Кіріспе

Гарри Поттер сериясындағы көркем кейіпкер Северус Снейп – Дж. К. Роулингтің «Гарри Поттер» сериясындағы көркем кейіпкер. Ол – ерекше білімі бар сиқыршы, оның өте суық және ренішті сыртқы бейнесі терең сезімдер мен қайғыны жасырады. Хогвартс Сиқыр және Қадір-қасиет мектебінің профессоры Снейп Гарриге жаулық танытады, себебі ол Хогвартста бірге оқыған кезде Снейпты қорлаған әкесі Джеймс Поттерге ұқсайды. Серия дами келе Снейптің кейіпкері күрделене түседі және жұмбаққа толы болады. Оның кімге адал екеніне қатысты маңызды құпия ашылады. Снейп жетінші кітапта Лорд Волдеморттың қолынан қаза табады, осы кезде оның өмірбаяны толық ашылады. Қара өнерге және Волдеморттың сиқыршылардың басымдығы туралы идеологиясына құштар болғанына қарамастан, Снейптің Гарридің анасы, магл туған Лили Эвансқа деген махаббаты оны Өлім жегіштерден бас тартуға итермелейді. Ол Альбус Дамблдор мен Феникс орденінің қосқаннан жұмыс істейтін адамы болады. Лили Гарридің әкесі Джеймс Поттерді таңдағаны Снейптің Гарриге деген жеккөруін күшейтеді. Снейптің кейіпкері оқырмандар мен сыншылар тарапынан жоғары бағаланады. Роулинг оны «кейіпкердің сыйы» деп сипаттады, оның тарихын ол алғашқы кітаптан бері білген. «The Washington Post» газетінің Элизабет Хэнд Снейптің өмірінің «Роулингтің барлық жетістіктерінің ішіндегі ең ауыр, таң қалдырарлық және қанағаттандырарлық» екенін түсіндірді. Сондай-ақ, ол Снейпті «оқытушы ретіндегі ең жаман, ең нашар нәрсе – оқушыларды қорлау» деп сипаттады. Дегенмен, ол кітаптарда оның көбінесе тиімді оқытушы екенін айтады. Роулинг Гилдерой Локхартты өзінің «қалай болса солай нақты адамға негізделген» жалғыз кейіпкері деп айтса да, Снейптің есімін Клэпхэмдегі «Север Роуд» көшесінен алған, ал тегін Англиядағы бір ауылдың атынан иеленген. 1999 жылғы сұхбатта және 2004 жылы Роулинг Снейпті өзінің сүйікті кейіпкерлерінің бірі деп атады. Роулинг Снейп туралы басқа кейіпкерлерге қарағанда азырақ айтты, өйткені оның нағыз адалдығы мен ниеттері соңғы кітапқа дейін жасырын қалды. Алайда, ол Снейптің маңызды рөлін бірнеше рет атап өтті, адамдар «Снейпке көңіл қоюлары керек» деп кеңес берді. 1999 жылы Снейптің жеке өмірі мен кейіпкеріне тән қайта жаңғыру үлгісі туралы сұраққа жауап берген Роулинг оның алдын ала көру қабілетіне таң қалғанын білдірді. Роулинг сондай-ақ «Азкабан тұтқыны» жарықтанғаннан кейін Снейптің Лили Поттерді жақсы көргенін болжаған бір әйел жанкүйері болғанын айтты, бұл оның өзін қалай ашқандығына таң қалдырды. Серия аяқталғаннан кейін Роулинг Снейп туралы ашық сөйлеуге кірісті, оның кейіпкері мен Альбус Дамблдордың арасындағы қарама-қайшылықты талқылады. Роулинг «серия [Дамблдор мен Снейптің сюжеттері] негізінде салынған» деді және ол Снейптің соңында қандай болатынын әрқашан білгенін және оның сюжетін серия бойына мұқият жоспарлағанын мәлімдеді. «Мен барлық жерде меңзеулер қалдыруға мәжбүр болдым, өйткені сіз білесіз, жетінші кітапта барлық нәрсе өзгерген аян көрінісі бар, Снейптің ниеті қандай екенін түсінесіз. Мен оны кітаптар арқылы көрсетуім керек еді, өйткені сіз шын мәнінде не болып жатқанын көресіз, бұл оқырманға бұрын-соңды көрмеген нәрселерді көрсету үшін, сол кезде оқырманды мүлдем алдау еді».

