Бірінші дүниежүзілік соғысында Османлыға қарсы одақтас жеңіс: Бируссеби шайқасы

Бірінші дүниежүзілік соғысындағы Бируссеби шайқасы: британдық әскерлер Османлы гарнизонын жеңіп, Палестинаны басып алды. Тарих, соғыс, Османлы империясы.

34 мин оқу

100%

Дереккөз: Battle of Beersheba (1917) — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Бірінші дүниежүзілік соғыста Османлы империясы үстінен одақтастардың жеңісі

Бір-Шеба шайқасы (Birüssebi Muharebesi,) 1917 жылдың 31 қазанында болды, сол күні Ұлыбритания империясының Мысыр экспедициялық күштері (ЕЭҚ) Осман империясының Йылдырым армиясы тобының Беер-Шебадағы гарнизонына шабуыл жасап, басып алды. Бұл шайқас Бірінші дүниежүзілік соғыстың Синай және Палестина науқаны аясындағы Оңтүстік Палестина шабуылын басталды.

Шолу

1917 жылдың 31 қазанында оңтүстік-батыстан XX корпустың 60-шы (Лондон) және 74-ші (Ейман) дивизияларының жаяу әскерлері таңертең шектеулі шабуылдар жасады, содан кейін Анзак атты дивизиясы (дала атты корпусы) Бер-Шебаның шығыс жағындағы күшті қорғаныстарға қарсы шабуылдар жасады, нәтижесінде оларды кешке дейін басып алды. Көп ұзамай, Австралия атты дивизиясының 4-ші және 12-ші жеңіл атты полктері (4-ші жеңіл атты бригада) қолдарына штык ұстап, атты шабуылға арналған жалғыз қаруы – мылтықтарын арқаларына асырып, жаяу әскер шабуылына көшті. Екі полктің бір бөлігі Беер-Шебаны қорғап тұрған Тель-эс-Сабадағы бекіністерге шабуыл жасауға аттан түсті, ал қалған жеңіл атшылар қалаға шабуылдарын жалғастырып, қала мен гарнизонның бір бөлігін басып алды. Неміс генералы Фридрих Фрайхерр Кресс фон Крессенштейн Төртінші армияның үш дивизиясына қолбасшылық етті. Ол 1917 жылдың наурыз және сәуір айларында Газа шайқасының бірінші және екінші кезеңдерінде ЕЭФ жеңілгеннен кейін Газадан Беер-Шебаға дейінгі қорғаныс шебін күшейтті және екі дивизиядан күшеу алды. Осы уақытта генерал-лейтенант Филип Четвуд (ЕЭФ-тің Шығыс күштеріне қолбасшылық етуші) Оңтүстік Палестинадағы тұйықталуды бастады, екінші шайқастың соңында ұсталған қорғаныс шебін сақтап қалды. Ол Газадан Беер-Шебаға дейінгі шекараның ашық шығыс жағына Беер-Шебаға қарай тұрақты барлау шараларын ұйымдастырды. Маусым айында Османдық Төртінші армия жаңа Йылдырым армия тобы құрылған кезде қайта ұйымдастырылды, оған неміс генералы Эрих фон Фалькенхайн қолбасшылық етті. Шамамен сол уақытта британдық генерал Эдмунд Алленби генерал Арчибальд Мюррейдің орнын басып, ЕЭФ-тің қолбасшысы болды. Алленби ЕЭФ-ті қайта ұйымдастырып, үш корпустың тікелей басқаруына алды, соның салдарынан Четвудтың Шығыс күштерін таратып, оны екі жаяу әскер корпусының біріне қолбасшы етіп тағайындады. Сол кезде Шауэлдің Шөлдік колоннасы Шөлдік атты корпусы болып өзгертілді. Жаз бойы Негев шөлінің солтүстік шетінде қиын жағдайлар сақталды, ал ЕЭФ күштері Газа шайқасының екі кезеңінде 10 000-нан астам жарақат алған дивизияларды нығайта бастады. Бұл кезеңде ЕЭФ және Осман армиясының негізгі міндеттері – майдан шебін күзету және ашық шығыс жағын бақылау болды, бірақ екі тарап та барлық бөлімшелерді жаттықтыруды жүргізді. XXI корпус қазан айының ортасына дейін Газа секторындағы қорғанысты сақтап тұрды, ал Батыс майданда Пасшендейл шайқасы жалғасты. Осы уақытта Алленби Осман қорғаныс шебіне қарсы шабуылға дайындық жүргізіп жатты, бастапқы шабуыл Беер-Шебаға қарсы жасалатын еді, содан кейін Иерусалимге қарай жылжу жоспарланған, және соңғы күшеулердің келуімен дайындық аяқталуға жақын болды. Бер-Шеба қалаға барлық бағыттардан қорғаныс беретін, жер қазбаларымен және төбелердегі оқшауланған бекіністермен қоршалған еді. Осман гарнизоны екі жаяу әскер және екі атты дивизиямен қоршауға алынды, олар және оларды қолдаған артиллерия шабуылға көшті. 60-шы (Лондон) дивизиясының алдын ала шабуылы және 1070-ші төбедегі бекіністі басып алу Осман траншеялық желісін бомбалауға әкелді. Содан кейін 60-шы (Лондон) және 74-ші (Ейман) дивизияларының бірлескен шабуылы олардың барлық мақсаттарына қол жеткізді. Осы уақытта Анзак атты дивизиясы Беер-Шебаның солтүстік-шығысына қарай жолды кесіп, Беер-Шебадан Хебронға және Иерусалимге қарай жалғасты. Қалаға шығыс жақтан келетін жолдарды қорғайтын Тель-эль-Сабадағы негізгі бекініс пен қорғанысқа қарсы үздіксіз шайқастар түстен кейін оны басып алуға әкелді. Бұл шайқастар кезінде 3-ші жеңіл атты бригада Анзак атты дивизиясын нығайтуға жіберілді, ал 5-ші атты бригада семсермен қаруланған корпус резервінде қалды. Екі атты дивизияның барлық бригадалары шайқасқа тартылғандықтан, қол жетімді жалғыз бригада – 4-ші жеңіл атты бригада болды, оған Беер-Шебаны басып алуға бұйрық берілді. Семсерсіз атты жаяу әскерлер жазықты жауып, қалаға және Беер-Шебаның оңтүстік-шығысындағы Тель-эс-Саба төбесіндегі бекіністермен қоршалған бекініске қарай шапты. Оң жақтағы 4-ші жеңіл атты полк траншеяларға секіріп өтіп, Осман жаяу әскеріне қарсы шабуыл жасады, ал сол жақтағы 12-ші жеңіл атты полктің көпшілігі Осман қорғанысындағы олқылықты табу үшін негізгі бекіністің бетімен өтіп, темір жол желісін кесіп, Беер-Шебаға шабуылдың алғашқы қадамын аяқтады. Бұл шабуыл алты аптадан кейін ЕЭФ-тің Иерусалимді басып алуымен аяқталды.

On October 31, 1917, infantry from the 60th (London) and the 74th (Yeomanry) Divisions of the XX Corps from the southwest conducted limited attacks in the morning, then the Anzac Mounted Division (Desert Mounted Corps) launched a series of attacks against the strong defences which dominated the eastern side of Beersheba, resulting in their capture during the late afternoon. Shortly afterwards, the Australian Mounted Division's 4th and 12th light horse regiments (4th Light Horse Brigade) conducted a mounted infantry charge with bayonets in their hands, their only weapon for mounted attack, as their rifles were slung across their backs. Part of the two regiments dismounted to attack entrenchments on Tel es Saba defending Beersheba while the remainder of the light horsemen continued their charge into the town, capturing the place and part of the garrison as it was withdrawing. German general Friedrich Freiherr Kress von Kressenstein was commander of the three divisions of the Fourth Army. He further strengthened his defensive line stretching from Gaza to Beersheba after the EEF defeats at the first and second battles of Gaza in March and April 1917, and received reinforcements of two divisions. Meanwhile, Lieutenant General Philip Chetwode (commanding the EEF's Eastern Force) began the Stalemate in Southern Palestine, defending essentially the same entrenched lines held at the end of the second battle. He initiated regular mounted reconnaissance into the open eastern flank of the Gaza to Beersheba line towards Beersheba. In June, the Ottoman Fourth Army was reorganized when the new Yildirim Army Group was established, commanded by German general Erich von Falkenhayn. At about the same time, British general Edmund Allenby replaced General Archibald Murray as commander of the EEF. Allenby reorganized the EEF to give him direct command of three corps, in the process deactivating Chetwode's Eastern Force and placing him in command of one of the two infantry corps. At the same time, Chauvel's Desert Column was renamed the Desert Mounted Corps. The stalemate continued through the summer in difficult conditions on the northern edge of the Negev Desert, while EEF reinforcements began to strengthen the divisions which had suffered more than 10,000 casualties during the two battles for Gaza. The primary functions of the EEF and the Ottoman Army during this time were to man the front lines and patrol the open eastern flank, although both sides conducted training of all units. The XXI Corps maintained the defences in the Gaza sector of the line by mid October, while the battle of Passchendaele continued on the Western Front. Meanwhile, Allenby was preparing for the manoeuvre warfare attacks on the Ottoman defensive line, beginning with Beersheba, and for the subsequent advance to Jerusalem, and he was nearing completion with the arrival of the last reinforcements. Beersheba was defended by lines of trenches supported by isolated redoubts on earthworks and hills, which covered all approaches to the town. The Ottoman garrison was eventually encircled by the two infantry and two mounted divisions, as they and their supporting artillery launched their attacks. The 60th (London) Division's preliminary attack and capture of the redoubt on Hill 1070 led to the bombardment of the main Ottoman trench line. Then a joint attack by the 60th (London) and 74th (Yeomanry) divisions captured all their objectives. Meanwhile, the Anzac Mounted Division cut the road to the northeast of Beersheba, from Beersheba to Hebron and continuing to Jerusalem. Continuous fighting against the main redoubt and defenses on Tel el Saba which dominated the eastern approaches to the town resulted in its capture in the afternoon. During this fighting, the 3rd Light Horse Brigade had been sent to reinforce the Anzac Mounted Division, while the 5th Mounted Brigade remained in corps reserve armed with swords. With all brigades of both mounted divisions already committed to the battle, the only brigade available was the 4th Light Horse Brigade, which was ordered to capture Beersheba. These swordless mounted infantrymen galloped over the plain, riding towards the town and a redoubt supported by entrenchments on a mound of Tel es Saba south east of Beersheba. The 4th Light Horse Regiment on the right jumped trenches before turning to make a dismounted attack on the Ottoman infantry in the trenches, gun pits, and redoubts. Most of the 12th Light Horse Regiment on the left rode on across the face of the main redoubt to find a gap in the Ottoman defenses, crossing the railway line into Beersheba to complete the first step of an offensive which culminated in the EEF's capture of Jerusalem six weeks later.

