Кіріспе

Американдық баскетболшы (туған 1968)

Шон Майкл Эллиотт (2 ақпан 1968 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы, колледж және кәсіби деңгейде шағын шабуылшы ретінде танымал болған. Ол Аризона университетінде оқыды, онда екі рет All-American атанды, 1989 жылғы Джон Р. Вудэн сыйлығын, 1989 жылғы Адольф Рупп кубогін, 1989 жылғы NABC жылдың ойыншысы, 1989 жылғы AP жылдың ойыншысы және екі рет Pac-12 жылдың ойыншысы (1988–1989 жж.) атағын жеңіп алды. Эллиотт 1989 жылғы НБА драфтында үшінші болып таңдалды, 1990 жылғы НБА жаңашылдар командасының екінші құрамына енді, екі рет НБА All-Star атанды және 1999 жылы НБА чемпионатында жеңіс тойлады. Оның 32 нөмірі Аризона университеті мен Сан-Антонио Спёрс командаларында мәңгілікке шығарылды.

Ерте өмір

Эллиотт Аризона штатының Тусон қаласында үш ұлдың кенжесі ретінде дүниеге келді. Ол сол жердегі Толсон бастауыш мектебінде G.A.T.E. (Дарынды және талантты білім беру) бағдарламасын оқыды, содан кейін қаланың батыс жағындағы Чолла орта мектебінде (қазіргі Чолла магниттік орта мектебі) баскетболмен айналысты.

Колледж

1985 жылы бітіргеннен кейін ол Тусон қаласында Аризона университетінде колледж баскетболын ойнау үшін қалды. Лют Олсонның жетекшілігімен Эллиотт Pac-10 жылдың жаңа түлегі атанды. Ол үшінші және төртінші курстарында бірауызды түрде үздік америкалық ойыншы деп таңдалды және үшінші курсында (1988) Wildcats командасын Final Four-ға жеткізді. Эллиотт Лью Алсиндордың (Карим Абдул-Жаббар) Pac-10 чемпионатындағы барлық кездердегі ең көп ұпай жинаған ойыншының рекордын жаңартты. Тамаша төртінші курс маусымынан кейін Эллиотт Вудэн сыйлығын жеңіп алды. Ол әлі күнге дейін Аризона университетінің барлық кездердегі ең көп ұпай жинаған ойыншысы болып табылады. 1986 жылы FIBA әлем чемпионатында АҚШ ұлттық құрамасының құрамында ойнап, алтын медальді жеңіп алды.

Сан-Антонио Спёрс (1989-1993)

Эллиотт 1989 жылғы НБА драфтының бірінші раундында Сан-Антонио Спарс командасы үшінші нөмірлі таңдау ретінде шақырылды. Ол маусымдағы 81 ойынның 69-ында негізгі құрамда ойнады және ойын басына орташа есеппен 10 ұпай жинады. Спарс плей-оффқа қатысты, онда бірінші раундта Денвер Наггетс командасын жеңіп, кейін Батыс конференциясының чемпионы Портленд Трейл Блейзерс командасына 7 ойыннан кейін есе жіберді. Келесі маусымда Эллиотт тұрақты негізгі құрамға қосылды және ойын басына жинаған ұпайларын 15,9-ға дейін арттырды. Спарс 55 ойын жеңіп, бірақ плей-оффтың бірінші раундында Голден Стейт Уорриорс командасына 4 ойыннан кейін ұтылып қалды. Эллиотт 1991–92 маусымында ойын басына орташа есеппен 16,3 ұпай жинады, бірақ Сан-Антонио бірінші раундта Феникс Санс командасына есе жіберді. 1992–93 маусымында Эллиотт ойын басына орташа есеппен 17,2 ұпай жинады, оның ішінде 1992 жылдың 18 желтоқсанында Даллас Маверикс командасына қарсы өткен ойында мансаптық рекордын жаңартқан 41 ұпай жинады. Ол 1993 жылғы НБА All-Star ойынына командаласы Дэвид Робинсонмен бірге қатысуға шақырылды. Плей-оффта Сан-Антонио Портлендті 3:1 есебімен жеңіп, конференция жартылай финалында бірінші орын алған Санс командасымен кездесті. Фениксте өткен алғашқы екі ойында жеңіліске ұшырағаннан кейін, Спарс өз алаңындағы екі ойында жеңіске жетті, Эллиотт үшінші ойында 17, ал төртінші ойында 19 ұпай жинады. Санс келесі екі ойында серияны өздерінің пайдасына шешті. Эллиотт плей-оффта ойын басына орташа есеппен 15,8 ұпай жинады.