Гарри Поттер мен философтардың тасы

Снейп алғаш рет «Гарри Поттер мен философ тасы» кітабында Гарри Хогвартсқа келгеннен кейін көп ұзамай пайда болады. Ол мектептің Дәрмек шебері, бірақ қараңғы өнерге қарсы қорғану пәнінің мұғалімі лауазымын алуға құмар екені жөнінде кеңінен тараған әңгіме бар. Снейптің өзі «Гарри Поттер мен Феникс ордені» кітабында бұл әңгімені растайды. Снейп – Гарриді жиі келекелеген, оның қадірін түсірген зұлым және қатыгез мұғалім. Ол кітаптың басты қарсыласына айналады, себебі Гарри оның философ тасын ұрлауға және оны өлтіруге тырысып жатқанына күдіктенеді. Тек кітаптың кульминациялық нүктесінде ғана профессор Квиреллдің Лорд Волдемортпен бірігіп, нағыз жау екені белгілі болады; Снейп Квирелге күдікпен қарап, кітап бойы Гарриді қорғап келген. Соңғы тарауда Дамблдор Гарридің әкесі Джеймстің, екеуі студент кезінде Снейптің өмірін сақтап қалғанын, тіпті олар бір-бірін жек көргеніне қарамастан, Снейптің Гарриге деген жауапкершілік сезімін тудырғанын айтады. Бірақ соңғы кітапта бұл оқиғаның толық жайылысы емес екені анықталады. Дегенмен, Квирелдің нағыз рөлі ашылғаннан кейін де Гарри Снейпке деген күдік пен наразылығын сақтайды, ал олардың қарым-қатынасы керісінше шиеленісе береді. Снейптің Гарриге деген мінез-құлқы мен көзқарасы да өзгеріссіз қалады.

Гарри Поттер және құпиялар палатасы

Снейптің «Гарри Поттер және құпиялар палатасында» рөлі шағын, онда ол Гилдерой Локхартқа Хогвартстың аз ғана уақытқа созылған Дуэль клубын бақылауға көмектеседі, бірақ ол негізгі оқиғаға көп қатыспайды. Осы Дуэль клубына қатысқанда Гарри Снейптің қолданғанын көріп, кейінірек маңызды рөл атқаратын «Expelliarmus» сиқырын үйренеді.

Гарри Поттер мен Азкабанның тұтқыны

Гарри Поттер мен Азкабан тұтқынында Снейп дәрілік заттар шеберлігін көрсетіп, жаңа Қара өнерге қарсы қорғаныс профессоры Ремус Люпин үшін күрделі Вольфсбен дайындайды. Үшінші кітап бойынша Снейп Люпин Гарридің әкесі Сириус Блэктің Хогвартс қамалына кіруіне көмектесіп жатқан болуы мүмкін деп күдіктенеді; Сириус Питер Петтигрю мен бейкүнә көрермендерді өлтіргені үшін (кейіннен бұл қате екені анықталды) сотталған, сондай-ақ Поттер отбасының жасырынған жерін Волдемортқа жариялаған. Бұл күдік Люпиннің Сириус және Гарридің әкесі Джеймспен мектепте оқыған кездегі достығынан туындайды. Кітаптың шешіміне жақын Снейп Сириусты ұстауға тырысады, бірақ Сириус Гарридің көмегімен қашып құтылады. Снейп Дәмблдорға осы жағдайды хабарлайды, ал Гарри мен Люпин жазаланбағандықтан, Снейп мектепке Люпиннің қасқырға айналатынын жариялап, оны лауазымынан кетуге мәжбүр етеді. "Азкабан тұтқыны" Снейп пен Джеймс арасындағы қарым-қатынас туралы толық мәліметтер береді. Олар бірге оқығанда Сириус Снейпті алдап, Люпин қасқырға айналған кезде Шырқаған үйге шамалы жетіп келді. Джеймс қауіпті сезіп, Снейпті тоқтатып, оның өмірін сақтап қалды; осы оқиғаны Дәмблдор бірінші кітаптың соңында айтқан болатын. Бірақ Снейп Джеймстің бұл әрекетінің өзіне пайда келтіру мақсатында болғанын, мектептен қуылмау үшін жасалғанын сенеді.

Гарри Поттер және отты тостаған

Снейптің төртінші кітаптағы, «Гарри Поттер және От тостағаны» романындағы рөлі, алдыңғы үш кітаптан ерекшеленбейді. Гарридің күтпеген түрде Үш Сиқыршы Турниріне қатысқанына ол қатты ашуланады. Кейін Гарри Дәмблдордың Естелік Төңкергішіне (Pensieve) түсіп, бірнеше жыл бұрынғы Өлім Жегіштердің соттарын көреді. Бір сәтте Игорь Каркаров Снейпті Өлім Жегіш деп айыптайды, бірақ Дәмблдор Снейпті қорғайды, Снейп бұрын Өлім Жегіш болғанын, бірақ Вольдеморттың құлауынан бұрын жағын өзгертіп, оған қарсы тыңшы болғанын мәлімдейді. Кейін Дәмблдор Гарриге Снейптің өзгеруінің шын екенін айтады, бірақ оның мұны қалай білетінін айтудан бас тартады, бұл ақпараттың «профессор Снейп пен менің арамыздағы мәселе» екенін айтады. Кітаптың соңында Дәмблдор Сиқыр Министрі Корнелиус Фаджды Вольдеморттың оралғанына көндіруге тырысады. Дәлел ретінде Снейп Фаджға қолындағы қалпына келтірілген Қара Белгіні көрсетеді. Содан кейін Дәмблдор оны құпия тапсырмамен жібереді. Бұл тапсырма, «Гарри Поттер және Феникс Ордені» кітабында айтылған және «Гарри Поттер және Жартылай Қанды Ханзада» кітабында ашылғандай, Өлім Жегіштерге қайта қосылып, Вольдеморттың атынан Дәмблдорды тыңдап, бірден-бір тыңшы ретінде Вольдемортқа ақпарат беру еді.

