Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының теңіз күштерінің дредноутқа дейінгі броненосец класы
Коннектикут класының дредноутқа дейінгі броненосецтері Америка Құрама Штаттарының теңіз күштері үшін салынған осы типтегі соңғы алтыншы класс болды. Классқа алты кеме кірді: Коннектикут, Луизиана, Вермонт, Канзас, Миннесота және Нью-Гэмпшир, олар 1903 және 1908 жылдар аралығында салынды. Кемелер , , және пушкаларынан тұратын аралас шабуылдық батареямен қаруланды. Бұл құрам британдықтардың сияқты барлық үлкен пушкалы броненосецтерінің пайда болуымен ескірді, олар Коннектикуттардың көпшілігі қызметке кіріспей тұрып аяқталды. Дегенмен, кемелер белсенді қызмет атқарды. Бірінші бес кеме 1907–1909 жылдардағы Ұлы Ақ Флоттың саяхатына қатысты—Нью-Гэмпшир қызметке кірмеген еді. 1909 жылдан бастап олар АҚШ Атлантикалық флотының жұмыс атқарушы күштері ретінде қызмет етіп, Еуропа мен Орталық Америкада оқу жаттығуларын өткізіп, елдің туын көрсетті. 1910 жылдары Орталық Американың бірнеше елінде тәртіпсіздіктер болған кезде, кемелер аймақтағы полициялық операцияларға қатысты. Ең маңыздысы – 1914 жылдың сәуір айында Веракрустың оккупациясы кезіндегі Мексика революциясына АҚШ-тың араласуы. Американың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысу кезінде Коннектикут класының кемелері кеңейіп келе жатқан соғыс флоты үшін теңізшілерді даярлау үшін пайдаланылды. 1918 жылдың соңында олар Еуропаға конвойлерді сүйемелдеуді бастады, ал сол жылдың қыркүйегінде Миннесота неміс U қайығы орнатқан минадан ауыр зақым алды. Соғыстан кейін олар американдық әскерлерді Франциядан қайтарып әкелу үшін, содан кейін оқу кемелері ретінде пайдаланылды. 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімі, теңіз қару-жарағын үлкен қысқартуды талап етті, кемелердің қызмет мерзімін қысқартты. Екі жылдың ішінде барлық алты кеме металл тескісіне сатылды.
Дизайн
1898 жылғы Испания-Америка соғысындағы АҚШ жеңісі жауынгерлік кемелерді құрылыстың дизайнына зор әсер етті, себебі флоттың қандай рөл атқаруы керек деген мәселе – яғни, жағалауды қорғауға, әлде ашық теңіздегі операцияларға бағытталған болуы керек пе – шешілді. Флоттың теңізден тыс шабуылдық операциялар жүргізу мүмкіндігі күшті жауынгерлік кемелер флотының қажеттігін көрсетті. Осының нәтижесінде АҚШ Конгресі одан да үлкен кемелерді құрылысқа беруге дайын болды. Коннектикут класындағы кемелерді жобалау жұмыстары 1901 жылы басталды. Әскери-теңіз күштерінің хатшысы 6 наурызда Құрылыс жөніндегі кеңеске жаңа жауынгерлік кеме дизайны туралы өтініш берді. Қарастырылған мәселелердің бірі – екінші батареяның құрамы мен орналасуы болды. Алдыңғы дизайн, «Виргиния», салмақты азайту үшін негізгі батареяның үстіне орнатылған бекітілген мұнараларда қосалқы қаруларын орналастырды. Кеңес мүшелері бұл шараға қарсы болды, себебі олардың пікірінше, казематтардағы қаруларды жылдамдатылған оқ-дәрілермен тез оқ атуға болады. Сонымен қатар, «Виргиния» түрлері аралас қосалқы батареяны және 6 және 8 дюймдік қаруларды орнатты; Арсенал бюросы (BuOrd) жақында 6 дюймдікке қарағанда қуаттырақ және 8 дюймдікке қарағанда жылдам оқ атуға болатын жылдам ату қаруын енгізді. BuOrd ұсынған Коннектикут дизайнының бастапқы нұсқасы торпедалық қайықтардан қорғану үшін 24 7 дюймдік қарудан тұратын қосалқы батареяны қамтыды. Бронялық жабын кеңейтілген, бірақ жұқарақ болды, ал суыру мөлшері артты. BuOrd ұзын және жұқа корпус пішінінің, қозғалтқыш қуатының шамалы өсуімен бірге «Виргинияның» стандартты жылдамдығын сақтайтынын анықтады. Құрылыс және жөндеу бюросы (C&R) «Виргинияға» ұқсас кеме ұсынды, екі қабатты мұнаралармен және аралас 6 және 8 дюймдік қосалқы батареямен, суыру мөлшері шамамен сол деңгейде. Бұл дизайнде тек сегіз 3 дюймдік қару болды, бұл кемені шағын кемелерден қорғау үшін жеткіліксіз деп есептелді. Қараша айында Кеңес кеме ортасында төрт екі қабатты мұнарада сегіз 8 дюймдік қарудан және казематтарда он екі 7 дюймдік қарудан тұратын қосалқы батареяны біріктіретін келісімге келді. 