Суэз каналы үшін шайқас: Романи шайқасы

Суэз каналы шабуылы: 1916 ж. Романи шайқасы – Бірінші дүниежүзілік соғыста Орталық державалардың Суэз каналына соңғы құрлықтағы шабуылы. Канал қауіпсіздігі қамтамасыз етілді.

29 мин оқу

100%

Дереккөз: Battle of Romani — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Суэц каналына жасалған Бірінші дүниежүзілік соғыс шабуылы

Романи шайқасы – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Синай және Палестина науқанының басында Орталық державалардың Суэц каналына жасаған соңғы құрлықтағы шабуылы. Шайқас 1916 жылғы 3-5 тамыз аралығында Египеттің Романи қаласының және Синай түбегіндегі ежелгі Пелузиумның орнына жақын жерде, Суэц каналының шығысында өтті. Египет экспедициялық күшінің (ЕЭК) 52-ші (Төмендік) дивизиясы мен Анзак атты дивизиясының Синай арқылы аттанған Осман және Германия күштеріне қарсы жеңісі Суэц каналын қорғау науқанының аяқталуын белгіледі. Бұл науқан 1915 жылғы 26 қаңтарда басталған, «Суэц каналын басып алуға жасалған шабуыл» және «Екінші канал операциясы» деп те аталады. Бұл Ұлыбритания империясының жеңісі Суэц каналының құрлықтағы шабуылдардан қауіпсіздігін қамтамасыз етті және Орталық державалардың стратегиялық маңызы бар солтүстік бағыттарды бақылауға алып, канал арқылы көлік қозғалысын бұзу жоспарларын тоқтатты. 12 тамызда Бир-эль-Абд қаласында аяқталған Анзак атты дивизиясының қуғыны Синай және Палестина науқанының басталуын қадағалады. Содан кейін Императорлық түйе бригадасының қолдауымен Анзак атты дивизиясы шабуылға шықты, неміс және Осман әскерін Синай түбегінің көптеген шақырымын бойымен қуды, үш ай бұрын Катиядағы жеңілістің орнын толыққанды қайтарды. 1916 жылғы сәуір айының соңында, Германия басқарған Осман күштері Катия шайқасында британдық еоманриге шабуыл жасағаннан кейін, аймақтағы Британ империясының күштері бастапқыда бір бригададан екіге дейін екі есеге артты, содан кейін дамитын инфрақұрылым оларды қолдауға мүмкіндік бергендей жылдам өсті. Темір жол және су құбырының салынуы жақын арада Австралияның жеңіл ат әскеріне қосылып, Романиде атты мылтық бригадаларымен бірігуге мүмкіндік берді. Жаздың ыстығында Романидегі базадан тұрақты түрде атты патрульдеу және барлау жүргізілді, ал жаяу әскер қорғаныс бекіністерін кең ауқымда салды. 19 шілдеде Солтүстік Синай арқылы үлкен неміс, австриялық және Осман күштерінің ілгерілеуі туралы хабарлама келіп түсті. 20 шілдеден бастап шайқасқа дейін Австралияның 1-ші жеңіл ат бригадасы мен 2-ші жеңіл ат бригадасы жаудың алға жылжуын тоқтату үшін кезекпен шайқасқа шықты. 3/4 тамыз түнде алға жылжушы күш, оның ішінде неміс Азия корпусының (Паша I) құрамы және Османның 3-ші жаяу әскер дивизиясы Катиядан Романиға шабуыл жасады. Алдыңғы қатардағы әскерлер тез арада 1-ші жеңіл ат бригадасы орнатқан қорғаныс қатарымен қақтығысты. 4 тамыз таңындағы қаһарлы шайқаста австралиялық жеңіл атты әскер баяу шегінуге мәжбүр болды. Таң атқанда олардың қатарын 2-ші жеңіл ат бригадасы нығайтты, ал таңертеңгі уақытта 5-ші атты бригада мен Жаңа Зеландия атты атқыштар бригадасы шайқасқа қосылды. Анзак атты дивизиясының осы төрт бригадасы бірлесіп, Германия мен Осман күштерін терең құмға тығып, бағыттап, Романиді және темір жолды қорғаған 52-ші (Төмендік) дивизиясының қақпасына жеткізді. ЕЭК құрамаларының үйлесімді қарсыласуы, терең құм, ыстық және шөлдің құрғақтығы басымдық танытып, неміс, австриялық және Осман күштерінің ілгерілеуін тоқтатты. Шабуылдаушылар келесі күні өздерінің позицияларын сақтап қалу үшін күшті күресті, бірақ түнгі уақытта Катиядағы бастапқы нүктелеріне кері шегінді. Шегінуші күшті 6-9 тамыз аралығында Анзак атты дивизиясы қуды, осы кезде Осман және неміс күштері Австралияның жеңіл атты әскеріне, британдық еоманриге және Жаңа Зеландияның атты мылтық бригадаларына қарсы бірнеше рет қарсы шабуыл жасады. Қуғын 12 тамызда аяқталды, осы күні неміс және Осман күштері Бір-эль-Абд базасын тастап, Эль-Аришке шегінді.

The Battle of Romani was the last ground attack of the Central Powers on the Suez Canal at the beginning of the Sinai and Palestine campaign during the First World War. The battle was fought between 3 and 5 August 1916 near the Egyptian town of Romani and the site of ancient Pelusium on the Sinai Peninsula, east of the Suez Canal. This victory by the 52nd (Lowland) Division and the Anzac Mounted Division of the Egyptian Expeditionary Force (EEF) over a joint Ottoman and German force, which had marched across the Sinai, marked the end of the Defence of the Suez Canal campaign, also known as the Offensive zur Eroberung des Suezkanals and the İkinci Kanal Harekâtı, which had begun on 26 January 1915. This British Empire victory ensured the safety of the Suez Canal from ground attacks and ended the Central Powers' plans to disrupt traffic through the canal by gaining control of the strategically important northern approaches to it. The pursuit by the Anzac Mounted Division, which ended at Bir el Abd on 12 August, began the Sinai and Palestine Campaign. Thereafter the Anzac Mounted Division supported by the Imperial Camel Brigade were on the offensive, pursuing the German and Ottoman army many miles across the Sinai Peninsula, reversing in a most emphatic manner the defeat suffered at Katia three months earlier. From late April 1916, after a German led Ottoman force attacked British yeomanry at the Battle of Katia, British Empire forces in the region at first doubled from one brigade to two and then grew as rapidly as the developing infrastructure could support them. The construction of the railway and a water pipeline soon enabled an infantry division to join the Australian Light Horse and mounted rifle brigades at Romani. During the heat of summer, regular mounted patrols and reconnaissance were carried out from their base at Romani, while the infantry constructed an extensive series of defensive redoubts. On 19 July the advance of a large German, Austrian and Ottoman force across the northern Sinai was reported. From 20 July until the battle began, the Australian 1st Light Horse Brigade and 2nd Light Horse Brigade took turns pushing out to battle the advancing hostile column. During the night of 3/4 August the advancing force, including the German Asia Corps (Pasha I) formation and the Ottoman 3rd Infantry Division, launched an attack from Katia on Romani. Forward troops quickly became engaged with the screen established by the 1st Light Horse Brigade. During fierce fighting before dawn on 4 August, the Australian light horse was forced to slowly retire. At daylight their line was reinforced by the 2nd Light Horse Brigade and about mid morning the 5th Mounted Brigade and the New Zealand Mounted Rifles Brigade joined the battle. Together these four brigades of the Anzac Mounted Division managed to contain and direct the determined German and Ottoman forces into deep sand. Here they came within range of the strongly entrenched 52nd (Lowland) Division defending Romani and the railway. Coordinated resistance by the EEF formations, the deep sand, the heat and thirst prevailed, and the German, Austrian and Ottoman advance was checked. Although the attacking force fought strongly to maintain its positions the next morning, by nightfall they had been pushed back to their starting point at Katia. The retiring force was pursued by the Anzac Mounted Division between 6 and 9 August, during which the Ottomans and Germans forces fought several determined rearguard actions against the advancing Australian light horse, British yeomanry and New Zealand mounted rifle brigades. The pursuit ended on 12 August, when the German and Ottoman force abandoned their base at Bir el Abd and retreated to El Arish.

Өмірбаян

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Синай түбегін бақылап отырған Мысыр полициясы шегініп, аймақты көбінесе қорғалмаған қалдырды. 1915 жылдың ақпан айында Германия мен Осман әскерлері Суэц каналында бірінші Суэц шабуылын жасады. Наурыздан бастап Галлиполи науқаны аяқталғанға дейін, маусымға дейін Синай арқылы қимылдаған шағын Осман және бедуин күштері каналға қауіп төндіріп тұрды, ал күзге дейін бұл әрекеттер тоқтады. Германия және Осман империялары Сенуси науқанын қолдады – 1915 жылдың қараша айында Мысырдың батыс шекарасында Сенусилердің (саяси-діни топ) көтерілісі. 1916 жылдың ақпанына қарай Синайда ешқандай ерекше әскери белсенділік байқалмады, сол кезде британдықтар Кантарадан Романи және Катияға дейінгі 1,22 метрлік стандартты теміржолдың және су құбырының бірінші бөлігін салуға кірісті. Корольдік әуе күштерінің барлау ұшақтары мен Корольдік теңіз әуе күштерінің гидроұшақтары Синай аймағында тек шағын, шашыраңқы Осман күштерін ғана тапты және Оңтүстік Палестинадағы әскерлердің ірі шоғырлануына ешқандай белгі байқалмады. Наурыздың соңында немесе сәуірдің басында Синайдағы британдық күштердің саны артты, жол төселіп, оның ішінде қосымша жолдар салынды. 21 наурыз бен 11 сәуір аралығында Оңтүстік Палестинадан Синайдың орталық бағытындағы Уди Ум Мукшейб, Моя Хараб және Джифжафадағы су көздері жойылды. 1915 жылы бұл құдықтар мен су жинағыштар Исмаилиядағы Суэц каналына шабуыл жасау үшін Синай шөлі арқылы өтіп келген 6000-7000 шамасындағы Осман әскерлерінің орталық тобына тиесілі болған. Осы құдықтар мен су жинағыштарсыз орталық бағытты үлкен күштер енді пайдалана алмайтын болды. Неміс генералы Фридрих Фрейхерр Кресс фон Крессенштейннің шабуыл тобы британдықтардың күшін күшейтуіне жауап ретінде 23 сәуірде – Пасха жексенбісінде және Георгий күнінде Романидің шығысындағы Катия мен Огратинада тосыннан шабуыл жасап, кеңінен тараған 5-ші атты бригаданы жеңіп алды. Атты бригада су құбыры мен теміржолды күзету үшін жіберілген, өйткені олар Суэц каналының қорғанысынан тыс, шөлге қарай Романиге қарай созылып жатты. Британ империясының аймақтағы күші екі есеге артты. Келесі күні Галлиполи науқаны кезінде жаяу әскер ретінде қызмет еткен Жаңа Зеландия атты әскерлері бригадасы және 2-ші жеңіл атты бригадасы, австралиялық генерал-майор Гарри Шоуэлдің Анзак атты дивизиясы қарсылықсыз Катия аймағын қайта басып алды.

