Кіріспе

Гарри Поттер әлемінен ойдан шығарылған кейіпкер, профессор Альбус Персиваль Вулфрик Брайан Дамблдор – Дж. К. Роулингтің «Гарри Поттер» сериясындағы ойдан шығарылған тұлға. Серияның көп бөлігінде ол Хогвартс сиқыр мектебінің директоры болып табылады. Оның өмірбаянының бір бөлігі ретінде ол сериалдың басты қарсыласы Лорд Волдемортқа қарсы күресуге арналған Феникс орденін құрған және оған жетекшілік еткені белгілі болады. «Гарри Поттер мен философ тасы» (2001) және «Гарри Поттер мен құпиялар палатасы» (2002) фильмдерінде Дамблдорды Ричард Харрис сомдады. 2002 жылдың қазанында Харрис қайтыс болғаннан кейін Майкл Гэмбон 2004 жылдан 2011 жылға дейін қалған алты «Гарри Поттер» фильмінде Дамблдор рөлін ойнады. Джуд Лоу «Фантастикалық жандар: Гриндельвальдтың қылмыстары» (2018) және «Фантастикалық жандар: Дамблдордың құпиялары» (2022) фильмдерінде Дамблдорды жасы ортаға жеткен шақтағы адам ретінде бейнеледі. Роулинг Дамблдор есімін «бұлшақ» деген мағына беретін диалектілік сөз ретінде таңдағанын айтты, себебі Дамблдор музыканы жақсы көретін: ол оның «көп ырғақтап, өзімен-өзі сөйлейтіндей» жүргенін көзге елестететін.

Қасиеттілік

Роулингтің айтуынша, ол Дамблдорды жазуды ұнатады, өйткені ол "жақсылықтың өрнегі". Ол Дамблдордың өзі үшін сөйлейтінін айтты, себебі ол Гарри Поттер әлемі туралы "дегежүр шамалы барлығын" біледі. Роулингтің сөзінше, Дамблдор "әрқашан білуге тиіс болғаны және білудің ауыр жүгін көтергені үшін" өкінеді. "Ал ол қалай болса да білгісі келмейді". Гарри Поттердің наставнигі ретінде "Дамблдор – өте дана адам, ол Гарри өмірінде не күтіп тұрғанын дайындалу үшін бірнеше қиын сабақтарды үйренуі керек екенін біледі. Ол Гарриге басқа оқушыға рұқсат етпес нәрселерді жасауға мүмкіндік береді, сондай-ақ оны қорғауға тырысатын нәрселерге қарсы тұруға да рұқсат етеді". 1999 жылғы сұхбатында Роулинг Дэмблдорды "Джон Гилгуд сияқты, едәуір егде және – әсем" деп елестететінін айтты. Оқушы кезінде Дамблдор Гриффиндор үйінде оқыған. Роулинг бір сұхбатында Дэмблдордың шамамен 150 жаста екенін айтқан. Дегенмен, оның веб-сайтында Дэмблдор 1881 жылы дүниеге келгені көрсетілген, яғни ол қайтыс болған кезде 115 немесе 116 жаста болған. 2007 жылдың 19 қазанында Роулингке бір жас жанкүйер Дэмблдордың "шынайы махаббатты" таба алатыны туралы сұрақ қойды. Роулинг Дэмблдорды әрқашан гомосексуал деп ойлағанын және оның сыбайласқан сиқыршы Геллерт Гриндельвальдқа ғашық болғанын, бұл Дэмблдордың "ұлы трагедиясы" болғанын айтты; Роулинг Гриндельвальд оның сезіміне жауап берген-бермегенін нақты айтпады. Роулинг бұл туралы түсіндіре келе, Дамблдордың магглдарды сиқыршылардың бақылауына алу идеясымен құлықтасуының себептерін айтады: "Ол ғашық болғанда моральдық компасын толығымен жоғалтты және содан кейін осы мәселелерде өзінің шешімдеріне өте күдікпен қарады, сондықтан ол мүлдем жыныстық тартымдылықтан алыс болды. Ол тұрмысқа шықпай, кітап оқып өмір сүрді".