8 дюймдік қаруларды сақтап қалу шешімі үш жыл бұрынғы Испания-Америка соғысындағы американдық тәжірибеге негізделген. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицерлері Сантьяго-де-Куба шайқасында қарудың өнімділігіне әсерленді; атылған 309 снарядтың тек 13-і ғана тигеніне қарамастан, қарудың траекториясы жазық және оның өлшемі үшін қашықтығы жақсы болды. BuOrd дизайнымен салыстырғанда бронялық қорғаныс жақсартылды, қалың бронялық белдеу және каземат қорғанысы болды, бірақ қару мұнараларын қолдаған барбеттерді жабатын жұқарақ броня есебінен. Жобалаушылар шынайы қорғаныс деңгейін төмендету арқылы салмақты азайтуға болады деп ойлады, себебі барбеттер белдеудің және көлденең бөлімінің артында орналасқан. Соңғы төрт кеме, Вермонттан бастап, сәл жақсартылған бронялық қорғанысқа ие болды, соңғы кеме – «Нью-Гэмпшир» одан да жақсартылды. Осының нәтижесінде оларды кейде Вермонт класы деп атайды. Коннектикут класындағы алты кеме АҚШ Әскери-теңіз күштері салған ең қуатты пре-дредноут типті жауынгерлік кемелер болды және олар қазіргі заманғы шетелдік дизайнмен салыстырылатын болды. Дегенмен, «барлық үлкен қарулы» жауынгерлік кемелердің пайда болуымен олар бірден ескірді. Коннектикут негізінде, бірақ көлемі едәуір қысқартылған екі кеме – «Миссисипи» және «Айдахо» бір уақытта салынды.
Жалпы сипаттамалары мен машиналары
Коннектикут класының кемелерінің су сызығы бойынша ұзындығы 137 метр (450 фут), ал жалпы ұзындығы 139 метр (456 фут) құрады. Олардың ені 23 метр (76 фут), ал суға бату тереңдігі 7 метр (24 фут) болды. Алдыңғы бөлігінің биіктігі 6 метр (20 фут) еді. Олар жобаланған күйінде және толық жүктемеде ығысты. Кемелердің палубасы тегіс болды, ал олардың теңіздегі жағдайы бұрынғы конструкцияларға қарағанда жақсырақ болды, олардың көпшілігі нашар тұрақтылыққа ие болған. Коннектикут класының метацентрлік биіктігі 1 метр (4.62 фут) болды. Салынған кезде кемелерде екі ауыр әскери мачта орнатылған, бірақ 1909 жылы олар тез арада торлы мачталармен ауыстырылды. Олардың экипажы 42 офицер мен 785 матростан тұрды. Кемелер екі валмен жұмыс істейтін үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, ал буды он екі көмірмен қыздырылатын Babcock & Wilcox қазандықтары қамтамасыз еткен. Машиналардың қуаты және ең жоғары жылдамдығы болды. Қазандықтар үш тығыз орналасқан түтікшеге кеме ортасында жиналған. Алғашқы бес кемеде сегіз электр генераторы болған, ал Нью-Гэмпширде төрт генератор мен екі блок болды. Барлық кемелердің жалпы қуаты ; бұл сол кездегі американдық соғыс кемелерінің арасындағы ең жоғары көрсеткіш. Басқару бір рульмен жүзеге асырылды. Кемелердің бұрылу радиусы жылдамдықта болды. Сынақтар кезінде кемелер жобалық жылдамдықтан сәл асып түсті, Миннесота ең жылдам болды, . Кемелер әдетте көмірдің тонын тасыды, бірақ қосымша кеңістіктерді көмір сақтауға пайдалануға болады, әр кеме үшін сақтау сыйымдылығы аралығында. Круиздік жылдамдықта кемелер сағат бойы теңізде жүзе алатын, бірақ Нью-Гэмпширдің машиналары тиімдірек болғандықтан, ол сол жылдамдықпен сағат бойы жүзе алатын.
On trials, the ships exceeded their design speed slightly, with Minnesota being the fastest, at The ships carried of coal normally, but additional spaces could be used for coal bunkers, with storage capacity ranging between for each ship. At a cruising speed of , the ships could steam for , though New Hampshires engines were more efficient, allowing her to steam for at the same speed.