At the beginning of the First World War the Egyptian police controlling the Sinai Peninsula had withdrawn, leaving the area largely unprotected. In February 1915 a German and Ottoman force conducted the First Suez Offensive on the Suez Canal. Minor Ottoman and Bedouin forces operating across the Sinai continued to threaten the canal from March through the Gallipoli campaign until June, when they practically ceased until the autumn. The German and Ottoman Empires supported the Senussi campaign an uprising by the Senussi (a political religious group) on the western frontier of Egypt which began in November 1915. By February 1916, there was no sign of any unusual military activity in the Sinai, when the British began construction on the first stretch of 1.22 m standard gauge railway and water pipeline from Kantara to Romani and Katia. Reconnaissance aircraft of the Royal Flying Corps and seaplanes of the Royal Naval Air Service found only small, scattered Ottoman forces in the Sinai region and no sign of any major concentration of troops in southern Palestine. By the end of March or early in April, the British presence in the Sinai was growing; of track, including sidings, had been laid. Between 21 March and 11 April the water sources at Wady Um Muksheib, Moya Harab and Jifjafa along the central Sinai route from southern Palestine were destroyed. In 1915 they had been used by the central group of about 6,000–7,000 Ottoman soldiers who moved across the Sinai Desert to attack the Suez Canal at Ismailia. Without these wells and cisterns, the central route could no longer be used by large forces. German General Friedrich Freiherr Kress von Kressenstein's raiding force retaliated to this growing British presence by attacking the widely dispersed 5th Mounted Brigade on 23 April—Easter Sunday and also St George's Day—when yeomanry were surprised and overwhelmed at Katia and Oghratina east of Romani. The mounted Yeomanry brigade had been sent to guard the water pipeline and railway as they were being extended beyond the protection of the Suez Canal defences into the desert towards Romani. The British Empire presence in the region was doubled. The next day the New Zealand Mounted Rifles Brigade and the 2nd Light Horse Brigade which had served dismounted during the Gallipoli campaign, of the Australian Major General Harry Chauvel's Anzac Mounted Division reoccupied the Katia area unopposed.

Кіріспе

24 сәуірде – Катия мен Огратина шайқасынан кейінгі күні – Анзак атты дивизиясының қолбасшысы Шаувел барлық алдыңғы қатардағы әскерлерге: 2-ші жеңіл ат бригадасына, Романидегі Жаңа Зеландия атты әскерлері бригадасына және Дуэйдардағы 52-ші (Төмендік) бригадасына басшылық етуге тағайындалды. Жаяу әскер 1916 жылдың 11 мамыры мен 4 маусымы аралығында Романиге жылжуды бастады. 23 сәуірдегі шайқас темір жол мен құбыржол құрылысына елеулі әсер етпеді, және 29 сәуірге қарай күн сайын төрт пойыз темір жолдың соңғы станциясына жүйтіп, 276-шы теміржол ротасымен қызмет етті. Романиге дейінгі басты темір жол 19 мамырда ашылды. 9 маусымда Жерорта теңізі жағалауындағы Романиден Махамдияға дейінгі екінші стандартты темір жол желісі аяқталды. Осы жазғы айларда ірі жерлік операциялар жүргізілмеді, себебі Синайдағы Осман гарнизондары шашыраңқы және британдық күштердің жете алмайтын жерінде болды. Романиден Огратинаға, Бир-эль-Абдқа және 16 мамырда Романиден оңтүстік-шығысқа қарай Бір-Байудқа, 31 мамырда Романиден шығыс-солтүстік-шығысқа қарай Бір-Салманаға дейін Жаңа Зеландия атты әскерлері бригадасы тұрақты түрде күзету және барлау жүргізді, олар 36 сағат ішінде белгілі бір аумақты қамтыды. Бұл күзетулер Синай арқылы солтүстік бағытпен жылжуға ниеттенген ірі әскери құралымдар үшін маңызды стратегиялық аймаққа бағытталды. Онда су Дуэйдардан, Суэц каналындағы Кантарадан, Дарб-эс-Сұлтан (ескі керуен жолы) бойымен Салманаға дейін созылған кең оазистерде көп мөлшерде қолжетімді болды. 10-14 маусым аралығында Синай түбегіндегі орталық бағыттың соңғы су көзі Мұхшейб колоннасымен жойылды. Бұл колонна инженерлер мен 3-ші жеңіл ат бригадасының бөлімшелерінен, Биканер түйе корпусынан және Мысыр түйе тасымалдау корпусынан тұрды. Олар Уади-Мұхшейбтегі көлдер мен цистерналардан суды тоқтатып, цистерналарды жапты. Бұл әрекет Османдық шабуылдары күтілетін аймақты Синай түбегі арқылы жағалауға немесе солтүстік бағытқа дейін тарылтты. Османдық әскери ұшақтары мамыр айында Суэц каналына екі рет шабуыл жасап, Порт-Саидке бомба тастады. Британдық әскери ұшақтары 18 мамыр мен 18 маусымда Эль-Ариш қаласын және әуежайын бомбалады, ал 22 мамырда каналға параллель бағыттағы барлық Османдық лагерьлерін бомбалады.

On 24 April—the day after the Katia and Oghratina—Chauvel, commander of the Anzac Mounted Division, was placed in command of all the advanced troops: the 2nd Light Horse Brigade and the New Zealand Mounted Rifles Brigades at Romani and the 52nd (Lowland) at Dueidar. The infantry moved forward to Romani between 11 May and 4 June 1916. The building of the railway and pipeline had not been greatly affected by the fighting on 23 April, and by 29 April four trains a day were running regularly to the railhead, manned by No. 276 Railway Company and the main line to Romani was opened on 19 May. A second standard gauge railway line from Romani to Mahamdiyah on the Mediterranean coast was completed by 9 June. No major ground operations were carried out during these midsummer months, the Ottoman garrisons in the Sinai being scattered and out of reach of the British forces. Constant patrolling and reconnaissance were carried out from Romani to Ogratina, to Bir el Abd and on 16 May to Bir Bayud, south east of Romani, on 31 May to Bir Salmana east north east of Romani by the New Zealand Mounted Rifle Brigade, when they covered in 36 hours. These patrols concentrated on an area of great strategic importance to large military formations wishing to move across the Sinai along the northern route. Here water was freely available in a large area of oases which extends from Dueidar, from Kantara on the Suez Canal, along the Darb es Sultani (the old caravan route), to Salmana away. Between 10 and 14 June, the last water source on the central route across the Sinai Peninsula was destroyed by the Mukhsheib column. This column, consisting of engineers and units of the 3rd Light Horse Brigade, the Bikaner Camel Corps, and the Egyptian Camel Transport Corps drained of water from pools and cisterns in the Wadi Mukhsheib and sealed the cisterns. This action narrowed the area in which Ottoman offensives might be expected to the coastal or northern route across the Sinai Peninsula. Ottoman aircraft attacked the Suez Canal twice during May, dropping bombs on Port Said. British aircraft bombed the town and aerodrome at El Arish on 18 May and 18 June and bombed all the Ottoman camps on a front of parallel to the canal on 22 May.

