Стивен Дитко: Комистердің шебері және «Өрмекші адам» мен «Доктор Стрэндж» авторы

Кіріспе

Американдық комикс суретшісі (1927–2018)

Стивен Джон Дитко (/dɪtkʊ/; 2 қараша 1927 – 29 маусым 2018) – американдық комикс суретшісі және жазушы, Marvel суперқаһарманы Өрмелеші (Spider-Man) мен Доктор Стрэнджді бірлесіп жасағандығымен ең танымал. Ол сондай-ақ Темір адам (Iron Man) кейіпкеріне елеулі үлес қосты, кейіпкердің қызыл және сары дизайнын революциялық түрде өзгертті. Дитко Нью-Йорктегі Карикатура және иллюстраторлар мектебінде Бэтмен суретшісі Джерри Робинсонның шәкірті болды. Ол 1953 жылы кәсіби мансабын Жо Саймон мен Джек Кирби студиясында бояушы ретінде бастады және суретші Морт Мескиннің ықпалына ілесті. Осы кезеңде ол Charlton Comics компаниясымен ұзақ қарым-қатынас жасады, онда ғылыми фантастика, қорқыныш және детектив жанрларында жұмыс істеді. 1960 жылы ол Капитан Атом суперқаһарманын да бірлесіп жасады. 1950 жылдары Дитко Marvel Comics-тің алдағысы болған Atlas Comics үшін де суреттер салды. Ол Marvel компаниясына көптеген маңызды жұмыстар атқарды. Дитко «The Amazing Spider-Man» комиксінің алғашқы 38 санының суретшісі болды, Стэн Лимен бірлесіп Өрмелешінің (Spider-Man) көптеген туысқандарын және жауларын жасады. 25-ші санынан бастап Дитко сюжет желісін құрастырушы ретінде де көрсетілді. 1966 жылы «The Amazing Spider-Man» және «Strange Tales» комиксіндегі «Доктор Стрэндж» бөлімінің эксклюзивті суретшісі болғаннан кейін, Дитко шығармашылық даулар мен төленбеген гонорарлар сияқты түрлі себептермен Marvel компаниясынан кетіп қалды. Дитко Charlton және DC Comics үшін жұмысын жалғастырды, соның ішінде ұзақ жылдар бойы жарияланған Blue Beetle кейіпкерін жаңартты және Сұрақ (Question), Creeper, Shade the Changing Man және Hawk and Dove сияқты кейіпкерлерді жасады немесе бірлесіп жасады. Дитко сондай-ақ шағын тәуелсіз баспалармен де ынтымақтастық жасады, онда Айн Рэндтің обьективизм философиясының ықпалымен Mr. A батырын жасады. Дитко көбінесе сұхбат беруден бас тартты, өйткені ол өз жұмысы арқылы байланыс орнатуды жөн көрді. Өмірі бойында мыңдаған қолмен жазылған хаттарға жауап берді. Дитко 1990 жылы комикс индустриясының Джек Кирби Даңқ залына, ал 1994 жылы Уилл Эйснер сыйлығының Даңқ залына енгізілді. 2024 жылы ол Дисней аңызы ретінде есте қалатын болады.

