Кіріспе

Онтарио провинциясындағы қалашық, Канада

Вулвич қалашығы – Оңтүстік-Батыс Онтариодағы ауылдық қалашық, Канада, муниципалитет ретінде қарастырылады. Қалашық Ватерлоо аймағының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан және 10 шағын елді мекеннен тұрады, олардың ішіндегі ең ірісі – Эльмира, Онтарио, ал екіншісі – Сент-Джекобс, Онтарио. 2021 жылғы халық санағы бойынша халық саны 26 999 адамды құрады, бұл 2016 жылғы 25 006 тұрғыннан асып түседі. Ватерлоо аймағында әлі де Канададағы Ескі Орден меннониттерінің ең көп саны қоныстанған, әсіресе Сент-Джекобс және Эльмира аудандарында. Оларды көбінесе жергілікті жолдарда дәстүрлі ат пен арбамен көлік құралы пайдаланатынын көруге болады; сондай-ақ көптеген шаруалар өз шаруашылықтарындағы құрал-жабдықтарды аттармен тартады. Вулвич Ватерлоо аймақтық муниципалитетінің құрамына кіреді және Ватерлоо қаласының солтүстігінде және шығысында орналасқан. Ол Китченер, Ватерлоо және Кембридж қалаларымен шектеседі. Бұл қалашық 1972 жылғы Ватерлоо аймақтық муниципалитеті туралы заңмен құрылған муниципалитет болып табылады, ол аймақтық басқару құрылымын құрды және 1973 жылдың 1 қаңтарынан бастап жергілікті муниципалитеттердің шектерін белгіледі. Вулвич қалашығының бес кеңесші және әкімнен тұратын өз муниципалдық үкіметі бар; соңғысы Ватерлоо аймақтық кеңесінде де қызмет етеді.

