Кіріспе

Американдық комик суретшісі (1948–2017 жж.) американдық суретші

Бернард Альберт Райтсон (27 қазан 1948 – 18 наурыз 2017) – американдық суретші, "Батпақты жаратылыс" (Swamp Thing) комиксін жасаушылардың бірі, "Франкенштейн" романының иллюстрациялық нұсқасын жасауымен және басқа да қорқынышты комикстер мен иллюстрацияларымен танымал. Оның еңбегінің айрықша белгісі – күрделі қалам мен щеткамен жұмыс істеу шеберлігі. Райтсон 1966 жылы «The Baltimore Sun» газетінде иллюстратор ретінде мансабын бастады. 1968 жылы DC Comics компаниясына жұмысқа қабылданды және «House of Mystery» және «House of Secrets» қорқынышты комикстерінің тұрақты суретшісі болды. Райтсон мен сценарист Лен Вайн 1971 жылғы шілдеде «House of Secrets» журналының 92-шы санында «Батпақты жаратылыс» комиксін жасады. Кейіннен бұл кейіпкерге жеке ай сайынғы серия арналды, ал Райтсон оның алғашқы он санының суреттерін салды. 1974 жылы Райтсон Уоррен баспасында жұмыс істей бастады. Ол белгілі қорқынышты жазушылардың шығармаларын иллюстрациялады, соның ішінде Эдгар Аллан Поның «Қара мысық» және Г.Ф. Лавкрафттың «Салқын ауа» шығармаларын. 1982 жылы ол Стивен Кингтің «Крипшоу» сценарийінің комикс-нұсқасын жасады, бұл Кингпен бірнеше ынтымақтастыққа әкелді. Райтсон бірнеше жыл бойы Мэри Шеллинің «Франкенштейн» романының суреттелген басылымын жасады, ол 1983 жылы жарық көрді. Мансабының кейінгі кезеңдерінде Райтсон әртүрлі фильмдер мен телесериалдарға түсініктемелік суреттер жасады.

Ерте өмір

Райтсон 1948 жылғы 27 қазанда Мэриленд штатының Дандалк қаласында дүниеге келген. Ол телеарнадағы Джон Гнагиді (Jon Gnagy) бақылап, әсіресе EC комикстерін оқып, сондай-ақ Famous Artists School-ден алыс білім беру курсы арқылы көркем өнерді үйренді. Оның көркемдік ықпалында Франк Фразетта, Ал Уильямсон, Ал Дорн, Грэм Ингелс, Джек Дэвис және Говард Пайл болды. Ол "Берни Райтсон, 15 желтоқсан 1965" деген жазуы бар қабір тасын бейнелейтін жанкүйерлік туындысын Warren Publishing's Creepy #9 журналының (мұқабасы 1966 жылғы маусымда шыққан) 33-бетіне жариялады.

Мансап

1966 жылы Райтсон The Baltimore Sun газетінде иллюстратор ретінде жұмыс істей бастады. Келесі жылы Нью-Йоркте комикстер фестивалінде суретші Фрэнк Фразеттамен кездескеннен кейін, ол өзінің әңгімелерін жасауға шабыттанды. 1968 жылы ол өзінің тізбектегі суреттерінің үлгілерін DC Comics редакторы Дик Джорданоға көрсетті және оған жеке тапсырма берілді. Райтсон кәсіби жұмыстарында өзінің есімін "Берни" деп жазуды бастады, өйткені осы аттас Олимпиада чемпионы жүзуші Берни Райтсон болған, бірақ кейін есіміне соңғы "e" әрпін қосты. 1968 жылы ол өзінің алғашқы кәсіби комикс әңгімесін – "Өзін-өзі өлтірген адамды" жазды, ол House of Mystery #179-да жарық көрді (мұқабасы 1969 жылдың наурыз-сәуір айларында шықты). 1970 және 1980 жылдары көптеген суретшілер сияқты, Райтсон комикс баспаларында жұмыс табу ниетімен Нью-Йоркке көшіп келді. Бір кезде Райтсон суретшілер Аллен Милгром, Говард Чейкин және Уолтер Симонсонмен бірге Куинс ауданындағы үйдің бір пәтерінде тұрды. Симонсон еске алады: "Біз сағат 3-те жиналатынбыз. Олар келіп, біз ақшақарты жейтінбіз және 26, 27 және 20 жастағы жігіттер не туралы сөйлейтінін талқылап отыратынбыз. Өнеріміз, теледидар, қандай болса да. Мен сол кезде: 'Бұл керемет шақ' деп ойладым". Вайн кейін Райтсонның оқиғаға қалай қатысқанын былай баяндады: "Берни Райтсон жақында ғана қызбен ажырасып, біз менің машинамда өмір туралы – 19 және 20 жастағы адамдар үшін маңызды барлық нәрселер туралы әңгімелесіп отырдық. [Күліп] Мен оған: 'Білесің бе, мен сіздің қазіргі сезіміңізге ұқсайтын сезімді бейнелейтін әңгіме жаздым' дедім. Мен оған "Бұлақ туралы" айтсам, ол: 'Мен оны суреттеуім керек' деді". 1972 жылдың жазында Райтсон Badtime Stories атты қорқыныш пен ғылыми-фантастикалық комикстер антологиясын жариялады, онда оның өзінің сценарийлері мен суреттері (1970-1971 жылдар аралығы) жиналған, әр әңгіме әртүрлі техникада, соның ішінде жұқа бояу, тоналды қарындаш суреттері, дуошад қағазы және экрандық тонмен, сондай-ақ дәстүрлі қалам мен сызғыш және қылқаламмен салынған. Ол жазушы Марв Вольфманмен бірлесіп Weird Mystery Tales #1 (шілде-тамыз, 1972) журналында "Тағдырды" жасады, бұл кейінірек Нил Гейманның туындыларында қолданылған кейіпкер. 1972 жылдың күзінде Swamp Thing өзінің дербес сериясында қайта оралды, ол заманауи әлемде және жалпы DC үздіксіздігінде орын алды. Райтсон серияның алғашқы он санының суретін салды. DC бастапқыда Райтсонды "Көлбеудің" жаңаруының суретін салуға шақырған, бірақ ол жобаны ерте тастап кетті, өйткені Swamp Thing жұмысымен бірге қажетті ең аз көлемде беттерді уақытында шығара алмайтынын түсінді.

Жеке өмір

Райтсонның бірінші әйелі Мишель Райтсон андарға түсетін комикстермен айналысты, "Бұл мен емеспін, Бейб", "Әйелдер комиксі" және "Аркада" сияқты басылымдарға әңгімелер жазды. Ол 2015 жылы қайтыс болды. Райтсон мен Мишельдің Джон және Джеффри есімді екі ұлы болды. Райтсон екінші әйелі Лиз Райтсон және оның кемеңгер ұлы Томас Адамсонмен бірге Техас штатының Остин қаласында тұрды. 2017 жылдың 18 наурызында 68 жасында дүние салды. Келесі күні Лиз Райтсон оның ми қатерлі ісігінен ұзақ уақыт бойы емделгенін және содан кейін қайтыс болғанын растады. "The First Day of the Rest of Your Life" телесериалының 7-маусымының 2 сәуірдегі финалы Райтсонның естелігіне арналды.

Металл Мамонт, Inc.

Heavy Metal арнайы басылымдары 10-том, №1 (1996)