Stephen John Ditko ('/d//ɪ//t//k//oʊ/; November 2, 1927 – June 29, 2018) was an American comics artist and writer best known for being the co creator of Marvel superhero Spider Man and creator of Doctor Strange. He also made notable contributions to the character of Iron Man, revolutionizing the character's red and yellow design. Ditko studied under Batman artist Jerry Robinson at the Cartoonist and Illustrators School in New York City. He began his professional career in 1953, working in the studio of Joe Simon and Jack Kirby, beginning as an inker and coming under the influence of artist Mort Meskin. During this time, he began his long association with Charlton Comics, where he did work in the genres of science fiction, horror, and mystery. He also cocreated the superhero Captain Atom in 1960. During the 1950s, Ditko also drew for Atlas Comics, a forerunner of Marvel Comics. He went on to contribute much significant work to Marvel. Ditko was the artist for the first 38 issues of The Amazing Spider Man, co creating much of the Spider Man supporting characters and villains with Stan Lee. Beginning with issue #25, Ditko was also credited as the plotter. In 1966, after being the exclusive artist on The Amazing Spider Man and the "Doctor Strange" feature in Strange Tales, Ditko left Marvel for a variety of reasons, including creative differences and unpaid royalties. Ditko continued to work for Charlton and also DC Comics, including a revamp of the long running character the Blue Beetle and creating or co creating the Question, the Creeper, Shade the Changing Man, and Hawk and Dove. Ditko also began contributing to small independent publishers, where he created Mr. A, a hero reflecting the influence of Ayn Rand's philosophy of Objectivism. Ditko largely declined to give interviews, saying he preferred to communicate through his work. He responded to fan mail, sending thousands of handwritten letters during his lifetime. Ditko was inducted into the comics industry's Jack Kirby Hall of Fame in 1990 and into the Will Eisner Award Hall of Fame in 1994. He will be posthumously honored as a Disney Legend in 2024.

Ерте өмір

Стивен Джон Дитко 1927 жылғы 2 қарашада Джонстаун қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы екінші буын американдықтар еді: бұрынғы Австро-Венгрия империясынан (қазіргі Словакия) шыққан русин византиялық католиктердің балалары. Оның әкесі, Стефан ("Стивен"), болат зауытында шебер ағаш өңдеуші болса, анасы Анна (балашақ) еді.

Дитко орта мектепте екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде азаматтық авиацияға көмектесу үшін неміс ұшақтарының ағаш үлгілерін жасаған студенттер тобының құрамында болды. 1945 жылы Үлкен Джонстаун орта мектебін бітірген соң, 1945 жылғы 26 қазанда АҚШ армиясына қатарына қосылды. "Өзінің әңгімелерін жазумен қатар, басқа авторлармен де жақсы жұмыс істей алатын және өз кейіпкерлерін жасай алатын" Робинсон, суретшілер мен редакторларды сабақтарына шақырып, бір күні Marvel Comics-тің 1950 жылдардағы Atlas Comics редакторы Стэн Лиді алып келді. "Сол кезде Стэн алғаш рет Стивтің жұмысын көргенін ойлаймын", - деді ол. Дитконың алғаш рет жарияланған жұмысы – оның екінші кәсіби туындысы, "Paper Romance" атты алты беттік әңгімесі, ол 1953 жылғы қазан айында Daring Love #1 журналында Gillmor Magazines баспасынан шықты. Одан кейін Дитко Капитан Америка және басқа кейіпкерлерді жасаған жазушы-суретшілер Джо Саймон мен Джек Кирбидің студиясында жұмысқа орналасты. Дитко бастапқыда фонды бояумен айналысты, бірақ көп ұзамай Морт Мескинмен жұмыс істеп, одан көп нәрсе үйренді, өйткені ол Мескиннің туындыларын ұзақ жылдар бойы бағалаған. "Мескин керемет еді", - деп еске алды Дитко. "Оның қаншалықты оңай сурет салғанына мен сенбедім: берік композициялар, жеңіл эскіздер, бірақ толық; қалыпты егжей-тегжейлілік. Мен оның жұмысын жақсы көретінмін". Дитконың көмекшілік жұмыстарының бірі – Харви Комикстің Captain 3 D #1 (1953 жылғы желтоқсан) журналында Джек Кирбинің эскіздерін бояуға көмектесу. Өзінің үшінші жарияланған әңгімесінде Дитко "Black Magic" журналының 4-томы, #3 (1953 жылғы желтоқсан) санында "Аның басындағы тесік" атты алты беттік әңгіменің суретін салды және бояды, бұл туынды Саймон & Кирбидің Crestwood Publications Prize Comics баспасынан шықты. Содан кейін Дитко Коннектикут штатының Дерби қаласындағы Charlton Comics баспасымен ұзақ қарым-қатынас жасады, ол ән мәтіндеріне арналған журналдармен танымал болған, төмен бюджетті компания еді. "The Thing!" журналының #12 (1954 жылғы ақпан) санының мұқабасымен және сол санындағы "Cinderella" атты сегіз беттік вампирлік әңгімесінен бастап, Дитко 1986 жылы компания тарағанға дейін Charlton үшін үзіліспен жұмыс істеді, ғылыми фантастика, қорқыныш және детективтік әңгімелер жазды, сондай-ақ Space Adventures #33 (1960 жылғы наурыз) журналында Джо Гиллмен бірге Капитан Атомды жасады. Диткоға Charlton-да редакциялық араласудың аздығына байланысты шығармашылық еркіндік берілді. Алайда, 1954 жылы комикс индустриясында комикс кодексі енгізілді, себебі комикс кітаптарындағы зорлық-зомбылық пен қорқынышты бейнелерге байланысты қоғамдық алаңдаушылық туды, бұл Дитконың қорқыныш жанрындағы суретші ретінде одан әрі дамуына кедергі келтірді. Ол 1954 жылдың ортасында компаниядан және комикстерден үзіліс жасады, туберкулезге шалдығып, Джонстаундағы ата-анасының үйіне емделуге оралды.