Жеңіл ат әскерінің шайқастан бұрын қарауылдауы

Атты әскерлердің белсенді патрульдеуі шайқасқа дейінгі кезеңде жалғасты, бірақ шілде айының басында жаушылық әрекеттердің қайта басталуына ешқандай белгі байқалмады. 2000 сарбаздық ең жақын Осман гарнизоны Романиден шығысқа қарай 68 шақырымдағы Бир-эль-Мазарда орналасқан. 9 шілдеде патруль Бир-Сальмананы қараусыз тапты. Алайда, 17 шілдеден бастап Романи айманында әуе белсенділігі күрт өсті, осы кезде жылдам және жақсы биіктікке көтерілетін неміс ұшақтары британдық ұшақтардан басымдық алды. Бірақ олар британдық ұшақтардың елдің шығысын барлауын тоқтатуға мүмкіндік бермеді. 19 шілдеде бригада генерал Э.В.С. Чайтор (Жаңа Зеландия атты мылтық бригадасының командирі) бақылаушы ретінде қатысып, Бир-Баюдта шамамен 2500 сарбаздық Осман күшін анықтады. Гамеилде одан сәл кіші күш байқалды, ал Бир-эль-Абдте де сондай мөлшердегі күш табылды, лагерьлерде немесе Бир-эль-Абд пен Бир-Сальмана арасында шамамен 6000 түйе көрінді. Келесі күні таңертең 3000 сарбаз Магебрада бекініп, ал Бир-эль-Абдта азық-түлік пен жабдықтар үшін алдын ала қойма құрылған. Огратина оазисіне дейін кішкентай күш жеткен, келесі күні, 21 шілдеде, ол 2000 сарбазға дейін өсті. 20 шілдеде 2-ші жеңіл атты бригада Айршир батареясының екі зеңбірегімен Огратинаға қарсы демонстрация жасап, бірнеше тұтқынға алды және 1-ші жеңіл атты бригадамен бірге шайқасқа дейін жалғасқан бірнеше патрульдерді бастады. 3 тамызға дейін осы екі бригада күн сайын сағат 02:00 шамасында Романидегі базасынан Катияға қарай кезекпен аттанып, таң атқанға дейін демалды. Осы уақытта олар неміс немесе Осман атысына тап болғанша кең майданға қарай жылжыды. Егер жаудың орны әлсіз болса, жеңіл атты әскерлер алға жылжитын, ал қарсы шабуыл басталса, бригада баяу шегініп, түнгі уақытта Романи лагеріне оралатын. Келесі күні екінші бригада Катияға және өрлеп келе жатқан Осман колонналарына қарай сондай маневрлер жасады, түнде жау қозғалысын бақылау үшін қалдырылған офицерлердің патрульдерін жинады. Осы кезеңде 28 шілдеде Ход-Ум-Угбада британдық желіден 8 шақырым қашықтықта көптеген қақтығыстардың бірі болды. Веллингтон атты мылтық полкінің екі эскадрильясы, подполковник В. Мелдрумның басшылығымен, бірнеше пулеметтер мен екі 18 фунттық зеңбірекпен шабуыл жасады. Олар Османдықтарды Ходтан ығыстырып, 16 сарбазды өлтіріп, Османның 31-ші жаяу әскер полкінен сегіз тұтқынға алды. Ұдайы алға қарай патрульдеу тактикасы соншалықты тиімді болды, алға жылжыған күштердің әрбір қимылы қорғаушыларға белгілі болды, бірақ жеңіл атты әскерлер саны жағынан кем болды және алға жылжуды тоқтатуға мүмкіндік таппады. 3 тамызда күн шыққанда неміс, австриялық және Осман күштері Катияны басып алып, Романи, Дүйдар, 70-ші төбе және Суэц каналына шабуыл жасауға мүмкіндік алды. Олардың желісі Бардавил лагунасынан Катияның шығысына дейін солтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс бағытында созылды, сол қанаты алға қарай жылжытылған.

Active patrolling by mounted troops continued throughout the period leading up to the battle, but by early July, there were no indications of any imminent resumption of hostilities. The nearest Ottoman garrison of 2,000 men was at Bir el Mazar 42 mile (68 km) east of Romani, and on 9 July, a patrol found Bir Salmana unoccupied. However, greatly increased aerial activity over the Romani area began about 17 July, when faster and better climbing German aircraft quickly established superiority over British aircraft. But they could not stop British aircraft from continuing to reconnoitre the country to the east, and on 19 July, a British aircraft, with Brigadier General E. W. C. Chaytor (commander of the New Zealand Mounted Rifles Brigade) acting as observer, discovered an Ottoman force of about 2,500 at Bir Bayud. A slightly smaller force was detected at Gameil and another similar sized force was found at Bir el Abd with about 6,000 camels seen at the camps or moving between Bir el Abd and Bir Salmana. The next morning, 3,000 men were found to be entrenched at Mageibra, with an advance depot for supplies and stores at Bir el Abd. A small force was spotted as far forward as the oasis of Oghratina, which by the next day, 21 July, had grown to 2,000 men. On 20 July, the 2nd Light Horse Brigade with two guns mounted on ped rails of the Ayrshire Battery demonstrated against Oghratina, capturing several prisoners, and beginning a series of patrols which, together with the 1st Light Horse Brigade, they continued until the eve of battle. Every day until 3 August, these two brigades alternated riding out from their base at Romani towards Katia at about 02:00 and bivouacking until dawn, at which time they advanced on a wide front until German or Ottoman fire was provoked. If the enemy position was weak, the light horse pushed forward, and if a counterattack began, the brigade retired slowly, thereafter to return to camp at Romani at nightfall. The following day, the other brigade carried out similar manoeuvres in the direction of Katia and the advancing Ottoman columns, picking up the officers patrols which had been left out during the night to monitor enemy movements. During this period, one of many clashes occurred on 28 July at Hod Um Ugba, 5 mile (8 km) from the British line. Two squadrons of the Wellington Mounted Rifle Regiment, commanded by Lieutenant Colonel W. Meldrum, made a bayonet assault, supported by several machine guns and two 18 pounder guns. They drove the Ottomans from the Hod, leaving 16 dead and taking eight prisoners from the Ottoman 31st Infantry Regiment. The tactic of continuous forward patrolling was so successful that the advancing force's every move was known to the defenders, but the light horsemen were substantially outnumbered and could not stop the advance. By daylight on 3 August, the German, Austrian and Ottoman force had occupied Katia and were within striking distance of Romani, Dueidar, Hill 70 and the Suez Canal. Their line ran north east and south west from the Bardawil Lagoon to east of Katia, with their left flank thrown well forward.

Жоспарлар

Неміс және Османдықтардың мақсаты каналды кесіп өту емес, Романиді басып алып, Кантараға қарсы мықты бекінілген ауыр артиллериялық позицияны құру болды, одан каналдағы кемелерді бомбалауға болатын еді. Кресс фон Крессенштейннің Романиге шабуыл жоспары ауыр артиллериямен қорғаныс редуттарының қатарын бомбалау және оларға қарсы тек әлсіз жаяу әскер бөлімдерін жұмсау болды, ал оның бас күші Романи позициясының оң жағы мен арт жағына шабуыл жасады. Қорғаушылар неміс және османдық шабуылдың олардың дайындалған қорғаныс шебіне қарсы және Катиб Ганниттің оңтүстігіне жасалатын толыққанды шабуыл болады деп күтті. Олар сондай-ақ мұндай шабуыл неміс және османдық сол фланктің әлсіреуіне алып келетінін түсінді. Мюррейдің жоспары, біріншіден, шабуылшыларды тоқтатып, оларға Катиб Ганниттің оңтүстігінде жер басып алуды қиындату, екіншіден, неміс және османдық күштер толыққанды қолданылғаннан кейін ғана, Секция әскерлерінің 70-ші биіктікте және Дуэйдарда шабуыл жасауы арқылы олардың фланға жасаған шабуылын күлдіреу, ал 3-ші жеңіл атты бригадасы мен Мобильді колонна фланқ пен арт жаққа қарсы кең аумақта әрекет етуі керек болды.

4 тамыздағы шайқас

3 тамыз бен 4 тамызда түн ортасына дейін, неміс I Пашасы мен 4-ші Осман армиясының үш колоннасы, шамамен 8000 сарбаздан тұратын күш, 1-ші жеңіл ат бригадасы ұстаған аванпост желісіне шабуыл жасады. Бұл, 2-ші жеңіл ат бригадасы күнделікті патрульдеуден оралғаннан кейін үш жарым сағаттан соң болды. Түнде жау позицияларын бақылау үшін әдеттегі офицерлік патрульдерге қосымша, Шаувел түнге бүкіл 1-ші жеңіл ат бригадасын қалдыруға шешім қабылдады. Олардың міндеті – Романи позициясын құрайтын құмды үстірттің барлық кіреберістерін қорғау болды, бұл жерлер жаяу әскер бекіністерімен қоршалмаған еді. Осман орталық және сол жақ колонналары шеберлікпен жаяу әскердің орналасқан жерлерінің ашық қанатын айналып өтіп, лагерь пен теміржолға қарай бағытталды. Веллингтон қырқасына қайтарылғанда, Катиб Ганнит маңындағы сол жақтағы эскадронға, сондай-ақ оң жақтағы эскадронға шабуыл жасалды. Оң жақтағы эскадрон қанатынан шабуылға ұшырап, ауыр шығынға батты, бірақ өз орнын ұстап тұрып, артындағы позиция басылып алынғанша қарсы тұруға тырысты. 03:30-ға қарай, Мередит тауының оңтүстігіндегі барлық жеңіл атты әскерлер аттарына қайтарылып, екінші позицияға шегінді. Көп ұзамай, Осман пулеметтері Мередит тауынан жеңіл атты әскерге оқ жаудырды. Шабуылдаушылар жеңіл атты Веллингтон қырқасынан ығыстырып, Романи лагеріне жақын орналастырды. Алайда, олар одан әрі ілгерілеуге мүмкіндік таппады, себебі 52-ші (Төмендік) дивизиясының жаяу әскерінен автоматтық және мылтықпен оқ жаудырылып, жеңіл атты әскерлердің қарсы тұруына қолдау көрсеткен атты әскер артиллериясының оқтарына ұшырады. Романидің оңтүстігінде тоқтатылған неміс және Осман күштері батысқа қарай айналып өту маневрін жасауға тырысты, Романиден оңтүстік-батысқа қарай орналасқан тағы бір құмды төбе – Ройстон тауының маңына 2000 әскерді шоғырландырды. Олар Веллингтон қырқасы мен Ройстон тауының арасында, бұрынғыдан шамамен 4 км батысқа қарай шегінді; шабуылдаушылар үнемі оң қанатын кері тартты. 05:00 мен 06:00 аралығында, олар осы қырқадан да баяу шегінуге мәжбүр болды, бірақ 6-шы және 7-ші жеңіл ат полкі (2-ші жеңіл ат бригадасы) әлі де батыс шетін ұстап тұрды. 06:15-те Мередитке 1-ші жеңіл ат бригадасын Этмалер лагерінің солтүстігінде 7-ші жеңіл ат полкі басып алған позицияның артына қайтаруға бұйрық берілді. 07:00-де 6-шы және 7-ші жеңіл ат полктері Веллингтон қырқасының қалған бөлігінен эскадронмен эскадронға көшірілді. Шамамен 08:00-ге қарай, қырқаның үстінен неміс, австриялық және Османдық оқтары бірнеше жүз метр қашықтықтағы лагерьке бағытталды, бірақ Айршир және Лестер батареялары бұл артиллериялық шабуылды тез тоқтатты. 10:00 шамасында Шаувел 156-шы жаяу әскер бригадасының қолбасшысы, бригадир генерал Э. С. Гирвудпен байланысып, жеңіл ат бригадаларын қарсы шабуылға дайындалу үшін аттарын суарып болғанға дейін уақытша алмастыруды сұрады. Гирвуд бас тартты, өйткені оның бригадасы 52-ші (Төмендік) дивизиясының жаяу әскерінің шығысқа қарай шабуылдауын қолдау үшін резервте ұсталды. Жеңіл ат біртіндеп кері шегінді, шамамен 11:00-де негізгі неміс және Осман шабуылы Анзак атты дивизиясының Корольдік атты әскер артиллериясының батареяларының дәл бағытталған оқтарымен және жеңіл атты әскердің мылтықтары мен пулеметтерінің атысымен тоқтатылды, сондай-ақ 52-ші (Төмендік) дивизиясы да оқ атуға үлкен үлес қосты. Шабуылдаушылар шаршаған сияқты көрінді, бірақ олар өздерін ұстап тұрды, ал австриялық және Осман артиллериясы әр түрлі калибрлі, соның ішінде 5,9 дюймдік және 10,5 см-лік зеңбіректер қорғанысқа және олардың лагерьлеріне оқ жаудырды, ал неміс және Османдық ұшақтары қорғанысқа қатты бомба тастады. Неміс, австриялық және Османдық шабуылдаушы күштердің үш колоннасы 1-ші және 2-ші жеңіл ат бригадалары мен 52-ші (Төмендік) дивизиясының үйлесімді, келісімді және табанды қорғанысымен тоқтатылды. Османдық әскерінің ілгерілеуі барлық жерде тоқтады. Ұзақ түнгі жорықтан кейін, неміс және Осман әскерлері шөлдің күн астында суды толықтыра алмай, Романиден келіп жатқан артиллериялық оқтарға ұшырады. Осы уақытта, Баллибуниондағы 3-ші жеңіл ат бригадасына 70-ші төбеге жылжуға және Дюэидарға бір полк жіберуге бұйрық берілді, ал Мобильді колоннаға Мэгэйбраға қарай жорық жасауға бас штабтан бұйрық берілді.