Гарри Поттер және Феникс ордені

Бесінші романда, «Гарри Поттер және Феникс ордені» кітабында Снейп қайтадан маңызды рөлге оралады. Волан-де-Морт толыққанды денеге ие болғаннан кейін, Снейп Дамблдордың қосқан ақпарат берушісі ретінде жұмысын жалғастырады. Ол сабақ басталар алдында, Гриммольд-плейс, 12-ші үйінде Феникс орденіне есеп береді. Оның Сириуспен қарым-қатынасы өте керілісті, себебі Сириус Гриммольд-плейстің иесі және ол жасырынып өмір сүруге мәжбүр. Екеуі жиі ұсақталып сөйлейді және бір кезде тіпті жекпе-жекке дайын тұрады. Снейп Сириустың қашқын статусының арқасында орденнің миссияларына белсенді қатыса алмайтыны үшін оны қынжырлатады. Кейін Гарри осы қынжырлау Сириустың қауіпті тәуекелдерге баруға дайындығына себеп болды деп ойлайды. Мектепке оралғаннан кейін, Снейптің орденге адалдығы Гарриге деген жеккөрушілігіне ешқандай әсер етпейді. Кітаптың соңында Дамблдор Снейпке Гарриге окклюменцияны, яғни сыртқы әсерден сананы қорғауды үйретуді тапсырады. Гарри Снейпті Сириустың өліміне жартылай кінәлі деп санайды, өйткені Снейптің оны қоздырғаны Сириусты шайқасқа аттануға итергеніне сендіреді.