Өмірбаян

Сәуірде Газадағы екінші жеңілістен кейін генерал Арчибальд Мюррей Шығыс күшінің қолбасшысы генерал-лейтенант Чарльз Добеллді қызметтен босатты. Генерал-лейтенант Филип Четводе Шығыс күшінің қолбасшысы болып тағайындалды, ал Гарри Шоуэлл генерал-лейтенант рөліне көтеріліп, Desert Column құрамасына басшылық етті. Генерал-майор Эдвард Чейтор Жаңа Зеландия атты әскерлері бригадасынан Anzac атты дивизиясына, Chauvel-дің орнына қолбасшылық етуге тағайындалды. Маусымда генерал Эдмунд Алленби келгеннен кейін Мюррей Мысыр экспедициялық күшінің (ЕЭФ) қолбасшылығынан босатылып, Англияға қайтарылды. Энвер-паша мен Осман әскери штабының стратегиялық мақсаты ЕЭФ-ті Суэц каналына кері итеріп, Бағдадты, Месопотамияны және Парсыны қайтарып алу болғанмен, ЕЭФ 1917 жылдың сәуірінде жеңіске жеткен Осман күштерінің Газадағы екінші жеңісінен кейін бірден кең ауқымды қарсы шабуыл жасауға мүмкіндігі болмады. Мұндай шабуыл Негевтің солтүстік шетіндегі ЕЭФ-тің нашар қорғанысына қарсы апатқа әкелуі мүмкін еді. Оның орнына екі тарап та Газаның батысынан теңізге дейін, Вади Газедегі Шеллалға дейін созылатын бекіністер салды. Шеллалдан бастап ЕЭФ желісі әлгіл қамалға дейін жалғасты. Батыс сектор (Газадан Тель-эль-Джеммиге дейін) ЕЭФ және Осман жаяу әскерлерімен күшті бекітілген, сымдармен қоршалған және қорғалған. Шығыс сектор ашық жазық арқылы шығысқа және оңтүстікке қарай созылып, Desert Column атты әскерлері мен еоманриясымен қарауылдасты. Патрульдер мен бекеттер әр мүмкіндікті пайдаланып қарсыластарды мазалап, құдықтар мен цистерналар картаға түсірілді. Газа қаласы "жақсы бақылаумен және оңтүстік және оңтүстік-шығыс жағында мұздықпен жақсы қорғалған және сымдармен жабдықталған, мықты, қазіргі заманғы бекініске" айналды. Газадан шығысқа қарай созылған 48 шақырымдық Осман майданы елдің оңтүстігіне үстемдік етті, онда ЕЭФ ашық, терең уадтармен кесілген төмен жатқан жерде орналасты. Осман қорғанысының орталық бөлігіндегі Атавине және Хайрпин бекіністері (Харейра және Тейахада) жазықты қарап, бір-бірін қолдады, бұл фронталды шабуылды іс жүзінде мүмкін емес етті. Газа мен Харейра арасында Осман қорғанысы Беер-Шебаға қарай Газа-Беер-Шеба жолы бойында нығайтылып, кеңейтілді, Беер-Шебадан Палестина темір жолының шығысына қарай. Бұл бекіністер Беер-Шебаға дейін созылмаса да, оқшауланған қаланы бекініске айналдырды. Ашық шығыс жағын Вади Газзех бақылап тұрды, ол тұрақтанған кезде тек бес жерде ғана өтуге болатын. Бұл жерлер Жерорта теңізі жағалауындағы ауыздықта, Деир-эль-Белахтан Газаға дейінгі негізгі жол өткелінде, Тель-эль-Джемми өткелінде (Газаның бірінші шайқасында пайдаланылған), Хан-Юнис пен Беер-Шеба арасындағы жолдағы Шеллал өткелінде және Рафа мен Беер-Шеба арасындағы жолдағы Тель-эль-Фара өткелінде орналасқан. Басқа жерлерде уадиден өту қиын болды, себебі Газа-Беер-Шеба жазығына тұрақты су тасқыны кезінде тік жағалаулар жасалған. Тұрақтанған кезде қосымша өткелдер салынды. Беер-Шеба (ивритше: Be'er Sheva; арабша: Bir es-Saba), Яһуда тауларының етегінде, Вади-эс-Сабаның шығыс жағалауында салынған, ол Вади Газзехке Бір-эль-Эсаниде қосылып, Жерорта теңізіне дейін созылады. Қаланың солтүстік-батысында орналасқан жазық, ағашсыз жазық, ұзындығы 6 шақырым, ені 5 шақырым. Солтүстік-солтүстік-шығыста, Яһуда тауларының оңтүстік шетінде 10 шақырым қашықтықта, Тувейил Әбу Джервал қаладан кейін 475 метр биіктікке көтеріледі, оған қарап 213 метрден жоғары; төменгі төбелер шығысқа және оңтүстікке қарай созылады, оңтүстік-шығыста Едом жазығының шұбырысы қалаға қарай созылады. Ежелгі заманнан бері қала барлық бағыттағы жолдармен сауда орталығы болды. Солтүстік-шығыста аймақтағы жалғыз жабық, металдан жасалған автомобиль жолы Иудея тауларының арқасымен Иерусалимге дейін Эдх Дахрие, Хеброн және Бейт-Лехем арқылы, Вади-эль-Халил (Вади-эс-Сабаның саласы) бойымен созылып жатыр. Солтүстік-батысқа қарай Газаға баратын жол 42 шақырым қашықтықта ашық жазықты кесіп өтеді, батысқа қарай Тель-эль-Фара (Вади Газзех) арқылы Рафаға баратын жол, ал оңтүстікке қарай Аслуж және Хафир-эль-Аужаға баратын жол Иерусалимнен металлданған жолды жалғастырды. Беер-Шеба Осман империясы тарапынан Негевтің солтүстік шетіндегі, Жерорта теңізі мен Өлі теңіздің арасындағы түйе сауда орталығы ретінде дамытылды. Ол Стамбулдан Хафир-эль-Аужаға дейінгі теміржол желісінде (1915 жылы Суэц каналына шабуыл кезінде Осман империясының бас шөлдік базасы, ЕЭФ-тің Рафаға қарай жылжуына дейін) және 1917 жылы мамыр айында ЕЭФ шабуылы кезінде жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. Беер-Шебаның ауруханасы, әскер казармасы, теміржол станциясы (су мұнарасымен), локомотивтер депосы, үлкен қоймалар және үйлер алаңы жақсы жоспарланған және берік салынған тас ғимараттар болды, қызыл черепицамен жабылған және неміс сыра бағымен жабдықталған. Беер-Шебадан солтүстікке қарайғы аймақтың тұрғындары әртүрлі болды; халықтың көп бөлігі Сүнни исламын ұстанатын арабтардан, сондай-ақ еврей және христиан колонистерден тұрды. ЕЭФ Газаның бірінші шайқасынан бұрын Осман аумағына басып кіруге шешім қабылдады, себебі Ұлыбританияның үш маңызды соғыс мақсаты болды: Жерорта теңізінде теңіз үстемдігін сақтау; Еуропадағы күштер тепе-толығын сақтау; және Египетті, Үндістанды және Парсы шығанағын қорғау. Газаның бірінші және екінші шайқаларындағы ЕЭФ-тің жеңілісіне қарамастан (шамамен 10 000 қаза болды), Алленби Палестинаға шабуыл жоспарлады және аймақты қамтамасыз ету және Месопотамиядағы Осман күштерін Левант және Араб түбегіндегі күштерден бөліп тастау үшін Иерусалимді басып алуды жоспарлады. Газаны басып алу, Египеттен Яффаға дейінгі жағалау жолын бақылауға алу мақсаттарына жетудің алғашқы қадамы болды.

After their second defeat at Gaza in April, General Archibald Murray sacked the commander of Eastern Force, Lieutenant General Charles Dobell. Lieutenant General Philip Chetwode was promoted to command Eastern Force, while Harry Chauvel was promoted to lieutenant general with command of the Desert Column. Major General Edward Chaytor was promoted from the New Zealand Mounted Rifles Brigade, to command the Anzac Mounted Division replacing Chauvel. With the arrival of General Edmund Allenby in June, Murray was also relieved of command of the Egyptian Expeditionary Force (EEF), and sent back to England. Although the strategic priorities of Enver Pasha and the Ottoman general staff were to push the EEF back to the Suez Canal and retake Baghdad, Mesopotamia, and Persia, the EEF was fortunate that the victorious Ottoman forces were not in a position in April 1917 to launch a large scale counterattack immediately after their second victory at Gaza. Such an attack against rudimentary EEF defences on the northern edge of the Negev could have been disastrous for the EEF. Instead, both sides constructed permanent defences stretching from the sea west of Gaza to Shellal on the Wadi Ghazzeh. From Shellal, the lightly entrenched EEF line extended to El Gamli before continuing south 7 mile (11 km) to Tel el Fara. The western sector (stretching from Gaza to Tel el Jemmi) was strongly entrenched, wired and defended by EEF and Ottoman infantry. The eastern sector, stretching east and south across the open plain, was patrolled by Desert Column's mounted infantry and yeomanry. At every opportunity patrols and outposts harassed opposing forces, while wells and cisterns were mapped. The town of Gaza was strongly defended, having been developed into "a strong modern fortress, well entrenched and wired, with good observation and a glacis on its southern and south–eastern face". From Gaza, the formidable 30 mile (48 km) Ottoman front line stretching eastwards, dominated the country to the south, where the EEF was deployed in open, low lying country cut by deep wadis. The Ottoman defences in the centre of the line, at Atawineh and Hairpin redoubts (at Hareira and Teiaha), supported each other as they overlooked the plain, making a frontal attack virtually impossible. Between Gaza and Hareira, the Ottoman defences were strengthened and extended along the Gaza to Beersheba road, east of the Palestine Railway line from Beersheba. Although these trenches did not extend to Beersheba, strong fortifications made the isolated town into a fortress. The open eastern flank was dominated by the Wadi Ghazzeh, which, at the beginning of the stalemate, could only be crossed in five places. These were at the mouth on the Mediterranean coast, the main Deir el Belah to Gaza road crossing, the Tel el Jemmi crossing (used during the first battle of Gaza), the Shellal crossing on the Khan Yunis to Beersheba road, and the Tel el Fara crossing on the Rafa to Beersheba road. The difficulty of crossing the wadi elsewhere was due to the perpendicular banks cut into the Gaza–Beersheba plain by regular floods. Additional crossings were constructed during the stalemate. Beersheba (Hebrew: Be er Sheva; Arabic: Bir es Sabe), at the foot of the Judean Hills, was built on the eastern bank of the Wadi es Saba, which joins the Wadi Ghazzeh at Bir el Esani, before stretching to the Mediterranean Sea. Located at the north west end of a flat, treeless plain about 4 mile (6 km) long by 3 mile (5 km) wide, the town is surrounded by rocky hills and outcrops. To the north–north–east, 6 mile (10 km) away on the southern edge of the Judean Hills, the Tuweiyil Abu Jerwal rises to 1558 feet (475 m) behind the town, overlooking it by 700 feet (213 m); lower hills range east and south, with a spur of the plateau of Edom on the south east, extending towards the town. Since ancient times, the town had been a trading centre, with roads radiating from it in all directions. To the north east the only sealed, metalled motor road in the region stretched along a spine of the Judean Hills to Jerusalem via Edh Dhahriye, Hebron and Bethlehem, along the Wadi el Khalil (a tributary of the Wadi es Saba). To the north west the road to Gaza 26 mile (42 km) away crossed the open plain, to the west the track to Rafa via Tel el Fara (on the Wadi Ghazzeh), while the southern road to Asluj and Hafir el Auja continued the metalled road from Jerusalem. Beersheba was developed by the Ottoman Empire from a camel trading centre on the northern edge of the Negev, halfway between the Mediterranean and the Dead Sea. It was on the railway line which ran from Istanbul to Hafir el Auja (the main Ottoman desert base during the raid on the Suez Canal in 1915 until the EEF advance to Rafa outflanked it), and which was damaged beyond repair in May 1917 during an EEF raid. Beersheba's hospital, army barracks, railway station (with water tower), engine sheds, large storage buildings, and a square of houses, were well designed and strongly constructed stone buildings, with red tiled roofs and a German beer garden. The inhabitants of the region from Beersheba northwards varied; the population consisted mainly of Arabs adhering to Sunni Islam, with some Jewish and Christian colonists. The EEF had already decided to invade Ottoman territory before the first battle of Gaza, on the basis of Britain's three major war objectives: to maintain maritime supremacy in the Mediterranean; preserve the balance of power in Europe; and protect Egypt, India and the Persian Gulf. Despite the EEF's defeats during the first two battles of Gaza (with about 10,000 casualties), Allenby planned an advance into Palestine and the capture of Jerusalem to secure the region and cut off the Ottoman forces in Mesopotamia from those in the Levant and on the Arabian Peninsula. The capture of Gaza, which dominated the coastal route from Egypt to Jaffa, was a first step towards these aims.