Just before midnight on 3/4 August, three columns of the German Pasha I and the 4th Ottoman Army, consisting of about 8,000 men, began their attack on an outpost line held by the 1st Light Horse Brigade three and a half hours after the return of the 2nd Light Horse Brigade from their regular daytime patrol. In addition to the usual officers patrols left out overnight to monitor the enemy's positions, Chauvel decided to leave out for the night the whole of the 1st Light Horse Brigade to hold an outpost line of about 3 miles (4.8 km), covering all entrances to the sandhill plateau which formed the Romani position and which were not protected by infantry posts. The Ottoman centre and left columns were skilfully led round the open flank of the infantry's entrenchments and on towards the camp and railway. During the retirement to Wellington Ridge, the covering squadrons on the left near Katib Gannit were also attacked, as was the squadron on the right, which was taken in the flank and suffered considerable loss, but managed to hold its ground until the position in its rear was occupied. By 03:30, all light horsemen south of Mount Meredith had been forced back to their led horses and had succeeded in disengaging and falling back to their second position. Soon after, an Ottoman machine gun was shooting down on the light horse from Mount Meredith. The attackers succeeded in forcing the light horse off Wellington Ridge, which placed them within of the Romani camp. However, they were unable to press further, as they now became exposed to machine gun and rifle fire from the entrenched infantry of the 52nd (Lowland) Division, and shelling from the horse artillery supporting the light horsemen's determined defence. Having been held south of Romani, the German and Ottoman force attempted a further outflanking manoeuvre to the west, concentrating 2,000 troops around Mount Royston another sand dune, south west of Romani. They were pushed back between Wellington Ridge and Mount Royston, about 2.25 mile (4 km) west of the former; the attackers continually forcing back their right flank. Between 05:00 and 06:00, they were compelled to also retire slowly from this ridge, although the 6th and 7th Light Horse Regiment (2nd Light Horse Brigade) still held the western edge. At 06:15, Meredith was ordered to withdraw the 1st Light Horse Brigade behind the line occupied by the 7th Light Horse Regiment north of Etmaler camp. At 07:00, the 6th and 7th Light Horse Regiments retired, squadron by squadron, from the remainder of Wellington Ridge. By about 08:00, German, Austrian and Ottoman fire from the ridge top was directed into the camp only a few hundred yards away, but the Ayrshire and Leicester Batteries quickly stopped this artillery attack. At about 10:00, Chauvel contacted Brigadier General E. S. Girdwood, commanding 156th Infantry Brigade, requesting his brigade temporarily relieve the light horse brigades until they had watered their horses in preparation for a mounted counterattack. Girdwood refused because his brigade was being held in reserve to support an intended attack eastward by infantry in the 52nd (Lowland) Division. The light horse had gradually withdrawn back until, at about 11:00, the main German and Ottoman attack was stopped by well directed fire from the Royal Horse Artillery batteries of the Anzac Mounted Division and by light horse rifle and machine gun fire, to which the 52nd (Lowland) Division contributed considerable firepower. The attackers appeared to have exhausted themselves, but they held their ground while Austrian and Ottoman artillery of various calibres, including 5.9" and 10.5 cm guns, fired on the defenders and their camps, and German and Ottoman aircraft severely bombed the defenders. The three columns of the German, Austrian and Ottoman attacking force were brought to a standstill by the coordinated, concerted and determined defence of the 1st and 2nd Light Horse Brigades and the 52nd (Lowland) Division. The Ottoman advance was at a standstill everywhere. After a long night's march, the German and Ottoman troops faced a difficult day under the desert sun without being able to replenish their water and exposed to artillery fire from Romani. Meanwhile, the 3rd Light Horse Brigade at Ballybunion was directed to move forward to Hill 70 and send one regiment to Dueidar, while the Mobile Column was ordered by GHQ to march towards Mageibra.

Ройстон тауының қарсы шабуылы

Неміс, австриялық және Осман империясының Ройстон тауына жасаған шабуылы солтүстік жағынан 3-ші және 6-шы жеңіл ат әскерлерімен (1-ші және 2-ші жеңіл ат бригадалары) тоқтатылды, сонымен қатар 52-ші (Төмендіктер) дивизиясының ат артиллериясы мен жаяу әскерінің ауыр артиллериясының үнемі бомбалауына ұшырады. Сағат 10:00-де екі жеңіл ат бригадасы ұстаған фронт Веллингтон қырқасының солтүстігіндегі №22 редуттан солтүстік-батысқа қарай Ройстон тауының солтүстігіндегі құмды төбелерге қарай оңтүстікке қарап тұрды. Желі кері шегінгендіктен, 2-ші және 3-ші жеңіл ат полктері (1-ші жеңіл ат бригадасы) 6-шы және 7-ші жеңіл ат полктерінің (2-ші жеңіл ат бригадасы) арасына келді; оңнан солға қарай желі енді 6-шы, 3-ші, 2-ші және 7-ші жеңіл ат және Веллингтон атты әскерлері полктерімен ұсталып тұрды, ал Ройстон тауынан солтүстік-солтүстік-батысқа қарай 2 км жерде, 5-ші атты бригададағы полк – «D» эскадрильясы өз позициясын сақтап тұрды. Жоспар бойынша 1-ші және 2-ші жеңіл ат бригадалары, 5-ші атты және Жаңа Зеландия атты әскерлері бригадалары шабуылдаушылардың сол қанатын айналып, оларды қоршауға алуы керек еді. Бірінші күшейтілген күш 5-ші атты бригаданың біріктірілген полкі болды; олар өздерінің атты полкінің қанатына келді; Глостершир патшалық гусарларының «D» эскадрильясы Ройстон тауының батысында, оған Осман әскерлерінің күшті тобы шабуыл жасады. Полк османдықтарға тікелей отпен шабуыл жасап, оларды кері шегінуге мәжбүр етті. Жаңа Зеландиялық атқыштар тез арада Ройстон тауында бекінді, Сомерсет патшалық ат артиллериясының батареясының дәл және жылдам атысының көмегімен. Сағат 16:00-ге қарай шабуыл Чайтордың 5-ші атты бригадамен Глостершир патшалық гусарларының эскадрильясы мен Ворстерширдің екі взводына Ройстон тауының оңтүстік бағытына қарсы шабуыл жасауын ұйымдастыруға жетті. Олар оңай соқпақты алды, қорғаушылар атты шабуылды күтпеді. Глостершир эскадрильясы соқпақтың үстінен, соқпақтың артындағы ойыста жиналған австриялық, неміс немесе османдық жеңіл артиллериясының аттарға жегілген батареясын атып түсірді, және шабуылдаушы күштер беріле бастады. Жаңа Зеландия атты әскерлері және 5-ші атты бригадалар, Осман және неміс әскерлері жаппай беріле бастағанда, жаңа ғана келген 127-ші (Манчестер) бригадасының жетекші жаяу әскер батальондарымен қолдау тапты. Сағат 18:00-ге қарай 500 тұтқын, екі пулемет және батарея қолға түсті, ал шабуылдаушы күштердің сыртқы қанаты толық жеңіліске ұшырады. Қараңғылық соғысқа нүкте қойғанда, 1-ші және 2-ші жеңіл ат бригадалары аванпост желісін құрып, түнді шайқас алаңында өткізді, ал Жаңа Зеландия атты әскерлері мен 5-ші атты бригадалар су мен азық-түлік үшін Пелузиум станциясына шегінді, онда 42-ші дивизияның жаңа келген жаяу әскер бригадалары жинала бастады. 3-ші жеңіл ат бригадасы 70-ші төбеде тоқтады, ал мобильді күш Романи станциясынан 14 миль (23 км) оңтүстікке қарай Ход-эль-Бадаға жетті. 19:30-да Жаңа Зеландия атты әскерлері мен 5-ші атты бригадалар өздері бағындырған позициялардан Пелузиумға су ішуге және демалуға кеткенде, бұл аймақ 127-ші (Манчестер) бригадасының 42-ші дивизиясының жаяу әскерлерімен бекітілді.