Гарри Поттер және жартылай қанды принц

Гарри Поттер мен жартылай қанды ханзаданың екінші тарауында Беллатрикс Лестрендж пен Нарцисса Малфой Снейптің Спиннерс-Эндтегі үйіне келеді. Нарциссаның ұлы Дракоға Волдемор қиын міндет тапсырған, ал Нарцисса Снейпке Драконы қорғауға, Волдемордың міндетін орындауына көмектесуге және егер Драко орындамаса, міндетті өзі аяқтауға бұзылмайтын серт беруге мәжбүр етеді. Беллатрикс оның адалдығы туралы сұрағанда, Снейп Волдеморт қайтып келгеннен бері оның үшін жұмыс істеп келе жатқанын айтады және бұрынғы кітаптардағы әрекеттерін осы жағдайға байланысты түсіндіреді. Ол Дамблдордың сенімі мен қорғауының арқасында Азкабанға түспегенін және Волдемордың атынан еркін жұмыс істегенін айтады. Хогвартстағы оқу жылының бастауындағы тойда Дамблдор Снейпті Қара өнерге қарсы қорғаныс пәнінің жаңа профессоры деп жариялайды. Хогартс жылдарында Снейпке сабақ берген бұрынғы ұстаз Хорас Слагхорн зейнеттен шығып, оның орнына Дәрмек шебері болады. Снейп енді Дәрмек шеберлігін оқытпағандықтан, Гарри Слагхорнның сабағына жазылады және жаңа оқулығы келгенше ескі оқулықты пайдаланады. Гарри кітаптың шеттеріне жазылған жазбаларды табады, олар белгісіз оқушы ойлап тапқан түрлі сиқырлар мен зәулімдіктерді, сондай-ақ кітаптағы стандартты дәрмек жасау нұсқауларына енгізілген маңызды өзгерістерді қамтиды. Жазуда «Жарты қанды ханзаданың меншігі» деп көрсетілген. Бұл жазбалар Гарридің Дәрмек шеберлігіндегі үлгерімін күрт арттырады, тіпті Слагхорнды таң қалдырады. Снейп «Поттерге ештеңе үйрете алмағанын» айтады, сондықтан Гарридің Дәрмек шеберлігіндегі жаңа табысына күдікпен қарайды. Кейін Дракомен болған төбелес кезінде Гарри «Дұшпандарға» деп белгіленген ханзаданың сиқырын қолданады және Драконың беті мен кеудесіне салған жаралардан қорқады. Снейп оқиға орнына жүгіріп келіп, Драконы емдейді, содан кейін Гарриден сиқыр туралы сұрақ қояды және Гарридің ақыл-ойынан сиқырдың көзін (Дәрмек шеберлігі оқулығын) анықтау үшін Легилименция қолданады. Снейп Гарриге Дәрмек шеберлігі оқулығын көрсетуді талап еткенде, Гарри ханзаданың кітабын жасырып, оның орнына Рон Уизлидің кітабын береді. Шабуыл жасағаны үшін және оқулық туралы жалған айтқаны үшін жаза ретінде Снейп Гарриге жылдың соңғы Квиддич матчы кезінде үзіліс береді. Хогвартстан шығар алдында Дамблдормен бірге тағы бір хоркруксты (Волдеморттың жанының бір бөлігін) табуға аттанады. Гарри профессор Трелоуниден бұл пайғамбарлықты естіген және оны Волдемортқа жеткізген Снейп екенін біледі, нәтижесінде Волдеморт Гарри мен оның ата-анасын қуалайды. Бұл жағдайға қарамастан және Гарридің ашулы сұрақтарына жауап берудің орнына, Дамблдор Снейпке деген сенімін сақтайды. Волдеморттың Хоркруксын алып келгеннен кейін Хогвартсқа оралған Гарри мен Дамблдор мектептің астрономиялық мұнарасына көтеріледі. Демблдор Гарриге Снейпті әкелу керектігін айтады, бірақ Гарри кетпес бұрын Драко кенеттен пайда болады, ол Волдеморттың Демблдорды өлтіру туралы бұйрығын орындауға ниеттенген, оның артынан Өлім жегіштер (Волдеморттың ізбасарлары) және Снейп келеді. Снейп жоспарланған өлтіруді тоқтатып, директорды өзі өлтіреді. Өзін қорғау үшін Дамблдордың көрінбейтін шапанының астында қалған Гарри бұл оқиғаның куәсі болады және Дамблдордың өлімінен кейін босатылады. Ашуға еріккен ол Снейпті, Драконы және Өлім жегіштерді қамалдан қашып бара жатқанда қуалайды. Снейп Гарридің сиқырларын оңай тоқтатып, оның қателіктерін әжуалай көрсетеді, бірақ қарсы шабуыл жасамайды. Бұл қақтығыс кезінде Снейп өзін «Жарты қанды ханзада» деп таныстырады (муггль Тобиас Снейп пен таза қанды Эйлин Принстің жартылай қанды ұлы). Снейп мектеп қақпасынан өтіп, кітаптың соңында Дракомен бірге жоғалады. Дамблдор мен Снейптің арасындағы толық қарым-қатынас және Снейптің әрекеттерінің себебі соңғы кітапқа дейін белгісіз болып қала береді. Сұхбатында Роулинг осы кезеңде Гарри мен Снейптің қарым-қатынасы «Гарри мен Волдемортқа қарағанда жеке, тіпті одан да терең» болғанын айтты.

