Кіріспе

Ежелгі Римдегі спикерлерге арналған платформа. Ростра – Рим қаласында республикалық және империялық кезеңдерде салынған үлкен платформа. Спикерлер Рострада тұрып, Сенат үйіне қарап, Комицияның солтүстік жағына бет бұрып, арада жиналған халыққа сөздерін жеткізетін. Ол көбінесе суггестус немесе трибунал деп аталады, алғашқы нысаны Рим патшалығына, Вулканалға дейін жетеді. Оның аты б.з.б. 338 жылы Антиум шайқасында Латын соғысын аяқтаған жеңістен кейін алынған алты рострадан (рострумның көпше түрі, соғыс кемесінің шаншары) шығады, олар платформаның қабырғасына орнатылды. Бастапқыда бұл термин Рим форумының жанындағы Комиция алаңында орналасқан және әдетте Сенат куриясымен байланысты жалғыз құрылымды білдірді. Империялық дәуірде оны "Ескі Ростра" ("Ростра Ветера") деп атау қабылданды, осылайша оны кейіннен ұқсас мақсаттар үшін салынған басқа платформалардан ажыратуға болады, олар "Ростра" атауын және оны салған адамның немесе құрмет көрсетілген тұлғаның атын алды.

Тарих

Римнің магистраттары, саясаткерлері, адвокаттары және басқа да шешендер осы жоғары құрметті және биік орнынан Рим халқына сөз сөйледі. Аугерлер ғибадатхана деп бағыштаған алғашқы Ростра б.з.б. 6 ғасырда салынған. Бұл Ростра бірнеше рет жаңартылып, кеңейтілді, бірақ ғасырлар бойы сол жерде сақталды. 338 жылы Ростра атын алды, Гай Маений консулы Антиумды жеңгеннен кейін, Рим Антиат флотын тәркіледі және алты кеменің (латынша rostra) мұрттарын Ростраға орнатты. Маний соғыс олжасының өз үлесінен төледі. Ол сондай-ақ Ростраға жақын жерде Columna Maenia деп аталатын жеңіс бағанасын тұрғызды. Юлий Цезарь республика кезеңінің соңында Комициум мен Форум кеңістіктерін қайта құрды және Сенат Куриясын жаңа орынға көшірді. Ол Ространы Комициумнан шығарды. Бұл курияның форумдағы бұрынғы басып алушылық позициясын жойды, өйткені ол соңғы жөндеу кезінде Ростраға тым жақын келген еді. Оның немере інісі, Римнің бірінші императоры Август, Цезарь бастаған істі аяқтады және оны одан әрі кеңейтті. Бұл «Жаңа Ростра» Ростра Аугусти деп аталды. Септимий Север аркасының жанындағы қазылған форумда бүгін қалған нәрсе тарихи тұрғысынан бірнеше рет жаңартылып, өзгертілді. Бұл жаңартуларға әртүрлі құрметті атаулар берілгенімен, ғалымдар, археологтар және Италия үкіметі бұл платформаны «Ростра Ветера» деп мойындайды, ол «Ростра Аугусти» ішіне орналасқан. «Ростра» термині, спикерге арналған тұғырды білдіретін термин, «Rostra» терминінің қолданылуынан тікелей алынған. Адам Рострумның алдында тұрады, ал Ространың үстінде тұрады. Рим қаласында және оның республикасы мен империясында көптеген ростралар болғанымен, содан бері де, қазіргідей, «Ростра» деген атау нақты бір құрылысты білдіреді. Рим форумынан бұрын Комициум барлық саяси және сот қызметі үшін бірінші тағайындалған орын және қаладағы алғашқы қоғамдық жиналыстың орны болды. Алғашқы римдік жазбаларда алғашқы суггестум ретінде бірнеше киіз үйлер мен құрбандық тақтары айтылады. Онда Вулканы құдайына арналған екі жеке құрбандық тақтары салынған. Бұл ерте этрус mundus құрбандық тақтары бастапқыда кейіннен Curia Hostilia-ға айналған ғибадатхананың алдында тұрған. Республиканың соңғы кезеңінде ростра жеңілген саяси жаулардың басын көрсету үшін пайдаланылды. Гай Марий және консул Луций Корнелий Цинна б.з.б. 87 жылы Римді басып алды және жеңілген консул Гней Октавиустың басын Ростраға қойды. Сулла мен Марк Антоний бұл практиканы жалғастырды, олар Цицеронның қолы мен басын 43 ж.б.з.д. Цезарь Рострасында көрсетуге бұйрық берді, бұл 43 ж.б.з.д. жазалаудың бір бөлігі болды. Брут пен Кассий Цезарь өлтірілгеннен кейін 44 ж.б.з.д. Форумдағы ықылымсыз көрермендерге Рострадан сөз сөйледі. Миллар республиканың соңғы кезеңінде, зорлық-зомбылық қоғамдық жиналыстардың тұрақты ерекшелігі болған кезде, Ространы физикалық бақылау және иелену маңызды саяси мақсат болғанын айтады.