The German, Austrian and Ottoman attack on Mount Royston was checked to the north by the 3rd and 6th Light Horse Regiments (1st and 2nd Light Horse Brigades), and under constant bombardment from the horse artillery and the infantry's heavy artillery of the 52nd (Lowland) Division. At 10:00, the front held by the two light horse brigades faced south from a point northwest of No. 22 Redoubt north of Wellington Ridge to the sand hills north of Mount Royston. As the line had fallen back, the 2nd and 3rd Light Horse Regiments (1st Light Horse Brigade) had come in between the 6th and 7th Light Horse Regiments (2nd Light Horse Brigade); from right to left, the line was now held by the 6th, 3rd, 2nd and 7th Light Horse and the Wellington Mounted Rifles Regiments, while 1 mile (2 km) north north west of Mount Royston, "D" Squadron of the Royal Gloucestershire Hussars (a regiment in the 5th Mounted Brigade) held its ground. The plan called for the 1st and 2nd Light Horse Brigades, the 5th Mounted and the New Zealand Mounted Rifles Brigades to swing round the attackers' left flank and envelop them. The first reinforcements to arrive were the Composite Regiment of the 5th Mounted Brigade; they came up on the flank of their mounted regiment; the Royal Gloucestershire Hussars' "D" Squadron west of Mount Royston, which was being attacked by a strong body of Ottoman soldiers. The regiment attacked the Ottomans in enfilade and forced them back. The New Zealand riflemen soon gained a footing on Mount Royston, aided by accurate and rapid shooting from the Somerset Royal Horse Artillery Battery. By 16:00, the attack had proceeded to a point where Chaytor arranged with the 5th Mounted Brigade for a squadron of Royal Gloucestershire Hussars and two troops of the Worcestershire Yeomanry to gallop against the southern spur of Mount Royston. They easily took the spur, the defenders not waiting for the onslaught of the mounted charge. From the crest of the spur, the Gloucestershire squadron shot down the horse teams of an Austrian, German or Ottoman battery of pack guns concentrated in the hollow behind the spur, and the attacking force began to surrender. The New Zealand Mounted Rifle and 5th Mounted Brigades were supported by leading infantry battalions of the 127th (Manchester) Brigade (which had just arrived) when Ottoman and German soldiers began to surrender en masse. At about 18:00, 500 prisoners, two machine guns and the pack battery were captured, and the outer flank of the attacking force was completely routed. When darkness put an end to the fighting, the 1st and 2nd Light Horse Brigades established an outpost line and spent the night on the battlefield, while the New Zealand Mounted Rifles and 5th Mounted Brigades withdrew for water and rations at Pelusium Station, where the newly arrived infantry brigades of the 42nd Division were assembling. The 3rd Light Horse Brigade halted at Hill 70, while the Mobile Force had reached the Hod el Bada, 14 mile (23 km) south of Romani station. At 19:30, when the New Zealand Mounted Rifle and 5th Mounted Brigades moved from the positions they had won to water and rest at Pelusium, the area was consolidated by infantry in the 127th (Manchester) Brigade, 42nd Division.

5 тамыздағы шайқас

24 сағат ішінде британдық қолбасшылар Романи аймағына 50 000 сарбаздық күш жинады, бұл үш есе артықшылықты құрады. Бұл күшке екі жаяу әскер дивизиясы – 52-ші және жаңадан келген 42-ші – және төрт атты бригада кірді. Олардың екеуі 20 шілдеден бері активті қызметте болды, ал екеуі күні бұрын майдан желісінде қатысты. 3-ші жеңіл атты бригада да болған болуы мүмкін, бірақ ол әлі де 70-ші төбеде, ал мобильді колонна Ход-эль-Бадада орналасқан еді. Осы кезде 5-ші атты бригаданың басқаруы Анзак атты дивизиясынан жаяу әскер дивизиясына ауыстырылды; 42-ші дивизияға бұйрықтар Анзак атты дивизиясының позицияда қалуын және 3-ші жеңіл атты бригаданың ғана қанаттан шабуыл жасауын талап еткені айтылды. Алайда, Лоуренстің 5 тамызда сағат 04:00-де басталатын жалпы шабуыл туралы бұйрықтарына Анзак атты дивизиясының да ілгерілеуі кірді. Осы уақытта неміс, австриялық және османдық күштері 110-шы төбеден Бир-эн-Нуссқа дейін таралып кетті, бірақ сол қанаты қорғалмаған еді. Олар өткен күні ыстық жаздағы қызып тұрған ауа райында шайқасып, түнде су көзінен алыс және британдық жаяу әскерінің мазалауына ұшырағаннан кейін жақсы күйде болмауы мүмкін. Олардың жағдайы қазір қиынға түсті, өйткені олардың басты шабуыл күші негізгі британдық жаяу әскерінің позициясынан өте шығып кеткен еді; 52-ші (Төмендік) дивизияның жаяу әскері шабуылдаушы күштердің көпшілігінен гөрі Катиядағы жау бақылауындағы ең жақын су көзіне жақын болды. Егер британдық жаяу әскері өз окоптарын дереу тастап, оңтүстік-шығыс бағытта шабуыл жасағанда, фон Крессенштейннің күштері қашуға қиналар еді.

Британдықтар Веллингтон қырқасын басып алды

Таң атқанда 8-ші шотландтық атқыштар, 156-шы (шотландтық атқыштар) бригадасының жаяу әскері, 52-ші (Төмендік) дивизиясы 7-ші жеңіл ат және Веллингтон атқыштар полкімен (2-ші жеңіл атқыштар бригадасы) алға жылжиды, сол жақтағы 7-ші шотландтық атқыштар, 156-шы (шотландтық атқыштар) бригадасының 52-ші (Төмендік) дивизиясының жаяу әскері 16 пулемет пен Льюис пулеметтерін алып келді, олар Веллингтон қырқасының төбесі мен етегін бақылауға мүмкіндік беретін позицияға орналастырды. Веллингтон атты атқыштар полкі 7-ші жеңіл ат полкімен бірге және сол жақтағы шотландтық атқыштардың жаяу әскерлерімен қолдау көрсетіліп, байнеттерін бекітіп, Веллингтон қырқасына шабуыл жасады. Олар қатты мылтық пен пулеметтен атысқа тап болды, бірақ құмды беткейге асығып, неміс және османдықтардың алдыңғы шебін тез бұзды. Веллингтон қырқасын тазарғаннан кейін, атты атқыштар, жеңіл атты әскерлер мен жаяу әскерлер бірден қырқадан қырқаға тоқтамай жылжыды. Бұл әскерлер шамамен 1000-1500 османдық сарбаздан тұратын топқа шабуыл жасады, олар үрейленді. Осы шабуылдың нәтижесінде ақ ту көтерілді және сағат 05:00-ге дейін Веллингтон қырқасындағы өздерінің позицияларын табандылықпен қорғаған неміс және османдық сарбаздары тұтқындалды. Барлығы 1500 шамасында адам Веллингтон қырқасының маңында тұтқынға түсті; 864 сарбаз ғана 8-ші шотландтық атқыштар полкінің жаяу әскеріне берілді, ал қалғандары жеңіл атты және атты атқыштар полктерімен тұтқынға алынды. Сағат 06:00-де тағы 119 сарбаз №3 бекінісіндегі жаяу әскерге берілді; осы тұтқындармен айналысып жатқанда, олардың артқы шептің бір бөлігі екендігі және толық шегіну жүріп жатқандығы анық болды. 42-ші дивизияға Ход-эль-Эннаға жылжуға бұйрық берілді; олардың 127-ші (Манчестер) бригадасы сағат 07:30-да жолға шықты және сағат 09:30 мен 10:00 аралығында Ход-эль-Эннаға жетті, ал 125-ші (Ланкашир фузилерлері) бригадасы сағат 11:15-те келді. Жазғы ыстықтағы құмдарда қиын жағдайға тап болған 42-ші дивизияның жаяу әскерлері өте баяу және артта жылжыды. 52-ші (Төмендік) дивизия да қиындықтарға тап болды; Лоуренс дивизияға сағат 06:37-де жылжуға бұйрық бергенімен, сарбаздар таңертеңге дейін окоптардан шықпады, кешке Абу Хамраға жетті. Нәтижесінде Кресс фон Крессенштейн өз әскерлерінің көп бөлігін және ауыр қаруларын күндізгі уақытта шайқас аймағынан шығара алды. 5 тамызда "британдық резервтері" неміс және османдықтарды тоқтатты деп айтылса да, жаяу әскер дивизияларының бірі қорғаныстан кетуге асықпаған сияқты; екі жаяу әскер дивизиясы да шөлдегі соғысқа даярланбаған және құм төбелерін өту өте қиын деп тапқан. Олар жақсы даярланған неміс және османдық әскерлерінің жылдамдығы мен төзімділігіне жете алмады және сумен қамтамасыз ету мәселелері кедергі келтірді. Сағат 06:30-да Лоуренс Шауэлге барлық атты әскерлердің (Мобильді колоннадан басқа) басқаруын алуға бұйрық бергенде, Жаңа Зеландия атты атқыштар, 5-ші атты және 3-ші жеңіл атты бригадалар шашырап кеткен. Сағат 08:30-да Жаңа Зеландия атты атқыштар бригадасы Бир-эн-Нусске жетті; онда олар 3-ші жеңіл атты бригаданы тапты, оған алдымен Хамишаға жылжуға, содан кейін Катияға қарай жалпы шабуылда ынтымақтастық жасауға бұйрық берілген. Алдынғы күзет бұл бұйрықтарды орындау үшін сағат 09:00-де қозғалды. Сағат 10:30-да жалпы атты жылжу басталды және түске қарай Бир Нагидтің батысынан Катиб Ганниттің оңтүстігіне дейінгі желіде болды; ортасында Жаңа Зеландия атты атқыштар бригадасы Катия оазисінің оңтүстік-батыс шетіне жақындады; сол жақта 1-ші, 2-ші жеңіл атты, 5-ші атты бригадалар және 52-ші (Төмендік) дивизияның жаяу әскерлері Әбу Хамраға, ескі керуен жолының солтүстігіне шабуыл жасады, ал 3-ші жеңіл атты бригада Жаңа Зеландиялықтардың оң жағында, ескі керуен жолының оңтүстігінде, Германия мен Османдық бөлімшелеріне шабуыл жасады. Сағат 12:00 мен 13:00 аралығында Жаңа Зеландия атты атқыштар, 1-ші және 2-ші жеңіл атты және 5-ші атты бригадаларының командирлері Катиядан батысқа қарай 3 шақырым жердегі неміс, австриялық және османдық артқы шеп позициясын барлады. Үш жеңіл атты бригаданың емендікпен бірге неміс және османдық оң жақ қанатын шабуылдауға кіріседі деп шешілді. Артқы шеп күштері Бір-Эль-Хамишахтан Катияға және Әбу Хамраға дейін созылған, жақсы дайындалған позицияда өте қатаң тұрып қалды. Олардың артиллериясы мен пулеметтері үлкен жазық батпақтың шығыс жағында орналасқан пальмаларда жақсы орналастырылған, олар өздерінің позициясының алдыңғы жағына созылған, оларға отты өте жақсы алаң берді. Сағат 14:30-да жалпы атты шабуыл басталды. Сағат 15:30-да Жаңа Зеландия атты атқыштар бригадасы мен 1-ші және 2-ші жеңіл атты бригадалар Катияға қарқынды аттанып келе бастады. Олар ақ гипстің шетіне жеткенде, жеңіл атты және атты атқыштар бригадалары шегініп, байнеттерін бекітіп, ашық жерге шабуыл жасады. Олар қабықтандыру мен оқтардан өткен ұзын аттардың қатарымен шабуыл жасады, байнеттерін бекітіп ұстады. Олар жақсы бағытталған, ауыр неміс, австриялық және османдық артиллерия отымен қарсы алынды, бұл қолдау көрсеткен Эйршир және Сомерсет батареяларын толық жеңіп шықты; күн батқанға дейін Британ империясының атты бригадаларының шабуылы тоқтатылды. Қараңғылық соңымен шайқасқа нүкте қойды. Түнде немістер, австриялықтар және османдықтар Огрантинаға қайтарылды, ал Анзак атты дивизиясы Романиде су ішті, шайқас алаңында тыңшылық посты ретінде Окленд атты атқыштар полкінің тобын қалдырды. Романи және Суэц каналы үшін екі күндік шайқас британдық жаяу әскері мен австралиялық, британдық және жаңа зеландиялық атты әскерлерімен жеңіліп алынды. Олар шамамен 4000 неміс және османдық сарбаздарын тұтқындады және 1200-нан астам сарбазды өлтірді, бірақ негізгі жау күштері өздерінің барлық артиллериясын, бір тұтқындалған батареяны қоспағанда, алып, Катияда сәтті артқы шеп шайқасын жүргізіп, Огратинаға қайта шегіне алды. Шайқасқа дейін австриялық, неміс және османдық колонналарымен ұзақ күндік патрульдеу, барлау және ұсақ шайқастарды жүргізудің ауыр жүгін көтерген 1-ші және 2-ші жеңіл атты бригадалар 3/4 тамыздан таңға дейін және шайқастың ұзақ күндері бойына шайқасуды жалғастырды. 5 тамыздың соңына қарай олар толыққанды шаршады; олардың азайған қатары Романи және Этмалердегі бивак желілеріне қайтып келді, онда оларға бір күндік демалыс берілді.