Ditko in junior high school was part of a group of students who crafted wooden models of German airplanes to aid civilian World War II aircraft spotters. Upon graduating from Greater Johnstown High School in 1945, he enlisted in the U. S. Army on October 26, 1945, and someone who "could work well with other writers as well as write his own stories and create his own characters", Robinson, who invited artists and editors to speak with his class, once brought in Stan Lee, then editor of Marvel Comics' 1950s precursor Atlas Comics and, "I think that was when Stan first saw Steve's work." Ditko's first published work was his second professional story, the six page "Paper Romance" in Daring Love #1 (Oct. 1953), published by the Key imprint Gillmor Magazines. Shortly afterward, Ditko found work at the studio of writer artists Joe Simon and Jack Kirby, who had created Captain America and other characters. Beginning as an inker on backgrounds, Ditko was soon working with and learning from Mort Meskin, an artist whose work he had long admired. "Meskin was fabulous," Ditko once recalled. "I couldn't believe the ease with which he drew: strong compositions, loose pencils, yet complete; detail without clutter. I loved his stuff". Ditko's known assistant work includes aiding inker Meskin on the Jack Kirby pencil work of Harvey Comics' Captain 3 D #1 (Dec. 1953). For his own third published story, Ditko penciled and inked the six page "A Hole in His Head" in Black Magic vol. 4, #3 (Dec. 1953), published by Simon & Kirby's Crestwood Publications imprint Prize Comics. Ditko then began a long association with the Derby, Connecticut, publisher Charlton Comics, a low budget division of a company best known for song lyric magazines. Beginning with the cover of The Thing! #12 (Feb. 1954) and the eight page vampire story "Cinderella" in that issue, Ditko would continue to work intermittently for Charlton until the company's demise in 1986, producing science fiction, horror and mystery stories, as well as co creating Captain Atom, with writer Joe Gill, in Space Adventures #33 (March 1960). Ditko was allowed a great deal of creative freedom at Charlton due to very little editorial interference. However, the Comics Code Authority was imposed on the comics industry in 1954 due to public concern over graphic violence and horror imagery in comic books, and would prevent Ditko from further developing as a horror artist. He first went on hiatus from the company, and comics altogether, in mid 1954, when he contracted tuberculosis and returned to his parents' home in Johnstown to recuperate.

