекияның маңызды Ұлттық мұражайында көрінетін Риаке қолалары Реджиодағы негізгі туристік орындардың бірі болып табылады. Қала орталығында орналасқан Lungomare Falcomatà теңіз жағалауындағы серуендеу жолы, жүзуге арналған орын және жазғы ойын-сауықтардың басты символы; оны Нандо Мартеллини, Габриэле Д’Аннунционың сөзін келтіре отырып, "Италияның ең әдемі шақырымы" деп атады. Теңізге қарап тұрған ботаникалық бақтар. Ежелгі қаланың қабырғалары, грек қабырғаларының сақталған сирек мысалдарының бірі, төрт жеке бөлікке бөлінген. Фалькомата жағалауындағы қабырға б.з.б. 5-4 ғасырларға жатады және Сиракузаның Дионисий II-сі қаланың қайта құрылысына байланысты саналады. Теңіз жағалауындағы рим ванналарының қалдықтары. Ұлы Грекия дәуірінен бүгінгі күнге дейін Реджионың орталық алаңы болған Италия алаңының археологиялық қазбалары. Гризо-Лабоццетта археологиялық ескерткіші, ежелгі грек және римдік қасиетті орын. Сан-Джорджо-аль-Корсо шіркеуінің жанындағы археологиялық қазбалар. Қаланың солтүстік-шығыс бөлігіндегі археологиялық қызығушылық тудыратын басқа да орындар, мысалы грек үйі, некрополь немесе Реджио Кампи көшесіне жақын орналасқан ежелгі грек қабырғалары мен Византиялық заттар.

Жаңа жағалау: Музей және сахналық өнер орталығы

Жаңа жағалау, архитектор Заха Хадид жобалаған, Италия мен Сицилияны бөліп тұрған тар бұғазда орналасқан. Музей (13 400 м²) теңіз жұлдызының органикалық пішінінен шабыт алып, радиалдық симметрияны қолданып, әртүрлі функционалдық элементтер арасындағы байланыс пен қозғалысты үйлестіреді: көрме залдары, реставрациялық шеберханалар, мұрағат, аквариум және кітапхана. Екінші, көп мақсатты ғимарат (8000 м²) жартылай жабық алаң төңірегінде орналасқан екі жеке бөліктен тұрады. Онда кеңселер, спортзалдар, қолөнер шеберханалары, кинотеатр және өзгермелі аудиториялар орналасқан.

Әдебиет және театр

Teatro Comunale "Francesco Cilea": 1818 жылы Real Teatro Borbonio атымен алғаш ашылған Муниципальдік театр, 1908 жылғы жер сілкінісінен кейін басқа жерде қайта салынды. Politeama "Siracusa": 1922 жылы Либерти стиліндегі ғимарат ішінде ашылған көп мақсатты театр. Biblioteca Comunale "Pietro De Nava": Муниципальдік кітапхана 1818 жылы Regia Biblioteca Ferdinandiana ретінде ашылып, соңғы жер сілкінісінен кейін 1928 жылы қазіргі ғимаратына көшірілді.

Спорт

Қаланың басты футбол клубы – Реджина. Олар «Оресте Гранилло» стадионында ойнайды және көршілес Мессина клубымен қатыгез бәсекелестікке түседі, екеуінің арасы небәрі жиырма бес минуттық паром сапары. Тарихы бойында олар «Дерби-делло-Стретто» (Мессина бұғазы дербиі) аясында шайқасқан. Сонымен қатар, Калабриялық Кротонемен де маңызды дерби өткізіледі. «HinterReggio Calcio» деген тағы бір, көбінесе кіші команда да бар.

Саясат

Реджио-Калабрияны өкілдік ететін Парламент мүшелері – Палатада Федерика Диени (M5S) және Сенатта Марко Сиклари (FI).

Білім

"Mediterranea" университеті: 1968 жылы құрылған, бұл Калабрияның алғашқы университеті. "Данте Алигьери" шетелдік студенттер университеті: Италиядағы шетелдік студенттерге арналған үш университеттің бірі; 1984 жылы құрылған, онда бірнеше тіл білімі және филология курстары бар. "Көркем өнер академиясы": 1967 жылы құрылған, Калабриядағы ең көне және Оңтүстік Италиядағы үшінші академия. "Франческо Чилеа" музыкалық консерваториясы: 1927 жылы құрылған, Калабриядағы ең көне музыка консерваториясы, кейіннен Пальми қаласынан шыққан музыкантқа арналды. "Томас Гулли" мемлекеттік лицейі (Liceo statale Tommaso Gulli) 1911 жылы қыздарға арналған жеке мектеп ретінде құрылды. "Томазо Кампанелла" классикалық лицейі, 1814 жылы Жоахим Мурат үкіметі кезінде Корольдік колледж ретінде құрылған; Реджио қаласынан шыққан ақын Диего Витриоли осы колледждің түлегі болған. "Леонардо да Винчи" ғылыми лицейі 1920 жылдары фашизм кезінде құрылды. "Алессандро Вольта" ғылыми лицейі. "Панелла Валлаури" техникалық-индустриалдық институты.

Автомобиль жолдары

Реджио – SS18 Неаполь-Реджио және SS106 Реджио-Таранто тас жолдарының, сондай-ақ A2 Салерно-Реджио тас жолының торабы.

Трамвай

Реджио трамвайы 1918 жылдан 1937 жылға дейін жұмыс істеді. Трамвай желісінің ұзындығы 5,3 шақырымды құрады, ол Сбарре ауданынан (оңтүстік шеткі аймақ) басталып, қала орталығының солтүстік бөлігіндегі Аннунциата көпіріне дейін, бүкіл тарихи орталық арқылы өтті.

Теміржол

Бұл қалада Калабриядағы ең ірі теміржол вокзалы бар, ол 1866 жылы ашылған маңызды орталық станция, сондай-ақ он кішірек станция да бар.

Порт

Реджио порты 1908 жылғы жер сілкінісінен кейін кеңейтілді. Ол Мессина қаласымен тікелей паромдық байланыс арқылы қосылған.

Әуежай

Реджо-Калабрия қаласына Реджо-Калабрия әуежайы (IATA: REG, ICAO: LICR) арқылы әуе тасымалы қызметтері көрсетіледі, ол сондай-ақ Aeroporto dello Stretto немесе Тито Миннити әуежайы деп те аталады, және Реджо қаласының оңтүстігіне бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Әуежайдың қаржылық зияндарына байланысты пікір таластары туындап, жабылу қаупі бар. Қазіргі таңда ол Рим Фиумичино және Милан Линате әуежайларымен байланысқан.