Кіріспе

Нек шайқасы (Kılıçbayır Muharebesi) – 1915 жылғы 7 тамызда Бірінші дүниежүзілік соғыстың Галлиполи шайқасы барысында болған шағын шайқас. "Нек" – Галлиполи түбегіндегі тар қырқаның бөлігі. Атауы африкаанс тіліндегі "тау өткелі" деген сөзден шыққан, бірақ жергілікті жер өте ықшам және қорғануға қолайлы болды, бұл 1915 жылғы маусымда Османдықтардың шабуылы кезінде дәлелденді. Ол "Расселдің төбесі" деп аталатын қырқадағы Австралия және Жаңа Зеландия әскерлерінің бекіністерін "Бейби 700" төбесімен байланыстырды, онда Османдық қорғаныш орналасқан еді. Галлиполи түбегіндегі науқан 1915 жылғы сәуірде басталды, бірақ келесі айларда тоқтап қалды. Осы тоқтап тұруды бұзу үшін британдықтар мен олардың одақтастары Сари-Бейр жотасын басып алуға шабуыл жасады. Осы әрекеттің бір бөлігі ретінде Австралия әскерлері Некке шабуыл жасау жоспарланған еді, ол Жаңа Зеландия әскерлерінің Чунук-Байрға шабуылын қолдауға арналған. 1915 жылғы 7 тамыздың таңында генерал-майор Александр Годлидің басқаруындағы құрамалардың бірі – Австралияның 3-ші жеңіл атқыштар бригадасының екі полкі Османдық бекіністеріне Бейби 700-де сәтсіз штыкпен шабуыл жасады. Үйлестірудің нашарлығы және қатаң шешім қабылдау салдарынан австралиялықтар ешқандай нәтижеге қол жеткізбей ауыр шығынға ұшырады. Шабуылға төрт толқынмен барлығы 600 австралиялық қатысты; 372 адам қаза тапты немесе жараланды. Османдықтардың шығыны аз болды.

География

Тар атқыштар, Нек Австралия және Жаңа Зеландия траншеяларын байланыстырды. Бұл "Расселлдің жоғарғы жағы" деп аталатын (османдықтарға Юксек Сирт деп белгілі) "Бейби 700" (Килич Байир) төбесіне дейін созылды. Осман қорғаушыларының позициясы тарихшы Крис Култард Кларк "Анзактағы ең мықты позиция" деп сипаттады. Британдық және Доминион әскерлері жақын маңдағы аймақты Анзак секторы деп атады, ал одақтастардың қону орны Австралия және Жаңа Зеландия армиясының құрметіне Анзак шығанағы деп аталды. Нек шамалы 15 метрлік енімен екі жағынан да терең аңғарларға тік түсетін болатын. Оңтүстіктегі аңғар – Монаш аңғары, ал солтүстіктегісі – Малоун құласы. Австралиялық әскерлер бұл жерді "Нек" деп атады, бұл атау африкаанс тіліндегі "тау өткелі" деген сөзден шыққан. Гленн Уаллерттің сөзіне сүйенсек, осы атауды "Оңтүстік Африка соғысының қатысушылары қойған". Түріктер Некке Цезаретпе деп ат қойған. Бұл қорғануға өте қолайлы болды, себебі өсімдіктер жоқ еді, қорғаушыларға тар фронтта жақсы бақылау мен от алаңын қамтамасыз етті. Жер жылаңаш, шұңқырлармен толы және сәл еңіс болды. Науқан барысында жердің қиындығы бірнеше рет айтылды, әсіресе сәуір айында түрік 57-ші полкінің батальоны сәтсіз қарсы шабуыл кезінде ауыр шығынға ұшырағанда. 