Marvel Comics-тің кітаптары

Дитко сауыққаннан кейін бастапқыда Чарлтонға қайта оралуды жоспарлаған, бірақ Чарлтон кеңсесін «Дайан» даулы су басып, жұмыс бірнеше айдан кейін ғана жаңартылды. Дитко 1955 жылдың соңында Нью-Йоркке оралды, ал оның бұл тұңғыш әңгімесі Marvel's Curse of the Weird #4 (наурыз 1994 ж.) комиксінде қайта басылды. 1957 жылы «Atlas» компаниясы дистрибьютор ретінде «American News Company» компаниясына өтті, ол көп ұзамай Әділет министрлігінің сот процесінде жеңіліп, қызметін тоқтатты, нәтижесінде «Atlas» компаниясының барлық қызметкерлері жұмыстан босатылды. Содан кейін Дитко Чарлтонға оралып, «Таяу саяхатшының әңгімелері» және «Бұл журнал сұмдық» сияқты серияларда әртүрлі сурет салу стилімен және жанрлармен тәжірибе жасады. 1958 жылдың жазында жазушы-редактор Стэн Ли Дитконы «Atlas» журналына қайта шақырды. Дитко «Atlas/Marvel» журналының «Strange Tales» және жаңадан шыққан «Amazing Adventures», «Strange Worlds», «Tales of Suspense» және «Tales to Astonish» комикстеріне көптеген классикалық деп саналатын әңгімелермен үлкен үлес қосты. Бұл комикстер әдетте Кирби салған монстр туралы әңгімемен басталып, содан кейін Дон Хек, Пол Рейнман немесе Джо Синнотт салған бір-екі сюжеттік аяқтамасы бар триллерлер немесе ғылыми-фантастикалық әңгімелер орналастырылып, Дитко мен Стэн Лидің көбінесе сюрреалистік, кейде өзін-өзі зерделеуші қысқа әңгімелерімен аяқталар еді. Дитко мен Лидің алғашқы ынтымақтастығы 1956 жылдың мамырында шыққан «2 Gun Western» #4 комиксі болды, бұл Дитконың фантастика емес жалғыз әңгімесі еді. Ли мен Дитконың осы қысқа әңгімелері соншалықты танымал болды, «Amazing Adventures» комиксі 7-шы санынан бастап (1961 жылғы желтоқсан) мұндай әңгімелерге толық көшті, комикс «Amazing Adult Fantasy» деп қайта аталды, бұл оның «жетілген» сипатын көрсетуге және «Сіздің интеллектеріңізге құрметтейтін журнал» деген жаңа слоганын пайдалануға арналған еді. 2009 жылы Ли бұл «Стивпен бірге жасаған қысқа, бес беттік толтырғыштарды», бастапқыда «біздің комикстерімізде бірнеше қосымша беттерді толтыру үшін» орналастырылған, «О. Генри сияқты аяқтамасы бар ерекше фантастикалық әңгімелер» деп сипаттады. Жазушы-суретшінің ынтымақтастығының кейінірек «Marvel Method» деп аталатын әдісінің алғашқы мысалын келтіре отырып, Ли былай деді: «Менің істегенім – Стивке сюжеттің бір жолды сипаттамасын беру еді, содан кейін ол жұмысты бастап кететін. Ол мен берген жобаларды алып, оларды мен күткеннен әлдеқайда керемет классикалық өнер туындыларына айналдырды».

