Кіріспе
Америкалық комикс жазушысы және редакторы Леонард Норман Вайн
Leonard Norman Wein
Ерте өмір және білім
Вайн 1948 жылдың 12 маусымында Нью-Йорк қаласында дүниеге келді. Филлип пен Розалин (құрметті әкесі Бауман) Вайннің екі баласының бірі болды. Вайннің кіші інісі Майкл 2007 жылы қайтыс болды. 2003 жылғы сұхбатта Лен Вайн "өте ауыр науқас бала болғанын" еске алды. Жеті жасында ауруханада жатқанда әкесі маған оқуға комикстердің бір шоғырын әкеп берді. Мен оларға әуес болдым. Сегізінші сыныптағы суретшіліктен сабақ беретін Смедли мырза менің шынымен сурет салуға дарыным бар екенімді айтты, мен бір күні комикс бизнесіне қадам басу үмітімен барлық күш-жігерімді сол бағытта жұмсауға шешім қабылдадым. Жасөспірім шағымда Вайн және оның досы Марв Вольфман айына шамамен бір рет DC Comics компаниясының кеңсесіне апта сайынғы бейсенбі күнгі түстен кейінгі экскурсиясына қатысты. Олар бірге DC редакциясына көрсету үшін суперқаһармандардың үлгілерін жасады. Ол кезде Вайн жазушы болғаннан гөрі суретші болғанды қалаған. Вайннің алғашқы кәсіби комикс оқиғасы – DC-нің Teen Titans #18 (1968 жылғы желтоқсан), онда ол Вольфманмен бірлесіп DC ғаламындағы алғашқы ресми орыс суперқаһарманы – Қызыл Жұлдызды жасады. Нил Адамс Вайн мен Вольфман жазған "Тен Титан" комиксін қайта жазуға және суреттеуге шақырылды. "Титандар Иерихон шайқасына дайын!" деген тақырыптағы комикс DC-нің алғашқы афроамерикалық суперқаһарманын таныстыруы тиіс еді, бірақ баспагер Кармин Инфантино оны қабылдамады. Өңделген комикс Teen Titans #20 (1969 жылғы сәуір) журналында жарияланды. Сол жылы Вайн DC-нің "Сырлар үйі" және Marvel-дің "Көлдір-қоқыс мұнарасы" мен "Қараңғылық палатасы" үшін антологиялық детективтік оқиғалар жазды. Одан бөлек, ол DC-нің романтикалық комиксі Secret Hearts, компанияның ойыншықтар желісі Hot Wheels, Skywald Publications-тың қорқынышты комикс журналдары Nightmare және Psycho, оның қысқа ғұмырлы батырлық комикстері The Bravados және The Sundance Kid, сондай-ақ Gold Key Comics-тың Mod Wheels, Boris Karloff Tales of Mystery, ойыншықтар желісі Microbots және телесериалдар Star Trek және The Twilight Zone үшін де жұмыс істеді.