19 мамырдағы Османдықтардың қарсы шабуылынан кейін генерал-майор Александр Годли Нек арқылы Жаңа Зеландия атты әскер бригадасының шабуыл жасауын бұйырды, бірақ бригадир генерал Эндрю Расселл (Расселлдің жоғарғы жағы осылай аталды) Веллингтон және Окленд атты әскер полктерінің командирлерінің алаңдаулығына байланысты одан бас тартуға көндірді. 30 маусым күні түнінде түрік 18-ші полкі Нек арқылы тағы бір сәтсіз шабуыл жасап, көптеген жандар зардап шекті. Осы оқиғаларға қарамастан, Некке шабуыл жасаудың қиындықтарын одақтас командирлері тамыз шабуылының жоспарын жасағанда толыққанды бағаламады. Австралиялық желі Расселлдің жоғарғы жағының төменгі жағында орналасқан және Некке қарай созылды. Желінің оң жағы Османдықтардың позициясына қарама-қарсы жатқан, ол Лес Карлионның айтуынша, "дәстүрлі траншея" болды және шабуылдаушы әскерлерге шығуға мүмкіндік беру үшін ағаштан жасалған қол және аяқ тіректерімен жабдықталған, сондықтан ол жеткілікті тереңдікте болды. Австралиялық желінің сол жағындағы сызық еңкейіп, австралиялықтар "өлген жер" деп атаған жерге дейін созылды, ол өсімдіктер мен топырақпен жасырылған. Нектегі Османдықтардың алдыңғы шебі екі траншеядан тұрды, олардың екі жағында машина жарағылары орналасқан, бұл Османдық позициясының алдындағы бейтарап аймаққа ашық от алаңын қамтамасыз етті. Бұдан басқа, Бэби 700 бағытындағы беткейлер бойымен қатарластырылған тағы сегіз траншея болды. Бұл аймақта кем дегенде бес машина жарағы тобы – шамамен 30 машина жарағы орналасқан, олар Некке иелік еткен Османдық әскерлеріне тікелей оттық қолдау көрсетті. Бұл позициялар кеңінен таралып, терең орналастырылды, кем дегенде Османдық алдыңғы шебінен 300 метрдей қашықтықта болды. Нек маңындағы позицияларды басып алған екі Осман полкінің командирлері, Лон Пайнде болған жағдайға ұқсас, бомбалаудан траншеялардың шатырлары құлап, траншеялар арқылы байланыс үзілуі мүмкін деген алаңдаушылықтан туындап, дивизиялық штабтан келген бұйрыққа қарамастан, өздерінің траншеяларын жабудан бас тартты.

Стратегиялық жағдай және жоспарлау

25 сәуірдегі шабуылдан бері үш ай бойы Анзак плацдармы тоқырау күйінде болды. 19 мамырда Осман әскерлері Анзак шығанағына қарсы шабуыл жасап, тоқырауды бұзуға тырысты, бірақ ауыр қаза тапты. Тамыз айында одақтастардың шабуылы (кейін Сари-Бейр шайқасы деп аталды) Сари-Бейр жотасының биік жерлерін басып алып, Анзак майданын солтүстікке қарай Сувлаға жаңа түсумен байланыстыру арқылы тоқырауды бұзуға бағытталған. Анзак периметрінен солтүстікке қарайғы негізгі шабуылмен қатар, қолдау шабуылдары қолданыстағы окоптардан жоспарланды. Шабуылдың жоғары деңгейдегі тұжырымдамалық жоспарлауын Австралия және Жаңа Зеландия армиясының қолбасшысы генерал-лейтенант Уильям Бёрдвуд және полковник Эндрю Скин жүзеге асырды, ал егжей-тегжейлі тактикалық жоспарлау басқа штабқа жүктелді. Сари-Бейрді басып алуға арналған шабуылдың тактикалық басқаруы Годлиге берілді, ол сол кезде Жаңа Зеландия және Австралия дивизиясының қолбасшысы болды. Baby 700-ді басып