At daybreak, infantry in the 8th Scottish Rifles, 156th (Scottish Rifles) Brigade, 52nd (Lowland) Division) advanced with the 7th Light Horse and the Wellington Mounted Rifles Regiments (2nd Light Horse Brigade), covered by infantry in the 7th Scottish Rifles, 156th (Scottish Rifles) Brigade, 52nd (Lowland) Division on the left, who had brought 16 machine guns and Lewis guns into a position from which they could sweep the crest and reverse slopes of Wellington Ridge. The Wellington Mounted Rifle Regiment, with the 7th Light Horse Regiment and supported on the left by Scottish Rifles' infantry posts, fixed bayonets and stormed Wellington Ridge. They encountered heavy rifle and machine gun fire, but rushed up the sandy slope and quickly broke through the German and Ottoman front line. After clearing Wellington Ridge, the mounted riflemen, light horsemen and infantrymen pressed forward from ridge to ridge without pause. These troops swept down on a body of about 1,000 to 1,500 Ottoman soldiers, who became demoralised. As a result of this attack, a white flag was hoisted and by 05:00 the German and Ottoman soldiers who had stubbornly defended their positions on Wellington Ridge, dominating the camps at Romani, were captured. A total of 1,500 became prisoners in the neighbourhood of Wellington Ridge; 864 soldiers surrendered to infantry in the 8th Scottish Rifles alone, while others were captured by the light horse and mounted rifles regiments. At 06:00, a further 119 men surrendered to the infantry in No. 3 Redoubt; while these prisoners were being dealt with, it became apparent that they were part of a rearguard and that a full retreat was under way. The 42nd Division was ordered to advance to Hod el Enna; their 127th (Manchester) Brigade marched out at 07:30 and reached Hod el Enna between 09:30 and 10:00, while their 125th (Lancashire Fusiliers) Brigade arrived at 11:15. In much distress in the scorching midsummer sands, infantry in the 42nd Division marched very slowly and far in the rear. The 52nd (Lowland) Division also experienced difficulties; although Lawrence ordered the division to move at 06:37, the men did not leave their trenches until nearly midday, reaching their objective of Abu Hamra late in the evening. As a result, Kress von Kressenstein was able to extricate most of his troops and heavy guns from the immediate battle area during the day. Although it has been stated that "British reserves hammered" the Germans and Ottomans to a halt on 5 August, it appears one of the infantry divisions was reluctant to leave their defences; neither infantry division were trained in desert warfare and found the sand dunes extremely difficult to negotiate. They could not match the pace and endurance of the well trained German and Ottoman force and were hampered by water supply problems. At 06:30, when Lawrence ordered Chauvel to take command of all mounted troops (excluding the Mobile Column), the New Zealand Mounted Rifles, the 5th Mounted and the 3rd Light Horse Brigades were somewhat scattered. By 08:30, the New Zealand Mounted Rifles Brigade had reached Bir en Nuss; there they found the 3rd Light Horse Brigade, which had been ordered to move first on Hamisah and then left towards Katia to cooperate in a general attack. The advance guard moved to fulfill these orders at 09:00. At 10:30, the general mounted advance began and by midday, was on a line from west of Bir Nagid to south of Katib Gannit; in the centre the New Zealand Mounted Rifles Brigade were approaching the south west edge of the Katia oasis; on their left the 1st, the 2nd Light Horse, the 5th Mounted Brigades and infantry in the 52nd (Lowland) Division were attacking Abu Hamra, to the north of the old caravan road, while the 3rd Light Horse Brigade was away to the New Zealander's right, south of the old caravan road, attacking German and Ottoman units at Bir el Hamisah. Between 12:00 and 13:00, the commanders of the New Zealand Mounted Rifle, 1st and 2nd Light Horse and 5th Mounted Brigades reconnoitred the German, Austrian and Ottoman rearguard position 2 mile (3 km) west of Katia. It was decided that the three light horse brigades would advance mounted with the Yeomanry to attack the German and Ottoman right flank. The rearguard force made a very determined stand on a well prepared line, stretching from Bir El Hamisah to Katia and on to Abu Hamra. Their artillery and machine guns were well placed in the palms fringing the eastern side of a great flat marsh, which stretched right across the front of their position, giving them an excellent field of fire. A general mounted attack commenced at 14:30. By 15:30, the New Zealand Mounted Rifles Brigade and the 1st and 2nd Light Horse Brigades were advancing at the gallop on Katia. When they had reached the edge of the white gypsum, the light horse and mounted rifle brigades formed a line, fixed bayonets, and charged over the exposed country. They galloped in a long line of charging horses, through shell fire and bullets, holding fixed bayonets. They were met by well directed, heavy German, Austrian and Ottoman artillery fire, which completely outgunned the supporting Ayrshire and Somerset Batteries; by sunset, the advance of the British Empire mounted brigades had been stopped. Darkness finally put an end to the battle. During the night, the Germans, Austrians and Ottomans withdrew back to Oghrantina, while the Anzac Mounted Division watered at Romani, leaving a troop of the Auckland Mounted Rifle Regiment as a listening post on the battlefield. The two day battle for Romani and the Suez Canal had been won by the British infantry and Australian, British and New Zealand mounted troops. They captured approximately 4,000 German and Ottoman combatants and killed more than 1,200, but the main enemy force was able to escape with all their artillery, except for one captured battery, and retreat back to Oghratina after fighting a successful rearguard action at Katia. Having borne the burden of the long days of patrolling, reconnaissance and minor engagements with the advancing Austrian, German and Ottoman columns prior to the battle, the 1st and 2nd Light Horse Brigades had alone withstood the attack from midnight on 3/4 August until dawn on 4 August, as well as continuing to fight during the long days of battle. By the end of 5 August, they were completely exhausted; their depleted ranks stumbled back to their bivouac lines at Romani and Etmaler where they were ordered one day's rest.