After he recovered, Ditko had originally intended to return to Charlton, but Charlton's office had been flooded by Hurricane Diane and operations wouldn't resume until months later. Ditko instead moved back to New York City in late 1955 this debut tale would be reprinted in Marvel's Curse of the Weird #4 (March 1994). In 1957, Atlas switched distributors to the American News Company, which shortly afterward lost a Justice Department lawsuit and discontinued its business, leading to Atlas's entire staff being laid off. Ditko returned to Charlton afterward and experimented with various drawing styles and genres in series such as Tales of the Mysterious Traveler and This Magazine is Haunted. During the summer of 1958, writer editor Stan Lee invited Ditko back to Atlas. Ditko would go on to contribute a large number of stories, many considered classic, to Atlas/Marvel's Strange Tales and the newly launched Amazing Adventures, Strange Worlds, Tales of Suspense and Tales to Astonish, issues of which would typically open with a Kirby drawn monster story, followed by one or two twist ending thrillers or sci fi tales drawn by Don Heck, Paul Reinman, or Joe Sinnott, all capped by an often surreal, sometimes self reflective short by Ditko and Stan Lee. The first collaboration between Ditko and Lee was 2 Gun Western #4 (May 1956), which was also Ditko's only non fantasy story. These Lee Ditko short stories proved so popular that Amazing Adventures was reformatted to feature such stories exclusively beginning with issue #7 (Dec. 1961), when the comic was rechristened Amazing Adult Fantasy, a name intended to reflect its more "sophisticated" nature, as likewise the new tagline "The magazine that respects your intelligence". Lee in 2009 described these "short, five page filler strips that Steve and I did together", originally "placed in any of our comics that had a few extra pages to fill", as "odd fantasy tales that I'd dream up with O. Henry type endings." Giving an early example of what would later be known as the "Marvel Method" of writer artist collaboration, Lee said, "All I had to do was give Steve a one line description of the plot and he'd be off and running. He'd take those skeleton outlines I had given him and turn them into classic little works of art that ended up being far cooler than I had any right to expect."