алу мақсатында Годли, Бёрдвудтың көмегімен, Нектен шабуыл жасауды жоспарлады. Австралияның ресми тарихшысы Чарльз Бин "көмексіз шабуылға" қатысты алаңдаушылықтың салдарынан шабуылды басқа әрекеттермен үйлестіру жоспарлары жасалғанын жазды. Некке жасалған шабуыл Жаңа Зеландия әскерлерінің Чунюк-Байрдан жасаған шабуылымен бір уақытта болуы керек еді, ол түнде басып алынуға тиіс болған. Жеңіл атты әскерлер Нек арқылы Baby 700-ге шабуылдайтын, ал Жаңа Зеландиялықтар Чунюк-Байрден Battleship Hill-ге (Baby 700-ден жоғарыдағы төбе) арттан түсетін еді. Басқа шабуылдарды 1-ші жеңіл ат бригадасы Pope's Hill және 2-ші жеңіл ат бригадасы Quinn's Post жасады. Некке шабуыл үшін 3-ші жеңіл ат бригадасы таңдалды. Бұл құрамаға полковник Фредерик Хьюз басшылық етті және ол 8-ші, 9-шы және 10-шы жеңіл ат полктерінен тұрды. Шабуыл үшін 8-ші және 10-шы полктер шабуылдық әскерлерді қамтамасыз етсе, 9-шы полк резервке қойылды. Некке жақын, Түрк нүктесінде орналасқан оның бір бөлігі пулеметтері шабуыл кезінде тікелей оттық қолдау көрсетті. Басқа австралиялық жеңіл ат және Жаңа Зеландия атты мылтық жасақтары сияқты, 3-ші жеңіл ат бригадасы мамыр айында Галлиполиге жаяу әскер күшеюі ретінде жіберілді, ал жылқылары Мысырда қалды. Нек аймағын майор Мұстафа Бей басқаратын 18-ші полк ұстады. Полк Мұстафа Кемальдың Османдық 19-шы дивизиясының құрамына кірді. 27-ші полк, подполковник Сефик Бей басқаруымен, Нектен Квинн постына дейінгі (Бомба Сирт) оңтүстік бағыттағы желінің бір бөлігін ұстады. Годлидің шабуылға қатысты бұйрықтарында шабуыл тек штык пен гранаталармен жасалуы керек екені айтылды, мылтықтар зарядталмайтын еді. Роланд Перридің сөзіне сүйенсек, бұл "әскерлерді [Османдық] окоптарға жүгіруді жалғастыруға ынталандыру" үшін жасалған, нәтижесінде олар тоқтап, оқ атуға мүмкіндік алмайтын еді. Жоспарлаушылар Расселлдің жоғарғы бөлігінен Нек арқылы шабуылдайтын төрт толқын әскерін көздеді. Бірінші толқын қорғаушылардың басы жаңылығанда, теңіз артиллериясының қолдауымен окоптарға үнсіз және жылдам жақындап, штык пен гранаталармен басып алуға тиіс болды. Екінші толқын бірінші толқыннан өтіп, Baby 700 таудың төменгі бөлігіндегі окоптарды басып алуға тиіс болды. Үшінші және төртінші толқындар одан әрі ілгерілеуге және Baby 700 биіктіктерін басып алудың соңғы мақсатына жету үшін окоп қазуға тиіс болды. Британдық 8-ші батальон, Чешир полкі, кейін Нектегі позицияларын нығайтуға тиіс болды, ал 8-ші батальонның екі ротасы, Корольдік Уэлш фюзелирі, Монаш аңғарының батыс бөлігінен алға жылжып, "Шахмат тақтасы" айналасында шабуыл жасауға тиіс болды (Нектің оңтүстігінде) – австралиялықтардың Нектегі оң қанатын қорғау үшін. Шабуылға дайындық бірнеше күн бұрын, әскерлерге керексіз киімдерді, соның ішінде жүн көйлектерді және жабдықтарды жинап қоюға бұйрық берілген кезде басталды. Бұл салдарынан әскерлер