Гарри Поттер мен философтардың тасы

Сериалдың алғашқы романының бірінші тарауында Дәмблдор Суррейдегі Литтл-Уингинг қаласындағы Привет-Драйвтегі төртінші үйге жетеді. Зұлым сиқыршы Лорд Волдеморт Гарридің ата-анасын өлтіріп, әлсірегеннен кейін Дәмблдор енді жесір қалған Гарриді Вернон мен Петуния Дёрслилердің үйіне орналастыруға шешім қабылдайды. Ол Гарридің анасының құрбандығынан туған ерекше сиқырмен қорғалатынын біледі. Олар оның жалғыз туыстары екенін, Петуния Эванс Дёрсли Гарридің тәтесі екенін, ол өзінің жүрегімен туған інісін үйіне қабылдайтынын айтады. Бұл байланыстыратын махаббаттың ежелгі сиқыры Волдемортты Гарриге тиіспеуге мүмкіндік бермейді. Дәмблдор Гарриді Дёрслилер үйінің алдында жағдайды түсіндіретін хатпен қалдырып кетеді. Ол «Сәттілік, Гарри» деген соңғы сөздерін айтады. Он жылдан кейін Гарри Хогвартқа келгенде, Дәмблдор оған Эрисед айнасының құпиясы туралы айтады, ол айнаға қарағанда өзін «қалың, жүн тоқыма шаңғы киімдерін ұстап тұрғанын» көреді. Соңында Дәмблдор «Ескі таяқты» иеленуге тырысқан қарақшы Гриндельвальдты жеңді. Гриндельвальдты жеңгеннен кейін Дәмблдор Ескі таяқтың иесі болды, ол оның өлімінен аз бұрын ғана, Драко оған қаруын сыйырғанға дейін оның қолында болды. Дәмблдор Джеймс Поттер қайтыс болғаннан кейін тағы бір қадірлі нәрсені сақтап қалды: ол тексеру үшін қарызға алған Көрінбейтін плащты. Джеймс қайтыс болғаннан кейін Дәмблдор плащты сақтап, оны Джеймстің ұлы Гарриге беруге шешім қабылдады. Дәмблдордың өлімі туралы шындық Снейптің естеліктері арқылы ашылады. Гарри Дәмблдордың бесінші және алтыншы кітаптардың арасында оң қолына қарғыс салған сақинаны кигенінің қателігін біледі, сақинадағы қарғыстарды ұмытып кеткен. Сақинада қайта тірілу тасы бар еді, оны Дәмблдор әпкесі мен ата-анасынан кешірім сұрауға пайдалануды үміттенеді. Дәмблдор Снейпке көмекке шақырды, бірақ Снейп келгеннен кейін қарғысты бағалап, оны тоқтатуға тырысты. Снейп Дәмблдорға бір жылдан аспайтын уақыты қалғанын айтты. Бұл жаңалықты естіген соң Дәмблдор Снейпке Волдеморттың Драко арқылы оны өлтіру жоспарын білетінін айтты. Ол Снейптен уақыт келгенде оған Өлім қарғысын қолдануын сұрады, өйткені ол Драконың оны өлтіруін қаламайды, өйткені баланың жаны таза еді; Драконың жаны Дәмблдорды жек көруден өлтіргеннен зардап тартар еді, ал Снейп Дәмблдорды азаптан және қорлықтан құтқаратынын білді. Ол Снейпті өлтіріп, Ескі таяқты оның қабірімен бірге жерлеуді қалады, осылайша таяқтың тағы бірге қолдануына жол бермеу үшін. Дәмблдордың рухы Гарриге кітаптың соңында, Гарриге Волдеморттың салған Өлім қарғысы тигеннен кейін, Патшалардың тоғысы сияқты бір ортада пайда болады. Соңғы кітапта Гарри өзінің Хоркрукс болғанын біледі, сондықтан оның өлуі керек. Волдеморт Өлім қарғысын қолданғанда, Гарри қарсы тұрмайды, бұл оны өлмеуге көмектеседі. Олар қайта кездескенде, бала Дәмблдорды жұбатады, ол өзінің көптеген өкініштерін мойындайды. Содан кейін Дәмблдор Гарриге тағы да таңдау жасауға мүмкіндігі бар екенін айтады: келесі өмірге өтуге немесе Волдемортпен соңғы рет бетпе-бет кездесуге. Патшалардың тоғысынан оралғаннан кейін және Волдемортты жеңіп өлтіргеннен кейін Гарри директордың кабинетінде Дәмблдордың портретімен Үш қадірлі нәрсе туралы сөйлеседі. Ол плащты сақтап, Тасты Тыйым салынған орманда тастап кетеді, ал Ескі таяқты Дәмблдордың қабіріне қайтарады (ол жерден Волдеморт оны ұрлаған еді). Эпилогта Гарри екінші ұлына Альбус Северус Поттер деп Дәмблдор мен Снейптің құрметіне есім қойғаны айтылады.

