Кіріспе

Гонконг зоологиялық және ботаникалық бақтары – әлемдегі ең көне зоологиялық және ботаникалық орталықтардың бірі және Гонконгтағы ең көне саябақ. 1864 жылы құрылған, оның бірінші кезеңі 1871 жылы жұртшылыққа ашылды. Ол Гонконгтың орталық бөлігінде, Виктория тауының солтүстік беткейінде орналасқан. Гонконг паркі сияқты, Гонконг зоологиялық және ботаникалық бақтары табиғи орта және атмосфераны ұсынады. Гонконг паркінен физикалық тұрғыдан кішірек болғанымен, онда өсімдіктердің, жануарлардың және жабдықтардың саны көп.

Тарих

Бұрын бұл саябақ Бинг Тау Фа Юэн ("兵頭花園") деп аталған. Кейбір адамдар Бинг Таудың ботаникалық сөзінің алғашқы екі буынының дыбысталу транслитерациясы екенін айтты. Ескі кезде көптеген ғашықтар сол жерге кездесуге баруды ұнататын. Жапондық оккупация кезінде ол Тайшо Коэн (хирагана: たいしょうこうえん, Канжи: 大正公園) деп қайта аталды. The Garden Company Limited компаниясын құрушы Гонконг зоологиялық және ботаникалық бағында пікірлесіп, компания ашу идеясына келді; сондықтан ол "Бақша" және оның кантон тіліндегі транслитерациясы "Бақша" деген атпен аталады. 1931-1933 жылдары саябақтың астында су қоймасы салынуына байланысты саябақ жабылды. Бұрын әлемге әйгілі адамдар, мысалы Эдинбург герцогы Филипп (1983) және Англия ханшайымы Анна (1988) сияқты, Жабайы табиғат қоры атынан бұл саябақты аралады.

Ескерткіштер

Бақтардың оңтүстік кіреберісінде, Жоғарғы Альберт жолында, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда одақтастарға көмектесіп қаза тапқан қытайлықтарға арналған Қытай соғыс ескерткіші орналасқан. Арқаның астыңғы бөлігінде: "1914-1918 және 1939-1945 жылдардағы соғыстарда одақтасқан елдердің ісіне адал болғандары үшін қаза тапқан қытайлықтардың құрметіне" деп жазылған. Пайфанг нысанындағы граниттік арка 1928 жылы орнатылған. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты жазба кейіннен қосылды. Гонконгтағы британдық отаршылдық үкімшілігінің 100 жылдығын (1841–1941 жж.) еске алу үшін король Георг VI-ның қола мүсіні қойылды.

Өсімдіктер

Бақшада 1000-нан астам өсімдік түрі бар, олардың көп бөлігі тропикалық және субтропикалық аймақтарға тән. Олардың арасында таңғы секвойя және жергілікті Ailanthus сияқты сирек кездесетін түрлер де бар. Бұдан өзге, Гонконг орхидеясы сияқты жыл бойы гүлдей алатын түрлер де кездеседі. Гонконг зоологиялық және ботаникалық бағындағы тақырыптық бақтарда әртүрлі түрлер өсіріледі.

Бамбук бақшасы

Бұл бақ басқа бақтардан он есеге артық өседі.

Камелия бақшасы

Бұл бақта 30-дан астам түр өсіріледі. Крапнелл камелиясы (Camellia crapnelliana), Грантам камелиясы (Camellia granthamiana) және Гонконг камелиясы (Camellia hongkongensis) Гонконгқа тән. Бұл бақта Юньнань камелиясы (Camellia reticulata) және алтын камелия (Camellia nitidissima және Camellia euphlebia) сияқты кейбір сирек әкелінген түрлер де кездеседі.

Жылыжай

Жылыжайда әр түрлі орхидеялар, папоротниктер, бромелиялар, лианалар және етжегіш өсімдіктер өсіріледі.

Пальма бақшасы

Бұл бақта пальма тұқымдасының 22 туына жататын 30-нан астам түр өседі.

Баухиния бақшасы

Бұл бақта 8 түр өседі, соның ішінде Гонконг орхидеясы (Bauhinia blakeana), қызғылт түйетабан (Bauhinia purpurea) және түйетабан ағашы (Bauhinia variegata).

Азалия бақшасы

Бұл бақта 10-нан астам азалия түрі өседі, оның ішінде қызыл азалия (Rhododendron simsii), әдемі азалия (Rhododendron pulchrum), күлгін азалия (Rhododendron pulchrum var. phoeniceum) және ақ азалия (Rhododendron mucronatum) – бұл түрлер Гонконгқа тән. Сонымен қатар, сары азалия (Rhododendron molle) және Вестленд рододендроны (Rhododendron moulmainense) сияқты сирек кездесетін түрлер де бар.

Шөп бақшасы

Бақта түрлі дәмді шөптер өседі.