бірнеше суық түнді тек көйлек пен қысқа шалбар киіп окоптарда өткізді. Әр адам 200 оқ-дәрі, сондай-ақ жеке рациондардың аз мөлшерін алып жүруге құқылы болды. Шабуылға қатысты жабдыққа сым кескіштер, бос құм қапшықтары, баспалдақтар және перископтар кірді, тек төртінші және соңғы шабуыл желісі ғана окоп қазу құралдарын алып жүретін. Жеңіл атты әскерлер бұрын ірі шабуылға қатыспаған, олар жаяу әскерлер сияқты соғысуға үйретілмеген, олар атты әскер ретінде соғысуға шақырылған, бірақ олардың барлығы шабуылдың басталуын асыға күтті. Лоун Пайндағы отандастарының ертедегі күш-жігерінен жігер алған әскерлерді бригада майоры, Бур соғысының қатысушысы полковник-лейтенант Джон Антилл, соғыстан алынған оқиғалармен жігерлендірді. Көптеген жараланған немесе ауырған, ауруханада жатқан әскерлер уақытында бөлініп, өз бөлімдеріне оралып, қатысуға тырысты. Осы жағдайда ешкім жоспардың тактикасына, кездейсоқ жағдайларға немесе қарусыз шабуылдың тиімділігіне күмән келтірмеді. Шабуылға дейін әр адамға жылыну үшін екі еселенген ром берілді.

Шайқас

Шабуыл 7 тамызда сағат 04:30-да басталуы жоспарланған. Оған дейін бірнеше жағалаулық артиллериялық батареяларының қолдауымен теңіз шабуылы жасалуы тиіс болды. 8-ші және 10-шы жеңіл ат әскерлері шамамен ұзындығы бар окопқа жиналды, ол Османдық желісіне қарама-қарсы орналасқан, ал арақашықтығы шамамен болды. Жеңіске жеткенін көрсету үшін қолға түскен окоптардан түрлі-түсті белгілер көрсетілуі керек еді. Шабуылдаушы австралиялық әскерлерді анықтауға көмектесу үшін қолдау көрсетуші артиллерияға көлеңкелеріне ақ ленталар мен белгілер тағылып берілді. 7 тамыздың таңында шабуылға қажетті алғышарттар орындалмағаны анық болды. Тамыз айындағы шабуылдың бастапқы жоспары Baby 700-дің арт жағынан бірдей шабуыл жасауды көздеді, осылайша Османдық окоптарын қысып, «керісіп-қайыстыру» әсерін тудыруды мақсат етті. Жаңа Зеландияның Чунюк Бейрге жасаған шабуылы тоқтатылып, Чунюк Бейрге жетпегендіктен, Некке шабуыл жасайтын әскерлер шабуыл жалғасатын болса, жалғыз күшпен соққы беруге мәжбүр болар еді. Жаңа Зеландиялықтар Рододендрон тігіршігінің төменгі бөлігін басып алып, қандай да бір жетістікке жеткенімен, Чунюк Бейрді әлі де алуға болады деп үміттенді. Осыған байланысты, Бёрдвуд пен Скин Некке шабуыл жасауды қыспақ емес, соқтығысу ретінде жүргізу қажет деп шешті, осылайша Чунюк Бейрдегі Жаңа Зеландиялықтарға көмектесуге, ал австралиялықтар мен басқа құрылымдардағы үндістер 971 төбесіне шабуылдайды. Британ әскерлері де Сувла шығанағына қонды, операцияны күні бұрын (6 тамыз) бастады. Жоспардың тағы бір бөлігі – Стилдің постынан бірнеше туннельдер арқылы неміс офицерлерінің окопына қарсы лейтенант-полковник Гордон Беннеттің 6-шы батальонының (Австралияның 1-ші дивизиясының 2-ші жаяу әскер бригадасы) шабуыл жасауын талап етті. Османдық пулеметтері Куинн посты мен Нек