Байланыс желілері

1917 жылдың сәуірінен қазан айының соңына дейінгі тоқырау кезеңінде, ЕЕК және Осман әскері байланыс желілерін жақсартты, көбірек темір жол және су құбырларын салды, ал майдан шебін қорғау үшін әскер, қару-жарақ және оқ-дәрілерді алға жылжытты. Осман байланыс желілері Синайдан шегіну арқылы қысқартылса, ЕЕК-тің Синай түбегі арқылы Оңтүстік Палестинаға жасаған жорығы олардың желілерін ұзартты, бұл инфрақұрылымға үлкен инвестиция талап етті. Жеңіл атты әскер, атты мылтықтар немесе атты жаяу әскер (жаяу әскер дивизияларын қоса) бригадасы шамамен 2000 сарбаздан тұрғандықтан, оларға оқ-дәрі, азық-түлік және жабдықтар қажет болды, демек бұл ауқымды жұмыс болды. 1917 жылдың наурыз айына қарай 327 км металлданған жол, 138 км сым және бұталы ағаштан жасалған жолдар, 483 км су құбыры салынды, ал 624 км темір жол желісі күніне бір шақырымнан салынды. Темір жолдың басты станциясы Газадан 48 шақырым қашықтықта болды, бірақ сәуірдің ортасына қарай желі Дейр-эль-Белахқа жетті, ал Шеллалға дейінгі тармақ желісі аяқталды. Египеттік түйе корпусы ғана темір жол басты станциясынан алшақ жатқан үлкен шабуылды толықтай қамтамасыз ете алмайтындықтан, ат пен есек жегілген вагондық колонналар құрылды. Жабдықтау колонналары темір жолдан шамамен 24 сағатқа дейін жаяу және атты әскердің әскери операцияларын қолдау үшін жоспарланған.

Осман әскері

Османдықтардың екінші Газа шайқасындағы жеңісінен кейін бірнеше апта өткен соң, генерал Фридрих Фрейхерр Кресс фон Крессенштейн (Төртінші армияның жеңімпаз 3-ші, 16-шы және 53-ші дивизияларының қолбасшысы) 7-ші және 54-ші дивизиялармен күшейтілді. 1917 жылдың маусымына дейін Шерия Газа-Беер-Шеба желісін қорғаған неміс қолбасшылығындағы Осман күштерінің штабы болды, бірақ ЕЭФ әуе шабуылының салдарынан шілдеде Худжге көшірілді. Бұл күш Газадан Беер-Шебаға дейінгі желіні ұстау үшін екі корпусқа қайта ұйымдастырылды: XX корпус (16-шы және 54-ші жаяу әскер дивизиясы, 178-ші жаяу әскер полкі және 3-ші атқыштар дивизиясымен) және XXII корпус (3-ші, 7-ші және 53-ші жаяу әскер дивизиясы). Шілде айына қарай Газадан Беер-Шебаға дейінгі шекараны қорғаған Осман күштерінің саны 151 742 мылтыққа, 354 пулемет пен 330 артиллериялық зеңбірекке жетті. XXII корпус Газаны 3-ші және 53-ші дивизиялармен қорғағанда, XX корпустың штабы Худж қаласында орналасқан еді. Беер-Шебаны III корпус қорғады, оған жаңадан келген Исмет (немесе Эсмет) бей қолбасшылық етті, оның штабы қалада болды. III корпус 1915 жылы Галлиполиді қорғады. "[О]сман әскері әлі де британ әскеріне қарсы тұра алды және Газа-Беер-Шеба желісі үшін болған шайқастар кезінде жоғары оперативтік және тактикалық ұтқырлық көрсетті". Бұл корпус 67-ші және 81-ші полктерден (27-ші дивизия), барлығы 2408 мылтықтан (76 пайызы арабтар), 6-шы және 8-ші найзашылар полктерінен (3-ші атқыштар дивизиясы), 48-ші полктен (16-шы дивизия) және 2-ші полктен (24-ші дивизия) тұрды. Осман XX корпусының 143-ші полкі Беер-Шебадан солтүстік-батысқа қарай, Яһуда таулы аймағында шамамен 6 миль (10 км) жерде орналасқан еді, бірақ "шайқасқа қатыспады". Осы найзашылар мен жаяу әскер полктерінде Беер-Шебаны қорғауға арналған 4400 мылтық, 60 пулемет және 28 далалық зеңбірек болды. Газадан Беер-Шебаға дейінгі желіні қорғаған Осман III, XX және XXII корпустарының тактикалық орналасуы 1917 жылдың маусымында Энвер Паша Йылдырым армия тобын (сондай-ақ Түндерболт армия тобы және F тобы деп те аталады) іске қосқанда өзгерген жоқ. Бұл жаңа топқа (неміс генералы және Осман маршалы Эрих фон Фалькенхайн, Пруссияның бұрынғы соғыс министрі, неміс дала әскерлерінің штаб бастығы және Тоғызыншы армияның қолбасшысы) Ресейдің құлдырауынан кейін Галиция, Румыния және Фракиядан көшірілген Османдық бөлімшелердің артығы қосылды. Йылдырым армия тобы Сирияда қалған Cemal Pasa басқарған Төртінші армия штабы мен сириялық бөлімшелерден және Палестинада Кресс фон Крессенштейн басқарған Төртінші армия штабынан тұрды. Палестинадағы Төртінші армия штабы 1917 жылдың 26 қыркүйегінде екі армияға қайта ұйымдастырылып, қайта аталды. Алты күннен кейін ол Османдық Сегізінші армияның жаңа штабы ретінде қайта іске қосылды, оған әлі де Кресс фон Крессенштейн қолбасшылық етті және Палестина майданы үшін жауапты болды. Мұстафа Кемалдың отставкасынан кейін Февзи Паша басқарған жаңа Жетінші армия да белсенділенді. Беер-Шебаның солтүстік-батысында, батысында және оңтүстік-батысында жақсы салынған, сыммен қорғалған қазбалар болды. Бұл жартылай шеңберде қаладан 6 шақырымға дейін созылатын биік нүктелердегі жақсы орналасқан редуттар болды. Беер-Шебаның шығысын қорғаған Тель-эль-Саба редукты 48-ші полк батальоны мен пулемет ротасымен жабдықталды, ал 3-ші атқыштар дивизиясының 6-шы және 8-ші полктері Солтүстік-шығысқа (Иудея тауларының етегінде) Иерусалим жолын күзету және Беер-Шебаны қоршауға алу үшін орналастырылды. Анадолулық 2-ші полк батальонының екі бөлімі (неміс офицерлері басқарған) Тель-эль-Сабаның оңтүстігіндегі ашық жазықты қорғап, оңтүстік-шығысты қорғаған окоптарға орналастырылды. Екі атты бригаданың келуі Шөлдік колоннаны кеңейтіп, үш дивизияға қайта ұйымдастыруға мүмкіндік берді (Еулегерлік атты дивизияның құрылуымен). Алайда, Газа үшін алғашқы екі шайқасқа қатысқан жаяу және атты дивизияларды толықтыру үшін шілдеде 5150 жаяу әскер және 400 атты әскердің күшеюі қажет болды. Соңғы күшейтулер соғыстан бұрын, 10-шы (ирландтық) дивизиясы 29 қазанда Рафадан солтүстікке қарай жол тартты. 28 маусымда түн ортасында генерал Алленби ЕЭФ-тің басшылығын алғаннан кейін, ол күшті қазіргі заманғы ойлауды бейнелеу үшін және Франциядағы Алленби әскерінің ұйымдастырылуына ұқсату үшін қайта ұйымдастырды. Ол Шығыс күшін таратып, оның орнына екі жаяу әскер және бір атты корпусты құрды: XX, XXI корпус және Шөлдік атты корпусы (бұрынғы Шөлдік колонна). 30 қазанға дейін XX корпустың 53-ші (Уэльстік) дивизиясында, 60-шы (Лондондық) дивизиясында және 74-ші (Атты әскер) дивизиясында (10-шы (ирландтық) дивизиясы және 1/2-ші Лондон графтығының атты әскері қосылған) 47 500 мылтық болды; және Беер-Шебаға шабуылға дайындалып жатқан Шөлдік атты корпусының екі дивизиясында шамамен 15 000 атты әскер болды. Алленбидің жаяу әскерінің көп бөлігі соғыс басталғаннан кейін шақырылған Территориялық күш дивизияларынан тұрды. Бірнеше дивизиялар Галлиполи науқанында шайқасты, 52-ші (Төменгі жер) дивизиясы Кейп Хеллесте, 53-ші (Уэльстік) дивизиясы Сувла шығанағында, ал 54-ші (Шығыс Англиялық) дивизиясымен бірге. 60-шы (Лондондық) дивизия Батыс майданында және Салоникада қызмет еткен. 74-ші (Атты әскер) дивизиясы Галлиполиде жаяу әскер ретінде шайқасқан 18 жетілмеген атты әскер полктерінен жақында құрылған еді. 10-шы (ирландтық) дивизиясы, Жаңа армия (K1) дивизиясы, сондай-ақ Галлиполиде, Сувла шығанағында және Салоникада шайқасқан. Антсак және Австралиялық атты дивизияларындағы жеңіл атты бригадалар мен атты әскер бригадалары да Галлиполиде жаяу әскер ретінде шайқасқан.

Several weeks after the Ottoman victory at the Second Battle of Gaza, General Friedrich Freiherr Kress von Kressenstein (commander of the victorious 3rd, 16th and 53rd divisions of the Fourth Army) was reinforced by the 7th and 54th divisions. Until June 1917, Sheria was the headquarters of the German commanded Ottoman force defending the Gaza Beersheba line, but as a consequence of EEF aerial bombing, it was moved to Huj in July. This force was reorganised into two corps to hold the Gaza to Beersheba line: the XX Corps (16th and 54th infantry divisions with the 178th Infantry Regiment and the 3rd Cavalry Division), and the XXII Corps (3rd, 7th, and 53rd infantry divisions). By July, the Ottoman force defending the Gaza to Beersheba line had increased to 151,742 rifles, 354 machine guns and 330 artillery guns. While the XXII Corps defended Gaza with the 3rd and 53rd divisions, the XX Corps was headquartered at Huj. Beersheba was defended by the III Corps; it was commanded by the recently arrived Ismet (or Esmet) Bey, who had his headquarters in the town. The III Corps had defended Gallipoli in 1915. "[T]he Ottoman Army could still hold its own against the British Army [and] showed a high level of operational and tactical mobility" during the battles for the Gaza to Beersheba line. This corps consisted of the 67th and 81st regiments (27th Division), a total of 2,408 rifles (of whom 76 percent were Arab), the 6th and the 8th regiments of lancers (3rd Cavalry Division), the 48th Regiment (16th Division) and the 2nd Regiment (24th Division). The 143rd Regiment of the Ottoman XX Corps was about 6 mile (10 km) north north west of Beersheba in the Judean Hills, but took "no part in the action". A total of 4,400 rifles, 60 machine guns and 28 field guns in these lancer and infantry regiments were available for the defence of Beersheba. The tactical deployment of the Ottoman III, XX and XXII corps defending the Gaza to Beersheba line did not change when Enver Pasa activated the Yildirim Army Group (also known as Thunderbolt Army Group and Group F) in June 1917. This new group (commanded by German general and Ottoman marshal Erich von Falkenhayn, former Prussian minister of war, chief of staff of the German field armies and commander of the Ninth Army) was reinforced by surplus Ottoman units transferred from Galicia, Romania and Thrace after the collapse of Russia. Yildirim Army Group consisted of the Fourth Army headquarters and Syrian units commanded by Cemal Pasa which remained in Syria, and the Fourth Army headquarters in Palestine commanded by Kress von Kressenstein. The Fourth Army headquarters in Palestine was inactivated on 26 September 1917 to be reorganised into two armies and renamed. Six days later it was reactivated as the new Ottoman Eighth Army headquarters, still commanded by Kress von Kressenstein and responsible for the Palestine front. The new Seventh Army was also activated, commanded by Fevzi Pasa after the resignation of Mustafa Kemal. Well constructed trenches, protected by wire, fortified defences north west, west and south west of Beersheba. This semicircle of entrenchments included well sited redoubts on a series of high points extending up to 4 mile (6 km) from the town. Defending the east of Beersheba, Tel el Saba redoubt was manned by a battalion of the 48th Regiment and a machine gun company, while the 6th and 8th regiments of the 3rd Cavalry Division were deployed on the high ground to the north east (in the foothills of the Judean Hills) to guard the Jerusalem road and keep Beersheba from being surrounded. two battalions of the 2nd Regiment of Anatolian riflemen from Chanak (commanded by German officers) were deployed in trenches defending the south east, facing the open plain south of Tel el Saba The arrival of the two mounted brigades made it possible to expand and reorganise the Desert Column into three divisions (with the establishment of the Yeomanry Mounted Division). However, 5,150 infantry and 400 yeomanry reinforcements were still needed in July to bring the infantry and mounted divisions that had taken part in the first two battles for Gaza, back up to strength. The last reinforcements to arrive before the battle, the 10th (Irish) Division, were marching north from Rafa on 29 October. After General Allenby took command of the EEF at midnight on 28 June, he reorganised the force to reflect contemporary thinking and to resemble the organisation of Allenby's army in France. He deactivated Eastern Force, establishing in its place two infantry and one mounted corps under his command: the XX, the XXI corps and the Desert Mounted Corps (formerly the Desert Column). By 30 October there were 47,500 rifles in the XX Corps' 53rd (Welsh) Division, the 60th (London) Division, and the 74th (Yeomanry) Division (with the 10th (Irish) Division and the 1/2nd County of London Yeomanry attached); and about 15,000 troopers in two divisions of the Desert Mounted Corps deploying for the attack on Beersheba. Most of Allenby's infantry were Territorial Force divisions mobilised following the outbreak of the war. Several of the divisions had fought in the Gallipoli Campaign, the 52nd (Lowland) at Cape Helles, 53rd (Welsh) at Suvla Bay along with the 54th (East Anglian) Division. The 60th (London) Division had served on the Western Front and at Salonika. The 74th (Yeomanry) Division had recently been formed from 18 under–strength yeomanry regiments which had fought dismounted at Gallipoli. The 10th (Irish) Division, a New Army (K1) division, had also fought at Gallipoli, at Suvla Bay and Salonika. The light horse and mounted rifle brigades in the Anzac and the Australian Mounted Divisions had also fought dismounted on Gallipoli.

