Кіріспе

Неміс пацифисі, нацистік Германияда өлім жазасына кесілген астроном Ханс Фриц Шолл (22 қыркүйек 1918 – 22 ақпан 1943) Александр Шмореллмен бірге нацистік Германиядағы "Ақ роза" қарсылық қозғалысының негізін қалаушы екі мүшесінің бірі болды. Қарсылық қозғалысының жазбаларының басты авторы, нацистік үкіметке қарсы материалдарды таратуы үшін мемлекеттік қасақаналық жасады деп айыпталды және 1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік режим тарапынан өлім жазасына кесілді.

Ерте өмір

Шолл 1918 жылғы 22 қыркүйекте Ингерсхаймда (қазіргі Крейлсхайм, Баден-Вюртемберг) Роберт пен Магдалена Шолл отбасында дүниеге келді. Кейіннен оның әкесі Форхтенберг-ам-Кохер қаласының мэрі болды. Ол алты баланың екіншісі еді. Оның туыстары: Инге Айшер Шолл (1917–1998); Элизабет Шолл Хартнагель (1920–2020), Софидің ұзақ жылдар бойы сүйіктісі болған Фриц Хартнагельге үйленген; Софи Шолл (1921–1943); Вернер Шолл (1922–1944), Вермахттың әскери медицина офицері қызметін атқарған және 1944 жылғы маусымда Шығыс майданында жоғалып, қаза тапқан деп есептеледі; және Тильда Шолл (1925–1926). Шолл лютеран дінінде тәрбиеленді, бірақ бір кезде католик дініне өтуді де ойлаған. Футеркнехт Ханс туралы ақпарат берген. Шолл судьяға жағымды әсер етті, ол жастар ұйымдарына қосылуын "жастық шақтың қуаттылығы" және "еріншектің" "қасарысқан мінезі" деп бағаламады. Содан кейін судья гомосексуализм туралы айыптауларды "жастық кезеңдегі қателік" деп жоққа шығарды. Ханс соттан ақталған күйі босатылды.

Медициналық зерттеулер және Вермахт

1937 жылдың көктемінде ол өз еркімен Рейх еңбек қызметіне қосылды. 1939 жылдың наурыз айында одан босатылды. Сондықтан Ханс өзінің идеологиялық көзқарасын көбірек сын тұрғысынан қарастыра бастады. Семестр үзілісі кезінде ол майданға медициналық қызметкер ретінде шақырылып, Франциядағы әскери науқанда медициналық сержант шеніне ие болды. Майданның алдыңғы қатарындағы тікелей қақтығыстарда басынан өткендер оның билеушілерге, әсіресе соғысқа қарсы пікірін нығайтты. 1941 жылдың көктемінде Ханс Вермахт қатарына медициналық қызметкер ретінде қайта шақырылды.

Ақ розаның пайда болуы

1940-1941 жылдары Гитлер жастарының бұрынғы мүшесі Шолл нацистік режимнің принциптері мен саясатына күмән келтіре бастады. Мюнхен университетінде оқып жүргенде Шолл өмірін түбегейлі өзгерткен екі католик ғалымымен танысты. Шығыс майданындағы тәжірибесінен кейін, Польша мен Кеңес Одағындағы жаппай қырғынды білген соң, Шолл мен Александр Шморелл әрекет етуге мәжбүр болды. 1942 жылдың маусым айының соңынан шілде айының ортасына дейін олар алғашқы төрт үнпарақ жазды. Олар Киелі кітаптан, Аристотель мен Новалистен, сондай-ақ неміс ақындары Гёте мен Шиллерден кеңінен цитата келтіріп, неміс зиялылары деп санайтын жандарға үндеу жасады, олардың өзіндік ой-пікірлерімен оларды оңай көндіруге болатынына сенді. Бұл үнпарақтар телефон анықтамалықтарында, профессорлар мен студенттерге пошта арқылы жіберіліп, басқа университеттерге тарату үшін курьерлерге тапсырылды. 1942 жылдың 23 шілдесінен 30 қазанына дейін Вилли Граф, Шолл және Шморелл тағы да Кеңес майданында қызмет етті, ал олар оралғанға дейін қызмет тоқтатылды. Олар оралғаннан кейін Вилли Граф «Ақ раушанның» негізгі мүшелерінің бірі болды. Софи соңғыдан екінші мүше болды. 1942 жылдың желтоқсан айының соңында Курт Губер «Ақ раушанның» соңғы негізгі мүшесі болды. Алты негізгі мүшесімен бірге 1942 жылдың жазында тағы екі үнпарақ жасалып, таратылды. Үнпарақтар Мюнхеннің Людвиг Максимилиан университетінде таратылды. Сонымен қатар, Германияның түкпір-түкпіріндегі дәрігерлерге, ғалымдарға және мейрамхана иелеріне де пошта арқылы жіберілді.

Тұтқындау және өлтіру

1943 жылы 18 ақпанда Ханс пен София Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде үнқағаздар таратқанда София соңғы қалған үнқағаздарды жоғарғы қабаттан атриумға лақтырып жіберді. Бұл спонтанды әрекетті университеттің техникалық қызметкері Якоб Шмид көрді. Шмид бұл құқыс бұзу туралы хабарлағаннан кейін Шоллдар гестапомен тұтқындалды. Кристоф Пробстпен бірге екі бауырласты судья Роланд Фрайслер мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп соттады. Олар кінәлі деп танылып, 22 ақпанда өлім жазасына кесілді. Тергеу барысында Ханс қарындасын қорғау үшін үнқағаздарды өзі таратқанмын деп мәлімдеді, бірақ оның көрсетуі күзетшінің куәлігімен қайшы келді. Ол сондай-ақ "Ақ гүл" тобының басқа мүшелерінің рөлін жасыруға тырысты. Ханс өзінің әрекеттерінің салдары қандай болуы мүмкін екенін жақсы білген. Блоктұрқытпа|"Мен өзімнің не істегенімді білдім және осы үшін өмірімді беруге дайын едім."| Ханс Шоллдың тергеудегі сөзінен. 2012 жылы Мюнхендегі Бундесвер медициналық академиясының Аудимакс залы Ханс Шоллдың есімімен аталды.