Кіріспе

Адвокат, судья және АҚШ-тың 58-ші Бас прокуроры

Фрэнсис Беверли Биддл (9 мамыр 1886 – 4 қазан 1968) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Бас прокуроры қызметін атқарған американдық заңгер және судья. Сонымен қатар ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Нюрнберг процесінде АҚШ-тың бас судьясы және үшінші округ апелляциялық сотының судьясы болды.

Ерте өмір және білім

Биддл Францияның Париж қаласында туған, оның отбасы шетелде тұрған кезде. Ол Франсис Браунның (құрметті әкесі Робинсон) және Пенсильвания университетінің құқық мектебінің профессоры Алджернон Сидней Биддлдің төрт ұлының бірі болған. Ол сондай-ақ Вирджинияның жетінші губернаторы, АҚШ-тың екінші Мемлекеттік хатшысы және АҚШ-тың бірінші Бас прокуроры болған Эдмунд Рэндольфтың (1753–1813) шөбересі болды. Ол бокспен айналысып, Гротон мектебін бітірген. 1909 жылы Гарвард колледжінде бакалавр, ал 1911 жылы Гарвард құқық мектебінде заң бакалавры дәрежесін алды.

Рузвельт әкімшілігі

1930 жылдары Биддл бірқатар маңызды үкіметтік лауазымдарға тағайындалды. 1934 жылы президент Франклин Д. Рузвельт оны Ұлттық еңбек қатынастары кеңесінің төрағасы болуға ұсынды. 1939 жылдың 9 ақпанында Рузвельт Биддлді Жозеф Буффингтон бос қалдырған орынға үшінші округтік апелляциялық сотқа тағайындады. АҚШ Сенаты Биддлді 1939 жылдың 28 ақпанында ратификациялады, ал ол 1939 жылдың 4 наурызында өзінің комиссиясын алды. Ол бұл қызметте бір жыл ғана болды, содан кейін 1940 жылдың 22 қаңтарында АҚШ-тың бас прокуроры (Solicitor General) болып тағайындалды. Биддл Смит заңы бойынша бірнеше танымал солшыл идеологиялы адамдар мен ұйымдарды қудалады. 1941 жылы ол Америка азаматтық бостандықтар одағы сынға алған қадаммен 29 Социалистік жұмысшылар партиясының мүшесін соттауға рұқсат берді. Осы заң бойынша ол кәсіподақ жетекшісі Гарри Бриджесті депортациялауға әрекет етті, бірақ нәтижесіз болды. 1942 жылы Биддл Рузвельт тағайындаған әскери трибуналдың сегіз тұтқынға алынған нацистік шпионды тыңшылық қызметі үшін және Германияның «Пасториус» операциясының бөлігі ретінде АҚШ-та саботаж жоспарлауға қатысқан ісіне қатысты. Подполковник Кеннет Роялл Рузвельттің немістерді әскери трибуналда соттау туралы шешімін «Ex parte Milligan» (1866) ісіне сілтеме жасай отырып сынға алды. Бұл істе АҚШ Жоғарғы Соты федералды үкіметтің азаматтық соттар жұмыс істеп тұрған жерлерде, тіпті соғыс уақытында да, азаматтарды соттау үшін әскери трибуналдар құруға құқығы жоқ екенін шешті. Биддл немістердің заңсыз жауынгерлер екендігіне байланысты азаматтық соттарға жүгінуге құқығы жоқ екенін мәлімдеді. АҚШ Жоғарғы Соты «Ex parte Quirin» (1942) ісінде бұл шешімді қолдап, немістерді соттау үшін құрылған әскери комиссияның заңды екенін растады. 1942 жылдың 3 тамызында сегіз адам да кінәлі деп танылды және өлім жазасына кесілді. Бес күннен кейін сегізінің алтауы Колумбия округінің түрмесіндегі үшінші қабатта электр орындығында атқыланды. Қалған екеуі өз серіктерін ФБР-ге өз еріктерімен тапсырғандықтан түрмеге қамалды. 1948 жылы екеуі де түрмеден босатылып, Германияға қайта оралды.

Жапондық-американдық интернаттау

Биддл ФБР директоры Дж. Эдгар Гувер және Ішкі істер министрі Гарольд Л. Айкеспен бірге жапондық америкалықтарды соғыс уақытында жабық лагерьде ұстауға бастапқыда қарсыласқан бірнеше жоғары лауазымды шенеуніктердің бірі болды. 1943 жылы, жабық лагерьлер іске қосылғаннан кейін, ол Рузвельттен лагерьлерді жабуды сұрады: «Лоялды американдық азаматтарды қажетті мерзімнен артық концлагерьде ұстаудың қазіргі тәжірибесі қауіпті және үкіметіміздің принциптеріне қайшы». Бірақ Рузвельт оған келіспеді, және лагерьлер тағы бір жылға дейін жабылмады. Соғыстан кейінгі естеліктерінде Биддл «Жапондық тегі бар американдық азаматтар тіпті басқа жау ұлттарының азаматтары сияқты таңдаулы түрде қарастырылмады – немістер мен итальяндықтар сияқты, оларға сенімсіздікпен қарады және жапондық тегі болғандықтан ғана оларды жабық лагерьде ұстау қажет болды» деп жазды.

Африкалық америкалықтардың азаматтық құқықтары

Биддл өзінің департаментінің афроамерикалықтардың азаматтық құқықтарын қорғау жөніндегі күш-жігерін арттырды. Ол АҚШ прокурорларына Оңтүстікте мәжбүрлі еңбекке қатысты қудалауды әдеттегідей "қарыздық тәуелділік" (peonage) бойынша емес, жұмыс берушілер мен жергілікті шенеуніктерге қарсы "құлдық" және "еріксіз құлдық" айыптарын қоюға бағыттауды бұйырды, бұл үшін қарыздылық дәлелдеудің қажеті болмайтын. 1942 жылдың 10 ақпанында Биддл Федералдық тергеу бюросына Миссури штатының Сикестон қаласында Клео Райтты линчтеу фактісі бойынша тергеу жүргізуді тапсырды, бұл АҚШ-та азаматтық құқықтар жөніндегі алғашқы федералдық тергеу болды.

Жазу

Биддлдің жазу қабілеті оның естеліктері жарық көрмес бұрын көптен бері көзге түскен. 1927 жылы ол Филадельфия қоғамы туралы "Ланфейр үлгісі" атты роман жазды. 1942 жылы ол Оливер Венделл Холмспен 30 жыл бұрынғы жақын қарым-қатынасы туралы, заңгер мистер Холмстың өмірбаянын жазды, ол 1946 жылы Бродвейдегі пьесаға және 1950 жылы "Магнифис Янки" атты фильмге бейімделді. "Демократиялық ойлау және соғыс" кітабы 1944 жылы жарық көрді. 1949 жылы жазған "Дүниедегі ең жақсы үміт" кітабында соғыстан кейінгі кезеңде АҚШ-тың атқаратын рөлі талданды. 1963 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды.

Танымал мәдениетте

Биддлдің рөлін 2000 жылғы "Нюрнберг" мини-сериалында Лен Карио сомдады. Биддл 2004 жылғы Джоанна МакКлеллэнд Гласстың "Тырысу" атты пьесасының негізгі кейіпкері болды, ал Глас 1967 жылдан 1968 жылға дейін Биддлдің жеке хатшысы қызметін атқарған.