Ерте тарих

Қазіргі Вулвич қалашығын құрайтын жер, шығысында Гранд өзені, батысында Конестого өзені орналасқан, бастапқыда Хьюрон тайпасына, содан кейін Мохок тайпасына тиесілі болған. Алғашқы қоныс аударушылар 18 ғасырдың соңында келді. 1798 жылы Уильям Уоллес Гранд өзені бойындағы 86 078 акр (348 км²) жерді 16 364 долларға сатып алып, алғашқы қоныс аударушылардың бірі болды. Бұл аудан бастапқыда Үшінші блок болып белгіленген, қазір Вулвич қалашығының үлкен бөлігін құрайды. «Вулвич» деген жер атауы, 1816 жылы Англияның Кент қаласындағы қалашаның атымен аталған болуы мүмкін. Алғашқы қоныс аударушылар 1830 жылға дейін негізінен Англиядан немесе Ирландиядан келді және Гранд өзенінің шығыс жағына қоныстанды. Соңынан Пенсильвания және Уотерлоо қалашығынан келген неміс меннонит отбасылары өзеннің батыс жағына қоныстанды. 1807 жылы Уоллес жердің көп бөлігін Пенсильвания меннониттеріне, Германия компаниясының сенімділеріне сатты. Уоллес жерді Германия компаниясына гектарына 1 доллардан сатты. Вермонт штатынан келген лоялист капитан Смит 1807 жылы Гранд және Конестого өзендерінің қосылған жеріне қоныстанды. Оның үлкен ағаш үйі саяхатшылар үшін мейрамхана болып қызмет етті және 1835 жылдан 1850 жылға дейін пошта тасымалдау үшін дилижанспен жұмыс істеді. Вулвичтегі алғашқы шіркеуді 1823 жылы Пенсильваниядан келген меннониттер қазір Конестогоның бөлігі болып табылатын Үш көпірде салды. Вулвич 1816 жылы қалашық ретінде құрылды және 1842 жылға дейін Хальтон округінің құрамында болды, содан кейін Веллингтон округіне қосылды. 1852 жылы ол жаңа Ватерлоо округінің бөлігі болды. 1821 жылдан бастап, Гранд өзенінің шығысындағы (3-блок) Жеймс Крукстің жеріне Англия мен Шотландиядан ондаған отбасылар көшіп келді. Бұл аймақта бұрын қоныс аударушылар аз болған, олардың ең танымал адамы – Кокс мырза. Кокс-Крик аймағына шотландиялық иммигранттар 1834 жылы Джон Дэвидсон басшылығымен қоныстанды. Ол қалашықта алғашқы пошта бөлімін ашып, оны Шығыс Вулвич деп атады. Капитан Генри Ланфиер 1854 жылы келді және көп ұзамай Кокс-Крикке бөгет салып, ағаш кесу және ұн тарту фабрикасын салды. Тұрғындар онымен келісіп, елді мекеннің атын Винтерборн, Онтарио деп өзгертуге келісті. 1837 жылы шотландтар Сент-Эндрюс пресвитериандық шіркеуін құрды. Пресвитериан шіркеуі 1870 жылға дейін ағаштан салынбады, ол 1870 жылы кірпіштен ауыстырылды және қазір Винтерборн пресвитериандық зиратының жанындағы жеке үй болып табылады. 1867 жылы Винтерборнда 160 адам, үш шіркеу, мектеп, пошта кеңсесі, дүкен, екі диірмен, екі қонақ үй, екі темірші, тігінші, аяқ киім жасаушы және дәрігер болды. Сент-Джекобс, жақын маңдағы Конестого сияқты (екеуі де Вулвичте), негізінен германдықтардан тұрды және алғаш рет 1830 жылы қоныстанды. 1834 жылы Англияның Сассекс округынан келген Эдвард Бристоу осы жердегі жерді гектарына 50 центтен сатып алып, Эльмираға алғашқы қоныс аударушылардың бірі болды. Ол алғашқы дүкен, таверна және поташ зауытын ашты. 1839 жылы Бристоу бұрыштары деген қауымдастық құрылды, онда пошта бөлімі ашылды, ол 1853 жылы Эльмира деп аталды. Тарихи деректер Дэвид Мусселманның 1830 жылы жер сатып алғаннан кейін Конестогоны құрғанын көрсетеді. Ол 1844 жылы ағаш кесу зауытын салып, Конестого өзеніне бөгет салып, ұн тарту және екінші ағаш кесу зауытын қосты. Бұл аймақта 1852 жылға дейін Мусселманның диірмендері деп аталған кішкентай елді мекен пайда болды, содан кейін Конестого деп аталды, өйткені көптеген қоныс аударушылар Пенсильванияның Конестога өзенінің аймағынан келген. 1846 жылғы қалашықтың барлық айманына қатысты деректер жердің өте жақсы екенін және қатты ағаштардың көп болғанына қарамастан, аймақ сирек қоныстанғандығын көрсетеді. Онда екі астық және екі арақ фабрикасы, сондай-ақ епископ шіркеуі болды. 1841 жылғы халық санағы 1009 адамды көрсетті. Вулвич қалашығының кеңесі 1850 жылдың қаңтарында бес кеңесшімен құрылды, олардың ішінде Джон Н. Мейер Рив болып тағайындалды, ал Джеймс Доу клерк және қазынашы болып тағайындалды. Соңынан Сент-Джекобс аймағына елеулі көші-қон басталды, негізінен Пенсильваниядан келген қосымша меннониттерден тұрды. Швейцариялық-неміс тегіндес фермер және өнеркәсіптің иесі Якоб Снайдер сол кездегі ең маңызды қоныс аударушы болды және қауым оның атымен аталды: Якобстеттл (Якобтың ауылы). Ол бірнеше диірмендерді қуаттандыру үшін бөгет салып, 1852 жылға дейін ағаш кесу, жүн және ұн диірмендерін салды. Бұл кішкентай қауымға басқаларды тартуға көмектесті. «Сент» сөзі атауға тек әдемірек дыбыстауы үшін қосылды, ал көпше түрі Якоб Снайдердің (1791–1865) және оның ұлы Якоб Снайдердің кішісінің (1822–1857) бірлескен еңбегінің құрметіне қосылды, олар ауылдың негізін қалаушылары болды. Сент-Джекобстағы алғашқы пошта бөлімі 1852 жылы ашылды және Сент-Джекобс деп аталды, ал сол жылы ауыл қалашық ретінде тіркелді. 1855 жылға қарай халық саны 400 адамды құрады.