Фильмдегі суреттер

Философ тасын (2001) және Құпиялар палатасын (2002) түсірген фильмдерде Дамблдорды Ричард Харрис ойнады, ол кейіпкерді бүкіл серия бойында сомдауға тиіс болған. Харрис продюсердің бірінші таңдауы емес еді, студия бастапқыда Шон Коннери мен Патрик МакГуханға бұл рөлге ұсыныс жасады. Коннери фильмнің тақырыбын ұнатпағандықтан рөлден бас тартты, ал қызығушылық білдірген МакГухан денсаулығының нашарлауына байланысты бас тартты. Харрис өзінің денсаулығының нашарлап бара жатқанын білгендіктен, бастапқыда рөлді қабылдамайтын еді. Бірақ оның 11 жасар немересі онымен сөйлеспейтінін айтқан соң ол рөлге келісті. Харрис Ходжкин лимфомасы диагнозы қойылғанға қарамастан, "Азкабан тұтқыны" (2004) фильмінде Дамблдорды қайта сомдауға ниеттенді және Дэвид Хейманнан рөлді басқа актерге беруге қарсы сұрады. Алайда, 2002 жылдың 25 қазанындағы өлімі рөлді қайта қарау қажеттігін тудырды. Кристофер Ли продюсердің Харристің орнын толтыру үшін алғашқы таңдауы болды, бірақ Лидің "Сақиналардың иесі" трилогиясындағы Саруман және "Жұлдызды соғыстар" алдын-соңдарындағы граф Дуку рөліне байланысты кестесінің қақтығысы оны бас тартуға мәжбүр етті. Иан МакКелленге де рөл ұсынылды, бірақ ол одан бас тартты, себебі ол "Сақиналардың иесі" трилогиясында ұқсас кейіпкер Гандальфты ойнаған еді, сондай-ақ Харристің рөлін қабылдау орынсыз болар деп ойлады, өйткені Харрис МакКелленді "нашар" актер деп атаған еді. Харристің отбасы оның орнына Питер О'Тулдің таңдалғанын қалады. Гарри Робинсон, алғашқы екі фильмде Харриске дубляж жасаған және бірінші Гарри Поттер видео ойынында да дауысын берген актер, Дамблдор рөліне де қарастырылды. Майкл Гэмбон Харристің орнына Харрис қайтыс болғаннан кейін төрт ай өткен соң таңдалды. Гэмбон Харристен жақсы ойнауға тырыспады, ол кейіпкерді өзінің түсінігінде сомдады, рөлге сәл ирландтық акцент қосып, үш апта ішінде түсірілімдерін аяқтады. Гэмбон қалған барлық фильмдерде осы рөлді қайта сомдады. Тоби Регбо "Өлім сыйы" фильмінің 1-ші және 2-ші бөлімдеріндегі жас Дамблдорды сомдау үшін таңдалды, бұл көріністер кейіпкердің өмірінен маңызды мәліметтерді береді. Джуд Лоу "Фантастикалық жандар: Гриндельвальдтың қылмыстары" (2018) және "Фантастикалық жандар: Дэмблдордың құпиялары" (2022) фильмдерінде жас Дамблдордың рөлін ойнады.

Сыртқы келбеті

Альбус Дамблдор бойы биік әрі жұқа, күміс шашы мен сақалы (жастығында қызыл түсті) өте ұзын, оларды белбеуіне тығып қоюға болады. Оның мұрны өте ұзын және қисық, кем дегенде екі рет сынғандай көрінеді. (Ағасының қарындасының жерлеу рәсімінде берген соққысы оның мұрнының пішініне әсер еткен болуы мүмкін деген болжам бар.) Оның ұзын, шебер саусақтары бар екені айтылады. Оның көздері жарқын, жанды көк түспен сипатталады және әдетте мейірімділік пен көңілділікпен жымырайды. Дамблдор жарты ай пішіндес көзілдірік пен күлгіннен қызғылт сарыға дейінгі түрлі-түсті шапан киеді. Ол бірде сол тізесінің үстінде Лондон метросының картасының дәл пішіндес із қалғанын айтқан, бірақ оның шын мәнінде бар-жоғы белгісіз. Оның мінез-құлқы көбінесе – тіпті әрқашан – тыныш және әуезді, ол әдетте тыныш, жағымды дауыспен сөйлейді, тіпті Гарри оның қатты ашулы екенін ойласа да. Өмірінің соңғы жылында Дамблдордың оң қолы Марволо Гаунттың қарғыс салған сақинасын таққанда жарақаттанады. Егер Снейп қарсы қарғыс қолданбағанда, Дамблдор одан да тез қаза табар еді. Дегенмен, қарғыс оның қолын қарартқан және тірі емес сияқты көрсеткен, ешқандай ем оның сыртқы түрін өзгерте алмады. Снейптің сөзіне сүйенсек, қарғыс осы қолдан дененің қалған бөлігіне тарап, бір жылдың ішінде оның өліміне себеп болар еді. Осы қараңғы із бүкіл денеге тарар ма, жоқ па – белгісіз.