Детройт Пистонс (1993-1994)

Эллиотт 1993–94 жылғы маусымды «Детройт Пистонс» командасымен өткізді, ол көп ойыншыны қамтитын келісім бойынша Деннис Родманға айырбасталғаннан кейін. «Пистонс» командасында Эллиотт қиындыққа тап болғаннан кейін, 1994 жылдың ақпан айында Роберт Хорри, Мэтт Буллард және екінші раундтан екі таңдауға айырбастау үшін чемпион атанған «Хьюстон Рокетс» командасына ауыстыруға тырысты; бірақ Эллиотт медициналық тексеруден өтпегендіктен келісім орындалмады. Келісім күшін жойғаннан кейін Эллиотт баспасөз мәслихатын өткізіп, бүйрегінде мәселе бар екенін хабарлады. Эллиотт маусымның қалған бөлігін «Детройт» командасында өткізіп, әр ойында орташа есеппен 12,1 ұпай жинады. Маусым аяқталғаннан кейін ол Билл Керлиге құқықтар үшін «Сан-Антонио Спарс» командасына қайта ауыстырылды.

Сан-Антонио Спёрс командасына қайта оралу (1994-1998)

1994–1995 маусымда Эллиотт пен маусымның ең құнды ойыншысы Робинсонның басшылығымен «Спёрс» 62 ойын жеңді. «Спёрс» Батыс конференциясында бірінші орынды алып, бірінші раундта «Денвер Наггетс» командасын таза жеңіспен жеңіп, жартылай финалда жас «Лос-Анджелес Лейкерс» командасымен кездесті. Эллиотт «Лейкерс» командасына қарсы шешуші ойында 26 ұпай жинады – плей-оффтағы ең жоғары көрсеткіші. «Спёрс» конференция финалында «Хьюстон Рокетс» командасына есе жіберді. 1995–1996 маусымы Эллиотт үшін жеке рекорд болды, ол 77 ойында орташа есеппен 20 ұпайдан жинап, мансабындағы ең жоғары көрсеткішті орнатты. Эллиотт осы маусымда 161 үш ұпайлық лақтыру жасап, мансаптық рекордын жаңартты. Ол 1996 жылғы NBA All-Star ойынында қатысып, 13 ұпай жинады. Келесі маусымда Эллиотт жарақат алып, тек 39 ойынға ғана қатыса алды. 1997–1998 маусымында да жарақаттар оны 36 ойынмен шектеді.

НБА чемпионаты, бүйрек трансплантациясы және қайта оралу (1998-2001)