Ескі ағаш

Алғашқы Ространың пішіні римдік трибуналға ұқсас, ағаштан жасалған қарапайым көтерілген платформа болған шығар. Ростра қисық пішіндес болған, мүмкін амфитеатрдың сыртқы оңтүстік жиегі бойымен орналасқан. Ространы бейнелейтін екі римдік монетаны зерттеген Кристиан Чарльз Джозиас Бунсен бұл құрылысты "доғаларға тірелген, үстінде парапетпен шектелген тұрақ немесе платформасы бар дөңгелек ғимарат" деп сипаттады; оған әр жағынан бір-бір сатыдан екі қабат баспалдақпен кіруге болады. Ол Комицийге қараған, бірақ кейінірек баяндамашылар көбінесе Форумдағы үлкен көрермендерге сөйлеу үшін қарама-қарсы бағытта сөйледі. Ростра Ветераның пішіні негізгі тұрғыда ең көне шіркеулердің амбондары немесе дөңгелек мінбарларында сақталған, оларға да екі қабат баспалдақпен көтерілуге болады – біреуі шығыс жағынан, уағыздаушының көтерілуі үшін, екіншісі батыс жағынан, түсуі үшін. Бұл ескі шіркеулердің мысалдары бүгін де Римдегі Сан-Клементе-аль-Латерано және Сан-Лоренцо-фуори-ле-Мура шіркеулерінде көрініп тұр. 44 жылғы Рим форумын қайта құру кезінде Юлий Цезарь республикалық Ростра Ветеранының орнын ауыстырған деп саналады. Бұл Ростра "Жаңа Ростра" немесе "Цезарь Рострасы" деп аталды, ол бастапқы Ространың көбін қайта пайдаланды. Жаңа Юлий форумының (Forum Iulium) оңтүстік-батыс жағында орналасқан жаңа Ростра енді өзінің жаңа Сенат үйіне, Юлия Куриясына (әлі де тұр) бағынышты болмады; Цезарь оны Форумның орталық осіне, ашық кеңістікке қарап орналастырды. Цезарь қайтыс болғаннан кейін аяқталмаған, Август жаңа Ространы аяқтап, алдыңғы жағын төртбұрышты етіп кеңейтті, өлшемдері ұзындығы, ені және форум төсенішінен биіктігі болды. Бұл Ространың іздері бүгін де көріледі. Ашық Форумның қарама-қарсы жағында, 29 ж.б.д. Август аяқтаған Цезарь ғибадатханасы, алдыңғы жағында Цезарь Рострасына қарап орналасқан тағы бір Ространы қамтыды. Бұл Ростра Актиум шайқасының қошқарларымен әсемделген. Уильямс колледжінің классика профессоры Джон Э. Стамбо жаңа стильді "қазіргі заманғы талғам мен Августтың тәртіпке деген талпынысын көрсететін" деп сипаттады.

Қазіргі жаңалықтар

2008 жылдың қарашасында қатты жаңбыр 1950 жылдан бері Императорлық комиций алаңында орналасқан Вулканал және оның ескерткіштерін қорғап келген бетон қаптамасына зақым келтірді. Бұл "Қара тас" немесе Лапис Нигер деп аталатын стеланы да қамтиды. Мәрмәр мен цементтен жасалған қаптама – Сулланың осы жерді жабу үшін қолданған түпнұсқа қара мәрмәр мен қаптаманы сақтау және мәрмәрді орнында ұстау үшін пайдаланылған қазіргі заманғы цементтің қоспасы. Римдегі археологияны қадағалаушы профессор Анджело Боттини, қаптама жөнделгенше ежелгі жәдігерлерді қорғау үшін шатыр немесе тікпе жабын орнатылғанын мәлімдеді, бұл осы мыңжылдықтағы туристерге 50 жылдан бері алғаш рет түпнұсқа suggestum-ды көруге мүмкіндік берді.

Басқа белгілі Ростра

29 ж.б.д. Август Цезарь ғибадатханасының алдында, Цезарь Рострасынан Forum Iulium-ның қарама-қарсы жағында тағы бір Ростра салынды. Ол сот отырыстары үшін пайдаланылды және Актиум шайқасында жеңіліп алынған кемелердің мұрттарымен безендірілді.