Қазан-арқа адамын жасау

Marvel Comics бас редакторы Стэн Ли баспагер Мартин Гудманнан «Өрмекші адам» атты жаңа «қалыпты жасөспірім» супербатырды жасауға рұқсат алғаннан кейін, Ли бастапқыда өзінің жетекші суретшісі Джек Кирбиге жүгінді. Кирби Лиге өзінің 1950-ші жылдардағы кейіпкерлік тұжырымдамасы туралы айтты, ол әртүрлі «Күміс өрмекші» және «Spiderman» деп аталады, онда жетім бала өзіне супер күштер беретін сиқырлы сақина табады. Комикс тарихшысы Грег Теакстон Ли мен Кирбидің «бірден әңгімелесуге отырғанын» және Ли кейінірек Кирбиге кейіпкерді жандандырып, бірнеше беттерді суреттеп беруді тапсырғанын айтады. «Бір-екі күннен кейін» Кирби Лиге алғашқы алты бетті көрсетті, Ли еске алғандай, «Мен оның мұны қалай істегенін ұнатпадым. Ол жаман істеген жоқ, бірақ мен қалаған кейіпкер емес, ол тым ерлік болды». Ли Диткоға жүгінді, ол Лидің қанағаттанарлық деп тапқан визуалды мотивін жасады, бірақ Ли кейіннен Дитконың бастапқы мұқабасын Кирбидің қарындашымен алмастырды. Дитко: «Станның маған көрсеткен «Өрмекші адам» парақшалары (әдетте) жарияланған кейіпкерге мүлдем ұқсамайды. Шын мәнінде, Өрмекшіні суретке түсірудің жалғыз жолы - бұл суреттің бірінші беті, онда Кирбидің қолындағы қаруды ұстап, адамға қарай секіріп бара жатқан жігіті бар». Дитко сондай-ақ: «Менің алғашқы жасаған нәрселерімнің бірі костюм жасау болды. Қасиеттің маңызды, көрнекі бөлігі. Мен оның қандай екенін алдын ала білуге тиіс едім. Мысалы: қатты аяқ киім немесе аяқкиім кимеу үшін, жасырын қолтықтағы атыс, және т.б. Стенге кейіпкердің бетін жауып қою идеясы ұнамайтынына сенімді емеспін, бірақ мен оны жасадым, өйткені ол әрине, балалық бетін жасырады. Бұл кейіпкерге құпиялық қосады». Көп бұрын, сирек кездесетін замандас есептерде Дитко өзінің және Лидің үлестерін Гари Мартинмен пошта арқылы сұхбаттасуда Comic Fan #2 (1965 жылдың жазында) жариялады: «Стан Ли есімді ойлап тапты. Мен костюм, қолтықтағы жіп және өрмекші сигналы туралы мақал-мәтелдер жасадым». Ол «Егер жақсы ештеңе болмаса» «Өрмекшіні» суреттеп отыратынын да айтты. Сол жылы ол «Voice of Comicdom» фан-журналына «Ең жақсы көретін» фан-комектер туралы сауалнамаға қатысты: «Бұл өкінішті, өйткені комикстердің өзінде оқиғалар мен стильдердің әртүрлілігі өте аз, сондықтан сіз өз шығармашылық күш-жігеріңізді кәсіби комикстерге ['] шектеуге тырысасыз. Оқырманның көбіне «Бірінші» дегені - ол оқырманның көруіне ең жақын нәрсе және оқырманның ұнауына негізделген кез келген саясат көптеген ұқсас жолақтармен аяқталуы керек. Сізде әркімге жаңа идеялар, шексіз сюжет түрлері мен стильдерді көрсетуге керемет мүмкіндік бар - неге сәтсіздікке ұшырайсыз!». 1958 жылдан 1968 жылға дейін Дитко 43-ші көше мен Сегізінші даңғылдағы Манхэттен студиясын көркемдік мектептің сыныптасы, белгілі фетиш суретшісі Эрик Стэнтонмен бөлісті. Әр суретшінің тапсырмасын орындауға уақыт жетпеген кезде, олардың бірі екіншісіне көмектесіп, тапсырмасын орындауға көмектесуі әдеттегідей болды. Дитконың өмірбаяны Блейк Белл дереккөздерді келтірмей былай деді: «Тарихта бір кезде Дитко Стэнтонның шығармаларына қол тигізгенін мойындамады, бірақ Стэнтонның өзі олардың әрқайсысы бір-бірінің шығармаларына араласатынын айтты; негізінен, бояуды тапқан». 1988 жылы Теакстонмен сұхбаттасқанда Стэнтон оның «Өрмекші адам» роліне қосқан үлесі «жақсырақ болмағанымен», ол және Дитко «жоба тақталарында бірге жұмыс істеді және мен бірнеше идеяларды қостым. Бірақ бұл бүкіл іс Стивтің өзі жасаған. Менің ойымша, мен оның қолынан шыққан желіні іске қостым». Өрмекші адамның алғашқы туындысы Amazing Fantasy #15 (тамыз 1962), сол ғылыми-фантастикалық/фантастикалық антология сериясының соңғы саны. Бұл саны көп сатылатын болып табылғаннан кейін, Өрмекшіге өзінің «Қайратты Өрмекші» сериясы берілді. Ли мен Дитконың сериалдағы ынтымақтастығы кейіпкердің ең танымал антагонисттерінің көпшілігін, соның ішінде Доктор осьминогты #3 (шілде 1963); Sandman #4 (қыркүйек 1963); Lizard #6 (қараша 1963); Electro #9 (наурыз 1964); және Green Goblin #14 (шілде 1964). Дитко өзінің тиісті немесе тиісті өтемақы алмайтындығына деген түсінігінен қатты ашуланып, Marvel әдісі бойынша үлесін қосқан сюжет үшін несие талап етті. Ли келісті, ал 25-тен бастап (1965 жылдың маусымы) Дитко сюжет бойынша есеп алды. Ли Дитконың ең танымал санының бірі - #33 (ақпан 1966), «Егер бұл менің тағдырым болса! » және «Өрмекші адам» секілді драмалық көріністі көрсетеді, ол ерік-жігер мен отбасы туралы ойлар арқылы ауыр машиналардың астында қалудан құтылуды көрсетеді. Комикстер тарихшысы Лес Дэниелс: «Стив Дитко Өрмекші адамның қиын жағдайынан барлық қайғыны шығарады, оның күтпеген ағасы және оның сақтауға ант берген әйелі туралы көріністерімен толық». Питер Дэвид былай баяндады: «Өрмекші адамның шығу тегінен кейін, бұл екі беттік тізбек Amazing Spider-Man #33-тен шыққан ең жақсы тізбектердің бірі болып табылады». Стив Саффель былай деді: «The Amazing Spider-Man #33-тен шыққан толық беттік Дитко суреті - бұл сериядағы ең күшті суреттердің бірі және көптеген жылдар бойы жазушылар мен суретшілерге әсер етті». Мэттью К. Мэннинг былай жазды: «Дитконың Лидің оқиғасының алғашқы беттеріне салған суреттері Өрмекші адам тарихындағы ең танымал көріністердің біріне айналды». Оқиға 2001 жылы Marvel оқырмандарының «Барлық уақыттағы 100 ең ұлы Marvel» сауалнамасында #15 ретінде таңдалды. Редактор Роберт Гринбергер оқиғаға кіріспесінде былай жазды: «Бұл алғашқы бес бет - Паркердің монологы келесі әрекетке дайындық жасайтын Шекспирге заманауи балама. Драмалық қарқынмен және оқиға айтумен Дитко барлық комикстердегі ұлы тізбектердің бірін ұсынады». Осы серияда Дитко Marvel брендіне соңғы әсер етті, ол 2-ші нөмірдің жоғарғы сол жақ бұрышына Өрмекші адамның суреті және компанияның аты мен бағасы жазылған шағын қорап салды. Стэн Ли осы визуалды мотивті мақұлдады және оны Marvel-дің барлық келесі комикстерінде ондаған жылдар бойы стандартты ерекшелікке айналдырды. Дитконың сериалдағы уақытында ең ізделісті Өрмекші адам коллекциялық заттарының екеуі - комикстердегі жарнамалар арқылы тапсырыс берілген пошта арқылы жіберілетін заттар еді. Дитконың суреті өте танымал футболкада және 6 футтық постерде болды.