1998–1999 жылғы маусым лигалық лок-ауттың нәтижесінде 50 ойынға дейін қысқартылды, бірақ Дункан мен Робинсонның жетекшілігімен "Сан-Антонио Спёрс" (Spurs) командасы батыстағы үздік көрсеткіштің иегері атанды, 37 ойын жеңіп алды. Эллиотт барлық 50 ойынға қатысып, әр ойында орташа есеппен 11,2 ұпай жинады. "Спёрс" "Миннесота Тимберуолвз" және "Лос-Анджелес Лейкерс" командаларын жеңіп, конференция финалында "Портленд Трейл Блейзерс" командасымен кездесті. Екінші ойынның соңында "Трейл Блейзерс" ереже бойынша ойын аяқталуға 9 секунд қалғанда 2 ұпаймен көшбасшылықты сақтап тұрды. Эллиотт бұрышта допты ұстауға тырысқан "Блейзерс" ойыншысы Стейси Огмоннан шамалы қашықтап, сызықтан бір дюймдай жерде допты қабылдады. Ол аяқтарын тіктеп тұрып, қозғалмай, допты жіберді, ал 21 футтық үш ұпайлық лақтырысын 6 фут 11 дюймдық алға қарай соққан Рашид Уоллестің қолдарынан асырып жіберді. Лақтырыс дәл түсіп, "Спёрс" командасына 1 ұпай артықшылықты сыйлап, жеңіске жеткізді. Бұл сәт өте күрделілігі мен оның жасалған күніне байланысты "Естелік күн ғажапы" деп аталды. Эллиотт ойынды 22 ұпаймен аяқтады. "Спёрс" НБА финалына өтіп, "Нью-Йорк Никс" командасымен күш сынасты. "Спёрс" бес ойынның нәтижесінде "Никс" командасын жеңіп, алғашқы НБА чемпиондығын жеңіп алды. Эллиотт плей-оффтағы 17 ойында орташа есеппен 11,9 ұпай жинап, үш ұпайлық сызықтан 40 пайыздық тиянақтылық көрсетті. Чемпионаттан кейін Эллиотт бүйрегіндегі фокальды сегменттік гломерулосклероз ауруы бар екенін, бүйрегінің жұмысы нашарлап бара жатқанын және донор табылмағанша трансплантация қажет екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, ол 1993 жылдан бері бүйрегіндегі ауру туралы білгенін айтты. 1999 жылдың 16 тамызында ағасы Ноэльден алған бүйрегін алмастыру бойынша оған операция жасалды. 2000 жылдың 13 наурызында "Атланта Хокс" командасына қарсы өткен ойында Эллиотт бүйрек трансплантациясынан кейін спортқа оралған алғашқы кәсіби спортшы атанды. 1999–2000 жылғы маусымда ол барлығы 19 ойынға қатысты. Эллиотт 2000–2001 жылғы маусымда 52 ойынның 34-інде бастапқы құрамда ойнады; "Спёрс" лигадағы үздік көрсеткішті сақтап тұрды, бірақ Батыс конференциясының финалында болашақ чемпион "Лос-Анджелес Лейкерс" командасына есе жіберді.

Зейнеткерлік

Эллиот 2001 жылы зейнетке шыққанын жариялады. Ол өзінің карьерасын бір ойында орташа есеппен 14.2 ұпай, 4.3 доптарды қайтарып алу және 2.6 нәтижелі пас беру арқылы аяқтады. Эллиот үш ұпайлық лақтырыстар бойынша (563) клуб тарихындағы екінші орында, ал үш ұпайлық лақтырыстарға жасалған тырысулар бойынша (1,485) төртінші орында тұрады.

НБА-дан кейінгі кезең

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Эллиот NBC телеарнасындағы «The NBA» баскетбол аналитигі болды, ал 2003–2004 жылғы маусымда ABC Sports және ESPN телеарналарында жұмыс істеді. Ол 2004–2005 жылғы маусымда бұл қызметтен кетіп, «Сан-Антонио Спарс» клубының жергілікті хабарларын дауыстаушысы болды. 2013 жылдың 5 қаңтарында ол Fox Sports 1 телеарнасына қосылып, арна үшін алғашқы жоғары оқу орны баскетбол ойынын комментарийледі. 2005 жылдың 6 наурызында «Сан-Антонио Спарс» клубы оның 32-нөмірін зейнеткерлікке шығарып, AT&T орталығының шатырына іліп қойды. Оның 32-нөмірі Аризона университетінде де зейнеткерлікке шығарылған.