Шабуыл жоспары

Четводтың XX корпусы (Императорлық түйе корпусының бригадасымен бірге) және Шауэлдің шөлдік атты корпусы (Шеллалдағы емендік атты дивизиядан кем) Беер-Шебаға негізгі шабуыл жасайтын, ал Булфиннің XXI корпусы Газа секторындағы бекіністерді және Жерорта теңізі жағалауына дейінгі майдан сызығын ұстап тұратын. Беер-Шебадағы шабуылдың табысты болуы "шешімділік пен күшпен" шабуылға түсуге байланысты еді, өйткені сәтсіз болған жағдайда, Негевтің солтүстік шетіндегі құрғақ, қонақжайсыз аймақ шабуылдаушы дивизияларды кері шегінуге мәжбүрлейтін еді. Алленбидің армиялық және корпустық жоспарлары өз мақсаттарын белгіледі. XX корпус оңтүстік және оңтүстік-батыстан Беер-Шебаға қарай жылжитын, 60-шы (Лондон) және 74-ші (Емендік) дивизиялары Халасса мен Беер-Шеба жолы мен Вади-Саба арасындағы қорғанысқа шабуыл жасайтын. Таңнан кейін екі жаяу әскер дивизиясы екі кезеңде Беер-Шебаның батысы мен оңтүстік-батысындағы биік жерлердегі сыртқы бекіністерге шабуыл жасайтын, ал оған артиллериялық оқ жауын шабуылдың алдында жүргізілетін еді. 60-шы (Лондон) дивизиясының сол жағы 1070-ші төбені (сонымен қатар сыртқы бекіністің бөлігі ретінде 1069-шы төбе деп те аталады) басып алуы керек еді, ал негізгі шабуыл 60-шы (Лондон) және 74-ші (Емендік) дивизияларының командирлері "тел желісі жеткілікті кесілгеніне" көз жеткізгеннен кейін басталатын. Олардың мақсаты Беер-Шебаны қорғап тұрған траншеялар мен оларды қолдап тұрған Османдық артиллериялық батареялары болды. Кейін олар қаланың батыс жағындағы биік жерді ұстап тұруы керек еді. Олардың сол жақ фланкі "Смит тобы"мен қорғалатын, ол 158-ші бригададан (53-ші дивизия) екі батальон және Императорлық түйе бригадасынан тұратын. Бұл топ 74-ші (Емендік) дивизиясының бұйрықтарымен Вади-эс-Сабадан Беер-Шеба мен Тель-эль-Фара жолына дейін созылған Беер-Шеба қорғанысының бөлігін ұстады. Алленби сумен жабдықтауды кеңейтуге арналған үш жобаны тексерді: Эсаниден 16 шақырым қашықтықтағы Халасада, Аслужда және Шеллалда. Ол алдыңғы темір жолдың құрылысын (шабуылмен бір уақытта басталатын) және тастамалап қалған лагерьлерде жұмыс істейтін артқы бөлімдердің дайындықтарын тексерді, оларды әлі де пайдаланылып жатқандай көрсетуге тырысты. Сондай-ақ, ол жиналыс орындарына бара жатқан және алдыңғы қатарда күтіп тұрған ЕЭФ құрамаларын тексерді. Алленби олардың жұмысына берген маңыздылығын баршаға түсіндірді. Бұл 28 қазанда Йылдырым әскер тобы Хан Юнис пен Рафа лагерлерінің бос екенін білген кезде расталды. Олар Уди Гуззидің шығысына үш жаяу әскер дивизиясын орналастырды, ал төртінші - 10-шы (ирландтық) дивизия - удиге жақындады, Аслужда және Халасада көбірек атты әскер күтілетінін бағалады. 28 қазанда 5-ші атты бригада Рас-Хаблейнге, Рас-Ганнамның оңтүстігіне барды, Осман әскерлерінің Абу-Шардан шығысқа қарай редуттарды және траншеялар сызығын басып алғанын, ал Рас-Хаблейнде шатырлар тігілгенін хабарлады. 2-ші жеңіл ат бригадасының 6-шы жеңіл ат полкі Вади Шегейб эль Согхайр аймағын барлап, Рас-Ганнам бекіністерін Осман әскерінің сарбаздары басып алғанын хабарлады. 29 қазанда сағат 13:15-те Аслуждағы сумен жабдықтау "бүкіл дивизия үшін күніне бір ауыз суға" жеткізе алатыны хабарланды. Бір сағаттан кейін Шөлдік атты корпус Анзак атты дивизиясына (екі бригададан кем) "түнде" Эсаниден Аслужға көшуді бұйырды, ал түнде Австралия атты дивизиясы түнгі маршын (Анзак атты дивизиясының соңынан) Эсаниге бастады. Австралиялық атты дивизия мен Анзак атты дивизиясы 29 қазанда шығысқа қарай қозғалуға дайындалғанда, XX корпустың бұйрықтарымен Шөлдік атты корпустан бөлінген Емендік атты дивизиясы Жерорта теңізі жағалауынан Шелла мен Тель-эль-Фара арасындағы Уди-Гуззиге қарай қозғалды. 74-ші (Емендік) дивизиясының жаяу әскер бригадалары 53-ші (Уэльс) дивизиясының оң жағына қарай жылжуда, ал 60-шы (Лондон) дивизиясының жетекші бөлімшелері Маалагаға жақындады, ал 10-шы (Ирландия) дивизиясы Рафадан жақындады. 29 қазанда 21:15-те Анзак атты дивизиясы (Шөлдік атты корпус) Аслуж қаласында жиналды, ал Австралиялық атты дивизия Эсаниден Халасаға келе бастады. XX корпустың үш дивизиясы: 53-ші (Уэльс) дивизиясы Гоз-эль-Гелеибте, 60-шы (Лондон) дивизиясы Эсаниде және 74-ші (Емендік) дивизиясы Хасифте орналасты. Соңғы шабуылға дайындалу үшін, азаматтық қызмет мылтықтары мен Корольдің Вестминстер мылтықтары (179-шы бригада, 60-шы дивизия) келесі күнге шай мен роммен қамтамасыз етілді. Олардың қаптамасында бес пияз, бір қап ет, пісірілген бекон, бисквиттер мен құрма бар еді. Четвод 17:00-де ел Буккарда XX корпусының штабын ашты, жарты сағаттан кейін жаяу әскердің алға жылжуы басталды. 74-ші (Емендік) дивизиясы Тель-эль-Фарадан Беер-Шеба жолымен 229-шы бригадасы бастап алға жылжыды, бір бригада жолдың солтүстігіне, екіншісі оңтүстігіне ерді. 60-шы (Лондон) дивизиясы Абу Галюн, Бир-эль-Эсани және Рашид Бектен үш бригада тобымен алға жылжыды, 181-ші бригада (сол жақта) Вади-эс-Сабаның солтүстігі мен оңтүстігінде алға жылжыды, ал 179-шы бригада (оң жақта) Халассадан Беер-Шеба жолына қарай жылжыды. Олардың алғы шебі, 2/13-шы батальон, Лондон полкі, Вади Халгонды кешіп өтетін кезде шабуылға ұшырады. 179-шы бригаданың артында 180-шы бригада резервте Эсаниден тікелей алға жылжыды. XX корпусының кавалериялық полкі, Вестминстер драгундары, корпустың оң фланкімен жабу үшін оңтүстік-шығысқа жиналды, Беер-Шебаның оңтүстігінде Шөлдік атты корпуспен байланысуға бұйрық берілді. Артында 53-ші (Уэльс) дивизиясы Вади Ханафиш бойында бекінді, ал XX корпусының артиллериясы, соңғы қозғалған, ел Буккардан Вади Абушарға келді, 31 қазанның 03:15-те жетті. Барлау арқылы Тель-эль-Фарадан Беер-Шебаға дейінгі жолдың (Хасиф және ел Буккар арқылы) ауыр артиллериялық батареяны және оқ-дәрілерді шабуылға дейін жеткізуге қажетті механикалық көліктерді пайдалануға болатыны анықталды. Бұл жұмыс үш компаниядағы 135 жүк көлігімен Каирден Синай арқылы жасалды. Сонымен қатар, оқ-дәрілер 134 Холт тракторларымен алға тасымалданды. Жаяу әскер дивизияларының орналасуы толық айға жарық шашырағанда аяқталды. 60-шы (Лондон) дивизиясы 03:25-те орналасқан желіге жеткенде, 74-ші (Емендік) дивизиясымен байланысты, оқ пен снарядтардан нысанаға алынды. Азаматтық қызмет мылтықтары батальоны Османдық бекіністерінен арақашықтықта жақындағанда, снайперлер оларға оқ атты. Анзак атты дивизиясы Аслуж қаласында, Австралиялық атты дивизиясы Халасада (үш сағаттық марштан кейін) және 7-ші атты бригадасы Бир-эль-Эсаниде болды. №11 жеңіл брондалған моторлық батареясы (LAMB) Анзак атты дивизиясының алдынан Гебель-эль-Шерейфтің солтүстік беткейіндегі позицияға жіберілді, олардың фланкіне күзеттік қызмет атқару үшін. Аслуждағы дивизия штабы 17:30-да жабылды, жарты сағаттан кейін Анзак дивизиясының соңғы әскерлері теміржол стансасын қалдырды. Анзак атты дивизиясы (2-ші жеңіл ат бригадасынан кем) - Веллингтон атты полкі (Жаңа Зеландия атты бригадасы) екінші бағанда жетекшілік етіп, Таффаның шығысындағы тораптан Гоз Эш Шегейбтің басынан өтті. Мұнда Осман әскерлерінің шағын күші "жойылды", содан кейін ілгерілеу Исуайвинге жалғасты. Жаңа Зеландия атты бригадасы Исуайвинге 06:45-те жақындағанда, 2-ші жеңіл ат бригадасы Бир-эль-Хамманға келгенін көруге болды. Оппозициялық күштер 1070-ші төбеде (сонымен қатар батыс жағындағы Беер-Шебадағы ЕЭФ жаяу әскерінің алғашқы мақсаты ретінде 1069-шы төбе деп те аталады) траншеяларда көрінді, ал Беер-Шебадан солтүстікке қарай Kh el Omry-ға қарай екі жауынгерлік эскадрон қозғалыста болды. Четводтың XX корпусының артиллериялық оқ жауынынан шыққан түтін мен тозаң Беер-Шебаның батысы мен оңтүстік-батысында көтерілді. Исуайвиннен өткеннен кейін Анзак атты дивизиясы Хашим Заннаның жанында, Бирден басталатын сызықта жиналды...

