Кіріспе
Канадалық саясаткер Роберт Флетчер Никсон (17 шілде 1928 жылы туған) – Канаданың Онтарио провинциясындағы зейнеткер саясаткер. Онтарионың бұрынғы премьер-министрі Гарри Никсонның ұлы, ол алғаш рет 1962 жылы әкесінің қайтысынан кейін өткен қосымша сайлауда Онтарио заң шығару жиналысына сайланды. 1967 жылы кіші Никсон Онтарио либералдық партиясының жетекшісі болып сайланды және үш провинциялық сайлауда партияны жетектеді, алғашқы екеуінде либералдар заң шығарушы органмен салыстырғанда екінші ірі партия және ресми оппозиция мәртебесін сақтап қалды. Никсон 1976 жылы партия жетекшісі лауазымынан кетті, ал оның орнына Стюарт Смит көшбасшылық конференциясынан кейін келді. Никсон партия жетекшілігінен кеткен соң да либералдық фракцияның белгілі мүшесі болып қала берді, оның ішінде екі рет уақытша оппозиция жетекшісі болды, сондай-ақ 1985 жылдан 1990 жылға дейін Дэвид Петерсон үкіметінде провинциялық қазынашы және вице-премьер қызметтерін атқарды.
Robert Fletcher Nixon (born July 17, 1928) is a retired Canadian politician in the province of Ontario, Canada. The son of former Premier of Ontario Harry Nixon, he was first elected to the Legislative Assembly of Ontario in a 1962 by election following his father's death. The younger Nixon was elected leader of the Ontario Liberal Party in 1967 and led them through three provincial elections, the first two where the Liberals retained their standing as the second largest party and official opposition in the legislature. Nixon resigned as party leader in 1976, and was succeeded by Stuart Smith after a leadership convention. Nixon remained a prominent member of the Liberal caucus after standing down from the party leadership, including two stints as interim opposition leader, and served as Provincial Treasurer and Deputy Premier in the government of David Peterson from 1985 to 1990.
Өмірбаян
Никсон бұрынғы премьер-министр Гарри Никсонның ұлы және бұрынғы федералды депутат Джейн Стюарттың әкесі. 1919 жылғы провинциялық сайлаудан бері заң шығарушы орган мүшесі болған әкесі 1961 жылғы 22 қазанда қайтыс болғаннан кейін, Никсон оның орнына либералдық партиядан сайлауға түсуге таңдалды. 1962 жылғы 18 қаңтарда ол Онтарионың оңтүстік-батыс аймағындағы Брант округінен депутат болып сайланды. Ол кезде Онтарионы Джон Робартс басқаратын Прогрессивті консервативтік партия басып биледі. ПК партиясы өткен жалпы сайлауда 98 орынның 71-ін жеңіп, 1943 жылдан бері провинцияны басқарып келді. Никсон 1963 жылғы провинциялық сайлауда қайта сайланды.
Көшбасшылық
Либералды партия 1964 жылдың қыркүйегінде Энди Томпсонды өз басшысы етіп таңдады, ол келесі провинциялық сайлауда партияны жетекшілік етеді деп күтілді. Алайда, 1966 жылдың соңында Томпсон екі қарт әйелдің ауыр жарақат алған автокөлік апатына қатысы салдарынан денсаулығы нашарлап, дәрігерлердің кеңесімен лауазымынан бас тартты. Никсон 1966 жылдың 16 қарашасында партияның уақытша басшысы болып тағайындалды және көп ұзамай партияның толық уақытты басшысы болуға кандидат екенін жариялады. Басқа кандидаттар табылмағандықтан, Никсон 1967 жылдың 7 қаңтарында партия басшысы және Оппозиция жетекшісі болып бекітілді. Никсон 1967 жылдың қазан айында өткен провинциялық сайлауға Либералды партияны бастап алып шықты. Оның сайлау кампаниясы провинциядағы судың ластануы және баспананың жоғары құны мәселелеріне назар аударуға бағытталды, бірақ федералды либералдық үкіметтің Ұлттық тұрғын үй заңы бойынша пайыздық төлемдерді көтеру туралы шешімі оның соңғы бағыттағы күш-жігерін әлсіретті. Никсон партияның заң шығарушы жиналыстағы фракциясын 23 орыннан 28 орынға дейін ұлғайтты (осы сайлауда МПП-ның жалпы саны 108-ден 117-ге дейін өсті, ал үшінші орын алған Жаңа демократиялық партия өкілдерінің санын жеті МПП-дан жиырмаға дейін арттырды).