Сиқырлы қабілеттер мен дағдылар

Дамблдор жас кезінен бастап ұлы сиқырлық қабілеттерін көрсетті. Хогвартста оқыған кезінде Дамблдор мектепке еңген ең дарынды оқушы ретінде танылып, "мектеп ұсынған барлық маңызды жүлделерді" жеңіп алды, ал емтихандарында "ол таяқпен [емтиханшы] ешқашан көрмеген нәрселер жасады". Роулингтің айтуынша, Дамблдор негізінен өзіндік білім алған, бірақ "Хогвартста керемет ұстаздарға қол жеткізді", ал оның біліміне қатысты "Дамблдордың отбасы зерттеуге лайықты тармақ болар еді". Дамблдор мақтанқор емес, бірақ ол өзін кішіпейіл деп санамайды, өте зиялы және өте күшті сиқыршы екенін ашық мойындайды. Ол Гарриге "Хальфблад принці" кітабындағы кездесулерінде бірнеше рет қателік жасайтынын мойындайды, және ол көптеген адамдардан ақылды болғандықтан, оның қателіктері "соған сәйкес үлкен болады". Дамблдор сөзсіз сиқырлардың шебері және Николас Фламельмен, Философ тасын жасаған жалғыз адаммен жұмыс істеген алхимик ретінде танымал, сонымен қатар айдаһар қанның он екі қолданысын ашқан. Оның қамқоршысы – феникс, кітаптарда жиі кездесетін символ. Оның махаббат сиқыры туралы білімі мол. Ол Гарриге оның мәнін және ата-анасын сүю қабілетінің туа біткен күшін үйретті, бұл Гарриге Лорд Волдемортты өлтіру тағдырын түсінуге көмектесті. Ол Губраития отын (мәңгілік отты) шақыра алады. Ол көзге көрінбейтін плащсыз көзге көрінбейтін бола аламын деп мәлімдейді, бұл – күшті Жасыру сиқыры. Дамблдор сондай-ақ Окклюменция және Легилименция шеберлігін көрсетеді. Дамблдор Трансфигурацияда да шебер, бұл пәнді мектеп директоры болғанға дейін оқытқан. Ол жиі диван-креслолар сияқты күрделі заттарды жұқа ауадан (немесе ыңғайсыз креслолардан) жасайды. Дамблдор сондай-ақ Сиқыр және Дәрілерде де жақсы біледі; Эльфиас Додж жазған некрологқа сәйкес, оның еңбектері "Сиқырлы жетістіктер" және "Практикалық Дәрігер" сияқты журналдарда жарияланды. Дамблдор Гриндельвальдты жеңгенімен танымал, ол барлық уақыттағы ең қауіпті қара сиқыршылар тізімінде Волдеморттан кейін екінші орында тұрады, ол "аңызға айналған керемет жекпе-жекте" Гриндельвальдтың күшіне қарамастан, оны жеңіп шықты, себебі Гриндельвальдтың қолында дуэльде жеңіске кепілдік беретін Ақсақал таяғы болған. Оның жекпе-жектегі шеберлігі "Гарри Поттер және Феникс ордені" кітабында Волдемортпен тыныш күрескенде де көрінеді, ол оны жеңіп, ақырында Гарриді толық жеңілістен құтқару үшін оны өзіне бағындырады. (Кейіннен Дэмблдор Волдемортпен жекпе-жектескен кезде Ақсақал таяғын Гриндельвальдтан алғаны белгілі болды.) Көптеген сиқыршылардан айырмашылығы, олар телепортталғанда естілетін дыбыс шығарады, Дэмблдор үнсіз телепортталуға қабілетті; осы дағдыға ие екінші сиқыршы – Волдеморт. Дэмблдор Мермиш, Гобблдигук (Гоблин тілі) және Парсель тілін түсінеді.