алдындағы жерді басып тастады, ал 6-шы батальонның шабуылы 3-ші жеңіл ат бригадасына Некке бағытталған Османдық отты басуға көмектесу үшін алдын ала қолдау шарасы ретінде қарастырылды. Жоспарлаушылар бұл шабуылды Некке жасалатын шабуылмен бірдей уақытта жүргізуді сұрады, бірақ Бёрдвуд оны одан бұрын жүргізу керек деп шешті. Бұл шабуылдың сәтсіздігі Нек маңындағы 18-ші полкті қолдаған Османдық пулеметтерінің бұзылмай қалуын қамтамасыз етті. Дегенмен, Бёрдвуд 3-ші жеңіл ат бригадасының шабуылы, қандай да бір өзгерістермен болғанымен, жалғасатынын мәлімдеді. Бұл австралиялық жеңіл атты әскерлерін Чунюк Бейрге шабуылдың оң жақ қанатын құрайды, Рододендрон тігіршігіндегі Жаңа Зеландия жаяу әскер бригадасымен байланысады. Шешім қабылданғаннан кейін, сағат 04:00-де далалық артиллерия мен гаубицалар Анзак шығанағының маңындағы жағажайдан Нек маңындағы Османдық окоптарына атуды бастады. Бұл қаруларға жойғыш қоса алғанда, бірнеше соғыс кемелері қосылды, олар Некке және Baby 700 маңындағы басқа да нысандарға оқ ашты. Бұл 04:27-ге дейін тұрақты және қасақана қарқынмен жалғасты, содан кейін қарқындылығы артты. Екі жақтың окоптарының жақын орналасуына байланысты снарядтар көбінесе Османдық окоптарының бірінші қатарының артына түсті. Бин бомбалауды 2 мамырдан бері ең ауыр деп сипаттады; бірақ Карлион австралиялық окоптарының жақындығына байланысты ешқандай соғыс кемелері бомбалауға тағайындалмағанын атап өтті және оны «дезинформациялық» және «әжуалы» деп сипаттады, шабуылға резервте тұрған 9-шы жеңіл ат полкінің офицеріне сілтеме жасады. Биннің айтуынша, уақытты келістірудің сәтсіздігіне байланысты, алдыңғы позициялардың далалық артиллериялық дайындығы 04:23-те тоқтады, бірақ теңіздік қарулар кейбір терең нысандарды шабуылдауды жалғастырды. Бастапқы жоспар бойынша шабуыл артиллерия тоқтағаннан кейін басталуы керек болғанмен, жергілікті қолбасшылар дайындық атыстарының ерте тоқтатылуына байланысты жоспарларын өзгертпеді және шабуыл белгіленген сағат 04:30-ға дейін басталмады. Артиллерия атысы тоқтағаннан кейін шабуылға шығатын күштің ешқайсысы бомбалау жалғаса ма, жоқ па екенін білмеді. Кейіннен артиллерия офицері мен шабуыл офицерінің арасындағы сағаттарды синхрондауды ұмытып кеткені анықталды. Шабуыл тоқтағаннан кейін бірден басталмады, керісінше, жоспарланған сағат 04:30-ға дейін күтілді, сондықтан Османдық қорғаушыларының өз окоптарына оралуға және енді келетінін білген шабуылға дайындалуға жеткілікті уақыты болды. Белгіленген уақытта 8-ші жеңіл ат әскерінің 150 адамнан тұратын бірінші тобы, командирлері подполковник Александр Генри Уайт бастаған, «сақтарын секіріп» шабуылға шықты. Олар пулемет пен мылтықтан атылған оқтармен қарсы алынды, 30 секунд ішінде Уайт пен оның барлық әскерлері қаза тапты. Бірнеше адам Османдық окоптарына жетті, онда олар граната тастауды бастады және