Chetwode's XX Corps (with the Imperial Camel Corps Brigade attached) and Chauvel's Desert Mounted Corps (less the Yeomanry Mounted Division at Shellal), would make the main attack on Beersheba, while Bulfin's XXI Corps held the Gaza sector entrenchments and the front line to the Mediterranean coast. Success at Beersheba depended on an attack with "resolution and vigour" because if unsuccessful, the dry, inhospitable country on the northern edge of the Negev would force attacking divisions to retire. Allenby's army level and corps level plans set out their objectives. The XX Corps would advance from the south and south west towards Beersheba, with the 60th (London) and 74th (Yeomanry) divisions attacking the defences between the Khalassa to Beersheba road and the Wadi Saba. Beginning immediately after dawn, the two infantry divisions would attack the outer defences on the high ground west and south west of Beersheba in two stages, preceded by a bombardment. The left of the 60th (London) Division was to capture Hill 1070 (also known as Point/Hill 1069, part of the outer defences), while the main attack would begin when commanders of the 60th (London) and 74th (Yeomanry) divisions were "satisfied that the wire was adequately cut". Their objectives were the trenches defending Beersheba and the Ottoman artillery batteries supporting them. Subsequently, they would hold the high ground on the west side of the town. Their left flank would be protected by "Smith's Group", consisting of the 158th Brigade (53rd Division) minus two battalions and the Imperial Camel Brigade. This group, under orders from the 74th (Yeomanry) Division, held the section of the Beersheba defence stretching north from the Wadi es Saba towards the Beersheba to Tel el Fara road. Allenby inspected the three projects to expand the water supply, at Khalasa 10 mile (16 km) from Esani, at Asluj, and the project at Shellal. He inspected preparations for the building of the forward railway (to begin simultaneously with the attack), and the rear units working in the deserted camps, making them appear still in use. He also inspected EEF formations as they made their way towards their assembly places, and while they waited in the forward areas. Allenby instilled in all a sense of the importance he attached to their work. This was confirmed on 28 October when the Yildirim Army Group knew that the camps at Khan Yunis and Rafa were empty. They placed three infantry divisions east of the Wadi Ghuzzee with a fourth—the 10th (Irish) Division—approaching the wadi, estimating more cavalry at Asluj and Khalasa. Reconnaissance continued on Sunday, 28 October when the 5th Mounted Brigade rode to Ras Hablein, south of the Ras Ghannam area, reporting Ottoman troops occupying redoubts and a trench line east of Abu Shar and tents at Ras Hablein. The 6th Light Horse Regiment of the 2nd Light Horse Brigade, reconnoitred the Wadi Shegeib el Soghair area, reporting that the Ras Ghannam entrenchments were occupied by Ottoman Army soldiers. By 13:15 on 29 October, the water supply at Asluj was reported capable of providing one "drink per day per horse for the whole division". An hour later the Desert Mounted Corps ordered the Anzac Mounted Division (less two brigades) to move from Esani to Asluj "tonight", and at dusk the Australian Mounted Division began their night march (following the Anzac Mounted Division) to Esani. While the Australian Mounted Division and the Anzac Mounted Division prepared to move east on 29 October, Under orders from XX Corps the Yeomanry Mounted Division, detached from the Desert Mounted Corps, moved from the Mediterranean coast to the Wadi Ghuzzee between Shellal and Tel el Fara; the infantry brigades of the 74th (Yeomanry) Division advanced to the right of the 53rd (Welsh) Division, holding the line in front of el Buqqar while the leading units of the 60th (London) Division approached Maalaga and the 10th (Irish) Division approached from Rafa. By 21:15 on 29 October, the Anzac Mounted Division (Desert Mounted Corps) had assembled at Asluj, while the Australian Mounted Division began to arrive at Khalasa from Esani. Three divisions of XX Corps were concentrated in position: the 53rd (Welsh) Division at Goz el Geleib, the 60th (London) Division at Esani and the 74th (Yeomanry) Division at Khasif. In preparation for their final approach march, the Civil Service Rifles and the Queen's Westminster Rifles (179th Brigade, 60th Division) were supplied with tea and rum for the following day. In their haversack rations were five onions, a tin of bully beef, a slice of cooked bacon, biscuits and dates. Chetwode opened his advance XX Corps headquarters at 17:00 at el Buqqar, and a half hour later the infantry approach marches began. The 74th (Yeomanry) Division advanced along the Tel el Fara to Beersheba road led by the 229th Brigade, with one brigade following to the north and another to the south of the road. The 60th (London) Division advanced from Abu Ghalyun, Bir el Esani and Rashid Bek in three brigade groups, the 181st Brigade (on the left) advanced north and south of the Wadi es Saba, while the 179th Brigade (on the right) advanced towards the Khalasa to Beersheba road. Their advance guard, the 2/13th Battalion, London Regiment, was attacked as they crossed the Wadi Halgon. Behind the 179th Brigade, the 180th Brigade in reserve advanced straight across from Esani. The XX Corps Cavalry Regiment, the Westminster Dragoons, concentrated to the south east, covering the corps' right flank with orders to connect with the Desert Mounted Corps south of Beersheba. In the rear, the 53rd (Welsh) Division dug in along the Wadi Hanafish; the XX Corps artillery, the last to move, approached from el Buqqar to the Wadi Abushar, arriving at 03:15 on 31 October. Reconnaissance had established that the Tel el Fara to Beersheba track (via Khasif and el Buqqar) could be used by the mechanical transport required to move the heavy gun battery and ammunition into position before the attack. This job was done by 135 lorries in three companies which travelled across the Sinai from Cairo. In addition, ammunition was hauled forward by 134 Holt tractors. The deployment of the infantry divisions was completed by the light of a full moon. The 60th (London) Division linked with the 74th (Yeomanry) Division, after reaching their line of deployment at 03:25 while being targeted by rifle and shell fire. As the Civil Service Rifles battalion approached to between from the Ottoman trenches, snipers fired on them. The Anzac Mounted Division was at Asluj, the Australian Mounted Division was at Khalasa (three hours' march behind) and the 7th Mounted Brigade was at Bir el Esani. The No. 11 Light Armoured Motor Battery (LAMB) was sent ahead of the Anzac Mounted Division to a position on the north slopes of the Gebel el Shereif to guard their flank as they moved forward. The divisional headquarters at Asluj closed at 17:30, and the last Anzac divisional troops left the railway station a half hour later. The Anzac Mounted Division (less the 2nd Light Horse Brigade)—led by the Wellington Mounted Rifles Regiment (New Zealand Mounted Rifles Brigade) in the second column—rode north from the crossroads east of Thaffha past Goz Esh Shegeib. Here a small force of Ottoman soldiers were "brushed aside" before the advance continued to Iswaiwin. As the New Zealand Mounted Rifles Brigade approached Iswaiwin at 06:45, the 2nd Light Horse Brigade could be seen arriving at Bir el Hamman. Opposition units were seen in trenches near Hill 1070 (also known as Hill 1069, the EEF infantry's first objective on the western side of Beersheba), and about two hostile squadrons were seen moving north from Beersheba towards Kh el Omry. Dust and smoke were also seen rising from Chetwode's XX Corps artillery bombardment, west and south west of Beersheba. After passing Iswaiwin, the Anzac Mounted Division concentrated near Khashim Zanna, on a line from Bir el Hamman to Bir Salim Abu Irgeig. Following in reserve, the Australian Mounted Division marched out of Khalasa at 17:00 to arrive at Asluj at 20:30 on 30 October. After watering only their transport animals, they began their approach march from Asluj at 24:00 (following the Anzac Mounted Division on their ride) arriving at 04:50 on 31 October at the Thaffha crossroads. The division continued, until linking with Desert Mounted Corps headquarters at 10:15 and establishing their divisional headquarters at Khashim Zanna (on Hill 1180) at 12:30. Khashm Zanna, 5 mile (8 km) from Beersheba and 3 mile (5 km) south of the main Ottoman defence on the eastern side of Beersheba at Tel el Saba, gave a clear view of the Beersheba plain and the battlefield. Their headquarters joined the headquarters of the Anzac Mounted Division and the Desert Mounted Corps, which had arrived at dawn on 31 October. The 7th Mounted Brigade advanced direct from Bir el Esani to the vicinity of Goz en Naam, cutting the Khalasa to Beersheba road and holding a line connecting the XX Corps on their left and the Australian Mounted Division on their right. At 07:45 the brigade reported to the EEF by pigeon that they were holding a position from Goz el Namm to Point 1210, and that Ras Harlein and Ras Ghannan were held by unknown numbers of defenders.

XX корпустың шабуылы

EEF қарулары Османдықтардың басып алынған позицияларына жылжыған кезде, оқ атыс 10:30-да қайта басталды, шаңның тұнуына мүмкіндік беру үшін үзілістермен түске дейін жалғасты, сол кезде 74-ші (Yeomanry) дивизиясының алдындағы сымның кесілмегендігіне қатысты алаңдаушылық сақталды. "Шындығында, көптеген тікенді сымдар алға жылжыған әскерлер кедергіге тап болғанда олармен кездескенде кесілуі керек болды". 60-шы (Лондон) және 74-ші (Yeomanry) дивизияларының командирлері 12:15-те негізгі шабуылды бастауға шешім қабылдады, оны келесі бомбалаудан туындаған шаң мен түтін жапты. Төрт бригада – 179-шы, 181-ші (60-шы дивизия), 231-ші және 230-шы (74-ші дивизия) – бірінші қатарда екі батальонмен шабуылға шықты (181-ші бригададан басқа, ол үш батальонды орналастырды). Бірінші қатардағы батальондар көбінесе "бірінші қатардағы төрт ротаның екеуімен, әрқайсысы екі взводтық фронтпен, роталар екі "толқынмен", әрқайсысы екі қатардан" ұйымдастырылды. 2/22-ші батальон, Лондон полкі, 1070-ші төбені күзетіп тұрды. Мен бірінші шабуыл толқынының алдында болдым. Біз таудың арғы жағындағы кішкентай аңғарда едік. Бізге жотадан асып, аспан сызығынан мүмкіндігінше жылдам шығу қажет болды. Жотадан өткеннен кейін, аңғардан төмен жүгіріп, түрік окоптары жотаның үстінде орналасқан қарсы жотаға шабуыл жасадық. Жотадан өткеннен кейін, бірден жартастар мен терең емес окоптарда орналасқан пулеметшілердің шашыраңқы топтарын байқадым. Олар түрік окоптарына қорғаныс отын ашу үшін сонда келді. Мен үшін олар ашық жерде және өзін-өзі өлтіру позициясында болды. Біз жотадан төмен құлап, пулеметшілердің басынан өттік. Әр жерде оқтар жауды. Мен сержанттың бұйрықтарын дауыспен айқайлап, жүгіріп, қиқулап, шаттандым. Әр минут сайын оқ тиеді деп күттім, бірақ менің сәтім мені тастап кетпеді. Түрік окоптарына жеткенде, біз бірден секіріп ішке кірдік және ондағыларды атып, байонеттеп немесе тұтқынға алдық. Мен бақытты болдым, мен секірген окоптың бөлігі бос еді. Екі жақта да атыс пен ұрыс естілді, бірақ көп ұзамай бәрі аяқталды. Біз окоптардан шамамен 300 метрдей алға жылжыдық, онда біз "тозақтай" жұмыс істеп, өзімізге ор қаздық. Осы ұрыстардағы екі Royal Welch Fusiliers батальоны XX корпусының тұтқындарының үштен екісін (және жараланғандардың үштен екісін) басып алды. "XX корпусының нұсқауларында" сипатталғандай, XX корпусының соңғы мақсаты – Шөлдегі атты корпуспен бірлесіп, Беер-Шебадағы қарсылық көрсететін бөлімшелерді жою болды. Нұсқаулықта: "Z күні XX корпусының шабуылының мақсаты – Келаса-Беер-Шеба жолы мен Уди-эш-Сабе арасындағы бекініс желісін басып алу, Беер-Шеба мен қаланың батысындағы окоптар арасындағы жау қаруларын басып алу және кавалериямен бірлесіп, жауды Беер-Шебадағы қорғанысының қалған бөлігінен ығыстыру" делінген. Алайда, "XX корпусы Беер-Шебаның батысында барлық мақсаттарына жетті және салт атты әскерлерден бұрын Беер-Шебаның өзін басып алуы мүмкін еді" делінеді. Жаяу әскер дивизияларының мақсаты Беер-Шебаны басып алу емес, қалаға шабуыл жасаған Шөлдегі атты корпустың басты гарнизонын ұстап тұру болды. Британдық ресми тарихшы: "Беер-Шебаның өзін басып алу – бұл өз жылқыларына қаладағы суды қажет ететін Шөлдегі атты корпустың міндеті болды" деді. "XX корпусының нұсқауларында" былай делінген: "аванпосттар "көк сызыққа" ("А" бағыты) орналасады, бұл позицияны консолидациялау мен шабуылдаушы әскерлерді қайта ұйымдастыруды қамтамасыз етеді". Бірде-бір бөлім бұйрықсыз "көк сызықтан" тысқары шығуға немесе қару-жарақтарды басып алуға рұқсат етілмеді. Негізгі окоптарды басып алғаннан кейін, 60-шы (Лондон) және 74-ші (Yeomanry) дивизияларының бір бөлігі қаруларын негізгі шабуылдың солтүстігінде және оңтүстігіндегі қорғаныстарға бағыттап, ал қалғандары басып алынған позицияға жылжып, Осман әскерлерін отпен қуды, қарсы тұрған қорғаушыларға шабуыл жасады және қарсы шабуылдарды тойтарды. 60-шы (Лондон) дивизиясының 2/13-ші батальоны алдыңғы жаяу әскер батальондары арқылы өтіп, Льюис пулеметтерімен соңғы мақсаттан тыс екі далалық қаруды басып алды, Османдық бөлімшелерін шегінуге мәжбүр етті. Алайда, 54-ші (Шығыс Англия) дивизиясының екі жаяу әскер бригадасы мен Императорлық түйе бригадасы Уди-эс-Сабаның солтүстігіндегі қорғанысты бақылап тұрғанда, тек кешке қарай окоптардың әлі де қорғаныста екеніне күмәндана бастады. 230-шы бригадаға (74-ші дивизия) 18:00-де шабуыл жасауға бұйрық берілді және бір сағаттан кейін резервтегі 230-шы бригада солтүстік окоптарды "қиындықсыз" басып алды. Беер-Шебаны жеңіл атты әскер шабуылы 16:30-да басталғандықтан, олардың барлығы бірнеше мергендерден басқа тастап кеткен.