Мүліктері

Дамблдордың кабинетінде "бірқатар қызықты құралдар" бар. Олардың ішінде естеліктерді сақтау және қарау үшін қолданылатын тас ыдыс – Пенсив бар, сиқыршылар мен әйел сиқыршылар оларды басынан сұйық түрінде шығара алады. Гарри бұл құрылғыны алғаш рет "От тостағанында" табады және ол серияның қалған бөлігіндегі естелік сахналарында жиі қолданылады. "Философ тасының" бірінші тарауында Дамблдордың Делюминаторды қолданғаны көрсетіледі, ол жарықты алып тастау және кейін қайтару, сондай-ақ бағыттап беру құрылғысы ретінде пайдаланылады. Бұл Өлім сыйының бір бөлігі болған Делюминатордың Ронға мұра болып өткендігімен расталады және ол Дәмблдордың өзі жасаған құрылғы екені белгілі болады. Дәмблдор – "Тағдыр таяғы" немесе "Өлім таяғы" деп те аталатын өте қуатты "Ескі таяқтың" иесі және шебері, және ол Өлім сыйының бірі. Көптеген бұрынғы иелерінен айырмашылығы, Дәмблдор оның кім екенін құпия сақтайды. Оның Фоукс есімді құс-жайыны бар. "Философ тасынан" Оливандердің айтуынша, Гарридің таяғында феникстің қауырсыны бар және сол феникс Вольдеморттың таяғына да бір қауырсын берген, ол Гарриге жарақатын келтірген. Кейінірек "От тостағанында" Фоукс Гарри мен Вольдеморт таяқтарының сиқырлық ядросын құрайтын феникс екені анықталады.

Тарих

Роулинг кейіпкер туралы түрлі сұхбаттар мен талқылаулар арқылы Альбус Дамблдор 1881 жылдың шілде немесе тамызында Персиваль мен Кендра Дамблдордың отбасында дүниеге келгенін белгіледі. "Философ тасы" кітабында ол Гарриге өзінің ең терең тілегінің, Эриседтің айнасы арқылы көрінгенін, жүн шұлықтар жұбы екенін айтады. Бірақ жетінші кітапта Гарри олардың екеуінің айнада бірдей нәрсені көретінін түсінеді: қайта біріккен отбасыларын.

