Гитлерді өлтіруге талпынған неміс офицері

Кіріспе

Неміс Вермахты офицері, Адольф Гитлерді өлтіруге талпынған, бірақ сәтсіз аяқталған Филипп Фрайхерр фон Бозелагер (6 қыркүйек 1917 – 1 мамыр 2008) – 20 шілдедегі қастандықтардың соңғы тірі қалған мүшесі, 1944 жылы неміс диктаторы Адольф Гитлерді өлтіру мақсатымен Вермахт офицерлері жасаған қастандық.

Ерте өмір

Бонн қаласының жанындағы Бург-Хаймерсхаймда дүниеге келген ол, Альберт Доминикус Гяцинт Антониус Иоганнс Хубертус Витус Жозеф Мария Фрейхерр фон Бозелагердің тоғыз баласының бесіншісі және екінші баласы болды (Бонн, 15 маусым 1883 – Хаймерсхайм, Эускирхен округі, 20 мамыр 1956). Оның әйелі (олар 22 қыркүйек 1910 жылы Кассельде үйленді), Мария Терезия Фердинанд Антония Алонсия Фрейин фон Салис Соглио (1890–1968), Антон Иосиф Алонсиус Непомук Станислав Мария Фрейхерр фон Салис Соглионың (1860–1939) қызы, Гемунден мен Мандель, Кройцнах қалаларынан шыққан, Мария Адельхейд Терезия Грэфин фон Биссинген мен Ниппенбургтың (Эрнст Мария Фердинанд Адам Иоганн Непомук Жозеф Граф фон Биссинген Ниппенбургтың қызы) қызы еді. Ол Годесбергтегі Алоизиус иезуит орта мектебінде білім алды.

Гитлерге қарсы құдайындағы рөлі

Бозелагер 25 жастағы майдандық лейтенант болған кезде, ол Гитлер өлтірілгеннен кейін Германияны бақылауға алуға бағытталған «Валькирия» операциясына қатысты. Бозелагердің жоспардағы рөлі – оның әскерлеріне, олар жасырын жоспардан хабарсыз, Шығыс Еуропадағы майдан шебінен шығып, батысқа бет бұруға бұйрық беру болды. Олар Гитлер өлтірілгеннен кейін толыққанды төңкеріс кезінде қаланың маңызды бөліктерін басып алу үшін Берлинге әуемен жеткізілуі тиіс еді. 1942 жылғы маусымда Бозелагердің нацистік үкіметке деген көзқарасы өзгерді, себебі бес цығанның тек этникалық қатыстылығы үшін қырғынға ұшырағаны туралы хабарды алды. Ол өзінің жоғары офицері, фельдмаршал Гюнтер фон Клюгемен бірге Гитлерді өлтіру үшін құпия ұйым құрды. Алғашқы әрекет 1943 жылғы наурызда жасалды, сол кезде Гитлер мен Генрих Гиммлер Клюге әскерлерімен стратегиялық кеңеске қатысу үшін майданға келді. Бозелагерге «Вальтер ПП» тапаншасы берілді, ол офицерлер клубындағы кешкі ас үстелінде Гитлер мен Гиммлерді атуға тиіс еді. Бірақ, соңғы сәтте Гиммлер Гитлердің серігінен кетіп қалғандықтан, оның тірі қалған жағдайда Гитлердің орнын басып алу қаупі тым жоғары болды, сондықтан жоспар орындалмады. Екінші әрекет 1944 жылғы жазда жасалды. Гиммлерге көңіл бөлмей, құпия ұйым Гитлерді ағаштан жасалған казармада өткен стратегиялық кеңесте бомбамен өлтіруді жоспарлады. Бірақ, қастандының бомбасы Фюрерді өлтіре алмады, сол себепті Бозелагерге түсіндірілмейтін атты әскерін кері бұрып, күдік тудырмастан майданға оралуға уақытында хабарланды. Бозелагердің осы мүмкіндікті дұрыс пайдалануының арқасында, оның операцияға қатысқаны анықталмады және ол көптеген құпия ұйым мүшелері сияқты өлім жазасына кесілмеді. Филипптің ағасы Георг та бұл құпия жоспарға қатысты, ол да анықталмады, бірақ кейін Шығыс майданында қаза тапты. Соғыс аяқталуға аздан кейін Бозелагер генерал Вильгельм Бургдорфтың: «Соғыс біткен соң біз еврейлерден кейін армиядағы католик офицерлерін тазалауымыз керек» деген сөзін естіді. Діңге жақын Бозелагер өзінің соғыстағы батылдығы үшін алған наградаларын көрсетіп, қарсылық білдірді. Бозелагер Бургдорф жауап берер алдында кетіп қалды.