After Marvel Comics editor in chief Stan Lee obtained permission from publisher Martin Goodman to create a new "ordinary teen" superhero named "Spider Man", Lee originally approached his leading artist, Jack Kirby. Kirby told Lee about his own 1950s character conception, variously called the Silver Spider and Spiderman, in which an orphaned boy finds a magic ring that gives him super powers. Comics historian Greg Theakston says Lee and Kirby "immediately sat down for a story conference" and Lee afterward directed Kirby to flesh out the character and draw some pages. "A day or two later", Kirby showed Lee the first six pages, and, as Lee recalled, "I hated the way he was doing it. Not that he did it badly — it just wasn't the character I wanted; it was too heroic". Lee turned to Ditko, who developed a visual motif Lee found satisfactory, although Lee would later replace Ditko's original cover with one penciled by Kirby. Ditko said, "The Spider Man pages Stan showed me were nothing like the (eventually) published character. In fact, the only drawings of Spider Man were on the splash [i. e., page 1] and at the end [where] Kirby had the guy leaping at you with a web gun Anyway, the first five pages took place in the home, and the kid finds a ring and turns into Spider Man." Ditko also recalled that, "One of the first things I did was to work up a costume. A vital, visual part of the character. I had to know how he looked before I did any breakdowns. For example: A clinging power so he wouldn't have hard shoes or boots, a hidden wrist shooter versus a web gun and holster, etc. I wasn't sure Stan would like the idea of covering the character's face but I did it because it hid an obviously boyish face. It would also add mystery to the character "