Қабылдау

Альбус Дамблдор кейіпкері басқа "ақылды қарт" кейіпкерлерімен салыстырылды. Дамблдор "Тастағы семсер" фильміндегі Мерлинге ұқсайды, "минесі жоқ профессор" ретінде әрекет етеді; Мерлин де, Дамблдор да оқиғаның басты кейіпкерін сарайда тәрбиелейді. Жазушы Эвелин Перридің айтуынша, "Дамблдор Мерлинге жеке тұлғасы мен дене бітімі жағынан ұқсайды; ол кітаптар мен даналықты қатты жақсы көретін, құйылған шапан киетін және ұзын ақ сақал ұстайтын адам". Демблдорды Дж.Р.Р.Толкиннің "Сақиналар Иесі" кітабындағы Гандальфпен салыстыруға да болады. Дейв Копел Роулингтің шығармаларын Джон Буньянның "Көшпенділердің жолы" кітабымен салыстырып, Роулинг өз кітаптарында қолданған христиандық символдардың арасында Дамблдор "сақалды Құдай Әке" кейіпкері ретінде әрекет ететіні туралы айтады. IGN сонымен қатар Дамблдорды өзінің бесінші сүйікті Гарри Поттер кейіпкері ретінде атап өтті, "он екі жыл бұрын ғана танымал мәдениетке енгізілген кейіпкер үшін профессор Дамблдор әдебиет пен кинодағы үлкен ұстаздар қатарында өз орнын иеленіп отырғаны туралы көп нәрсе айтады". IGN-нің Джо Утичи Дэмблдорды өзінің үшінші сүйікті Гарри Поттер кейіпкері деп атады, ол соншалықты "кемшіліксіз" емес екендігін ашты, бұл соңғы кітаптың ең жүрегі ауыр тақырыптарының бірі. Актер Майкл Гэмбон кейіпкерді дауысы қатты, агрессивті бейнелеуі үшін сынға ұшырады, ол кітаптарда тынышталған, бейбіт тыныштықты көрсетеді. Бұл Гамбоның фильмдері адаптацияланған бастапқы материалдарды оқымау саясатына байланысты. Сериалдың басты кейіпкері ретінде Дамблдорға қатысты маңызды фактілер көптеген эсселер мен талқылауларды тудырды. "Жартықанды ханзада" финалында Дамблдордың өлімі жанкүйерлер мен сыншылардың арасында талқыланды. "Дамблдор өлмеді" деген сайт бар, ол алтыншы кітаптағы оқиғаларды басқаша түсінуге тырысты және кейіпкердің шынымен өлмегенін дәлелдейтін дәлелдер ұсынды. Алайда, Роулинг 2006 жылы 2 тамызда Дэмблдордың өлгенін растады, ол веб-сайтқа мұны жасаған кезде әзіл-сықақпен кешірім сұрады. "Дамблдор өлмеді" секілді "Кім Альбус Дамблдорды өлтірді?" атты очерктер жинағын шығарды. "Гарри Поттер мен жартықанды ханзада" романында шын мәнінде не болды? "Гарри Поттер детективтерінің алты сарапшысы дәлелдерді зерттейді" атты кітабы 2006 жылдың қарашасында Zossima Press баспасында жарық көрді. NextMovie.com-тің Гарри Поттер мега-сорауында Дэмблдордың өлімі серияның ең ұмытылмас сәттері деп танылды. "Құпиялар палатасы" DVD сұхбатында сценарист Стив Кловс Дэмблдорды ол беретін даналықтың арқасында қызықты кейіпкер деп санайтынын, бірақ ол "Дамблдордың осындай үлкен қараңғы жүгі бар екенін және ол құпияларды біледі және менің ойымша, көптеген жағынан ол сиқырлы әлемнің болашағының ауырлығын көтереді" және "оның қараңғылықты, қараңғылықты аулақ ұстай алатын жалғыз жолы - қазғыштық және әзіл-ойыл болуы" деді. Ол Гарри Поттер мен жартықанды ханзада режиссері Дэвид Йейтске бұл туралы сценарийдің алғашқы жобасында жазған жазба арқылы хабарлағанын, онда Дамблдордың әйелге жастық шақтағы қызығушылығын сипаттаған бөлімді сызып тастап, "Дамблдор гей" деп жазғанын түсіндірді. Кейінірек Йейтс бесінші фильмнің түсірілуі кезінде, тіпті одан да ертерек хабарланғандығын