When Boeselager was a 25 year old field lieutenant, he was part of Operation Walküre, a plan developed to take control of Germany once Hitler had been assassinated. Boeselager's role in the plan was to order his troops, who were unaware of the plot, to leave the front lines in Eastern Europe and to head west, where they would be airlifted to Berlin to seize crucial parts of the city in a full scale coup d'état after Hitler had been killed. Boeselager's opinion turned against the Nazi government in June 1942, after he received news that five Roma people had been shot in cold blood solely because of their ethnicity. Together with his commanding officer, Field Marshal Günther von Kluge, he joined a conspiracy to assassinate Hitler. The first attempt was in March 1943, when both Hitler and Heinrich Himmler were coming to the front to participate in a strategy meeting with Kluge's troops. Boeselager was given a Walther PP with which he was to shoot both Hitler and Himmler at a dinner table in the officers' mess. However, nothing ever came of this plan because at the last minute, Himmler left Hitler's company, and the risk of leaving him alive to succeed Hitler was too great. The second assassination attempt was in summer 1944. No longer caring about Himmler, the conspiracy planned to kill Hitler with a bomb when he was attending another strategy meeting in a wooden barracks. When the assassin's bomb failed to kill the Führer, Boeselager was informed in time to turn his unexplained cavalry retreat around and return to the front before suspicions could be aroused. Because of Boeselager's fortunate timing, his involvement in the operation went undetected, and he was not executed, unlike the majority of the conspirators. Philipp's brother Georg was also a participant in the plot, and likewise remained undetected, but was later killed in action on the Eastern Front. Shortly before the end of the war, Boeselager overheard General Wilhelm Burgdorf saying, "When the war is over, we will have to purge, after the Jews, the Catholic officers in the army". The devoutly Catholic Boeselager noisily objected, citing his own decorations for heroism in combat. Boeselager then left before Burgdorf could respond.

Соғыстан кейінгі өмір

Соғыстан кейін Бозелагердің Гитлерге жасалған сәтсіз қастандыққа қатысы белгілі болды. Ол Германия мен Францияда көптеген адамдар үшін қаһарман саналды; 1989 және 2004 жылдары ол екі елдің де тағайындаған ең жоғары әскери наградаларын алды. Ол экономиканы оқып, орман шаруашылығы саласында сарапшы болды. Қартайған күніне дейін Бозелагер сол қастандық және соғыста жоғалтқан достары туралы түс көре берді. Ол жастарды саясатқа белсенді қатысуға шақырды, өйткені неміс халқының салқындығы мен саяси тәжірибесіздігі Гитлердің билікке келуіне себеп болған екі маңызды фактор болды деп есептеді. Оның Кройцбергтегі резиденциясының кіреберісінде латын тілінде "Et si omnes ego non" ("барлығы болса да, мен емес") деген девиз жазылған. Бозелагер Бонн университетіндегі К.Д. Сент-В. Рипуария Бонн католик студенттік бірлестігінің мүшесі болды, қазір ол Cartellverband der katholischen deutschen Studentenverbindungen құрамына кіреді. 1 мамыр 2008 жылы қайтыс болғанға дейін ол Гитлерді өлтіру үшін берілген Walther PP тапаншасын сақтап келді. 2003 және 2007 жылдары Бозелагер ықпалды неофашистік Junge Freiheit апталығына екі интервью берді. 2003 жылғы интервьюде ол Біріккен Германияның Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Шығыс Германиядағы ұжымдық шаруашылықты қалпына келтірудегі сәтсіздігін (және 1990-1994 жылдары жекешелендіруді) бұрынғы иелеріне қайтарудағы және 20 шілдедегі қастандық жасаушылар атынан қазіргі саясаткерлердің кең таралған сыбайлас жемқорлығын сынады, оларды өзімшіл емес идеалистер ретінде көрсетті, заң үстемдігін қалпына келтіруге күш салып бақты. Ол 1944 жылғы қастандық жасаушылардың саяси мақсатын "Рейхті сақтау" деп анықтады және олар Батыс Одақтарымен бейбітшілікке келуге тырысқан жоқ екенін мәлімдеді. Бозелагер нацистік соғыс пропагандасын қайталап, Германияның Польшаға өзін қорғау үшін басып кіргенін және Кеңес азаматтары мен әскерлерінің Барбаросса операциясының бастапқы кезеңінде нацистердің коммунистік үкіметтен азат етуін құптағанын айтты. "Таза Вермахт" мифіне сәйкес, ол Вермахт пен СС арасында Гитлердің саясатын қолдау мәселесінде қатаң шекара салды және оның саясатын "қылмыстық" деп айыптады. 2008 жылдың 18 сәуірінде, қайтыс болуына екі апта қалғанда, Филипп фон Бозелагер Зора Вольтер жүргізген "Валькирия мұрасы" деректі фильмі үшін соңғы бейнежазба интервью берді. Бұл фильм 2009 жылдың көктемінде Том Крузбен және Брайан Сингердің режиссерлігімен түсірілген "Валькирия" фильмінің шығуымен бірге The History Channel арнасында көрсетілді. Деректі фильмді Сингер өндірді, ал режиссерлігін Кевин Бернс жүзеге асырды. Эвальд Генрих фон Клейст Шмензин 2013 жылдың 8 наурызында қайтыс болғанға дейін 20 шілдедегі қастандықтан аман қалған соңғы адам болды.