Децентрализация және кейінгі қалалардың өсуі

Өзінің алғашқы тарихында Вулвич көбінесе орталықтанбаған және ауылдық сипатқа ие болды. Ол Ватерлоо округі әкімшілік құрылымының орналасқан жері болған жоқ, сондай-ақ округтегі теміржол құрылысының бірінші толқыны оны өткізіп кетті. Ватерлоо округінің өсуі мен қалалануын зерттеуде қала зерттеушісі Фред Дамс елді мекеннің даму күрделілігін бағалау үшін "функционалдық бірліктерді" пайдаланады, бұл халық санына, ауыл немесе қала мәртебесіне немесе басқа өлшемдерге сүйенудің орнына жасалады. Әрбір "функционалдық бірлік" нақты экономикалық орталыққа немесе қызметке негізделген, мысалы, банк немесе почта қызметі, диірмен немесе жалпы дүкен. Бұл өлшемде бір ғимарат (мысалы, жалпы дүкен мен почта кеңсесінің үйлесімі) бірнеше функционалдық бірлік ретінде есептеледі, бұл пионерлік экономиканың дамуын өлшеудің басқаша жолын ұсынады. 1864 жылы Вулвичте функционалдық бірліктердің алғашқы бес орындағы үлкен орталығы болмаса да, ондыққа кіретін үш орталығы болды: Сент-Джейкобс, Эльмира және Конестого. Сент-Джейкобс, Конестого, Винтерборн және Эльмира осы кезде ауылдар ретінде тіркелді. 1870 жылдарға қарай жағдай күрт өзгерді; Ватерлоо округінің экономикалық қызметі жылдам орталықтандырылды, ал Эльмира функционалдық бірліктер саны бойынша округте Айрмен бірге бесінші орынды бөлісті. 1878 жылы Вулвич ауылының көптеген кәсіпорындары Армстронг және Компанияның Ватерлоо округі бойынша анықтамалығында жарнамалады. Олардың көпшілігі Эльмирада, ал бірқатары Сент-Джейкобсте орналасқан. Бұл көлік құралдарын жасаушылар, ағаш өңдеу, металл өңдеу, ер-жабдық және жекелеу шешімдер, жүн өңдеу және басқа да кәсіптерді қамтыды. 1891 жылы Ватерлоо Junction теміржолы (Grand Trunk теміржолы жүйесінің бөлігі) Ватерлоодан солтүстікке қарай Хайдельберг және Сент-Джейкобс арқылы Эльмираға дейін созылды. Кейіннен Гвельф және Годерич теміржолы (Канадалық Тынық мұхиты теміржолы жүйесінің бөлігі) округтің шығысынан батысына қарай жүріп өтті. 1900 жылдардың басында Вулвичте күшті неміс мәдениеті болды, ал 1911 жылы неміс тегінен шыққандар халықтың үштен бірін құрады. Германиядан тікелей көші-қонның артуына байланысты лютерандар сол кездегі басты діни топқа айналды, лютерандардың саны меннониттерден үш есе көп болды. Вулвич Канада тарихындағы ең алғашқы бетонды жолдардың бірінің орналасқан жері болды. 1919 жылы Сент-Джейкобс пен Эльмираның оңтүстігіндегі Grand Trunk теміржолымен қиылысы арасындағы 2 км-лік (1.5 миль) жол, сол кездегі 75-ші провинциялық жол, Онтарионың жаңа құрылған Қоғамдық жолдар департаментінен алынған провинциялық субсидиямен жаңартылды. 1960 жылдары химиялық өндірушілердің дұрыс емес кәдеге жарату салдарынан ластану Эльмира мен оның айналасындағы жер асты суларына сіңіп кірді. Бұл ластану 1990 жылы жергілікті су құдықтарын жабуға мәжбүр етті. Қазір су Ватерлоодан және басқа жақын жерлерден құбыр арқылы жеткізіледі.