1970 жылдар
Джон Робартс 1971 жылы тори партиясының басшысы және премьер-министр қызметінен қанағаттанды, оның орнына Уильям Дэвис келді. Дэвис 1971 жылғы провинциялық сайлауда торилерді күшейтілген көпшілікке жеткізді. Никсонның либералдары 20 орынға дейін азайды, бұл НДП-дан бір ғана артық, ал партияның халық дауысының үлесі шамамен елу жыл ішіндегі ең төменгі деңгейге түсті. Никсон бұрын өз партиясына 40 орын бұйырсады деп болжаған еді, және сайлаудан кейін басшылықтан кетуге шешім қабылдады. Ол 1972 жылы ресми түрде отставкаға кетті, бірақ тұрақты ізбасар таңдалғанша уақытша басшы болып қалды. Съезд 1973 жылдың қазан айына жоспарланған. Дэвис үкіметі бірқатар сыбайлас жемқорлық оқиғаларынан әлсіреді. Никсон зейнетке шығу туралы шешімінен қайтып, өзінің орнын іздейтін басшылыққа қатысты сайысқа түсті. Ол үшінші турда Норман Кафикке қарсы жеңіске жетіп, партия басшысы және оппозиция басшысы ретіндегі лауазымдық міндеттерін қайтадан бастады.
1975 жылғы сайлау
1975 жылғы сайлауға дейін торилер отыз екі жыл бойы билікте болды. Никсон және либералдар, сондай-ақ Стивен Льюис пен Онтарионың Жаңа демократиялық партиясы Дэвиске қарсы белсенді науқандар жүргізді, ал Никсон мен Дэвис жекелей пікір алмасты. Сайлауға дейін жүргізілген сауалнамалар либералдардың провинциялық деңгейде көшбасшы екенін көрсетті. Торилер 1945 жылдан бері алғаш рет азшылық үкіметке дейін төмендеді. Либералдар фракциясын 20 орыннан 35 орынға дейін ұлғайтқанмен, НДП фракциясы 19 орыннан 38 орынға дейін өсіп, 1951 жылдан бері алғаш рет ресми оппозиция атанды. Оппозициялық партиялардың арасындағы шамалы айырмашылық және либералдар мен НДП екеуінің де келесі сайлауда жеңіске жетуді үміттенгендіктен, екі оппозициялық партия консерваторларды ауыстыру үшін коалиция құруға келіспеді, нәтижесінде Дэвис үкіметі сақталды. Келесі екі жыл бойы НДП Дэвис үкіметіне бірнеше мәселе бойынша бейресми қолдау көрсетті. Никсон екінші рет жетекші лауазымынан кетіп, 1976 жылы Стюарт Смит оның орнына келді.
Саясатта қалу
Алайда Никсон 1976 жылдан 1982 жылға дейін ресми парламенттік міндеттерін атқармаса да, заң шығарушы орган құрамында қалды. Смит 1981 жылғы провинциялық сайлаудағы нашар нәтижесінен кейін көшбасшылық лауазымынан кейін Никсон 1982 жылдың 25 қаңтарынан 21 ақпанына дейін оппозицияның уақытша жетекшісі қызметін атқарды, содан кейін Дэвид Питерсон Смиттен кейін осы лауазымға тағайындалды. 1984 жылы Никсон провинциялық саясаттан кетуді қалағандығы және Канада Сенатына тағайындалуға белсенді түрде тырысқандығы туралы хабарлар бар. Соңында либералдық ұйымдастырушы Кит Дейви оны мұнан бас тартуға көндірді, Питерсонға оның тәжірибесі қажет екенін және либералдар келесі провинциялық сайлауда жеңіске жете алатынын атап өтті. Никсон қызметін жалғастырды және 1985 жылғы провинциялық сайлауға дейін кейбір журналистерді либералдық ЖСД коалициясының болашағы туралы ашық түрде болжам жасау арқылы таң қалдырды.