Қару-жарақ
Кемеде сол кезеңдегі линкорларда кәдімгідей екі екілік мұнаралы, орта сызықта орналасқан төрт 45 калибрлі Mark 5 зеңбірегі бар негізгі батарея орнатылған. Зеңбіректер снарядты бастапқы жылдамдығымен атып жіберді. Мұнаралар Mark VI үлгісінде болды, бұл кез келген көтерілу бұрышында қайта зарядтауға мүмкіндік берді. Бұл тұғырлар 20 градусқа көтеріліп, 5 градусқа төмендейтін. Әр зеңбірекке 60 оқ-дәрі берілді. «Нью-Гэмпширдің» оқ-дәрі қоймалары оның әпкелеріне қарағанда қайта құрылған, бұл оған 20 пайызға көбірек 12 және 7 дюймдік снарядтарды тасымалдауға мүмкіндік берді, бірақ қалыпты жағдайда ол бірдей жүк көтерді. Екінші батарея сегіз 45 калибрлі және он екі 45 калибрлі зеңбіректен тұрады; бұл аралас батарея проблемалық болып шықты, өйткені екі түрдің снарядтарының жарылысын ажырату қиын болды. 8 дюймдік зеңбіректер төрт екілік Mark XII мұнарасына орнатылған, ал 7 дюймдік зеңбіректер корпустың казематтарына орналастырылған. 8 дюймдік зеңбіректер Mark VI үлгісінде болды, олар снарядтарды бастапқы жылдамдығымен атып жіберді. 7 дюймдік Mark I зеңбіректер 2700 фут/секунд жылдамдықпен снаряд атып жіберді. Кейіннен бұл зеңбіректер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде алынып тасталып, Францияда дөңгелекті зеңбіректерге айналдырылды. Әр зеңбірекке екі түрдің де 100 оқ-дәріден жиынтық берілді. Торпедалық катерлерге қарсы қорғаныс үшін олар корпустың қабырғаларындағы казематтарға орнатылған 50 калибрлі 20 зеңбірек және 3 фунттық 12 зеңбірек тасымалдады. Сонымен қатар, олар 4 1 фунттық зеңбірекпен жабдықталған. Сол кездегі үлкен кемелерге тән болғандай, «Коннектикут» класы төрт торпеда түтігін алып жүрді, олар корпустың бүйірлеріне батырылған. Әр кемеде барлығы 16 торпеда болды. Бастапқыда олар Mark I Bliss Leavitt үлгісімен жабдықталған, бірақ олар тез арада 1905 жылы жасалған Mark II үлгісіне ауыстырылды. Mark II жарылғыш бөлігіне арналған және сағатына жылдамдықпен қозғалды.
Қару-жарақ
Бірінші екі кеменің негізгі бронежиектері машина бөлімшелерінің үстінде қалың болды және бас қару мұнараларының тұсында қалыңдығы азайтылды. Бұл белбеудің ұзындығы 61 метр, ені 3 метр болатын. Кеменің екі басында да белдік алдымен, содан кейін, және соңында мұржаға дейін қалыңдығы азайды. Соңғы төрт кеменің белдіктері бас қарудың арасында біркелкі 9 дюймге дейін азайтылды, бастары өзгеріссіз қалды. Бронепалуба кеме ортасында қалың болды, ол белдік және казематтық бронямен жартылай қорғалған. Оның 3 дюймдік қалыңдығы бар еңіс жақтары белдіктің төменгі жиегіне жалғасты. Палуба алдыңғы және артқы бөліктерде 3 дюймға дейін ұлғайтылды, онда тікелей оқтарға ұшырады, сондай-ақ 3 дюймдік еңіс қабырғалары болды. «Нью-Гэмпшир» кемесінің белдігі, қоймалардың үстінде қалың палубаға мүмкіндік беру үшін сәл қысқартылды. Әр кеменің басқару мұнарасы 9 дюймдік қабырғаларымен және қалың төбесімен жабдықталған. Бас қару мұнаралары 11 дюймдік беттерімен, 9 дюймдік қабырғаларымен және қалың төбесімен жабдықталған. Оларды қолдайтын барбеттер бронялық қаптаманың мөлшеріне ие болды, ол азайтылды. Екінші мұнаралардың алдыңғы бронясы , бүйірлерінде 6 дюйм, ал төбелерінде 2 дюйм болды. Олардың барбеттері сыртқы жағынан 6 дюйм, ал ішкі жағынан 4 дюйм бронямен жабдықталған. 7 дюймдік зеңбіректерге арналған казематтар 7 дюйм қалыңдықта болды, зеңбірек тесіктерінің астында казематтар сәл 6 дюймға дейін азайтылды. Соңғы төрт кемеде белдіктің қалыңдығын азайту арқылы үнемделген салмақ төменгі казематтың бронясын 7 дюймға дейін арттыруға жұмсалды. 3 дюймдік зеңбіректерге арналғандары 2 дюйм қалыңдықта болды. 7 дюймдік зеңбіректер бір снарядтың бірнеше зеңбіректі істен шығаруын болдырмау үшін қалың қабырғалы бөлімдермен бөлінді.