айтып, келесі фильмді оқыған кезде "Джо маған еңкейіп: "Дамблдордың гей екенін білесің бе, Дэвид?" деді. Мен: "Ой, бұл өте керемет" деп ойладым". The Leaky Cauldron сайттың веб-мастері Мелисса Анелли Ассошиэйтед Пресс агенттігіне: "Харри Поттер кейіпкерін гей деп атаған Роулинг гомосексуализмге төзімділік танытуда керемет қадам жасады. Ол сондай-ақ, өте жақсы, өте талантты және өте мейірімді адамды гомосексуалист деп атау арқылы, адамның гомосексуализмі ұятқа қалдыратын нәрсе емес деген ойды нығайтады". Сол кездегі қолдаушы реакцияларға Entertainment Weekly журналының Марк Харрис кірді, ол "гей ұстаздарды әлі де үнемі жамандап, зиянды әсер ретінде қаралайтын әлемде сүйікті профессордың ақыл-кеңесшісін гей етуді таңдағаны, мен сенімдімін, кездейсоқ емес" деді. Гарри Поттер фильмдерінің жұлдыздары мен режиссері Роулингтің аянды қолдады, актер Дэниел Рэдклифф Дэмблдор актері Майкл Гэмбон "соңғы үш апта бойы оны тапқаннан бері шынымен лагерьде отырғанын" айтты. Сонымен қатар, белсенді ұйымдардың реакциясы да оң болды. Stonewall баспасының өкілі Роулингті мақтап: "Джей-Кейннің осылай айтқаны өте жақсы. Бұл гейлер мен лесбиянкалардың қолынан келетіннің шексіз екенін көрсетеді, тіпті сиқыршы директор болу үшін де". Кейбір сыншылар бұл ашылудың салдары туралы талқылады, бұл оның сексуалды бағдары туралы ешқандай ашық мәлімдемелер жасалмаған алғашқы рет екенін және кітаптар осы уақытқа дейін аяқталғанын атап өтті. Гомосексуалдық қоғамнан тыс жағынан келген көбінесе негативті бағалауларда The New York Times газетінің бағана авторы Эдвард Ротштейн "Роулинг Дэмблдорды гей деп ойласа керек" деді; алайда, "басқа біреудің неге олай ойлауы керек екенін түсіндірудің себебі жоқ". Шығыс Теннесси Мемлекеттік университетінің студенттік газеті Роулингті жалғандыққа айыптап, оның жауабының жарнамалық трюк екенін айтты. Slate кітаптық әңгімеге қатысушының сөзін келтірді: "ЖКР Дэмблдорды ашып етуді жоспарламағаны анық болды. Ол оқырмандарына адал болуға ғана қамқор". Orlando Sentinel газетінің Майк Томас ойланып, Дэмблдордың басынан бастап гей болғанын айтты, бұл оның мінез-құлқы мен Гриндевальдпен қарым-қатынасын түсіндіреді. Томас Роулингтің гей кейіпкерді "оны гей деп белгілеуге тура келмейтін" жазу шеберлігін атап өтті. Көрнекті гей белсенділері мен медиа тұлғаларының реакциясы әртүрлі болды. Гей құқықтарын қорғаушы Питер Татчелл "Балалар әдебиетінде гей адамдардың шындығын көрсету жақсы, өйткені біз әр қоғамда өмір сүреміз. Бірақ Роулинг Дэмблдордың сексуалды бағдарын кітапта нақты көрсетпегеніне көңілім толмайды. Оны анық көрсету түсіністік пен қабылдау туралы күшті хабарлама жіберген болар еді". Time журналы үшін жазған Джон Клауд Дэмблдордың кітаптардағы өзінің сәйкессіздігінің оның сексуалды бағдарына ұялуына тең екенін айтты: "Неге ол өзі айта алмады? Дэмблдор өлгенге дейін Гарри Поттер мен жартықанды ханзада кітабында 800 000-нан астам сөз бар, бірақ Роулинг оның эмоционалдық сәйкессіздігін анықтау үшін екі сөзді жұмсауға батыл болмады: "Мен геймін". Біз Дэмблдор өзінің гомосексуализмін ұятты деп санады деп қорытындылай аламыз. Оның үнсіздігі оның мінезіне қайшы келетін жеке адалдықтан бас тартуын көрсетеді".