With the EEF guns moved forward into captured Ottoman positions, shelling recommenced at 10:30, continuing with pauses to let the dust settle until noon, when there was still some concern that the wire in front of the 74th (Yeomanry) Division had not been cut. "In practice, much of the barbed wire had to be cut by the advancing troops as they came across the obstacle." The commanders of the 60th (London) and 74th (Yeomanry) divisions decided to begin the main assault at 12:15, screened by dust and smoke from another bombardment. Four brigades—the 179th, the 181st, (60th Division) the 231st and the 230th (74th Division)—launched the attack with two battalions in the first line (except the 181st Brigade, which deployed three). The first line battalions were mainly organised with two of their "four companies in first line, each on a front of two platoons, the companies in two 'waves' each of two lines", advancing between apart with a third wave to follow (if required) behind. The 2/22nd Battalion, London Regiment, remained to guard Hill 1070.

blockquote|At 12 o'clock we heard that Hill 1070 had been taken and at 12.15 we went over the top. I was in the front of the first assaulting wave as platoon runner to Sergeant Boasted. We were in a little wadi behind a ridge. It was necessary to get over the ridge, and off the skyline as quickly as possible. Once over the ridge it was a rush down the valley and a charge up the opposite ridge where the Turkish trenches were at the top. Over the ridge I noticed at once that there were scattered groups of machine gunners in emplacements of rocks and shallow trench. They were out there to keep a protecting fire on the Turkish trenches. To me they seemed to be right in the open and in suicide position Once over the ridge we all rushed down the slope past the machine gunners. Bullets were falling everywhere I just went on running, yelling, cheering and shouting out the Sergeant's orders at the top of my voice. Every minute I was expecting a bullet to get me but my good luck stuck to me When we got to the Turkish trenches we jumped straight in and shot or bayoneted or took prisoner all that were there. I was lucky, the section of trench I jumped in was empty. On either side I could hear shooting and fighting but it was soon all over We advanced about 300 yards beyond the trenches where we worked "like hell" with our entrenching tools digging ourselves in.|Private F. V. Blunt, Civil Service Rifles Battalion, London Regiment (60th Division) The 24th and 25th battalions of the Royal Welch Fusiliers of the 231st Brigade (74th Division) "met with stout resistance" at one location, where the Ottoman soldiers fought to the last man. During this fighting, the two Royal Welch Fusiliers battalions captured three quarters of the prisoners (and suffered two thirds of the casualties) of the XX Corps. The final objective of the XX Corps, as described in the "XX Corps Instructions", was to destroy the opposition units at Beersheba, in cooperation with the Desert Mounted Corps. The instructions continued, "The objective of the attack by the XX Corps on Z day is the capture of the line of works between the Khelasa–Beersheba road and the Wadi esh Sabe, the capture of the enemy guns between Beersheba and the trenches west of the town, and in co operation with the cavalry to drive the enemy from the remainder of his defences at Beersheba". However, it is claimed, "West of Beersheba the XX Corps had all its objectives and could without doubt have captured Beersheba itself before the mounted troops." The objective of the infantry divisions was not to capture Beersheba, but to keep the main garrison occupied while the Desert Mounted Corps captured the town. The official British historian stated, "The capture of Beersheba itself was the task of the Desert Mounted Corps, which required the water in the town for its horses". "XX Corps Instructions" stated: "outposts will be placed approximately on the 'Blue Line' (Tracing "A") to cover the consolidation of the position and reorganization of the attacking troops." No units were to go beyond the "Blue Line" without orders or to capture guns. After the capture of the main trenches, some guns from the 60th (London) and 74th (Yeomanry) divisions were to target defences north and south of the main attack; others were deployed forward into the captured position to pursue the Ottoman forces with fire, attack stubborn defenders and deal with counterattacks. A further advance by the 2/13th Battalion, London Regiment, 60th (London) Division, through the forward infantry battalions, attacked and captured two field guns beyond the final objective with Lewis guns after forcing the Ottoman detachments to retreat. but it was not until late in the afternoon that two infantry brigades of the 54th (East Anglian) Division and the Imperial Camel Brigade, monitoring these defences north of the Wadi es Saba, became uncertain that the trenches were still defended. The 230th Brigade (74th Division) was ordered to launch an attack at 18:00 and an hour later, the reserve 230th Brigade occupied the northern trenches "with little difficulty". They had been abandoned by all but a few snipers, since Beersheba had already been captured by the light horsemen's charge which had begun at 16:30.

Османдық күшейтулер мен шегінулер

Беер-Шебаның батыс жағын қорғаған 67-ші полктің екі батальонын жоғалтқаннан кейін, Исмет Бей (Беер-Шеба гарнизонының қолбасшысы) оңтүстік-батыс секторын нығайту үшін соңғы резервін (2-ші полктің үшінші батальонын) жіберді. Сонымен қатар, ол 81-ші полктің екі ротасын (Уади-эс-Сабаның солтүстігіндегі аймақты қорғап тұрған) Беер-Шебаға қайтарып алды. Австралиялық атты дивизия (даладағы атты корпус резерві) Анзак атты дивизиясының шабуылдарын қолдау үшін Беер-Шебаның оңтүстік-шығысына (Хашим Заннаға жақын) орналасты. Анзак атты дивизиясының бірінші мақсаты Беер-Шебадан Хебронға және Иерусалимге баратын жолды кесіп тастау болды, бұл қаладан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 6 миль (10 км) жерде орналасқан Тель-эль-Сакатиде (сонымен қатар Сқати деп те аталады) жасалып, сол бағыттағы күштердің нығайтылуы мен шегінуіне жол бермеу еді. Екінші мақсат – Тель-эль-Саба биіктігіндегі редутты (Беер-Шебаның солтүстік және оңтүстік жағын бақылап тұрған) ашық алаңнан шабуыл жасауға дейін басып алу қажет болды. Таң атқанда Анзак атты дивизиясы Жаңа Зеландия атты атқыштар бригадасымен Бір Салим әбу Ирқайиикте орналасты, ал 1-ші жеңіл атты бригада Жаңа Зеландиялықтардың артында қолдау көрсетіп, 2-ші жеңіл атты бригада Бір Хаммам маңында шоғырландырылды. Бейер-Шебаның батыс жағында жаяу әскерлер шайқасы жүріп жатқанда, Эдвард Чейтор (Анзак атты дивизиясының қолбасшысы) 2-ші жеңіл атты бригадаға сағат 08:00-де Тель-эль-Сакатиге шабуыл жасап, Иерусалим жолын бақылауға алуға бұйрық берді. Сонымен қатар, ол Жаңа Зеландия атты атқыштар бригадасына (1-ші жеңіл атты бригаданың қолдауымен) Тель-эль-Сабадағы бекіністерді ұстап тұрған Осман гарнизонына шабуыл жасауға бұйрық берді. Бұл қатал шайқастар түстен кейін де жалғасты, сонда 3-ші жеңіл атты бригадасының екі полкіне (Австралиялық атты дивизия) Анзак атты дивизиясының Тель-эль-Сабаға шабуылын күшейту туралы бұйрық берілді.

4-жеңіл ат әскері окоптарға шабуыл жасайды

Сол жақта бірден үлкен көрініс пайда болды – қатар-қатар атты әскерлер қозғалып келеді. Түріктер қашқан, ал Австралия дивизиясы оларды қууға шықты. Біз аттардың траншеяларды секіріп өтетінін, әр жерде шаң тұрғанын көрдік. Джеймс МакКарролл (Жаңа Зеландия атты мылтық бригадасы) сол кезде Тель-эль-Сабада болды.

[A] great sight suddenly sprung up on our left, lines and lines of horsemen moving. The Turks were on the run and the Aus. Div. was after them. We could see the horses jumping the trenches, dust everywhere.|James McCarroll (New Zealand Mounted Rifles Brigade) at the time on Tel el Saba

As the 4th Light Horse Regiment approached the fortifications directly in front of them, their leading squadron jumped the advance trenches at the gallop and the main 10 feet (3 m), 4 feet (1 m) trenches, defended by Ottoman soldiers. The leading squadron then dismounted in an area of tents and dugouts in the rear, where they were joined by a troop of the 12th Light Horse Regiment. While the led horses were galloped to cover, the troopers launched a dismounted attack on the trenches and dugouts, killing between 30 and 40, before the remainder surrendered. The defenders "fought grimly, and a considerable number were killed",
As the second line of squadrons approached the Ottoman trenches, one of the troops in "B" squadron dismounted, to attack and capture the advance trench before continuing to support the attack on the main trenches. When the second line squadron of the 12th Light Horse Regiment approached the trenches and redoubt, most of the squadron continued mounted riding through the gap. However, as both squadron commanders had dismounted to fight in the trenches and earthworks, the troopers who continued mounted were led by captains Robey and Davies. These leading troops stopped to assemble at a point near where the road from Asluj crossed the Wadi Saba, behind the main Ottoman defences. When Robey and Davies's mounted troopers were reorganised, they rode along the Asluj road into Beersheba in force, to capture the town. It has been estimated more than half the Ottoman dismounted troops in Beersheba, were captured or killed, while 15 of the 28 guns in the town were captured. The 12th Light Horse Regiment handed over 37 officers and 63 other ranks prisoners to brigade headquarters at 23:00 with four guns and transport. All available engineer units were sent to develop the wells in the town but the supply was not great. Fortunately on 25 October there had been thunderstorms which left pools of water over a wide area from which the horses were watered. The prisoners were moved to an area, near the railway viaduct on the outskirts of Beersheba, where they were assembled and counted. Only the 3rd Cavalry Division had managed to withdraw earlier in the day. Meanwhile, the 12th Light Horse Regiment established all round defensive positions, including picquets guarding the pumping station which were withdrawn at 23:00, when brigade headquarters arrived, and took over garrisoning duties. A patrol of one NCO and eight men made a reconnaissance at 23:00, towards the southwest returning at 03:00, with 23 prisoners to report "All Clear." The 12th Light Horse Regiment bivouacked at 24:00 in Beersheba before being ordered at 04:00 to stand to arms and saddled up. Allenby overlooks the 12th Light Horse Regiment's capture of Beersheba in his report to Wigram intended for the King. According to him, only the 4th Light Horse Regiment, charged and captured the town. "Time was short, and the Brigade Commander, Brigadier–General Grant DSO, sent his leading regiment to charge the trenches. This Regiment, the 4th Light Horse, galloped over the trenches, which were 8 feet deep and 4 feet wide, and full of Turks. This ended all resistance, and put a neat finish to the battle." His Despatches of 16 December 1917 to the Secretary of State for War, republished in The London Gazette do not identify further, the "Australian Light Horse," be they regiments or brigades.