Османдық окоп желісінің оңтүстік-шығыс бұрышында белгілердің желбірегені хабарланды, бірақ олар Османдық қорғаушыларымен жылдам жеңіліп қалды. Осы кезде, екінші толқынға бұл күш-жігердің бекер екені анық болды және Карлионның сөзіне сүйенсек, шабуыл осы сәтте тоқтатылуы керек еді. Екінші толқын 150 адамнан тұратын бірінші толқыннан сұрақсыз екі минуттан кейін ерді және сол тағдырға ұшырады, көбінесе олар Османдық окопына жеткенге дейін ауыр мылтық пен пулеметтен атылған оқтардан қаза тапты. Бұл 2-ші жеңіл ат әскерінің (1-ші жеңіл ат бригадасы) Куинн постындағы «Шахмат тақтасы» деп аталатын Османдық окоп жүйесіне жасаған шабуылынан өзгеше болды, ол бірінші толқынның 50 адамының 49-ы қаза тапқаннан кейін тоқтатылды. Бұл жағдайда, полктің командирі бірінші толқынға кірмегендіктен, одан әрі шабуылдарды тоқтату туралы шешім қабылдай алды. 10-шы жеңіл ат әскерінен құралған үшінші толқын алдыңғы окопқа жинала бастағанда, екі Османдық далалық артиллериялық бөлімі бейтарап аймаққа оқ атуды бастады. 10-шы жеңіл ат әскерінің командирі подполковник Ноэль Бразиер үшінші толқынды тоқтатуға тырысты. Ол Хьюзді таба алмады, ол бақылау постына көшкен, орнына Антиллді тапты. Мықты тұлға Антилл Хьюзтің қолбасшылығында үлкен ықпалға ие болды және Бразиерге жек көрушілікпен қарады, оның бұйрықтарға қарсы шығуына наразы болды. Антилл белгілердің табысқа жеткенін көргені туралы хабарлама алды. Бұл белгілер туралы хабарлама содан кейін соғыстан кейін жарияланған түрік мақаласында расталды, онда түрік 27-ші полкінің командирі бірнеше адамның белгіленген белгімен Османдық окопына жетіп, оны көтергені, бірақ қаза тапқаны айтылды. Антилл жағдайды тексеріп, келесі толқынды жіберудің пайдалы екенін анықтаған жоқ, сондай-ақ белгілердің әлі де орнында екенін растамады, Бразиермен қызу сөздерден кейін үшінші толқынды Хьюзбен кеңеспей шабуылға жіберу бұйрығын берді. Годлимен байланыса алмаған Бразиер жағажайдағы штабында болды, алдыңғы австралиялық позицияға, Расселдің төбесіне қайтып, үшінші толқынға шабуылдау бұйрығын берді, оларға «Кешіріңдер, жігіттер, бірақ бұйрық бар» деді. Үшінші толқынның шабуылы сағат 04:45-те басталды және бұрынғыдай тез аяқталды. Бразиер Антиллмен қайтадан ақылдасуға тырысты, сондай-ақ 10-шы жеңіл ат әскерінің орынбасары майор Аллан Лав та тырысты. Антилл қайтадан әскерлерді алға жылжытуға бұйрық берді. Осы жолы Бразиер бірнеше майорлармен кеңесіп, содан кейін Хьюзді табу үшін алға жүрді, ол шабуылды тоқтатуға бұйрық берді. Темдеуде, төртінші толқынға тағайындалған әскерлер алдыңғы австралиялық окоптың оттық қадамында жиналды; үлкен жаңсақтық ортасында, Хьюзтің бұйрығы жеткенге дейін жеңіл жағы шабуылдады. Сол жақтағы әскерлер олардан көп ұзамай оларға қосылды, бірақ Биннің сөзіне сүйенсек, олардың көпшілігі сақтық танытып, «төмендеп, жүгірмеді». Қысқаша айтқанда, Хьюз...

