Кіріспе

21-ші типті немесе "Амазонка" класты фрегаты, Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз флоты мен Пәкістан Әскери-теңіз флотында қызмет етті.

"Ароу" (Arrow) HMS фрегаты Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз флотының құрамында болды. 1982 жылғы Фолкленд соғысында "Ароу" теңіз артиллериялық атыс қолдауын (ТАҚК) көрсетті және "Шеффилд" (Sheffield) кемесінің аман қалған экипажының көп бөлігін құтқарып алды. 1994 жылдың 1 наурызында Пәкістанға сатылып, "Хайбар" (Khaibar) PNS деп қайта аталды.

Өмірбаян

Yarrow Shipbuilders Ltd компаниясы Гласгоу, Шотландияда салынды және "B" позициясында Exocet зымырандарын ұшыру құрылғыларымен жабдықталды. 1976-1977 жылдары оның алғашқы капитаны коммандер Ник Дж Баркер болды.

Фолклендтер соғыс қызметі

1982 жылы Фолкленд соғысында "Ароу" 1 мамырда Порт-Стэнли әуежайы маңындағы аргентиналық позицияларды обстрелдеу кезінде әрекетке кіріскен алғашқы британдық кеме болды. Ол аргентиналық әскери-әуе күштерінің ұшағынан алғаш рет зардап шекті, оның түтін шығару құбыры мен басқа да суперқұрылым бөліктеріне көптеген артиллериялық снарядтар тиді. Снаряд сынықтарынан бір зардап шегуші болды. 4 мамырда ол өртті сөндіруге және "Exocet" зымыранынан зақымданған HMS Sheffield типті 42 эсминецінің экипажын эвакуациялауға көмектесті, 261 тірі қалған экипаждың 225-ін құтқарып алды. "Ароу" капитаны, командир (кейіннен капитан) Пол Бутерстоун осы әрекеті үшін "Еңбегі үшін айрықша көзге түсу орденімен" марапатталды. 6 мамырда "Ароу" Фокс-Бейдің Батыс Фолкленд айманындағы аргентиналық позицияларды обстрелдеді. 10-11 мамыр түнінде "Ароу" Батыс және Шығыс Фолкленд арасын бөлетін Фолкленд шығанағының солтүстік жағында орналасты, ал оның бауырласы HMS Alacrity каналдың миналанғанын анықтау үшін оңтүстіктен солтүстікке қарай өтті. "Alacrity" таң атқанға дейін каналдан шығып кетті, ал "Ароу" оны "Таск-Форс" тобына қайтаруды күтіп тұрғанда, Фернандо Аскуэта басқарған аргентиналық "ARA San Luis" суасты қайығы 5000 метр қашықтықтан екі SST 4 торпедасын іске қосты. Біреуі түтігінен шықпады, ал екіншісі буксирленген 182-ші типті алдау құрылымына тиді. 28 мамырда "Ароу" "Гузе Гринге" шабуыл жасаған Парашют полкінің екінші батальонына артиллериялық қолдау көрсетті. 90 минуттық обстрел кезінде ол 22 жарық снаряды мен 135 дана 4,5 дюймдік жоғары жарылғыш снаряд атты. "Ароу" басқа кемелерге қарағанда "Бомба аллеясында" (Сан-Карлос су анкерлеу орны) ұзақ уақыт болды, корпустағы жарықтарға уақытша жөндеу жұмыстары жүргізілді, оның үшін Seadart тіреу сәулелері жоғарғы палубасына дәнекерленді. 5 маусым күні түнде Фитцройге қарай шығысқа қарай бағытталғанда, "Ароу" жағалауға жақын жерде белгісіз су үстіндегі нысанды анықтады және ағызып жіберген үш жарық снаряды UK механикалық қондырғылық кемесіне (LCM) тиді, ол кейіннен Беркли шығанағына қадағаланды. Бұл қақтығыс кезінде атылған Mk 8 жарықтандыру снарядтарының соңғысы болды. 1982 жылдың маусым айының басында "Ароу" аргентиналықтардың капитуляциясына әкелген шайқастарда қолдау атысын жүргізді. 1982 жылдың 7 шілдесінде ол Девонпорт әскери-теңіз базасына оралды, оны "Red Arrows" әуешолу тобы құттықтады, олармен оның байланысы бар еді.

Аргентинаның талаптары

"Ароу" ұшағының силуэті және 1 мамыр күні Аргентина әуе күштеріне қарасты Dagger C 412 ұшағының бортына бейнеленген, сондай-ақ кемелердің силуэттік бейнесі мен 21 мамыр күні көрсетілген, бұл осы кемелерге қарсы сәтті әрекет жасалғанын білдіреді. Бұл екі кеме де қақтығыс кезінде зақымдалған, бірақ бұл зақымды осы ұшақ келтірмеген болуы мүмкін. "Ароу" 1982 жылдың 1 мамырында жеңіл зақым алды, ал "Бриллиант" кемесі 1982 жылдың 21 мамырында Сан-Карлос-Вотерден тыс жерде артиллериялық оқтан зақымданды. 2005 жылдың қарашасында Аргентинада өткен көпұлттық "Ceibo" жаттығуында бұл силуэттер әлі де ұшақта сақталған.

Кейінгі Корольдік әскери-теңіз қызметі

1980 жылдардың ортасына қарай "Ароу" кемесінің корпусында жарықтар пайда бола бастады. Бұл мәселенің көбі Фолкленд соғысы кезінде туды, онда инженерлер кеменің алюминий үстін құрастыратын бөліктерінде ашылған жарықтарды жабу үшін болат тақталар мен арқалықтарды дәнекерлеуге мәжбүр болды. Соғыстан кейін кеме күрделі жөндеуге алынды, оның екі жағына үлкен болат тақталар дәнекерленді. Осымен қатар, корпустың шуын азайтуға бағытталған өзгерістер енгізілді. 1985 жылдың басында "Ароу" үш жарым ай Батыс Индияда күзетші кеме ретінде қызмет етті. Кеме 1994 жылға дейін пайдалануда болды және сол жылдың 1 наурызында қызметтен босатылып, флоттан алынды. 1991 жылдың шілдесінде "Ароу" Оңтүстік Атлантикадан оралғанда Кариб теңізінде АҚШ жағалау күзетінің патрульдік қайығымен бірікті, содан кейін 1500 фунт контрабандалық кокаинді тәркілеуге әкелген операцияда маңызды рөл атқарды.

Пәкістан әскери-теңіз қызметі

Аэроуды қолдан шығарудан кейін ол Пәкістанға берілді және PNS Хайбар деп қайта аталды. Exocet зымыран жүйесі Пәкістанға өткізілмеді және Хайбардың ескірген Sea Cat зымыран ұшырғышы алынып тасталды. Кейіннен Sea Cat ұшырғышының орнына Phalanx CIWS орнатылды. SRBOC шатыр таратқыштары және 20 мм және 30 мм зениттік қарулары орнатылды. Хайбар Пәкістан Әскери-теңіз күштерінде қызмет етеді, олар Ұлыбритания үкіметінен бастап салынған сегіз фрегаттың (екісі Фолкленд аралдарында жоғалған) барлығы алты 21-типті фрегатты сатып алды.

Жарияланымдар

Мариотт, Лео, 1983 жыл. Корольдік теңіз күшінің фрегаттары 1945–1983, Ian Allan Ltd, Суррей.