Облыстық қазынашы
Сайлаудың өзі ешқандай нақты жеңімпазды көрсетпеді. Фрэнк Миллер басқаратын Прогрессивті консерваторлар тағы да азшылық үкіметке дейін төмендеді, 125 орынның 52-сін жеңіп алды. Дегенмен, 1975 жылғы жағдайдан өзгеше, либералдар 48 орынмен анық түрде басым оппозициялық партия болып шықты және халықтың дауыс беруі бойынша торилерден шамалы артық дауыс жинады. Никсон сайлаудан кейінгі келіссөздерге үшінші орын алған ЖСДП-мен (Жаңа демократиялық партия) қатысты және екі партия арасында екі жылдық келісімге қол жеткізуге көмектесті, онда ЖСДП либералдарға қолдау көрсету үшін белгілі бір салалардағы прогрессивті заңнамаға келісім берді. 1985 жылдың 26 маусымында Прогрессивті консервативті үкімет парламентте жеңіліске ұшырады, ал Никсон Питерсонның қазынашысы, экономика министрі, кіріс министрі және үкіметтік үйдің басшысы ретінде қырық екі жылдағы алғашқы Онтарио либералдық әкімшілігіне ант берді. 1986 жылдың 17 маусымынан 1987 жылғы провинциялық сайлауға дейін ол сондай-ақ Кабинеттің Басқару кеңесінің уақытша төрағасы қызметін атқарды. Либералдар 1987 жылғы сайлауда көпшілік дауысқа ие болды, ал Никсон сол жылдың 29 қыркүйегінде вице-премьер болып тағайындалды, сонымен қатар қазынашы, экономика министрі және қаржы институттары министрі лауазымдарын сақтап қалды. Ол Питерсонның үкіметтегі қалған уақытында осы лауазымдарда қызмет етті. Оның үкіметі 1989 және 1990 жылдары теңгерімді бюджеттерді жасады, бірақ кейбір оппозиция мүшелері кейіннен осы кезеңде кірістер мен шығыстарды есептеу әдістемесін сынады. 1989 жылы Никсон жеке тұлғалар үшін Онтарио медициналық сақтандыру жоспарының жарналарын жойды.
Қарсылық қайтадан
Никсонның қазынашы лауазымы 1990 жылғы провинциялық сайлаумен аяқталды, себебі Боб Рей басқаратын Жаңа демократиялық партия (NDP) Питерсонның либералдарын күтпеген жеңіліске ұшыратты. Питерсон өзінің мандатын жоғалтты, ал Никсон мансабында тұңғыш рет өз сайлау округінде 50%-дан төмен қолдау көрсетілді, бірақ ол NDP үміткерін шамамен 1500 дауыспен жеңді. Питерсон сайлаудан кейін дереу либерал партиясының төрағасы лауазымынан кетті, ал Никсон 1990 жылдың 13 қыркүйегінде партияның қайтадан уақытша төрағасы болды, сондай-ақ 1990 жылдың қараша айында заң шығарушы орган жұмысын қайта бастағанда оппозицияның төрағасы атанды.
Зейнеткерлік
1991 жылғы 31 шілдеде Никсон заң шығарушы жиналыстан кетіп, Мулрони үкіметінен Канаданың атом энергиясы компаниясын (Atomic Energy of Canada Limited) тексеру үшін федералдық қызметке тағайындалды (кейін Никсон 1994 жылдан 2001 жылға дейін осы мемлекеттік корпорацияның төрағасы болды). Ол және оның әкесі 1919 жылдан 1991 жылға дейін Брант округін үздіксіз өкілдік етті. 1993 жылғы федералды сайлауда Никсонның қызы Джейн Стюарт Канада Парламентінің Төменгі палатасына сайланды, ол Жан Кретьеннің кабинетінде қызмет етті. 1992 жылы Никсон Ұлыбританиядағы Онтарионың Бас агенты болып тағайындалды. Ол Боб Рейдің NDP үкіметі 90-шы жылдардың ортасында экономиялық шара ретінде Лондон кеңсесін және әлем бойынша тағы 18 кеңсесін жапқанға дейін бұл қызметте болды. Никсон 1996 жылы провинциялық Либералдық партия төрағалығына Жерар Кеннедиді, ал 2006 жылғы федералды Либералдық партия төрағалығына Онтарионың бұрынғы Жаңа демократиялық партиясының жетекшісі және премьер-министрі Боб Рейді қолдады. 2013 жылы Онтарио Либералдық партиясының төрағалығына сайлауда Никсон Сандра Пупателлоны қолдады. 2015 жылы ол Онтарио орденінің мүшесі аталды.