Салдары

Нек шабуылынан бас тартудың тағы бір салдары – Корольдік Уэльс фузилерлерінің екі ротасының қолдау шабуылы Монаш аңғарының басында, Расселдің жотасы мен Поп төбесі арасындағы «Шахмат тақтасы» траншеяларына қарсы басталды. Шабуыл сағат 06:00 шамасында тоқтатылғанға дейін 65 адам қаза тапты. Австралиялықтар оқсыз мылтықтармен, штыктары бекітілген күйде шабуыл жасады және оқ ату мүмкіндігі болмады; ал қарсылас тараптан келген атыс, Биннің сөзіне сүйенсек, австралиялықтар соғыс барысында кездескен ең қатты атыс болды. Шабуылға қатысқан 3-жеңіл ат бригадасының 600 австралиялық әскерінен 372-сі қаза тапты; 8-жеңіл ат полкінің 300 адамының 234-і, олардың 154-і қаза тапты, ал 10-шы полкінің 300 адамының 138-і, олардың 80-і қаза тапты. Османдықтардың шығыны аз болды; Бин Османдықтар шабуыл кезінде шығынға ұшырамағанын, бірақ кейіннен «шабуылдан кейін әлі де көзге түсетін көптеген адамдар [австралиялық] пулеметтерден атылып құлатты» деп жазды. Атыс Түрк нүктесінен (Уокерс Ридж мен Нек арасындағы солтүстік жағынан) және Поп төбесінен (оңтүстік жағынан) жүргізілді. Османдықтардың қазасы шамамен он екі адамды құрады. Карлион шабуылдың сәтсіз аяқталуын Бёрдвуд, Годли және Скиннің жағдайды дұрыс бағаламауы мен жоспарлаудағы кемшіліктеріне байланысты деп жазады. Джон Гамильтон жазғандай, кейбір австралиялықтар оны жеңіліске кінәлі деп санап, майданды «Годлидің қасапханасы» деп атады. Перри Годлидің «жағажайда және байланыссыз болғанын» жазады, бірақ Карлион австралиялық бригададағы басқарудағы кемшіліктерді басты фактор ретінде атап, Хьюз бен Антиллдің шабуылды жалғастыру туралы шешіміндегі рөліне назар аударды. Бин Бёрдвуд пен Скиннің жоғары деңгейдегі қателіктерін атап өткенмен, жергілікті командирлер Нектегі көптеген адам өмірінің жоғалуына «негізгі жауапты» екеніне келді. Карлион Годлидің 30 маусымдағы османдық шабуылдарынан алынған сабақтарды ескермегенін сұрайды. Ол австралиялықтардың 30 маусымдағы османдық шабуылдарымен салыстырғанда бірнеше артықшылықтары болғанын атап өтті. Ол Хьюз бен Антиллдің күмәнсіз ұстанымын Лон Пайнға шабуыл жасауға бұйрық алған, бірақ өз сарбаздарына жеңіске жетудің ең жақсы мүмкіндігін беру үшін мәселені сыни түрде талдаған бригадир-генерал Харольд Уокердің ұстанымымен салыстырады. Бин шабуылды «соғыс тарихындағы ең батыл әрекеттердің бірі» деп жазды, бірақ Карлионның сөзіне сүйенсек, шабуыл ешқандай жерді бағындырмады және стратегиялық мақсатқа қызмет етпеді. Култард Кларк «Нектегі жеңіл атты әскерлердің батыл көрсеткіші бірнеше сағатқа түрік күштерінің Чунук Бейрге қарай жылжуына кедергі келтірген болуы мүмкін, бірақ тоқтатпады, онда жаңа зеландиялықтар да қаһарлы күреске түсті» деп қорытындылады. Ақырында, тамыз шабуылдары тұрақтан шыға алмады және ол түбектегі одақтас күштердің соңғы ірі шабуылы болды. Оның аяқталуына дейін 3-жеңіл ат бригадасының бөлімдері – 9-шы және 10-шы жеңіл ат полктері – 60-шы төбе шайқасында тағы бір қымбатқа түсетін шабуылға қатысты. Қазан айында қыс келген кезде одақтастар 1915 жылдың желтоқсанында Галлиполиден әскерлерін шығаруды жоспарлады. Одақтастардың соңғы