DC және Marvel Comics
Вайнның Marvel үшін алғашқы супергерой жұмысы Daredevil #71 (желтоқсан 1970) журналында бір реттік оқиға болды, ол штаттық жазушы/редактор Рой Томаспен бірлесіп жазылған. Кейін Вайн DC супергерой атауларының эпизодтық шығарылымдарының сценарийін жасай бастады, оларға Adventure Comics (Supergirl және Zatanna), The Flash және Superman кірді, сонымен қатар антологиялық детективтерді және жартылай антологиялық оккульттік атау үшін жақсы қабылданған әңгімелермен бірге The Phantom Stranger #14–26 (1971 ж. тамыз – 1973 ж. қыркүйек) жазуды жалғастырды. Вайн мен суретші Берни Райтсон 1971 жылдың шілдесінде шыққан The House of Secrets #92 санында қорқыныш кейіпкері Swamp Thing-ді жасады. Келесі бірнеше онжылдықтар бойы Swamp Thing DC серияларында және мини-сериалдарда ойнады, соның ішінде Вайн мен Райтсон бастаған 1972–76 жылдардағы алғашқы серия, сондай-ақ 1980 жылдардың басында Вайн редакциялаған және жазушы Алан Мурдың ерте жұмыстарын қамтыған The Saga of the Swamp Thing, екі театрлық фильм және синдикатталған телесериал. Кейіпкердің мифологиясындағы маңызды қосалқы кейіпкер Абигейл Аркейн Вайн мен Райтсонның Swamp Thing #3 (1973 жылдың наурызы) санында таныстырылды. Вайн Man-Thing туралы екінші оқиғаны жазды (шамамен 1971 жылдың мамырында жазылған, 1972 жылдың маусымында жарық көрген), онда Барбара Морз бен «Man-Thing-тің қолына тиген қорқыныш сезген әрбір нәрсе жанып кетеді!» деген түсінік енгізілді, содан кейін ол осы атау бойынша Стив Гербердің жұмысын редакциялады. Вайн Justice League of America-ның (№100–114) жақсы бағаланған сериясын жазды, онда суретші Дик Диллинмен бірге №100–102 және №107–108 сандарында Жеңіс жеті сарбазын және Freedom Fighters-ты қайтадан таныстырды. Вайн мен Диллиннің Justice League of America #111 (1974 жылдың маусымы) санында жасаған суперзұлымдық Либра 2008 жылы Грант Моррисонның Final Crisis сюжетінде маңызды рөл атқарды. 1972 жылдың күзінде Вайн, жазушылар Джерри Конвей және Стив Энглехард екі ірі комикс компаниясының атауларын қамтитын метафикциялық бейресми кроссовер жасады. Әр комиксте Ратлендте (Вермонт штаты) Ратленд Хэллоуин шеруінде Marvel немесе DC кейіпкерлерімен өзара әрекеттесетін Энглехард, Конвей және Вайн, сондай-ақ Вайннің бірінші әйелі Глинис бейнеленді. Marvel's Amazing Adventures #16 (Энглехарт пен Боб Браун мен Фрэнк Маклафлиннің суреттерімен) басталған оқиға DC-нің Justice League of America #103 (Вайн, Диллин және Дик Джордано) санында жалғасты және Marvel's Thor #207 (Конвей және қаламгер Джон Буссема) санында аяқталды. 2010 жылы Энглехард түсіндіргендей: «Бұл, әрине, радикалды идея сияқты көрінді және біз деликатты болуымыз керек екенін білдік (күлкі) және әр оқиға өздігінен тұруы керек еді, бірақ біз оны шынымен жасадық. Бұл оқиғаларды қатарынан оқып шығудың маңызы зор. Біреуі DC-де, екеуі Marvel-де болғаны біз үшін маңызды емес. Біз шығармашылықпен ойланып, не істеудің қызықты болатынын ойлап таптық». Вайн суретші Кармин Инфантиномен бірге Human Target-ты бірлесіп жасады және кейіпкердің Action Comics, Detective Comics және The Brave and the Bold журналдарында қосымша ретінде пайда болған көріністерін жазды. Кейіпкер 1992 жылдың шілдесінде дебюттен шыққан Рик Спрингфилдтің қатысуымен қысқа уақытқа созылған ABC телесериалы болып өзгертілді және 2010 жылы екі маусымдық серия үшін Fox телеарнасында Марк Вэлли, Чи Макбрайд және Джеки Эрл Хейли ойнаған. Ол қысқа уақытқа Detective Comics-те «Бэтмен» фишеруін жазды және суретші Джим Апаромен бірге сюжет желісін жасады, онда Бэтмен Талия аль-Гулді өлтіргені үшін айыпталып, алғаш рет Стерлинг Сильверсмитпен күресті. 