Кіріспе

Тектосиликатты минерал құрайтын магмалық тау жынысы.

Микроклин (KAlSi3O8) – магмалық тау жыныстарын құрайтын маңызды тектосиликатты минерал. Ол калийге бай сілтілік дала шпаты. Микроклинде көбінесе аздаған мөлшерде натрий кездеседі. Ол гранит және пегматиттерде кең таралған. Микроклин ортоклаздың баяу салқындауы нәтижесінде түзіледі; ол ортоклаздан төмен температурада тұрақтырақ. Санидин – сілтілік фельдспаттың тағы бір түрі, ол одан да жоғары температурада тұрақты. Микроклин түссіз, ақ, ашық сары, қызыл кірпіш түсті немесе жасыл болуы мүмкін; оның ерекшелігі – моноклинді ортоклаздың триклиникалық микроклинге өзгеруінен пайда болатын қиылысқан егіздік құрылымы. Химиялық қосылыстың атауы – калий алюминий силикаты, және ол E555 нөмірімен белгіленеді.

Геология

Микроклин химиялық құрамы бойынша моноклиндық ортоклазбен бірдей болуы мүмкін, бірақ ол триклиндық кристалл жүйесіне жататындықтан, призма бұрышы тік бұрыштардан сәл кіші; сондықтан "микроклин" атауы грек тіліндегі "кішкентай еңіс" деген мағынаны білдіреді. Ол калийлі фельдспаттың толық реттелген триклиндық модификациясы және ортоклазбен диморфты. Микроклин көптеген физикалық қасиеттері бойынша ортоклазбен сәйкес келеді және рентген сәулесі немесе оптикалық зерттеу арқылы ажыратуға болады. Поляризациялық микроскоп арқылы қарағанда, микроклинде көзге көріспейтін көптеген қос түзілулер байқалады, олар тор тәрізді құрылымды құрайды. Пертит – микроклин немесе ортоклаз, оның жұқа қабаттарында еріген альбит болады. Амазонит, немесе амазонка тасы – микроклиннің жасыл түрі. Дегенмен, ол Амазонка бассейнінде табылмайды. Испан саяхатшылары оны сол аймақтағы басқа жасыл минералмен жаңылыстырған. Микроклиннің ең ірі жеке кристалдары АҚШ-тың Колорадо штатындағы Devil's Hole Beryl Mine-де кездестірілді, олардың өлшемдері шамамен 50 × 36 × 14 метрді құрады. Бұл – бүгінгі күнге дейін табылған ең үлкен кристалдардың бірі болуы мүмкін. Микроклин атмосферада мұздың түзілуін қозғауға өте қабілетті зат. Жақында ғана судың микроклин бетіне қалай байланысатынын түсінуге мүмкіндік болды.