After the war, Boeselager's part in the failed attempt on Hitler's life became known. He was regarded as a hero by many in Germany and France; in 1989 and 2004 respectively, he received the highest military medals that both countries could provide. He studied economics and became a forestry expert. Even in his old age, Boeselager still had nightmares about the conspiracy and the friends whom he lost during the war. He urged young people to become more involved in politics, as he felt apathy and the political inexperience of the German masses had been two of the key reasons why Hitler was able to come to power. The entrance to his residence in Kreuzberg bears the Latin motto Et si omnes ego non ("even if all, not I"). Boeselager was a member of K. D. St. V. Ripuaria Bonn, a Roman Catholic student fraternity at the University of Bonn that now belongs to the Cartellverband der katholischen deutschen Studentenverbindungen. Until his death on 1 May 2008, he still had the Walther PP pistol he was given to use to shoot Hitler. In 2003 and 2007, Boeselager gave two interviews to the influential neo fascist weekly Junge Freiheit. In the 2003 interview, he criticised re united Germany's failure to restore property collectivised in East Germany after World War II (and privatised 1990–1994) to former owners and the widespread corruption of contemporary politicians on behalf of the 20 July plotters, whom he presented as selfless idealists fighting to restore the rule of law. He defined the political aim of the 1944 plotters as "saving the Reich" and denied that they would have sought peace with the Western Allies. Boeselager echoed Nazi war propaganda in claiming that Germany invaded Poland in self defence and that Soviet citizens and soldiers overwhelmingly welcomed the alleged Nazi liberation from Communist rule during the initial stage of Operation Barbarossa. In accordance with the myth of the clean Wehrmacht, he drew a firm line between the Wehrmacht and the SS with regard to supporting Hitler's policies, which he denounced as "criminal". On 18 April 2008, just two weeks before his death, Philipp von Boeselager gave his last videotaped interview, which was conducted by Zora Wolter for the feature documentary The Valkyrie Legacy. It was televised on The History Channel in spring 2009 to coincide with the release of the film Valkyrie, starring Tom Cruise and directed by Bryan Singer. The documentary was produced by Singer and directed by Kevin Burns. Ewald Heinrich von Kleist Schmenzin was the last survivor of the 20 July plot until his death on 8 March 2013.

Неке

Бозелагер Роза Мариямен үйленді, туған аты Gräfin von Westphalen zu Fürstenberg (1924 – 2014). Альбрехт фон Бозелагер (4 қазан 1949 жылы туған, Алтенар), Мальтаның егеменді әскери орденінің бұрынғы бас канцлері – олардың ұлы.