Қиер-байтинг туралы айыптау

Кейінгі бағалаулар Дәмблдордың сексуалды бағыты туралы айтқанда, Ж.К. Роулингтің Дәмблдордың сексуалды бағыты туралы мәлімдемесінен кейін жарияланған материалдарға қарамастан, кейіпкердің келесі фильмдерде, кітаптарда немесе пьесаларда ер адамдармен қарым-қатынаста болғаны көрсетілмегенін, ал оның Гриндельвальдпен қарым-қатынасы 2022 жылы шыққан «Фантастикалық аңдар» фильмдерінің үшінші бөліміне дейін романтикалық емес еді. 2014 жылғы мақаласында Мишель Смит Роулингтің твиттер мен сұхбаттар арқылы жазылған кітаптарының элементтерін қайта қарауына бейімділігін талқылап, Роулингтің кейіпкерлерді нәсіл, дін немесе сексуалды бағыты бойынша кейіннен әртүрлі деп жариялауына наразылықтың артып келе жатқанын атап өтті. «Автордың өлімі» қағидасын еске салып, ол: «Егер оқырманға кейіпкердің гомосексуал немесе еврей екенін анықтау мүмкін болмаса, оларды халық мәдениетінде азшылық топтарының өкілдігінің және қосылуының оң белгісі деп қалай қарастыруға болады?» деді. 2016 жылы «Гарри Поттер және қарғыс атқан бала» мен «Фантастикалық аңдар» фильмдерінің преквелі жарық көрген кезде, франшизаның ЛГБТ кейіпкерлерін және тақырыптарын, соның ішінде Дәмблдорды бейнелеуіне жаңа назар аударылды. 2016 жылдың басында «Гарри Поттер және қарғыс атқан бала» фильміндегі екі басты кейіпкерге қатысты квирбейтинг туралы шағымдар Дәмблдордың сол уақытқа дейінгі бейнесін қайта қарауға әкелді. 2016 жылдың қыркүйегінде Vox үшін жазған Ажа Романо «Дәмблдор және экраннан тыс гомосексуализмнің қарғысы» деген бөлімде Дәмблдорға қатысты осы сынды талқылап, «Оның өлімінен кейін оны ашық айту арқылы Роулинг Дәмблдорды ұзақ уақыттан бері проблемалы «өлген гейлер» тропына орналастырды, оның квир жеке басын көрсетудің орнына, тіпті жақсырақ, Гарридің өзінің жасындағы квир кейіпкерлердің мысалдарын беруге болар еді, олар 150 жастағы шұлық сүйетін мектеп директорынан гөрі тиімдірек қатынаста болуы мүмкін» деді. 2016 жылы алғашқы «Фантастикалық аңдар» фильмінің жарық көруі кезінде Роулинг «Оның сексуалды бағытына қатысты, осы кеңістікті күтіңіз» деп жауап берді. 2018 жылы екінші «Фантастикалық аңдар» фильмінің жарық көруіне дейін, Дәмблдор мен Гриндельвальдтың қарым-қатынасынан кейінгі уақыт аралығында оралуы, Ейтстің Entertainment Weekly-ге берген сұхбатындағы пікірлері дау тудырды. Фильмдер Дәмблдорды гей ретінде бейнелейтінін немесе Гриндельвальдпен романтикалық қарым-қатынасын көрсететінін немесе талқылайтынын сұрағанда, Йейтс «Ашық түрде емес» деп жауап беріп, кейіннен «Менің ойымша, барлық жанкүйерлер мұны біледі» деді. Фильмнің шолулары дауды қайтадан қозғады, Делия Харрингтон Den of Geek үшін аяқталған өнімнің Дәмблдорды гетеросексуал ретінде көрсетуге тырысқанын және Гриндельвальдты өлтіруге деген тартыншақтың себебін азайту үшін қан келісімін пайдаланғанын талқылады. Харрингтон «Дж.К. Роулинг кітаптарды жазып бітіргеннен кейін ғана Дәмблдордың сексуалды бағытын ашу үшін және кейін оның өміріндегі осы уақытқа қатысты фильмдердің сценарийін жазғанда оны қайтадан жабу үшін қатты ренжідім» деді. Фильмнің Blu-ray релизінен кейін Роулинг пен Йейтс қайтадан Дәмблдордың сексуалды бағытына ишарат жасады, бірақ оны сипаттауда өте сақтық танытты, Ричард Морган Нэнси подкастының продюсері Мэтт Коллетттің сөзін келтірді, ол 2017 жылы осы тақырыпты талқылаған. «Дж.К. Роулингтің көптеген марапаттарының ішінде, мен ерекше назар аударатын бірін таптым: Квирбейтер. [ ] Бұл - гейлерді ұнатпайтын жандарды ренжіту үшін емес, оларды ұнатпайтын жандарды ренжіту үшін жеткілікті ертегі желісін енгізген жазушы». Серияның үшінші фильмі, 2022 жылы шыққан «Фантастикалық аңдар: Дәмблдордың құпиялары» Дәмблдордың Гриндельвальдқа «махаббатта екенін» айтқанын және олардың романтикалық қарым-қатынасы туралы басқа кейіпкерлерге ашық айтқанын көрсетті, бірақ кейбір дереккөздер диалогтың тек алты секундқа созылатынын атап өтті. «Warner Bros» компаниясының Қытайда фильмнен осы жолдарды алып тастағаны туралы жаңалықтар шыққаннан кейін, фильм, режиссер және Роулинг Дәмблдордың сексуалды бағытын осылай аз ғана растағандықтан, оны қайтадан цензуралау оңай болады деп айыпталды. Warner Bros компаниясы бұл қысқартуларды жергілікті кино билігінің талабына сай жасалғанын және «фильмнің рухы сақталғанын» мәлімдеген баспасөз хабарламасында қорғады. MovieWeb үшін жазған Ханна Скотт фильмдегі Дәмблдордың бейнесіне ЛГБТ қауымдыстығының көбінесе теріс пікір білдіргенін, студияның фильмді шетелде цензуралауына және «олардың қарым-қатынасы тек қана болу керек болғандықтан және көбінесе негативтілік пен өкініштің катализаторы ретінде бейнеленгенін» атап өтті.

Еске алу

2011 жылы Дамблдор Ұлыбританияның сегіз сиқырлы тұлғасының бірі болды, олардың ішінде Артур аңызынан Мерлин, Терри Пратчеттің «Диск әлемінен» Ринцевинд және «Нарния хроникасынан» Ақ Сиқыршы да бар еді. Бұл тұлғалар Корольдік пошта шығарған Ұлыбритания пошта маркалары сериясында бейнеленді.