Іздеу

Крессенштейн Романиге қарай жылжу кезінде бірінен соң бірі қорғаныс желілерін дайындады. Бір артиллериялық батареясын және сарбаздарының үштен бірінен астамын жоғалтқанына қарамастан, Британ империясының атты әскерлерінің қуғынын баяулатқан және оның күштерін Эль-Аришке кері шегінуге мүмкіндік берген бірқатар тиімді артқы шептегі шайқастар жүргізді. 5/6 тамыз түнінде 155-ші (Оңтүстік Шотландия) бригадасы мен 157-ші (Таулы жеңіл жаяу әскер) бригадасының жаяу әскерлері Абу Хамрада, 127-ші (Манчестер) бригадасы (42-ші дивизия) Ход-эль-Энада, 125-ші (Ланкашир фюзилері) бригадасы (42-ші дивизия) сол жағында 156-шы (Шотландиялық мылтық әскері) бригадасымен (52-ші дивизия) байланыста болды, олардың сол жағы 21-ші редутта орналасқан. Келесі күні таңертең 42-ші дивизияның жаяу әскеріне сағат 04:00-де шығысқа қарай жылжу және Бир-эль-Мамлюктан Бир-Катияға дейінгі шепті басып алу бұйырылды, ал 52-ші (Төмендік) дивизия Абу Хамрадан жылжу және 42-ші дивизияның жаяу әскері шебін солтүстік-шығысқа қарай ұзарту керек болды. Олар Пелюзиум стансасынан Катияға дейін екі күндік жорыс кезінде бұйрықтарды орындағанмен, 127-ші (Манчестер) бригадасының жаяу әскері 800 сарбазды жоғалтты, олар шөлдің құрбаны болды және күннен зардап шекті; басқа жаяу әскер бригадалары да ұқсас жағдайға тап болды. Жаяу әскердің одан әрі жылжуға мүмкіндігі жоқ екені анық болды, сондықтан олар алға жылжытуда қолданылмады. Биканир түйе корпусы мен емендік жасақтары, сондай-ақ медициналық қызметтер, шөлде қалғандарды іздеуге кірісті. Оңтүстіктегі Мобильді колонна, Императорлық түйе бригадасынан, 11-ші жеңіл атты әскерінен және Лондон қалалық емендік полкінен (екі эскадрильядан кем) құралды. Олар Ферданнан және Балла теміржол стансасынан германдық және Османдық әскерлердің сол фланкіна шабуыл жасау үшін Бир Эль Магебра, Бир Эль Аведия және Ход Эль Байуд арқылы өтті.

Огратинаға қарай ілгерілеу 6 тамыз

Алдыңғы түнде неміс және Осман әскерлері Катияны эвакуациялады және Огратинаға қарай қозғалды, сонда Шаувел Анзак атты дивизиясына шабуылды жалғастыруға бұйрық берді. Жаңа Зеландияның атты атқыштар бригадасы мен 5-ші атты бригада Огратинаны басып алуға бұйрық алды. Осы екі бригаданың жаудың қанатын айналып өтуге тырысқанына қарамастан, олар қорғануға қолайлы және мұқият орналастырылған артиллерияның қолдауымен берік бекініп алған қарсыластың артқы жасақтарына тікелей шабуыл жасауға мәжбүр болды. Осы уақытта екі жаяу әскер дивизиясы Катия мен Әбу Хамраны гарнизонмен қамтыды, ал Лоуренс штаб-пәтерін Кантарадан Романиге көшірді. Оң жақтағы 3-жеңіл ат бригадасы Бадиеге қарай жылжыды, бірақ неміс және Осман әскерлері ұстаған позицияларға қарсы аз ғана үлгерді. Жаңа Зеландияның атты мылтық бригадасы таңертең жолға шықты, содан кейін 5-ші атты бригада жедел жәрдемсіз қозғалды, себебі Жаңа Зеландияның далалық жедел жәрдем қызметі Романиден оралмаған еді, ал 5-ші атты жедел жәрдем әлі келмеген болатын. Әйқайымызға орай, жарақат алғандардың саны аз болды және екі жедел жәрдем машинасы да кешке жетті. 3-ші жеңіл ат майдандық жедел жәрдем Романиден оңтүстікке қарай Бір Нагидте медициналық пункт ашты, 3-ші жеңіл ат бригадасының Бір-эль-Хамисадағы шайқасынан жарақат алғандарды емдеді. Романиден оңтүстікке қарай соғыс орнынан жарақат алған оттама әскерлерін әкелген конвой, сондай-ақ 42-ші дивизияның жаяу әскерлерінен 150 адамды күн соққаннан емдеді. «Біз оларды әлі де қууға тырысып жатырмыз, бірақ жылқылар шаршағандықтан бұл үдеріс баяу жүріп жатыр. Жау алға жылжығанда, әртүрлі жерлерде бекініп алып, өте шеберлікпен артқы жасақпен шайқасты. Мен алға жылжып жатқандықтан, хатымды аяқтауым керек» – 13 тамыздағы генерал Шауэлдің әйеліне жазған хаты. Түнде неміс және Осман әскерлері 20 шілдеде үш апта бұрын болған Бір-эль-Абдқа қайта шегінді, онда олар жабдықтар мен азық-түлік қоймасы бар база құрған еді. 7 тамызда Үлкен Байрам (Ислам күнтізбесінің соңында тойланатын мереке) Романидегі Мысыр түйелік көлік корпусына алға жылжыған әскерлерге азық-түлік жеткізуге бұйрық берілді, бірақ 150 адам, олардың көпшілігі келісімшарттарының мерзімі бітіп, босатылуға құқылы болғандықтан, су бөтелкелерін толтыру, рациондарын алу және атқа отыру бұйрығына бағынбады. Бір адамды тапаншаның саптасымен басына соққысы тиді, наразылар кішігірім топтарға бөлініп, 52-ші (Төмендік) дивизиясының түрлі бөлімшелеріне қайта тағайындалды.

During the previous night, the German and Ottoman force evacuated Katia and was moving towards Oghratina when Chauvel ordered the Anzac Mounted Division to continue the attack. The New Zealand Mounted Rifles Brigades and the 5th Mounted Brigade were ordered to capture Oghratina. Despite attempts by these two brigades to turn the enemy flank, they were forced to make a frontal attack on strongly entrenched rearguards in positions which favoured the defenders and which were supported by carefully positioned artillery. Meanwhile, the two infantry divisions moved to garrison Katia and Abu Hamra and Lawrence moved his headquarters forward from Kantara to Romani. The 3rd Light Horse Brigade on the right advanced towards Badieh, but could only make small progress, against positions securely held by German and Ottoman forces. The New Zealand Mounted Rifles Brigade had moved out at dawn, followed by the 5th Mounted Brigade without ambulance support, as the New Zealand Field Ambulance had not returned from Romani and the 5th Mounted Field Ambulance had not yet arrived. Fortunately, casualties were light, and both ambulances arrived in the evening. The 3rd Light Horse Field Ambulance, had formed a dressing station at Bir Nagid to the south of Romani, treating wounded from 3rd Light Horse Brigade's engagement at Bir el Hamisah, a convoy brought in wounded Ottomans from a hod to the south of Romani, and 150 cases of heat exhaustion from infantry in the 42nd Division were treated during the day. blockquote|We are still pursuing but it has been perforce slow as the horses are done and the enemy, when advancing, entrenched himself at various points which has enabled him to fight a most masterly rearguard action As I am moving on, I must close|General Chauvel's letter to his wife dated 13 August Lacking the support of infantry or heavy artillery, the mounted force was too small to capture this strong rearguard position, but the threat from the mounted advance was enough to force the hostile force to evacuate the position. During the night, the German and Ottoman forces retreated back to Bir el Abd, where they had been three weeks before, on 20 July, when they established a base with a depot for supplies and stores. On 7 August the Greater Bairam (a feast day celebrating the end of the Islamic year) coincided with the Egyptian Camel Transport Corps at Romani being ordered to move out with supplies for the advancing troops, but 150 men, most of whom were past the end of their contracts and entitled to be discharged, refused orders to fill their water bottles, draw their rations and saddle up. One man was hit about the head with the butt of a pistol and the dissenters were dispersed into small groups and reassigned to various units in the infantry division; the 52nd (Lowland) Division.

Дебабис 8 тамызда басып алынды

Жаңа Зеландияның атты әскерлер бригадасы 8 тамызда Дебабиске жетті. 3-жеңіл атты бригада келген кезде, олар көптеген өлген османдықтар мен еомандықтардың үстінен өтті; бір өлген османдық снайперінің жанында жүздеген бос патрон қабықшалары болды. Осы аралықта Биканир түйе корпусы мен ұшақ эскадрильясы жоғалғандарды іздеу үшін шөлдің құмдарын қарап шығуын жалғастырды. Бұл позицияны жақсы орналастырылған артиллериямен қолдаған, немiс, австриялық және османдық әскерлер күшті ұстады, бірақ гарнизон дүкендерін өртегенін және лагерьлерді эвакуациялағанын көрді. Шоувел Анзак атты дивизиясын шабуылға орналастырды, телеграф желісінен кейін орталықта Жаңа Зеландия атты әскерлер бригадасы болды. Олардың оң жағында, 2 км (1 миль) қашықтықта, 3-жеңіл атты бригада орналасқан, ол кішкентай ұшқыш колоннасымен байланыста болды; Лондон қаласының мобильді колоннасы, 11-жеңіл атты полктер және Императорлық түйе бригадасы, олар қайтадан неміс және османдықтардың сол қанатын айналып өтіп, олардың кері шегінуін кесіп тастауға тырысты. 3-жеңіл атты және Жаңа Зеландия атты бригадаларының 9 тамызда Огратинадан Бир-эль-Абдқа шабуылы күндіз басталды, ал 5-атты бригада резервке қойылды. Жаңа Зеландиялықтардың сол жағында Ройстон колоннасы; 1- және 2-жеңіл атты бригадаларының қалдықтарынан құралған, Катияға су ішуге барып, түнде Ход Хамадаға дейін жүріп өтті. Олар 1,5 сағатқа тоқтап, Бір-эль-Абдтан солтүстік-шығысқа қарай 3 км жердегі нүктеге жетіп, Жаңа Зеландия атты әскерлер бригадасының артқы қадамдарға 06:30-да шабуыл жасауына көмектесуі керек еді. Шабуыл, тек төрт атты артиллерия батареясымен қолдағандықтан, дайын позицияға шабуыл жасады, олар күшті күшпен, пулеметтермен және ауыр гаубицаларды қоса алғанда, екі есе көп қарумен қорғалған, бұл белгілі бір тәуекелге толы еді. Шабуылдаушылардың жалғыз артықшылығы – олардың жылдамдығы болды. Неміс және османдық артқы қадамдардың алдыңғы әскерлері, шамамен 16 км (10 миль) фронтты ұстап тұрған, Жаңа Зеландиялықтармен Бір-эль-Абдқа кері шегінді. Осы кезде шабуылдаушылар сәттілікке жете алатын сияқты көрінді, өйткені олар Сомерсет және Лестер батареяларының қолдауымен телеграф желісі мен ескі керуен жолында бекініп алды. 3-жеңіл атты бригаданың одан әрі кері шегінуі Жаңа Зеландия атты әскерлер бригадасының позициясын қиын жағдайға түсірді және 17:30-да Шоувел жалпы кері шегінуге бұйрық берді. Кері шегіну қиын болды; Жаңа Зеландиялықтардың табандылығы мен қараңғылық ғана оларды тұтқындалудан сақтап қалды. Соңында, пулемет эскадрильясы барлық қаруларын бір қатарға қойды, олардың кейбіреулері 5-атты бригада эскадрильяларымен қолдау тапты, олар бірлесіп Жаңа Зеландиялықтардың кері шегінуін сәтті қамтамасыз етті. Синай кампаниясының ең қатал шайқасы ретінде сипатталған осы күнгі қатал шайқастан кейін Анзак атты дивизиясының шабуылы тоқтатылды. Шоувел дивизияға Огратинаға су ішуге қайтуды бұйырды, Лоуренс оларды Бир-эль-Абдқа жақын жерде тоқтатуды қалағанмен, Шоувел өзінің күші осы күшті және агрессивті жау күшінің жете алатын жерінде қалуға жарамсыз екенін түсінді. 11 тамызда ешқандай маңызды шайқас болмады, бірақ фон Крессенштейннің Бір-эль-Абдтағы күштері бақыланып, мазақталды және 12 тамызда шабуыл жасау жоспарлары жасалды. Анзак атты дивизиясының шабуылы таңертең басталды, бірақ көп ұзамай алдыңғы қарауылдар Бир-эль-Абд гарнизоны кері шегініп бара жатқанын хабарлады. Атты әскер австриялықтар, немістер және османдықтарды Салманаға дейін ұстанды, онда тағы бір артқы қадамдардың әрекеті атты әскерді кешіктірді, өйткені жаудың кері шегінуі Эль-Аришке жалғасты.