1970 жылдардың басында Вайн Marvel Comics үшін тұрақты түрде жаза бастады. Ол 1974 жылы Рой Томастан кейін түсті комикстер желісінің бас редакторы болды, ол Вольфманға тізгінді тапсырғанға дейін бір жылдан астам уақыт болды. Marvel-де жазушы ретінде қалған Вайн Marvel Team Up, The Amazing Spider-Man, The Incredible Hulk, Thor және Fantastic Four серияларында ұзақ уақыт жұмыс істеді, сондай-ақ The Defenders және «Brother Voodoo» серияларында қысқа уақыт жұмыс істеді. Вайн «The Incredible Hulk» сериясында суретші Джон Ромита Сеньормен бірге «Wolverine» кейіпкерін жасады. Вайнның «Шағын мен мыс арасында» әңгімесі «The Incredible Hulk vol. 2, №182 (желтоқсан 1974) Тони Изабелланың «Сіз оқыған 1000 комикс» кітабында келтірілген. 1975 жылы ол және суретші Дейв Кокрум жарты онжылдық үзілістен кейін Стэн Ли / Джек Кирби мутант супербатырлар командасы X-Men-ді қайта жаңғыртты, ал Giant-Size X-Men #1 (мамыр 1975) құрамын қайта форматтады. Сериал үшін дуэт жасаған кейіпкерлердің арасында Nightcrawler, Storm, Colossus және Thunderbird болды. Вайн суретші Кокруммен бірге «жаңа X-Men» ертедегі оқиғаларын ойлап тапты. Бұл сандар кейін Крис Клермонт Uncanny X-Men #94–95 деп жазды, кейіннен ол атауды Marvel-дің жетекші франшизаларының біріне айналдырды. 2009 жылы Клермонт: «Қазіргі заманғы комикс тарихы, егер сіз [Вайннің] қосқан үлесін алып тастасаңыз, өте өзгеше болар еді. Оның жартысын құрметтемей жүргені - ұят. Біз Лен мен Дейвке (Кокрум) біздің қандай екенімізді көп нәрсемен қарыздармыз».
DC-ге қайта оралу
1977 жылы «Детектив Комикс» журналында «Бэтмен» фильміне сценарий жазу туралы ұсыныс алғаннан кейін Вайн «Marvel» компаниясын тастап, «DC Comics» компаниясында сценарийші және редактор болып жұмыс істеуге көшті. Ол «Бэтмен» сценарийін жазды және суретшілер Дейв Гиббонс пен Марк Фармермен бірге «Green Lantern» жобасымен айналысты. «Batman» журналының #307 санында (1979 жылдың қаңтары) ол Уэйн Қорының атқарушы директоры Люциус Фоксты жасады, кейіннен Морган Фримен «Batman Begins», «The Dark Knight» және «The Dark Knight Rises» фильмдерінде осы рөлді сомдады. Суретші Маршалл Роджерспен бірге Вайн «Детектив Комикс» журналының #478 санында (1978 жылдың тамызы) супержау Клейфейстің үшінші нұсқасын жасады. 1980 жылы ол «Бэтменнің айтылмаған аңызы» атты алғашқы «Бэтмен» мини-сериалын жазды, ал келесі жылы «DC Special Series» журналының #27 санында (1981 жылдың күзі) «DC» мен «Marvel» компанияларының арасындағы «Бэтмен» мен «Халк» кроссоверін жазды. «Pandora Pann» – Вайн мен суретші Росс Андрудың 1982 жылы жарық көруі тиіс болған жобасы, бірақ басқа міндеттемелер Вайнның оған уақыт табуына кедергі келтірді және жоба тоқтатылды. Редактор ретінде ол алғашқы он екі санынан тұратын «Camelot 3000» лимиттік сериясымен және «Жас Титан», «All Star Squadron», «Бэтмен және аутсайдерлер», «DC Universe-дегі кімдер», сондай-ақ Алан Мур мен Дейв Гиббонстың танымал және ықпалды «Watchmen» сияқты табысты сериялармен жұмыс істеді. 1986 жылы ол «Көк қоңыздың» жаңадан бастауын, «DC Challenge» лимиттік сериясының екі саны мен Джон Острендердің сюжеттеріне сәйкес «Легендалар» мини-сериалының диалогтарын жазды. Келесі жылы Вайн суретші Джордж Перестің сюжеттері бойынша қайта жаңғырған «Wonder Woman» сериясын жазды. Суретші Стив Эрвинмен бірге Вайн «Gunfire» атты супергеройды жасады.