4-ші жеңіл атты полк алдындағы бекіністерге жақындағанда, олардың жетекші эскадрильясы жүргенде алдыңғы траншеяларды және Осман әскерлері қорғаған 10 фут (3 м), 4 фут (1 м) тереңдіктегі негізгі траншеяларды секіріп өтті. Алдыңғы эскадрилья арттағы шатырлар мен дугаттар аймағына түсіп, 12-ші жеңіл атты полкінің бір тобы оларға қосылды. Аттарды жақтауға алып кеткен соң, сарбаздар траншеялар мен дугаттарға шабуыл жасап, қалғандары қарсылық көрсетпей берілгенше 30-40 адамды өлтірді. Қорғаушылар "батыл шайқасты, көптегені қаза тапты".

Екінші қатардағы эскадрон Осман траншеяларына жақындағанда, "В" эскадрильясының бір тобы алдыңғы траншеяны басып алу үшін шабуыл жасады, содан кейін негізгі траншеяларға шабуылға қолдау көрсетуді жалғастырды. 12-ші жеңіл атты полкінің екінші қатардағы эскадрильясы траншеялар мен редутқа жақындағанда, эскадрильяның көп бөлігі атпен өткен. Алайда, екі эскадрон командирі де траншеялар мен бекіністерде шайқасқа қатысқандықтан, атпен өткен сарбаздарды капитан Роби мен Дэвис басқарды. Бұл жетекші әскерлер Аслуж қаласынан Ади-Сабаға соқпақ арқылы өтетін жерге дейін Осман қорғанысының артында жиналып, тоқтады. Роби мен Дэвистің атты әскерлері қайта ұйымдастырылып, Беер-Шеба қаласын басып алу үшін Аслуж жолымен аттанды. Беер-Шебада Осман әскерінің жартысынан астамы тұтқындалды немесе қаза тапты, ал қаладағы 28 зеңбіректің 15-і жаулап алынды. 12-ші жеңіл атты полкі 37 офицер мен 63 сарбазды, сондай-ақ төрт зеңбірек пен көлікті бригада штабына сағат 23:00-де тапсырды. Қаладағы ұңғымаларды дамыту үшін барлық инженерлік бөлімдер жіберілді, бірақ су көлемі көп емес еді. Бақытымызға орай, 25 қазан күні дауыл болды, одан кейін кең аумаққа су жиналды, содан кейін жылқылар су ішті. Тұтқындар Беер-Шебаның шетіндегі теміржол көпірінің жанындағы ауданда жиналып, санақтан өтті. Күні бұрын тек 3-ші кавалерия дивизиясы ғана шегіне алды. Осы уақытта 12-ші жеңіл атты полкі барлық қорғаныс позицияларын құрды, соның ішінде сорғы стансасын күзеткен пикеттерді де, бригада штабы келген кезде 23:00-де кері қайтарып, гарнизондық міндеттерді қабылдады. Бір офицер мен сегіз сарбаздан тұратын патруль сағат 23:00-де оңтүстік-батысқа қарай барлау жұмыстарын жүргізіп, 03:00-де 23 тұтқынмен "Барлығы жақсы" деп хабарлады. 12-ші жеңіл атты полкі сағат 24:00-де Беер-Шебада қоныстанды, ал 04:00-де қарулы күреске дайындалуға және аттандыруға бұйрық берілді. Алленби 12-ші жеңіл атты полкінің Беер-Шебаны басып алуын Виграмға, патшаға арналған баяндамасында атап өтті. Оның сөзінше, қаланы басып алуға тек 4-ші жеңіл атты полкі шабуыл жасаған. "Уақыт тар болды, бригада командирі, бригадир-генерал Грант DSO, өздерінің жетекші полкін траншеяларға шабуыл жасауға жіберді. Бұл полк, 4-ші жеңіл атты, 8 фут тереңдігі және 4 фут ені бар, түріктерге толы траншеялардың үстінен жүгірді. Бұл барлық қарсылықты тоқтатты және соғысқа нүкте қойды". Оның 1917 жылғы 16 желтоқсандағы Соғыс министріне жолданған хаты, "Лондон газетінде" қайта жарияланды, онда "Австралия жеңіл аттысы" – полк немесе бригада екені нақты көрсетілмеген.

Қосалқы бірліктер

Шауэл 5-ші және 7-ші атты бригадаларға шабуылдан кейін қолдау көрсету үшін жылжуға бұйрық берді, 7-ші атты бригада Рас-Ганнам бағытынан алға жылжу кезінде сол жағын қорғады; 16:40-да 11-ші жеңіл атты полк 4-ші жеңіл атты бригададан қолдау көрсету үшін алға жылжуға бұйрық алды. Бұл қолдау көрсеткен бөлімдер 11-ші жеңіл атты полкі ретінде сипатталды: "артынан шапшаңдықпен жүріп, содан кейін Фицджеральдтың 5-ші атты бригадасы келді, ал сол жақта 7-ші атты бригада Халаса жолында жылдам алға жылжи берді", жақын қолдау көрсету үшін айтарлықтай күш болған жоқ. 11-ші жеңіл атты полкінің 489 сарбазы мен 23 офицері оңтүстік-батысқа қарай 3 шақырым жерде орналасқан, олар Австралия атты дивизиясын 7-ші атты бригадамен Iswaiwin-Beersheba жолы арқылы байланыстыратын аванпост сызығын қорғады. Олар 15:45-те 8-ші жеңіл атты полкінің (3-ші жеңіл атты бригадасының) орнын басты. Атпен шабуылға дайындықтан өткен және қаруланған 5-ші атты бригада "Шауэлдің штабының артында" болды, ал 4-ші жеңіл атты бригада "Беер-Шебаға жақын" болды, сонда шабуыл жасау туралы шешім қабылданды. "Шауэл бір сәт 5-ші атты бригаданы қолдануды ойлады, ол резервте болды және австралиялықтардан өзгеше, қылышпен қаруланған еді, бірақ 4-ші жеңіл атты бригада жақын болғандықтан, ол шабуыл жасауы керек деп шешті". 5-ші атты бригадаға 4-ші жеңіл атты бригаданың артынан Беер-Шебаға қарай жылжуға бұйрық берілгенімен, Вурчестершир емендері сағат 16:00-де Ханнамдағы суға аттанды. Полк ақырында "21:30-да Бдеге (5-ші атты бригада) артынан еріп, 1 қарашада 00:30-да Беер-Шебаға келді". 7-ші атты бригада, Жеңіл броньды моторлық батареяның бір бөлімі мен бір Форд машинасымен бірге, 30 қазан күні сағат 20:00-де Эсаниден ел арқылы (Итвейл эль Семин арқылы) Аслуждан Беер-Шебаға дейінгі жолмен Рас-Ганнамға аттанды. Олар Беер-Шебадан оңтүстікке қарай 5 шақырым жерде болды, оң жақтағы Desert Mounted Corps және сол жақтағы XX Corps-пен байланыс орнатқанда, Халасадан Беер-Шебаға дейінгі жолда. Олардың міндеті Рас-Ганнам мен Гос-Эн-Намнан оңтүстікке қарай 2 шақырым жердегі 1210-шы нүктедегі сызықты ұстап тұру еді. Олар Рас-Ганнамнан оңтүстікке қарай 2 шақырым қашықтықта Гос-эн-Намға дейін созылатын бақылау бекеттерін құрды, 09:00-де Хашим-Заннаның оңтүстік-батысында Австралия атты дивизиясымен байланыс орнатты және XX корпустың атты полкімен тығыз байланыста болды. Бригаданың қалған бөлігі "әрекет етуге дайын" болғандықтан, олардың аванпостының оңтүстігіне жиналды. Сағат 10:00-де 8-ші жеңіл атты полкі (3-ші жеңіл атты бригадасы) өзінің штабы 1180-шы нүктеде екенін, Рас-Ганнамның күшті қорғалғанын және сол жақтағы 7-ші атты бригадамен байланыста екенін хабарлады. 13:45-те 7-ші атты бригада олардың батареясы Рас-Ганнамның солтүстік беткейіндегі қарсыластарды жаппай атқандығын хабарлады. Шервуд рейнджерлерінің қалған бөлімдері Рас-Ганнамның шығысындағы окоптарды басып алып жатқанда, оларға 4-ші жеңіл атты бригада Беер-Шебаны басып алғаны туралы хабарланды. Содан 7-ші атты бригада сағат 23:00-де аттарын суару үшін Аслуж жолынан Беер-Шебаға қарсылықсыз жүрді.

Chauvel ordered the 5th and 7th mounted brigades to move in support by following the charge, with the 7th Mounted Brigade covering the left as it advanced from the direction of Ras Ghannam; and at 16:40, the 11th Light Horse Regiment was ordered by the 4th Light Horse Brigade to advance in support. These supporting units have been described as the 11th Light Horse Regiment "follow[ing] at the trot, and then came FitzGerald's 5th Mounted Brigade, while away on the left the 7th Mounted Brigade advanced briskly along the Khalasa road", there was no "substantial following in close support. The 11th Light Horse Regiment's 489 troopers and 23 officers were about 2 mile (3 km) to the southwest, covering the outpost line connecting the Australian Mounted Division with the 7th Mounted Brigade across the Iswaiwin to Beersheba road. They had replaced the 8th Light Horse Regiment (3rd Light Horse Brigade) at 15:45. The 5th Mounted Brigade, trained and armed for a mounted attack, was "close behind Chauvel's headquarters," while the 4th Light Horse Brigade was "nearer Beersheba", when the decision to charge was made. "Chauvel had hesitated for a moment whether to employ the 5th Mounted Brigade, which was in reserve and was armed with the sword unlike the Australians, but as the 4th Light Horse Brigade was close in he decided that it should attack." Although the 5th Mounted Brigade was ordered to advance on Beersheba in the rear of the 4th Light Horse Brigade, the Worcestershire Yeomanry saddled up and rode to water at Hannam at 16:00. The regiment eventually "moved off as rearguard to Bde (5th Mounted Brigade)" at 21:30, arriving in Beersheba at 00:30 on 1 November. The 7th Mounted Brigade, with one section of the Light Armoured Motor Battery and one Ford car attached, had ridden out of Esani at 20:00 on 30 October across country (via Itweil el Semin) to Ras Ghannam on the Asluj to Beersheba road. They were about 3 mile (5 km) south of Beersheba, when they established links with the Desert Mounted Corps on the right and the XX Corps on the left, at the Khalasa to Beersheba road. Their orders were to hold a line covering Point 1210, 1.5 mile (2 km) south of Ras Ghannam and Gos en Naam. They established observation posts on a line 1 mile (2 km) south of Ras Ghannam stretching to Gos en Naam, established communications with the Australian Mounted Division south west of Khashim Zanna at 09:00, and was in close touch with the XX Corps Cavalry Regiment. The remainder of the brigade assembled south of their outpost line, "ready to act". At about 10:00 the 8th Light Horse Regiment (3rd Light Horse Brigade) reported that its headquarters were at Point 1180, that Ras Ghannam was strongly defended, and that they were in touch with the 7th Mounted Brigade on their left. The 7th Mounted reported at 13:45 that their battery had shelled the opposition en masse on the northern slopes of Ras Ghannam. The rest of the Sherwood Rangers Regiment were occupying the trenches east of Ras Ghannam when they were informed that Beersheba had been captured by the 4th Light Horse Brigade. Then the 7th Mounted Brigade rode unopposed down the Asluj road into Beersheba to water their horses at about 23:00.

Шығындар

XX корпус 419 тұтқын алды, ал Desert Mounted Corps 1528 Осман әскерін тұтқынға алды. Османдықтардың жоғалғандарының саны шамамен соның жартысы болды деп есептеледі.