шабуылдық әрекеттерінің бірі 20 желтоқсанда Нек астында одақтас әскерлер үлкен минаны жарып, 70 османдық қорғаушысын өлтірген кезде болды. Австралиялықтар шайқастан кейінгі айларда қаза тапқандарын табуға тырысты, 20-шы батальон алғашқы толқыннан бірнеше адамның денесін, соның ішінде қазан айында Уайттың денесін таба алды. Көптеген денелерді науқан кезінде таба алмады. Соғыс аяқталғаннан кейін, 1919 жылы Австралияның жерлеу топтары түбекке оралғанда, өлген жеңіл атты әскерлердің сүйектері әлі де кішкентай жер учаскесінде қалың жатқан. Нек зираты қазір кішкентай майданның ешкімге тимейтін жерін қамтиды және 316 австралиялық жауынгердің қалдықтарын сақтайды, олардың көпшілігі 7 тамыздағы шабуыл кезінде қаза тапты; тек бесеуін ғана анықтау мүмкін болды. 10-шы жеңіл ат полкінің сарбазы Харольд Раш үшінші толқында қаза тапты. Оның денесі табылған аздан болды және ол Уокерс Ридж зиратында жерленген. Оның ескерткішінде: «Соңғы сөздері: «Қош бол, Коббер, Құдай сені жарылқасын!»». 1915 жылдың 25 қарашасында, түбекке толықтай кету туралы шешім қабылдамас бұрын, Годли уақытша генерал-лейтенант болып тағайындалды және корпус командирі болып тағайындалды. Эвакуациядан кейін (қалған әскерінен бір күн бұрын кетті), Галлиполидегі қызметі үшін ол ванна орденінің рыцарь-командоры атанды, британдық рыцарлық ордендерінің жетісінің екіншісі. Соғыстан кейін шабуылдың сәтсіздігінің басты себебі артиллериялық обстрел мен шабуылдың басталуы арасындағы кешігу болды деген сенімге күмәнді қарастырылды. 2017 жылы автор Грэм Уилсон кешігу туралы ұзақ талқылады, шабуылға қатысушылардың әртүрлі есептерін талдады. Осылайша, ол осы идеяны қолдайтын аз есептер бар екенін анықтады және обстрел аяқталғаннан кейін шабуыл басталғанға дейін кешігу болмады деген пікірді білдірді. Оның орнына, Уилсон шабуылдаушылардың көптеген шығындарының себебі обстрелдің тиімсіздігі болды деп санайды. Ол одақтас және османдық траншеяларының жақындығына байланысты, артиллериялықтар жеңіл атты әскерлерге зиян келдіруден қорқып, османдықтардың алдыңғы қорғаныс позицияларының артына қаруларын орналастырғандықтан, шабуыл басталғанда осы қатардағы әскерлер тез өрт позицияларына оралып кеткенін айтады.

Портреттер

Ұрыс аяқталғаннан кейін Бин 1915 жылдың қыркүйегінде The Argus газетінде Нектегі шайқас туралы, ауыр цензураланған мақала жариялады. 1916 жылдың қаңтарында Галлиполи науқаны кезіндегі британдық қолбасшы, генерал Иан Гамильтонның баяндамасы шектеулі мәліметтер берді және Карлионның сөзінше, оның бағалауында тым оптимистік болды. Годлидің өмірбаяндық әңгімесінде шайқасқа екі ғана сөйлем арналған. Соғыстан кейін шайқас Биннің ресми тарихының екінші томындағы бір тараудың негізі болды. Бұл шайқас Питер Вейрдің "Галлиполи" (1981) фильмінің шешімінде бейнеленген, бірақ ол шабуылды Османдықтардың Сувла шығанағына түсуге қарсылығын әлсірету үшін жасалған алдау ретінде қате көрсеткен. Шайқас "Галлиполи" мини-сериалының 5-ші бөлімінде, "Жарылыс" ("The Breakout") атты эпизодта да көрсетілген (эфирге 2 наурыз 2015 жылы шықты). Эпизодты Питер Стэнли Honest History сайты үшін қарап шықты.