Кіріспе

Неміс нацистік қарсылық күресшісі, Ақ Розаның мүшесі (1921–1943)
2005 жылғы неміс фильмі

София Магдалена Шолл (9 мамыр 1921 – 22 ақпан 1943) – неміс студенті және нацистік саяси белсенді, нацистік Германиядағы Ақ Розаның бейбіт қарсылық тобының мүшесі болған. Ағасы Ханспен бірге Мюнхен университетінде (LMU) соғысқа қарсы жарнама парақтарын таратып жүргенде ұсталды және мемлекеттік құпияны саттық деп айыпталды. Осы ісі үшін ол гильотинамен өлім жазасына кесілді. 1960 жылдардан бері Шолл нацистік қарсылық қызметі үшін кеңінен еске алынып, құрметтеледі.

Кино және теледидар

1970 және 1980 жылдары Софи Шолл және Ақ роза қарсылығы туралы үш фильм түсірілді. Алғашқы телефильм (1971) университеттің техникалық қызметкері Якоб Шмидке арналған, ол Шоллды және басқа Ақ роза мүшелерін жариялаған. Телефильм Батыс Германияның ZDF телеарнасы үшін жасалған. Перси Адлонның «Соңғы бес күн» (Five Last Days, 1982) фильмінде Лена Стольце Шоллды соңғы күндерінде, оның камераласы Эльза Гебельдің көзқарасынан бейнеледі. Стольце Майкл Верховеннің «Ақ роза» (Die Weiße Rose, 1982) фильмінде де осы рөлді қайта ойнады. Сұхбатының бірінде Стольце бұл рөлді ойнаудың «үлкен мәртебе» екенін айтты. 2005 жылдың ақпан айында Софи Шоллдың соңғы күндері туралы «Софи Шолл – Соңғы күндер» (Sophie Scholl – Die letzten Tage) фильмі, басты рөлде Джулия Йенчпен бірге шықты. 1990 жылға дейін Шығыс Германия мұрағаттарында жасырын сақталған куәгерлермен сұхбаттасулар мен транскрипттер негізінде, бұл фильм 2006 жылдың қаңтарында «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Шолл рөлін сомдағаны үшін Йенч Еуропалық кино сыйлығындағы «Үздік әйел рөлі», «Лола» сыйлығымен берілген неміс киносының «Үздік әйел рөлі» және Берлин кинофестивалінде «Күміс аю» жүлдесін жеңіп алды. 2013 жылы неміс телеарнасы «Тарих жасаған әйелдер – Софи Шолл» (Frauen die Geschichte machten – Sophie Scholl) деректі фильмін көрсетті. Софи Шолл рөлін Лив Лиза Фрис ойнады. 2018 жылы «Ұлттың өлімі» (Death of a Nation) деректі фильмінде Виктория Чилап осы рөлді сомдады.

Әдебиетте

2009 жылдың ақпан айында The History Press басылымы Франк Макдоноудың «Софи Шолл: Гитлерге қарсы шыққан әйелдің нағыз тарихы» кітабын жариялады. 2010 жылдың ақпан айында Карл Хансер Верлаг Барбара Бьюистің «Софи Шолл: Биография» (неміс тілінде) кітабын шығарды.

Театрда

Американдық драматург Лилиан Гаррет Грогтың "Ақ роза" пьесасында Шолл маңызды кейіпкер ретінде бейнеленеді. Дэвид Майерстің Шоллдың тұтқындалуы мен тексеруі туралы драмалық қойылымы "Біз үндемейміз" 2017 жылдың шілде айында Батыс Вирджиния штатының Шепердстаун қаласындағы Қазіргі американдық театр фестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. Кейінірек Уитни Сеймур, оның әйелі Катрина және қыздары Тринтье мен Габриэль бірігіп "Жұлдыздар қараңғы аспанда" атты бір актілік пьеса жазып, өндірді. Бұл пьеса Ганс пен Софи Шолл және 1940 жылдардағы нацистік Германиядағы "Ақ роза" қарсылық тобындағы рөлдері туралы айтады. Пьесаны жазуға шамамен бес жыл кетті, ол 2008 жылы (Сеймур 85 жасқа толғанда) жарық көрді және Бродвейден тыс бес қойылым көрсетілді.

Музыка саласында

Джордж Дональдсон, шотландтық халық әншісі, Софи мен Ақ роза қозғалысы туралы "Ақ роза" атты ән жазды, ол ән сол аттас альбомға енді. Ағылшын панк-тобы Zatopeks өзінің тұңғыш альбомында (2005) Софи Шоллға арналған сүйіспеншілік әнін шығарды. Француз рок-тобы Mickey 3D "La Rose Blanche" атты әнді Sebolavy (2016) альбомына жазды. Америкалық рок-тобы Sheer Mag 2017 жылы шыққан тұңғыш альбомы Need to Feel Your Love-та "(Say Goodbye to) Sophie Scholl" әнін жазды. Британдық фольклор әншісі Рег Мюррос 2017 жылы Faraway People альбомында "For Sophie" әнін шығарды.

Әлеуметтік желілер

@ichbinsophiescholl деген атпен 2021 жылдың мамыр айында Германияның Südwestrundfunk және Bayerische Rundfunk телерадиокомпаниялары Софи Шоллдың 100 жылдық туған күніне арналған Instagram жобасын бастады. Шоллдың өмірінің соңғы айлары Instagram жазбалары мен сторис арқылы, оның өзі жариялағандай етіп көрсетіледі. Актриса Луна Ведлер Софи Шолл рөлін ойнап, оның өмірінің соңғы жылын қазіргі заманғы цифрлық блогер стилінде бейнелейді.