Гарри Поттер мен өлім құрметіне арналған мүсіндер

"Гарри Поттер және өлім сыйы" романында Волдемор мен оның Өлім жегіштерінің сиқыр әлеміне деген ықпалы күшейеді. Снейп Хогвартс директоры болып тағайындалады, ал Өлім жегіштер Алекто мен Эмикус Кэрроу Хогвартс қызметкерлері болады. Роман көбінесе Гарри мен оның достарының және мектептен тыс оқиғалардың барысын қамтиды, сондықтан Снейп бастапқыда шектеулі рөл атқарады. Кітап барысында Гарри мен оның достары бірнеше студенттердің Годрик Гриффиндордың қылышын ұрлауға тырысқанын және Снейп оны Гринготтс Сиқыршы Банкінде сақтауға жібергенін біледі, бірақ ол қылыш көшірме болған. Кейінірек Гарри мен Рон шынайы қылышты табуға жетеледі. (Кітаптың соңында Гарри бұл Снейптің Патронусы екенін біледі, ол Гарридің анасы Лилидің Патронусы сияқты, оның анасына деген өмір бойына сүйіспеншілігінің айқын белгісі, және Дамблдор Снейптен Гарридің қылышты иеленуін қамтамасыз етуін сұрады. Волдемор Снейпті "Шыңғыраған үйге" шақырады. Снейптің Ақсақалдық Таяқтың иесі екеніне және Снейптің өлімі оған Таяқтың иесін береді деп қате сенген Волдемор Снейпті оның сүйікті жыланы Нагинидің мойнынан шағып өлтіреді. Өлі Снейп естеліктер бұлтын шығарып, бүкіл оқиғаны жасырын жерден көрген Гарриге оларды алып, көруге айтады. Өлі Снейп Гарриден өзіне қарауын сұрайды, себебі Гарридің көзі Снейп жақсы көрген анасы Лилидің көзі, ал Снейп осы көздерді соңғы рет көргісі келеді. Осы естеліктерден Гарри Снейптің бала кезін көріп, оның шынайы адалдығын біледі. Бұл көріністе Гарри Снейптің Лилимен бала кезінде жақын тұрған кезде дос болғанын біледі. Хогвартқа келген соң, Сұрыптау Шляпа Снейпті Слизеринге, ал Лилиді Гриффиндорға орналастырады. Олар Снейптің Қараңғы өнерге деген қызығушылығынан бөлініп кеткенге дейін бірнеше жыл бойы дос болып қалады, ал достық Гарри бесінші кітапта қысқаша көрген қорлау эпизодынан кейін аяқталады, онда Снейп Лилиді "Мадблод" деп атайды. Осы бөлінуге және Снейптің Лилидің болашақ күйеуі Джеймс Поттерге деген тұрақты жеккөрушілігіне қарамастан, Снейп Лилиді өмірінің соңына дейін жақсы көреді. Естеліктер сондай-ақ Снейптің Өлім жегіш ретінде Волдемортқа Сибилл Трелоунидің болжамын ашқанын, осылайша Волдеморт Гарри мен оның ата-анасын өлтіріп, оның орындалуын болдырмауға тырысқанын көрсетеді. Снейп, Волдеморттың болжамды Лили мен оның отбасына қатысты деп түсінгенін (ол Фрэнк пен Элис Лонгботтомға және олардың ұлы Невилл Лонгботтомға да қатысты болуы мүмкін) өте кеш білген, Волдеморттан Лилиді сақтап қалуын сұрайды. Ол да оның өміріне қауіптеніп, Дамблдорға барып, өз іс-әрекетін мойындап, Поттерлерді қорғауын өтінеді. Дамблдор оны тек өзін ғана ойлағаны үшін сөккенімен, келісіп, оларды Фиделиус сиқырымен қамтамасыз етеді. Керісінше, Снейп Дамблдормен және Феникс орденімен Волдемортқа қарсы қос агент ретінде құпия одақтасады, өзінің опасыздығын Волдеморттан жасыру үшін Окклюменция қабілетін пайдаланады. Алайда Снейп Дамблдордан Лилиге деген махаббатын (жағын ауыстыру себебін) жасыруды талап етеді, әсіресе Гарриден, өйткені ол Гарридің әкесіне деген терең жеккөрушілігін және Гарриге деген аралас сезімдерін сезінеді (ол Лили Поттерге деген махаббатын және оның өлімін, сондай-ақ Джеймс Поттерге деген жеккөрушілігін еске салады). Дамблдор келісіп, Снейптің "Сенің ең жақсы жағыңды ешқашан көрсетпеу" деген талабына күмәнмен қарап, өмір бойы құпияны сақтайды. Лилиді қорғауға тырысқан Снейп өзін кінәлі сезініп, Лилидің Волдеморттың қолынан қаза тапқанына өкінеді. Снейптің естеліктерінен кейін Дамблдордың Вольдеморттың қарғысымен ластанған Гаунт сақинасын қолдануға тырысқаны және күшті қарғысқа ұшырағаны көрінеді. Снейптің Қараңғы өнер білімі Дамблдордың денесіне тараған қарғысты баяулатуға мүмкіндік береді, бірақ ол бір жыл ішінде қайтыс болар еді. Вольдеморт Драккоға оны өлтіруді бұйырғанын білген Дамблдор Снейптен оны өлтіруді өтінеді, осылайша баланың жанын сақтап, өзінің баяу, азапты өлімін болдырмау үшін. Снейп тіпті осындай әрекеттің өзінің жанына тиетінін сұрағанмен, Дамблдор мұндай соққы адамның жанына өлтіру сияқты зиян келтірмейтінін білдірді. Дегенмен, екеуі де Снейптің алдыңғы кітаптың басында Нарциссаға берген сертінен қашып құтыла алмайтынын білді. Снейп Директордың өтінішін орындауға келіседі. Снейптің естеліктері Гарриге Волдемортты жеңу үшін қажетті ақпаратты береді, Дамблдормен болған әңгімелер түрінде. Жеке сұхбатта Роулинг Снейптің өмірбаянын талқылап, ол оны бірінші кітапты жазғаннан бері жоспарлағанын, өйткені бүкіл серия оның үстінде салынған және оны жетінші кітаптың ең маңызды кейіпкерлерінің бірі деп санайды.