The New Zealand Mounted Rifles Brigade reached Debabis on 8 August. As the 3rd Light Horse Brigade came up, they passed many dead Ottomans and Yeomanry; one dead Ottoman sniper had a heap of hundreds of rounds of empty cartridge shells beside him. Meanwhile, the Bikanir Camel Corps and a squadron of aircraft continued searching the desert sands for missing men. The position was strongly held by greatly superior numbers of Germans, Austrians and Ottomans, supported by well placed artillery, but the garrison was seen burning stores and evacuating camps. Chauvel deployed the Anzac Mounted Division for the advance, with the New Zealand Mounted Rifles Brigade in the centre following the telegraph line. On their right, with a gap of 1 mile (2 km), was the 3rd Light Horse Brigade, which was in touch with a small flying column; the Mobile Column of the City of London Yeomanry, 11th Light Horse Regiments and the Imperial Camel Brigade, which was to again attempt to get round the German and Ottoman left flank and cut off their retreat. The advance of the 3rd Light Horse and the New Zealand Mounted Brigades from Oghratina to Bir el Abd was to begin at daylight on 9 August, with the 5th Mounted Brigade forming the reserve. On the left of the New Zealanders, Royston's Column; a composite of the depleted 1st and 2nd Light Horse Brigades, had gone to Katia to water and had then march through the night to the Hod Hamada 4 mile (6 km) north west of Bir el Abd, where they arrived at 03:00 on 9 August. They were to bivouac for one and a half hours before advancing to a point 2 mile (3 km) north east of Bir el Abd, to cooperate with the New Zealand Mounted Rifles Brigade's attack on the rearguard position at 06:30. Since the attack, supported by only four horse artillery batteries, was on a prepared position held in superior strength, strong in machine guns, and covered by double the number of guns, including heavy howitzers, it was something of a gamble. The attacking force's only advantage was its mobility. The forward troops of the German and Ottoman rearguard, which held a front of about 10 mile (16 km), were driven back to Bir el Abd by the New Zealanders. At this time, the attackers appeared likely to succeed, as they had firmly established themselves across the telegraph line and the old caravan road, supported by the Somerset and Leicester batteries. A further withdrawal by the 3rd Light Horse Brigade made the New Zealand Mounted Rifles Brigade's position critical and at 17:30, Chauvel gave orders for a general retirement. Disengagement proved to be a challenge; it was only the tenacity of the New Zealanders and nightfall which saved them from certain capture. At the last, the Machine Gun Squadron had all its guns in line, some of them firing at a range of ; they were supported by squadrons of the 5th Mounted Brigade, which together, successfully covered the New Zealanders' withdrawal. After this day of fierce fighting, which has been described as the hardest fought action of the whole Sinai campaign, the Anzac Mounted Division's advance was effectively stopped. Chauvel ordered the division to return to water at Oghratina, despite Lawrence's wish for them to bivouac close to Bir el Abd but Chauvel concluded that his force was in no condition to remain within reach of this strong and aggressive enemy force. No serious fighting took place on 11 August, but von Kressenstein's force at Bir el Abd was watched and harassed, and plans were made for an attack on 12 August. The advance of the Anzac Mounted Division began at daylight, but soon afterwards, forward patrols reported that the garrison at Bir el Abd was retiring. The mounted force followed the Austrians, Germans and Ottomans as far as Salmana, where another rearguard action delayed the mounted force, as the enemy withdrawal continued back to El Arish.

Салдары

Романи шайқасы – Бірінші дүниежүзілік соғыста Британ империясының атты және жаяу әскерлерінің алғашқы ірі жеңісі. Одақтас елдер Францияда, Салоникада және Месопотамиядағы Кут қаласының капитуляциясында жеңіліс көрген кезде бұл шайқас болды. Бұл шайқас стратегиялық жеңіс ретінде мойындалды және Мысырдың аумақтық тұтастығы мен қауіпсіздігін қалпына келтіру науқанындағы шешуші кезең болды. Сонымен қатар, бұл шайқас Суэц каналына қарсы құрлықтағы соғыс науқанының аяқталуын білдірді. Романи британдық құрлық әскерлерінің алғашқы маңызды жеңісі болды және сол театрдагы науқанның бағытын өзгертіп, жаудан бастаманы тартып алды, оны жау енді ешқашан қайтарып ала алмады. Бұл сәтті британдық жаяу және атты әскер операциялары 16 000 – 18 000 сарбаздық неміс, австриялық және Османдық күштердің толық жеңілісіне әкелді, олардың шамамен жартысы қаза тапты немесе жараланды, ал 4 000-ға жуығы тұтқынға алынды. Сонымен қатар, төрт ауыр зеңбірекпен жабдықталған таулық артиллериялық батарея, тоғыз пулемет, түйедегі пулеметтерден тұратын толық рота, 2 300 мылтық және миллион оқ-дәрі, барлық құрал-жабдықтарымен, мүліктерімен және дәрі-дәрмектерімен екі толық далалық госпиталь, сондай-ақ Бир-эль-Абдтағы жабдықтау қоймасындағы көптеген заттар жойылды. Барлық қолға түскен қару-жарақ Германияда жасалған, ал түйедегі пулеметтер ротасының жабдықтары шөлдегі соғыс үшін арнайы жобаланған. Көптеген мылтықтар ең соңғы үлгідегі және тот баспайтын болаттан жасалған. Мюррей неміс және Османдық күштердің жалпы шығыны шамамен 9 000 адамды құрады деп бағалады, ал неміс бағалауы бойынша шығын күштің үштен бірін (5 500 – 6 000 адам) құрады, бірақ тұтқындардың саны ескерілгенде бұл көрсеткіш тым төмен көрінеді. Анзак атты дивизиясы қолданған тактика Синай және Левант (сол кезде Палестина деп те аталған) өңіріндегі алдағы науқандарда тиімді болып шықты. Атты мылтық пен жеңіл атты әскердің тактикасы жылдам түрде тактикалық тұғырларға ие болу және содан кейін аттан түскеннен кейін жаяу әскер ретінде тиімді әрекет ету болды. Қорғаныс кезінде артиллерия мен пулеметтер жаудың шабуылына қарсы қирату күшіне ие болды, ал атты әскердің шабуылы кезінде олар Британ империясының атты күштерін жауып, қолдады.

The Battle of Romani was the first large scale mounted and infantry victory by the British Empire in the First World War. It occurred at a time when the Allied nations had experienced nothing but defeat, in France, at Salonika and at the capitulation of Kut in Mesopotamia. The battle has been widely acknowledged as a strategic victory and a turning point in the campaign to restore Egypt's territorial integrity and security, and marked the end of the land campaign against the Suez Canal. Romani was the first decisive victory attained by British Land Forces and changed the whole face of the campaign in that theatre, wresting as it did from the enemy, the initiative which he never again obtained. It also made the clearing of his troops from Egyptian territory a feasible proposition.|General Chauvel

This series of successful British infantry and mounted operations resulted in the complete defeat of the 16,000 to 18,000 strong German, Austrian and Ottoman force, about half of whom were killed or wounded, and nearly 4,000 taken prisoner. Also captured were a mountain gun battery of four heavy guns, nine machine guns, a complete camel pack machine gun company, 2,300 rifles and a million rounds of ammunition, two complete field hospitals with all instruments, fittings and drugs, while a great quantity of stores in the supply depot at Bir el Abd was destroyed. All the captured arms and equipment were made in Germany, and the camel pack machine gun company's equipment had been especially designed for desert warfare. Many of the rifles were of the latest pattern and made of rustless steel. Murray estimated the total German and Ottoman casualties at about 9,000, while a German estimate put the loss at one third of the force (5,500 to 6,000), which seems low considering the number of prisoners. The tactics employed by the Anzac Mounted Division were to prove effective throughout the coming campaigns in the Sinai and in the Levant (also known at the time as Palestine). The key to the mounted rifles and light horse's approach was to quickly move onto tactical ground and then to effectively operate as infantry once dismounted. In defence, the artillery and machine guns wrought havoc on enemy attacks, and during the mounted advance, they covered and supported the British Empire mounted force.