Демография

Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Вулвичтің 26999 тұрғыны бар, олар 9556 жеке тұрғын үйдің 9359-ында тұрады, бұл 2016 жылғы 25006 тұрғынынан өзгеше. Жер ауданы – 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 174 адам/км² құрады. 2016 жылы Вулвичтегі орташа жас 39-ға тең болды, тұрғындардың 49% ер адам, 51% әйел адам. 2016 жылы үй шаруашылықтарының 88% ағылшын тілінде сөйлесе, неміс тілі 8%, ал голланд тілі 0,58% болды, бұл Вулвичтегі ең көп қолданылатын үш тілді құрайды. Sanyo Machine Works, Elmira Pet Products, Lanxess (бұрынғы Chemtura және Uniroyal), Toyota Boshoku (бұрынғы Trim Masters), Engineered Lifting Systems және Southfield Windows & Doors компаниялары орналасқан. 1970 жылдардан бері туризм Елмирада, әсіресе Сент-Джекобста маңызды салаға айналды, онда танымал Фермерлер базары және қалалық аймақта әдемі дүкендер көп. Сент-Джекобс тарихи ғимараттарда, мысалы, Country Mill, Village Silos, Mill Shed және Old Factory сияқты ондаған шеберлерге үй иесі. Келушілер шеберлердің қыш ыдыстар, тігін жұмыстары, дизайнерлік киім, әшекейлер, шыны вазалар, тоқылған қабырға безендірулері, Тиффани шамдары, боялған шыны есіктер, кішкентай қуыршақ үйлері және тағы да басқаларын жасауын көре алады. Сонымен қатар екі ұстахана да бар. Екі шақырымдық диірмен арнасы – Конестого өзенінің бойындағы ағаштармен көмкерілген жағымды жаяу серуен жолы. Сент-Джекобс қаласының орталығындағы келушілер орталығы меннониттердің мәдениетін түсіндіретін орталық болып табылады және қаладағы меннониттер туралы ақпарат пен білім береді. Сент-Джекобс сонымен қатар Home Hardware компаниясының штаб-пәтері болып табылады, бұл Канада бойынша 1000-нан астам тәуелсіз аппараттық дүкендер желісі, ол 1963 жылы осы ауылда құрылған. Алғашқы дүкен 1964 жылы Сент-Джекобста ашылды. Ол әлі де желіде жиһаз дүкені ретінде қолданылуда, бірақ көшеден өтетін жаңа дүкен 2014 жылдың қараша айында ашылды. Ауданның экономикалық дамуы Ватерлоо облысымен жүзеге асырылады. Елмира мен Сент-Джекобс қалаларының өзіндік Бизнес дамыту аймақтары бар.

Үкімет

Қалалық округ сайланған мэр және бес сайланған кеңесші тарапынан басқарылады; 1 және 3-ауданды біріктіретін екі кеңесші және 2-аудан үшін біреу. Мэр сонымен қатар аймақтық кеңесші ретінде қызмет етеді және түрлі кеңестерде отырады, оның ішінде Уотерлоо Солтүстік Гидро, Гранд Ривер табиғатты қорғау басқармасы, Аймақтық кітапханалар кеңесі, Киванис көлік кеңесі, Уотерлоо аймақтық қоғамдық тұрғын үй комитеті, Киссинг Бридж жол кеңесші комитеті және әуежайдың бас жоспары комитеті. 2018 жылғы сайлаудан кейін сайланған кеңес мүшелері:

Қауымдастықтар

Вулвич кең ауылдық аймақтан, тұрғын үйлермен және өнеркәсіптік/коммерциялық аймақтардан тұрады. Тұрғын үй қауымдастықтарына келесілер жатады: Эльмира, Сент-Джекобс, Бреслау, Конестого, Гейдельберг, Мэрихилл, Солтүстік Вулвич, Блумингдейл, Вайсенбург, Батыс Монтроз, Флорадейл, Винтерборн және Зубер Корнерс. Тұрғын үй, өнеркәсіптік, коммерциялық және демалыс салаларын ұсынатын үш ең ірі аймақ – Эльмира, Сент-Джекобс және Бреслау; соңғысы Китченерге іргелес жатыр және қалашықтағы ең қарқынды дамитын қауымдастық болып табылады. Вулвич қалашығының аумағы шамамен 326,15 км² құрайды және Гвельф қалалық ауруханасы да осы қалашықтың құрамында.

Жолдар

Вулвич елді мекенінде он бір жол бар; ұзын Kissing Bridge Trailway жолының көп бөлігі осы аймақ арқылы өтеді.

Вулвич мемориалдық орталығы

Вулвич мемориалдық орталығы (WMC) – Вулвич қалашығының ең жаңа, заманауи құрылыс болып табылады. Онда екі НХЛ стандартындағы мұз айдыны, екі бассейн, фитнес орталығы және жүгіру жолы бар. Бұл орталыққа сонымен қатар қоғамдық орталық, қарттар орталығы, жастар орталығы, «Конкорс» кафесі, екі мәжіліс залы және кіші спорт командаларының кеңселерi де кіреді.

Білім

Вулвичтегі мектептер Ватерлоо аймақтық мектеп кеңесі және Ватерлоо католик аймақтық мектеп кеңесінің басқаруында. Вулвичте сегіз бастауыш мектеп бар, олардың жетісі мемлекеттік, ал біреуі католик. Эльмира аудандық орта мектебі – Вулвичтегі жалғыз орта (жоғары) мектеп, бірақ Фрейзер институтының рейтингі бойынша Онтарионың үздік орта мектептерінің бірі саналады.