Достас әскерлерінің ең ауыр шығындарын XX корпусының британдық жаяу әскері шекті (олар шайқаста 116 адамды қаза қылды), алайда шайқаста қаза тапқан британдықтардың жалпы саны 171 адамды құрады. 4-жеңіл атты бригадасы 35 адам қаза тауып, 39 адам жараланды; олардың ішінде 12-жеңіл атты полкі 20 адам қаза тауып, 19 адам жараланды.

Салдары

XX корпус және Шөлдік атты корпус манөврдің тактикалық жеңісін однып, Осман гарнизонын Беер-Шебадан кері шегінуге мәжбүр етті. Алайда, 53-ші (Уэльстік) дивизия, 10-шы (Ирландиялық) дивизияның бір бригадасымен бірге Осман әскерінің шайқастан қашып кетуіне жол бермеу үшін орналастырылған болса да, Беер-Шеба гарнизоны «Газа жолынан және солтүстікке» Яһуда тауына, Хеброн, Бетлехем және Иерусалимге баратын жол бойына шегінуге мүмкіндік алды. Беер-Шеба гарнизоны көптеген зардап шексе де, Харейра, Тель-эс-Шерия және Тель-эль-Хувейльфедегі күшті Осман артқы бөлімдерінің қасарысқан шайқастары ЕЭФ-ті жеті күнге кешіктірді, өйткені олар Газаның қалған бөлігін ұстап тұрды. Осман III корпусының штабы (шайқас кезінде Беер-Шебадан Тель-эс-Шерияға кері қайтқан) Дахрийде Хебронға баратын жолды қорғауға қолдау көрсету үшін кері қайтып келді, содан кейін 143-ші полк (24 дивизия) және бұрынғы Беер-Шеба тобының 1500 мылтығы (Тель-эс-Шерияда қайта ұйымдастырылды). Соңғы топ Тель-эль-Хувейльфе қорғанысын нығайту үшін қозғалды, онда шайқас 1 қарашада басталды. 1 қарашада Анзак атты дивизиясының Тель-эль-Хувейльфеге және Хеброн мен Иерусалимге баратын жолға шабуылдары Осман қорғанышын алаңдатады, олар үлкен атты әскер шабуылы Осман сызығын бұзып, Хеброндағы Жетінші армия штабын басып алады деп қорқынышты. Алайда, ЕЭФ Османдықтардың шекарасын орталықта, Харейра мен Шерияда бұзуды жоспарлады. Хувейльфедегі шайқас жалғасып жатқанда, 1 қарашада түнде Газаға кішігірім шабуыл жасалды, ал 6 қарашада Харейра мен Шерия шайқасында орталыққа негізгі шабуылдар басталды. Газа 7 қараша күні таңертең Осман қорғаныстарымен эвакуацияланғаны анықталды, ал Харейра да сол күні таңертең басып алынды. 60 (Лондон) дивизиясының Шериядағы Осман қорғанысына қарсы шабуылдарына қарсы күшті қарсылық көрсеткеннен кейін (7 қарашада жеңіл ат шабуылымен қолдау тапқан), позиция 7 қарашада қараңғыға дейін жаяу әскер басып алды. Британдық сыртқы істер министрі Артур Бальфур 2 қарашада (Беер-Шеба басып алынғаннан екі күн өткен соң) бай банкир және Еуропалық еврейлік істердің британдық бөлімшесінің басшысы Барон Ротшильдпен байланысқа түсті. Балфур декларациясында ол Палестинадағы еврей халқы үшін ұлттық үй құруды ұсынды, бұл туралы 1917 жылы 9 қарашада «Таймс» газетінде жарияланды. Сондай-ақ 2 қарашада, Алленбиді Беер-Шебадағы жеңісі үшін құттықтаған кезде, Соғыс кеңсесі оған күшейтулер алуы мүмкін емес екенін айтты: «Мен сізді сәттілігіңізбен құттықтаймын, сіз өзіңізге қарсы тұрған түріктерді сіздің ресурстарыңыздың барынша көп мөлшерінде қысымға түсіре аласыз деп үміттенемін, жауды Палестинаға әскерлерін ауыстырып, Модеге [Мезопотамияда] қысымды жеңілдетуге және араб жағдайларын пайдаланып қалуға мәжбүрлеу үшін. Саясатты қауіпсіз түрде жүзеге асыруға қаншалықты қабілетті болатыныңызды шешкенде, сіз өзіңіздің қолыңыздағы күштердің көбеюі мүмкін емес екендігіне көз жеткізіңіз». К. Роберсон Алленбиге (қатысқан 2 қараша 1917 ж.). Генри Гуллетттің «содан бастап соғыстың аяғына дейін түріктер Беер-Шебаны ешқашан ұмытпады» және неміс және Осман жаяу әскерлері «соғыстың басында жиі болғандай, қашып бара жатқанда, әрдайым жаулап атып, беріліп кетеді» деген мәлімдемесі Осман қорғанысы 7 қарашада Шария үшін шайқас кезінде 11-ші және 12-ші жеңіл атты полктердің және 1917 жылы 8 қарашада Худжда ериманның айыппұлдарын кездестірген кезде жоққа шығарылды. 7 қарашада Газа билігі басып алынғаннан кейін Императорлық қызмет кавалерия бригадасы (XXI корпус) 13:00-де Бейт-Ханунға жету үшін Газаның қираған жерлері арқылы жүрді. Ал 157-бригада (52-дивизия) Жерорта теңізі жағалауында жаяу әскерді қуып, 12:15-те Шейх Хасанға жетті. Жолдың ортасында Анзак атты дивизиясы Шерияның шығыс жағында босаңсыған жерді тауып, 7 қараша күні таңертең ізденуді бастады. Шерияда ұсталғаннан кейін, австралиялық атты дивизия мен 60-шы (Лондон) дивизиясы 8 қарашада Худжді басып алуға аттанады. Сол күні кешке қарай Газадан Беер-Шебаға дейінгі шекараны құраған барлық Османдық позициялар басып алынды, ал бұрынғы қорғаушылар толықтай шегінді.

The XX Corps and Desert Mounted Corps won a tactical victory of manoeuvre, forcing the Ottoman garrison at Beersheba to withdraw. However, although the 53rd (Welsh) Division—with one brigade of the 10th (Irish) Division attached—had been deployed to prevent Ottoman units escaping the battle, the Beersheba garrison was able to withdraw "up the Gaza road and to the north" into the Judean Hills, along the road towards Hebron, Bethlehem and Jerusalem. And although the Beersheba garrison suffered many casualties; "stubborn fighting" by strong Ottoman rearguards at Hareira, Tel es Sheria and Tel el Khuweilfe, delayed the EEF for seven days, as they continued to hold the remainder of the Gaza line. The Ottoman III Corps headquarters (which had withdrawn from Beersheba to Tel es Sheria during the battle) moved back to support the defence of the road to Hebron at Dhahriye, followed by the 143rd Regiment (24th Division) and 1,500 rifles of the former Beersheba Group (which had been reorganised at Tel es Sheria). The latter group moved to reinforce the defence of Tel el Khuweilfe, where the battle began on 1 November. On 1 November attacks by the Anzac Mounted Division towards Tel el Khuweilfe and the road to Hebron and Jerusalem concerned the Ottoman defenders, who feared that a major cavalry attack could breakthrough the Ottoman line and capture the Seventh Army headquarters at Hebron. However, the EEF planned to break the Ottoman line in the centre, at Hareira and Sheria. As the fighting at Khuweilfe continued, a minor attack on Gaza was made overnight on 1/2 November, while the main attacks on the centre at the Battle of Hareira and Sheria began on 6 November. Gaza was found to have been evacuated by its Ottoman defenders early on 7 November and Hareira was also captured that morning. After strong resistance against the 60th (London) Division's attacks against the Ottoman defenders at Sheria (supported by a light horse charge on 7 November), the position was captured by infantry just before dusk on 7 November. The British Foreign Secretary Arthur Balfour contacted Baron Rothschild, a wealthy banker and head of the British branch of European Jewish causes, on 2 November (two days after the capture of Beersheba). In the Balfour Declaration, he proposed a national home for the Jewish people in Palestine, published in The Times on 9 November 1917. Also on 2 November, while congratulating Allenby for the victory at Beersheba, the War Office informed him that he was unlikely to receive reinforcements:
I wish to congratulate you, all concerned upon your success, which it is to be hoped you will be able to develop to press the Turks opposed to you to the fullest extent of your resources, so as to force the enemy to divert troops to Palestine and thus relieve pressure upon Maude [in Mesopotamia], and to take advantage of Arab situation. In deciding on the extent to which you will be able to carry out safely the policy, you will be guided by the fact that an increase in the forces now at your disposal, is improbable.|Robertson to Allenby (received 2 November 1917)

Henry Gullett's claim that "[f]rom then on to the end of the war the Turks never forgot Beersheba" and that the German and Ottoman infantry, "when galloped, as they frequently were, invariably shot wildly and surrendered early in the conflict," was disproved when solid Ottoman defence met the 11th and 12th light horse regiments' charge during fighting for Sheria on 7 November, and the yeomanry's charge at Huj on 8 November 1917. After Gaza was occupied on 7 November, the Imperial Service Cavalry Brigade (XXI Corps) rode through the ruins of Gaza to reach Beit Hanun at 13:00; and the 157th Brigade (52nd Division) began the infantry pursuit along the Mediterranean shore, to reach Sheikh Hasan by 12:15. In the centre of the line the Anzac Mounted Division found a gap on the eastern side of Sheria to begin their pursuit at daylight on 7 November. After being held up at Sheria, the Australian Mounted Division and the 60th (London) Division advanced to capture Huj on 8 November. By that evening, all the Ottoman positions which had made up the Gaza to Beersheba line had been captured, and the erstwhile defenders were in full retreat.

Австралиялық жеке тұлға

Бейер-Шеба шайқасы – Австралия тарихындағы маңызды оқиға. Ол "Австралияның әлемдік аренадағы алғашқы үлкен жетістігі" деп аталды және австралиялықтардың Израильге баруына ықпал еткені айтылады. Джонатан Кинг "Бейер-Шеба шайқасы Галлиполидің орнына Австралия ұлттық ерекшелігінің тірегі болуы керек. Галлиполи британдықтар жеңілген шайқас болды, ал Бейер-Шеба – австралиялықтардың жеңісі болды" деп мәлімдеген.

Евангелистік христиандық

Кейбір евангелистік христиандар Бер-Шеба шайқасындағы жеңіл атты әскерлерді "Израильді яһудилерге қайтаруға көмектесу арқылы Киелі кітаптағы болжамды орындады" деп есептейді.

Израильде

2008 жылдың 28 сәуірінде Австралияның генерал-губернаторы, генерал-майор (отставкада) Майкл Джеффри және Израиль президенті Шимон Перес Израильдің Беер-Шеба қаласында жеңіл атты әскерге арналған ескерткішті ашты. Оны австралиялық мүсінші Питер Корлетт бизнесмен Ричард Пратттың қаржылық қолдауымен жасаған. 2017 жылдың 31 қазанында Израиль премьер-министрі Бенджамин Нетаньяху мен Австралия премьер-министрі Малкольм Тернбуллдың қатысуымен Беер-Шебадағы ANZAC еске алу орталығы ашылды. Еске алу орталығы Беер-Шебадағы британдық соғыс зиратының аумағында салынған және ғимарат жылқы басына ұқсайды, соғыс кезінде қызмет еткен және қаза тапқан ондаған мың жылқыны еске түсіреді. Сондай-ақ, онда Палестинаны британдықтар басып алған кезден қалған соғыс қалдықтарының кішкентай жинағы бар. 2019 жылдың 26 қыркүйегінде Тземахта "Абориген және оның жылқысы" атты толық мөлшердегі мүсін ашылды, ол абориген ANZAC мүшелерін, "Квинслендтің қара күзеті" деп аталған, Тземах пен Беер-Шева шайқастарында күрескен атты әскерлерді қоса еске салады. Осы жылқышылардың ұрпақтары Австралиядан келіп, мүсіннің ашылуына қатысты, бұл "австралиялық қоғам аборигендермен қарым-қатынаста жүзеге асырып жатқан тарихи түзетудің кезекті кезеңі".