Жануарлар

Бақтың мөлшері жираф сияқты өте ірі сүтқоректі жануарларды ұстауға мүмкіндік бермейді. Дегенмен, приматтардың жинағы алуан түрлі, оған Хоффманның екі саусақты жалқауы, қызыл мойынды валлаби, алтын арыстан тамарині, гиббон, орангутан, сақиналы құйрықты лемур және қара-ақ жұмсақ лемур сияқты әртүрлі жаратылыстар кіреді. Өсімдіктерден өзге, 400-ден астам құс, 50 сүтқоректі және 20 жорғалаушы бар.

Сүтқоректілер мен бауырымен жорғалаушылар

Гонконгта 20 жылға жуық өмір сүрген ана ягуардың Siu Fa-ның сақталған үлгісі 2009 жылдың 5 наурызынан бастап HKZBG Білім және көрме орталығында қойылған. 2011 жылдың шілдесінде HKZBG-де Борнео орангутанының екі егізі дүниеге келді, осылайша бақтың үлкен отбасы толықты. Бұл HKZBG-де Борнео орангутанының егіздерін алғаш рет сәтті көбейту, бақтағы осы приматтың жалпы саны беске жетті.

Барлық тірі жаратылыстарды түсіну мен құрметтеуді арттыру мақсатында HKZBG-ге әкелінген екі аналық сурикат 4 және 5 жаста, олар жаңадан әсемделінген "Сурикат үйінде" орналасқан. 2020 жылы COVID-19 пандемиясының салдарынан Зоологиялық және Ботаникалық бақтың сүтқоректілер мен бауырымен жорғалаушылар бөлімі уақытша жабылды. Пандемия кезінде бақтағы сүтқоректілер отбасы кеңейді. 2021 жылы 150 жылдық мерейтойын тойлауға орай HKZBG-ге азиялық кішкентай тырнақты сусар және қызыл мойынды валлаби әкелінді. Сары жақты гиббон, сақиналы лемур, ақ бетті саки, қара-ақ түсті лемурлар және мамық басты тамарин отбасыларына жаңа мүшелер қосылды. Бауырымен жорғалаушылардың көп бөлігін жыландар, крокодилдер және тасбақалар құрайды, мысалы Африкалық шұбатыр тасбақа, сәулелі тасбақа, қытайлық аллигатор және Бірма питоны.

Құстар

100-ден астам құс түрі сәтті балапандар өсірді, оның ішінде жапон қызыл тәжді кран, паук фазан және Бали минасы, барлығы да табиғатта жоғалу қаупі төнген. Жылыжайдың сыртында ағаш қаз, фламинго, көк кран және жарқыраған қызыл ибис сияқты су құстарының бірнеше үлкен вольерлері орналасқан, олар қолмен жасалған сарқыраманың үстінде қоныстанған. Сондай-ақ, құрлықта мекендейтін құстар да бар; олардың көпшілігі кішкентай, және Шығыс Азия мен Африкадан бірнеше түрі кездеседі. Сары қасқыр мүйізді құстар HKZBG-нің ірі құс түрлерінің бірі болып табылады. 2018 жылдың наурыз айында Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы және табиғатты қорғау департаментінің қызметкерлері Нам Санг Вайдан жарақат алған қара бетті қасықтұмсық құсты құтқарып, KFBG жабайы жануарларды құтқару орталығына жеткізді. Операциядан кейін ұша алмай қалған бұл қасықтұмсық құс HKZBG-дегі басқа су құстарымен бірге болады, осылайша ол адам күтімінде де, тұтқындық жағдайында да серіктермен бірге болады. Биылғы жылы 150 жылдығын тойлап, Гонконг зоологиялық және ботаникалық бағы бірқатар тегін қоғамдық шаралар өткізеді, сонымен қатар қара бақалдар, үлкен ақ пеликандар және үлкен куроссаларды қосып, құс бақылау платформаларын да орнатады. 2015 жылы South China Morning Post газеті Кадури институты, SPCA, Animals Asia Foundation және Orangutanaid қоры жануарлардың әл-ауқаты туралы “шынайы күмән” білдіріп, парктің бастапқы статусына, яғни ботаникалық баққа қайтаруды ұсынғанын жазды. Кейін сол жылы Джейн Гудолл Гонконг зоопаркындағы орангутандардың жағдайына алаңдаушылығын білдіріп, “олар жақсы жағдайда емес” деді, және “кішкентай камераларда ештеңе істемейтін үлкен жануарлар бақытты бола алмайды” деп қосты.

Көлік

Негізгі кіреберіс Жоғарғы Альберт көшесінде орналасқан. Көптеген автобус бағыттарымен осы нысанға жетуге болады. Зоологиялық және ботаникалық бақтардың барлық бөлімдеріне кіру ақысыз.