Фильмдегі сурет

Северус Снейп барлық сегіз Гарри Поттер фильмінде де пайда болады, оның рөлін британдық актер Алан Рикман сомдады. Рикман Роулингтің осы кейіпкерді сомдау үшін жеке таңдауы болды. Ол Роулингпен кейіпкері туралы әңгімелесті, тіпті кітап сериясы аяқталмас бұрын кейіпкердің болашақ бағыты туралы ол Гарри Поттер актерлерінің санатындағы аз ғана адамдардың бірі болды. "Ол Лилиге ертеден-ақ ғашық болғанын білді", - деді Роулинг. "Ол осы балаға деген ашудың қайнар көзін түсінуі керек еді, өйткені ол оның таңдауына тірі мысал болды." Рикман Снейптің фильмдердегі адалдығы туралы білімін пайдаланып, кейбір сахналарды қалай ойнау керектігін, нақты сөздерді қалай жеткізу керектігін және нақты эмоцияларды жеткізу үшін дене тілін қалай қолдану керектігін шешті. Фильмдердің режиссерлері одан сахнаны неге әлдебір жолмен ойнап жатқанын немесе сөздерді қалай жеткізіп жатқанын сұрағанда, Рикман олар білмейтін нәрсені білетінін ғана айтты. Ол сондай-ақ Снейптің өте қызықты кейіпкер екенін және осындай екіұшты тұлғаны сомдаудан үлкен ләззат алатынын айтты. Рикманның Снейп рөліндегі өнері сыншылар, жанкүйерлер және Роулингтің өзінен де жоғары баға алды. Entertainment Weekly 2007 жылы Рикманды Снейп рөлін сомдағаны үшін ең танымал киножұлдыздардың бірі деп атады: "Мұздай, әзілсіз сиқыршы Северус Снейп рөлінде Рикман экранда көп көрінбесе де, ол әр минутына толыққанды ие." Рикман жанкүйерлердің реакциясын да атап өтті; бір сұхбатында ол "адамдардың көпшілігі Снейпті жақсы көреді дейтінімді байқадым. Ол сарказмды, жауырынышқы, және т.б. Бірақ ол сонымен қатар қызықты. Мен оны ойнаудан қатты ләззат аламын" деді. 2011 жылы Empire журналы Рикманның Джоан Роулингке жазған ашық хатын жариялады, онда ол Поттер фильмдерінде жұмыс істеген он жылды еске алып, оған осы оқиғаны айтқаны үшін алғыс айтты. "Гарри Поттер мен Феникс ордені" романында он бес жасар Снейп (Алек Хопкинс сомдаған) Снейптің жастық шағына қысқаша көрініс жасады. Соңғы фильмде, "Гарри Поттер және Өлім сыйы – 2-бөлім", он немесе он бір жастағы Снейпті Бенедикт Кларк ойнады. 2016 жылы онлайн-преквел, "Северус Снейп және Мародерлер" жарық көрді, онда Снейпті Мик Игнис сомдады. Алан Рикманға Северус Снейп рөлі ұсырылғанға дейін, бұл рөл бастапқыда Тим Ротқа ұсынылған, бірақ ол "Маймылдар планетасында" генерал Тэдді рөлін сомдау ниетімен одан бас тартқан.

Сахналық ойын

Драко мен Астория Гринграстың ұлы Скорпиус Малфой өзін Вольдемордың Хогвартс шайқасында жеңіске жетіп, Гарри мен оның одақтастарын өлтіріп, қорқынышты үстемдік орнатып, тарихты бастапқы бағытына қайтаруға көмектесуді сұрайды. Ол осы шындықта Снейп әлі тірі екенін және әлі де Хогвартста сабақ беретінін біледі және оның көмегін сұрайды. Бастапқыда Снейп оған күдікпен қарайды, өйткені осы уақыт сызығының Скорпиусы – зорлық-зомбылыққа бейім және Вольдеморттың адал қолдаушысы. Бірақ Скорпиус Снейптің Лилиге ғашық болғанын білетінін көрсеткенде, Гарридің анасы – Снейптің ең құпия сақталған құпиясы – Снейп Гарри мен оның достары жеңген басқа уақыт сызығынан келгеніне көз жеткізеді. Снейп қашқан Рон мен Гермиона Грейнджермен бірге Дамблдор армиясының соңғы қалдықтарын сақтап тұрғанын айтады – олар әлі де толық билікке ие болған Вольдеморға қарсы үмітсіз күрес жүргізеді. Скорпиуспен сөйлескенде Снейп Гарридің ұлын «Албус Северус» деп атайтынын және Снейпті «мүмкін, мен білген ең батыл адам» деп есептейтінін біледі және терең сезімге толады. Басқа уақыт желісінде өлетінін болжағанмен, Снейп Скорпиусқа осы уақыт желісін қайта құруға көмектеседі – ал Демонторлар оны танығанда, Снейп Скорпиус қашу үшін өзін құрбан етеді.

