Кіріспе

Ирландияның Керри округіндегі мүйіс

Дингл мүйісі (Corca Dhuibhne; ағылшынша Corkaguiny немесе Corcaguiny деп жазылады, бұл сәйкес баронияның атауы) Керри округіндегі ірі мүйістердің ең солтүстігінде орналасқан. Ол Дингл қаласынан әрі асып, Ирландияның батыс шеті – Данмор-Хед мүйісінде аяқталады.

Атауы

Дингл түбегі Дингл қаласының атымен аталған. Бұл түбек ағылшын тілінде сөйлегенде де Corca Dhuibhne (Corcu Duibne) деп аталады. Corca Dhuibhne, яғни "Дуйбне тұқымы немесе тайпасы" (ирланд мифологиясынан шыққан қадірлі тұлға және ирландтық ру атауы), Орта ғасырларда түбекті мекендеген және Керри округінің оңтүстігі мен шығысындағы бірнеше аймақтарды басқарған Corco Dhuibhne тайпасын (халық, ұлт) білдіреді.

География

Жарты аралдың пайда болуына Слив Миш тау жотасы, оның шығыс бөлігіндегі мойнында, Брэндон таулар тобы және батысындағы Орталық Дингл түбегінің таулары құрайтын құмтасты тау жотасы себеп. Ирландиядағы Макгилликудди Риксінен тыс ең биік тау – 951 метрлік Брэндон тауы, жарты арал мен Солтүстік Керриге көрініс ашатын биік қырқаның бір бөлігін құрайды. Жарты аралдың оңтүстік-батыс шетіндегі Динглден Брэндон шығанағы мен солтүстік-шығыстағы Кастлегрегориге қарай созылатын Конор асуы – Ирландиядағы ең биік тау асуы, тар, қисық жол; ол тік жартастардың айналасымен өріліп, биік Корри көлдерінің жанынан өтеді. Батыс жағалауында Бласкет аралдары жатыр. Олар бұрынғы тұрғындарының әдеби және тілдік мұрасымен әйгілі. Дегенмен, бұл шалғай аралдар 1950 жылдан бері эвакуациядан кейін адам қоныстанбайды.

Мәдениет, әдебиет және тіл

Аралдың батыс жағында Галтахт (ирланд тілінде сөйлейтін аймақ) орналасқан, ол көптеген әңгімешілер, ақындар мен жазушылардың тууына және оларға зор ықпал еткен. Бұл Ирландияның ең батыс бөлігі, ал Дун Чаоин ауылы көбінесе әзілдеп "Америкаға ең жақын аудан" деп аталады. Ол Ирландия Тәуелсіздік соғысынан кейінгі Корка Дхуйбхне және айналасындағы аралдардың Галтахт мемуарларына, әсіресе Ұлы Бласкет аралының сеанхайт Томас О Криомхтайнның естеліктеріне үлкен қызығушылық танытса да, романшы Фланн О'Брайен өзінің модернистік романында – "An Béal Bocht" ("Жақсылықтан алыс") – олардың қалыпты ойларын аяусыз сатиралады. Бұл роман өте кедей және үздіксіз жаңбыр жауатын Корка Дхорча Галтахтында (Корка Дхуйбхне) оқиғасы болып өтеді, ол (Корка Дхуйбхне) романының пародияс болып табылады. Муирен Ник Амхлоиб, жүлделі seán nos әншісі және ирландтық дәстүрлі музыка орындаушысы, Аран аралдарында дүниеге келді, бірақ Дун Чаоинде өсті. Ник Амхлоиб Корка Дхуйбхнеден ирланд тіліндегі әндерді орындады және жазды, соның ішінде жақын орналасқан Ұлы Бласкет аралында жазылған кем дегенде бір ән бар.

Қызықты орындар

Бұл түбек 1982 жылы жағалауда сүңгіп кеткен испандық жүк кемесі MV Ranga арқылы белгілі. Галлаунмор – тұрған тас және Ұлттық ескерткіш. Рахиннан қамалы – ортағасырлық бекініс орнында салынған 15 ғасырлық қамал. Брендон ауылына жақын жоталардың биік жерінде Ирландиядағы алғашқы және қаза болған ұшақ апаты орын алды. 1943 жылдың 28 шілдесінде BOAC Short S.25 Sunderland III, G AGES, тұмандықта Фойнске түсіп бара жатып 2000 фут биіктікте құлады, нәтижесінде 25 адамның 10-ы қаза тапты.

Фильмде

Дэвид Линнің 1970 жылғы "Райанның қызы" фильмі 1916 жылғы Пасха көтерілісінен кейін Дингл түбегіндегі бір ауылда өтеді және ішінара Дун Чаоин, Кумеенол жағажайы, Слеа Хед және Инч Странд жанында түсірілді. 1992 жылы Рон Ховардтың режиссерлік еткен "Алысқа қарай" фильмі түбектің бір бөлігінде түсірілді. "Кіші жыл" фильмінің оқиғасы Дингл түбегінде өрбітеді, бірақ түсірілімдердің ешқайсысы да осы аймақта өткен жоқ. "Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедай" фильмін түсіру үшін Дунмор және Слеа Хед сияқты бірнеше жергілікті аймақтар пайдаланылды, онда Скеллиг Майклдың клохан үйлерінің көшірмесі салынды.

Музыка саласында

Дингл Фил Колклоу мен Джун Колклоудың "Ирландияға арналған ән" кітабында еске алынады.