Кейінгі мансап
DC-дегі екінші қызметінен кейін және Батыс жағалауға көшіп келгеннен кейін, Вайн 1990-шы жылдардың басында үш жыл бойы Disney Comics бас редакторы болып қызмет етті. Диснейден кеткеннен кейін Вайн X-Men, Бэтмен, Өрмекші адам, Көшелік жекпе-жек, ExoSquad, Фантом 2040, Годзилла, Pocket Dragon Adventures, ReBoot және Соғыс планеталары: Shadow Raiders сияқты анимациялық телесериалдарға сценарий жазу және оқиғаларды редакциялауды бастады. 2001 жылы ол Вольфманмен бірге "Gene Pool" киносценарийін Helkon өндіріс компаниясы үшін жазды, ал кейіннен IDW Publishing баспасына арналған бір реттік комикс кітабының преквелін жазды. Вайн жазушы Курт Бусиек пен суретші Келли Джонспен төрт бөлімді мини-сериал "Конан: Тот кітабы" (Conan: The Book of Thoth) жұмысын Dark Horse Comics үшін жасады. Ол Penny Farthing Press үшін "The Victorian" комикс сериясының сценарийін жазды және Bongo Comics телесериалдарының комикске түсірілген тіркемелері – "The Simpsons" және "Futurama" үшін комикс әңгімелерін жазды. 2005 жылдан 2008 жылға дейін Вайн Лос-Анджелестегі "What's My Line?" телешоуының қайта жаңғыруында тұрақты қатысушы ретінде көрінді. Ол Cartoon Network анимациялық серияларының эпизодтарын жазды: "Ben 10: Alien Force", "Ben 10: Ultimate Alien", "Ben 10: Omniverse" және "Marvel Super Hero Squad". Ол "Watchmen" видео ойынының сюжетін – "The End Is Nigh" жазды, ол комикске және фильмге арналған түсіндірме ретінде қызмет етеді. Вайн 2000-шы жылдардың соңында DC комикстері үшін жазуға оралды, онда ол DC Comics ностальгиялық шарасы "DC Retroactive" аясында бірлесіп жұмыс істеді, "Batman – The '70s" (қыркүйек 2011) Том Мандрейктің суреттерімен және "Green Lantern – The '80s" (қазан 2011) Джо Статонның суреттерімен бір реттік арнайы комикстерге әңгімелер жазды. Оның 10 бөлімді "DC Universe: Legacies" жинағы 2011 жылдың тамызында жарық көрді. 2012 жылы Вайн "Before Watchmen" жобасында жұмыс істеді, Джей Лидің суреттерімен "Ozymandias" мини-сериалын және Джон Хиггинстің түстерімен "Curse of the Crimson Corsair" сериялық комиксін жазды. "Ozymandias" сюжеті бойынша жинақ 2013 жылы New York Times бестселлер тізімінде бірнеше апта бойы болды. 2015 жылы ол Хосе Луис Гарсия Лопеспен бірге Харлан Эллисонның түпнұсқада "Batman" телесериалы үшін жоспарланған "Two-Face" туралы әңгімесіне негізделген "Batman '66: The Lost Episode" комиксін жасады. 2016 жылы DC Вайн мен суретші Келли Джонстың жұмысынан тұратын алты бөлімді "Swamp Thing" комикс сериясын жариялады.