Сыртқы көрінісі

Снейптің терісі сарғыш, мұрны үлкен және иісті, тістері сарғыш әрі тегіс емес, жұқа адам екені сипатталады. Оның иығына дейін жететін, майлы қара шашы бетін жалап тұрады, ал көздері суық, қара түсті. Ол қара, кең киім киеді, оның сымбаты "үлкейген жарғанат" сияқты көрінеді. Жастық шағындағы Снейптің "көктелеген, сарғыш" келбеті, "дөңгелек иықты, бірақ бұрышты" денесі, "ұсақ-түйек қозғалысты" "арақтап" жүрісі және "көзін айналдыра секіріп тұратын" ұзын, майлы шашы болған. Ал ересек Снейп өзін өте сенімді және қабілеттеріне толық сенімді деп көрсетеді, Рикман оны "өзіне масаттанған" деп сипаттаған. Әсіресе, емірткі жасау шеберлігімен көзге түсетін Снейп студент кезінде "Емірткі" оқулығына маңызды өзгерістер енгізген. Сондай-ақ, студент кезінде Снейп жаңа сиқырларды ашуда сирек кездесетін дарындылық танытқан. Люпин "Өлім сыйы" кітабында Сектумсемпраны Снейптің "шеберлігі" деп сипаттаған. Снейптің осы сиқырды Гарридің әкесі Джеймске қарсы жасөспірім кезінде қолданғаны көрсетілген. Легилименци және әсіресе Окклюменци өнерінде шебер Снейп басқалардың санасына еніп, өз ойларын қорғай алады. Шындығында, Снейптің өзі бұл терминді ұнатпаса да, Гарри серияның басында Снейптің "ойларды оқи алатынына" көз жеткізеді. Окклюменс болғандықтан, Снейп өзінің сатқындығын тарихтағы "ең ұлы Легилимен" деп есептелетін Волдеморттан жасыра алады.

Саналылық

Снейптің нағыз адалдығы – «Гарри Поттер және Өлім сыйы» соңғы бөлімінің аяғына дейін сериалдағы ең маңызды мәселелердің бірі болды. Алғашқы бес кітапта ол Гарри мен оның достарына қатыгез және өшпеншіл болып көрсетілгенімен, олар немесе олардың жақтастары қауіпке ұшырағанда, ол міндетті түрде оларды қорғайды немесе көмектеседі. Көптеген кейіпкерлер оның адалдығына күмән келтірсе де, Дамблдордың оған деген сенімі көбінесе соңғы шешім болып есептеледі. Қызығы, дәл осындай жағдай қарсы тарапта да орын алады: Беллатрикс Лестрендж Снейпке сенімсіздікпен қарайды және оны басқа Өлім жеушілердің күдігінен тек Волдеморттың сөзі ғана сақтайды. Waldenbooks маркетингтік кампаниясы аясында кітаппен бірге «Снейпке сен» және «Снейп – өте жаман адам» деген жазулары бар екі тегін стикер таратылды. Borders Group бұл тақырыпта «Ұлы Снейп пікірсайысы» атты жеке кітап жариялады, онда пікірсайыстың екі жағынан да эсселер мен аргументтер жинақталған.