Қызмет тарихы
Бұл кластағы алты кеме де Атлантика флотында қызмет етті. Алғашқы бес кеме 1907-1909 жылдардағы Ұлы Ақ Флоттың саяхатына қатысты. Флот 1907 жылғы 16 желтоқсанда Хэмптон Роудстан шығып, Оңтүстік Американы айналып, АҚШ-тың батыс жағалауына қайтып келді. Кемелер содан кейін Тынық мұхитын кесіп өтіп, Австралия, Филиппин және Жапонияда тоқтады, ал кейін Үнді мұхиты арқылы жүзуді жалғастырды. Олар Суэц каналынан өтіп, Атлантиканы кесіп өтер алдында Жерорта теңізін аралап, 1909 жылғы 22 ақпанда Хэмптон-Роудсқа жетті. Саяхатқа қатысу үшін уақытында дайын болмаған «Нью-Гэмпшир» президент Теодор Рузвельт қатысқан теңіз парадында флотты күтіп алды. Содан кейін кемелер АҚШ-тың шығыс жағалауы мен Кариб бассейнінде бейбіт уақыттағы жаттығуларды бастады, оның ішінде Вирджиния мүйістерінде артиллериялық жаттығулар, Атлантикадағы оқу сапарлары және Куба суларындағы қысқы жаттығулар. 1909 жылдың соңында алты кеме де Атлант мұхитын кесіп өтіп, Ұлыбритания мен Франция порттарына сапарлады. 1911 жылдың басында «Луизиана» мен «Канзас» Еуропаға тағы бір рет барды. 1910 жылдары Орталық Американың бірнеше елінде саяси тәртіпсіздіктер күшейген кезде кемелер аймақтағы қызметтерін арттырды. Барлық алты кеме Мексика революциясына қатысты, соның ішінде 1914 жылғы сәуірде Веракрустың оккупациясына; «Вермонт» пен «Нью-Гэмпшир» қаланың бастапқы оккупациясына десант жасаған бөлімдерді жіберген кемелердің қатарында болды. Оқиға кезінде екі кемеден бірнеше сарбаз «Құрмет медалімен» марапатталды. 1914 жылғы шілдеде Еуропада Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды; АҚШ соғыстың алғашқы үш жылында бейтарап қалды. Германиямен қарым-қатынас 1917 жылдың басында Германияның теңіздегі американдық сауда кемелерін батыруына байланысты күрт нашарлады. 1917 жылғы 6 сәуірде АҚШ Германияға соғыс жариялады. «Коннектикут» класындағы кемелер бастапқыда тез өсіп келе жатқан әскери флотқа қажетті артиллерияшылар мен машина бөлімінің қызметкерлерін даярлау үшін пайдаланылды. 1918 жылғы маусымда «Нью-Гэмпшир» мен «Луизиана» арасында қатерлі оқиға болды, онда бірінші кемедегі артиллерияшылар екінші кемеге кездейсоқ оқ тигізіп, бір адам қаза тауып, бірнеше адам жарақат алды. Келесі айда «Луизиана» Артур Полленнің «Арго сағаты» сынағына қолданылды, бұл аналогты компьютерді оқ ату шешімдерін есептеу үшін пайдаланатын алғашқы отты басқару жүйесі болды. 1918 жылдың соңынан бастап кемелер Атлантика мұхитының бөлігінде конвойлерді сүйемелдеу үшін пайдаланылды. Қыркүйек айының соңында «Миннесота» неміс «U-117» суасты қайығы салған теңіз минасына соқтығысып, бес айға қызметтен шығарылды. Қарашада Германияның капитуляциясынан кейін конвойлік міндеттер аяқталды; одан кейін «Коннектикуттар» Франциядағы шайқас алаңдарынан американдық сарбаздарды қайтару үшін пайдаланылды. Бұл жұмыс 1919 жылдың ортасында аяқталды. Кемелер 1920 жылдардың басында қысқа мерзімге оқу кемелері ретінде жұмыс істеді, бірақ Вашингтондық теңіз келісімінің шарттарына сәйкес, олар 1924 жылға дейін металл тескілеріне сатылып, жартылай бөлшектелді.