Қабылдау

Снейптің құпиялылығы мен кейіпкерінің біртіндеп ашылуы кеңінен бағаланды. 2003 жылы Ұлыбритания аудиокітаптарының баяндаушысы Стивен Фрай былай деді: "Снейп сияқты кейіпкерлерді жақсы көру қиын, бірақ оның ішінде бір түрлі екіұштылық бар – сіз оның қайғылы жағы туралы шешім қабылдай алмайсыз, ол жалғыз, және ол жаман болады деп ойлағанда қызықты, бірақ кейін ол соншалықты жаман емес екенін түсінесіз". Сериалдың соңғы төрт фильмінің режиссері Дэвид Йейтс де кейіпкер туралы өз пікірін білдіріп, былай деді: "Снейп сияқты кейіпкер, оның жақсы ма, әлде жаман ма екеніне сенімді болмайсың, ол жасырын шиеленіс тудырады. Менің ойымша, көрермендерден аздап ақпаратты жасыру – ең қызықтысы". Қайырымдылық танытудан гөрі керісінше, кейіпкер жанкүйерлер арасында Роулингтің өзін таңғалдырған деңгейде танымал болды. Джени Сойер The Christian Science Monitor журналынан кейіпкердің сериалдағы дамуы туралы пікір білдірді. Ол Снейптің шын мәнінде таңдау жасауға мүмкіндігі бар, дұрыс нәрсені жасауға күресетін жалғыз кейіпкер екенін, сондықтан "ішкі дағдарысқа" тап болатын жалғыз адам екенін мәлімдеді. Ол кейіпкердің танымалдығын Снейптің сериал ішіндегі моральдық сапары мен ішкі жанжалымен байланыстырды, өйткені оның күресі мен құтқарылуы ең маңызды: "[Снейптің] кейіпкері шешімді күтетіндей болды. Дәл осы шешімге деген қажеттілік – біздің шынайы Снейпті танып, оның таңдауларын түсіну ниетіміз – оны Поттер эпосының ең тартымды кейіпкеріне айналдырады". "Гарри Поттер және өлім сыйы" кітабында Снейптің адалдығының ашылуы фанаттар мен сыншылар тарапынан оң қабылданып, ризашылық білдірілді. "Гарри Поттер" сериясындағы фильмде ойнайтын Дэниел Рэдклифф өзінің теориясының Снейптің трагикалық кейіпкерге айналуымен аяқталғанына қуанғанын айтты. "Вашингтон Пост" газетінің Элизабет Хэнд былай деп жазды: "Көп жамандалған жалғыз Снейп "Өлім сыйы" кітабының соңғы бөлігіне дейін сахнаға шықпайды, бірақ ол кітабының өзіндік болғанына қарамастан: Снейптің тағдыры, тіпті Гарридің тағдырынан да, Волдеморттің тағдырынан да гөрі, Роулингтің ең жүректі ауыр, таңғаларлық және қанағаттандырарлық жетістігі". IGN Снейпті өзінің 4-ші ең үздік Гарри Поттер кейіпкері деп атады, ол "Гарри Поттер сериясына үлкен әсер етеді" деді, ал IGN-нің Джо Утичи Снейпті өзінің сүйікті Гарри Поттер кейіпкері деп атады және оның кейіпкердің дамуын жоғары бағалады. Соңғы фильмнің шығарылымынан кейін MTV жанкүйерлері үшін сериалдағы ең жақсы кейіпкерге дауыс беру үшін сауалнама өткізді, нәтижесінде Снейп 1-орынды иеленді. Сол уақытта Empire журналы жанкүйерлерге сериалдағы ең үздік 25 кейіпкерді таңдау үшін сауалнама өткізді, Снейп тағы да бірінші орынға шықты. 2011 жылдың мамыр айында Bloomsbury баспасы жүргізген сауалнамада Снейп қайтадан Гарри Поттердің сүйікті кейіпкері деп танылды.

Танымал мәдениетте

Северус Снейп кейіпкері Гарри Поттердің түрлі анимациялық пародияларында пайда болды. Ол Нил Цициреганың онлайн қуыршақтар ойыншықтарының (Potter Puppet Pals) пародияларында басты рөлде ойнайды және "Снейпті мазалау" (Bothering Snape) атты эпизодқа ие. Сондай-ақ, "Снейп, Снейп, Северус Снейп" қосымшасы бар "Жұмбақ дыбыс" (The Mysterious Ticking Noise) видеосы 2007 жылы YouTube-та "Ең жақсы комедия" сыйлығын жеңіп алды; қазіргі уақытта 170 миллионнан астам қаралымға ие. Снейп сонымен қатар Sluggy Freelance-тің қайталанатын "Торг Поттер" (Torg Potter) сериясында профессор Сантори Снапекин рөлінде пародияланды. Бірінші пародияда Торг профессор Снапекиннің жоғарғы билікке жету үшін артық ойлар жасап жатқанын жаңылыс түсінеді. 2004 жылы "Saturday Night Live" бағдарламасында Линдсей Лохан Гермиона Грейнджер рөлін сомдағанда, Снейптің рөлін Уилл Форте ойнады. Снейптің британдық теледидардағы пародиясы да болды. Comic Relief "Гарри Поттер және Әзірбайжанның құпия унитазы" (Harry Potter and the Secret Chamberpot of Azerbaijan) атты әңгіме шығарды, онда Снейптің рөлін Джереми Айронс ойнады. Снейп "Луи Поттер және философтардың булочкасы" (Louis Potter and the Philosopher's Scone) атты Гарри Поттер пародиясында, Alistair McGowan's Big Impression шоуында, өзінің Alistair McGowan рөлінде ойнады. "All That" бағдарламасындағы Гарри Бладер эскиздерінде Снейп профессор Шаф (Жермеи Роули сомдаған) рөлінде пайда болады, оның аяқтары қатты ысынып, оны қажетсіз қатыгездікке итермелейді. Көптеген эскиздерде студенттер ақымақ әрекеттер жасайтын зераптарды (дәрілерді) дайындайды, мысалы студенттердің арт жағын үлкейту, еркектерге үлкен кеуде беру немесе адамдарды бюстгальтерге айналдыру. Австралиялық "The Wedge" телехикаясының "Тамақ дайындау" (Cooking With) атты комедиялық шоуында Снейптің рөлін Энтони Ахерн ойнайды және Гарри мен Гермионаның махаббат құмарлығын көреді. Team Starkid-тің "A Very Potter Musical" мюзиклында Снейптің рөлін актер Джо Мозес ойнайды.