Much earlier, in a rare contemporaneous account, Ditko described his and Lee's contributions in a mail interview with Gary Martin published in Comic Fan #2 (Summer 1965): "Stan Lee thought the name up. I did costume, web gimmick on wrist & spider signal". He added he would continue drawing Spider Man "[i]f nothing better comes along." That same year, he expressed to the fanzine Voice of Comicdom, regarding a poll of "Best Liked" fan created comics, "It seems a shame, since comics themselves have so little variety of stories and styles that you would deliberately restrict your own creative efforts to professional comics['] shallow range. What is 'Best Liked' by most readers is what they are most familiar in seeing and any policy based on readers likes has to end up with a lot of look a like (sic) strips. You have a great opportunity to show everyone a whole new range of ideas, unlimited types of stories and styles—why FLUB it!" From 1958 to 1968, Ditko shared a Manhattan studio at 43rd Street and Eighth Avenue with noted fetish artist Eric Stanton, an art school classmate. When either artist was under deadline pressure, it was not uncommon for them to pitch in and help the other with his assignment. Ditko biographer Blake Bell, without citing sources, said, "At one time in history, Ditko denied ever touching Stanton's work, even though Stanton himself said they would each dabble in each other's art; mainly spot inking", In a 1988 interview with Theakston, Stanton recalled that although his contribution to Spider Man was "almost nil", he and Ditko had "worked on storyboards together and I added a few ideas. But the whole thing was created by Steve on his own I think I added the business about the webs coming out of his hands". Spider Man debuted in Amazing Fantasy #15 (Aug. 1962), the final issue of that science fiction/fantasy anthology series. When the issue proved to be a top seller, Spider Man was given his own series, The Amazing Spider Man. Lee and Ditko's collaboration on the series saw the creation of many of the character's best known antagonists including Doctor Octopus in issue #3 (July 1963); the Sandman in #4 (Sept. 1963); the Lizard in #6 (Nov. 1963); Electro in #9 (March 1964); and the Green Goblin in #14 (July 1964). Increasingly irritated by his perception that he was not receiving his due or proper compensation, Ditko demanded credit for the plotting he was contributing under the Marvel Method. Lee acquiesced, and starting with #25 (June 1965), Ditko received plot credit for the stories. One of the most celebrated issues of the Lee Ditko run is #33 (Feb. 1966), the third part of the story arc "If This Be My Destiny ! ", and featuring the dramatic scene of Spider Man, through force of will and thoughts of family, escaping from being pinned by heavy machinery. Comics historian Les Daniels noted, "Steve Ditko squeezes every ounce of anguish out of Spider Man's predicament, complete with visions of the uncle he failed and the aunt he has sworn to save." Peter David observed, "After his origin, this two page sequence from Amazing Spider Man #33 is perhaps the best loved sequence from the Stan Lee/Steve Ditko era." Steve Saffel stated the "full page Ditko image from The Amazing Spider Man #33 is one of the most powerful ever to appear in the series and influenced writers and artists for many years to come." Matthew K. Manning wrote that "Ditko's illustrations for the first few pages of this Lee story included what would become one of the most iconic scenes in Spider Man's history." The story was chosen as #15 in the 100 Greatest Marvels of All Time poll of Marvel's readers in 2001. Editor Robert Greenberger wrote in his introduction to the story, "These first five pages are a modern day equivalent to Shakespeare as Parker's soliloquy sets the stage for his next action. And with dramatic pacing and storytelling, Ditko delivers one of the great sequences in all comics." In this series, Ditko also had a lasting effect on Marvel's branding when he inserted a small box on the upper left hand corner of issue #2 that featured a picture of Spider Man's face along with the company name and price. Stan Lee approved of this visual motif and soon made it a standard feature on all of Marvel's subsequent comic books that would last for decades. Two of the most sought after Spider Man collectibles during Ditko's time on the series were mail away items ordered through comic book ads. Ditko art was featured on a very popular t shirt and on a 6' tall poster.

Доктор Стрэндж және басқа кейіпкерлер

Дитко табиғаттан тыс кейіпкер Доктор Стрейнджді Strange Tales #110 (шілде 1963) журналында жасады. 2000-шы жылдары Дитко қонақ жанкүйеріне Ли докторға "Стефан" деген есімді бергенін айтты. Дитконың "Доктор Стрэндж" суреті көбінесе оның "Жарқын жәндік" туындысының көлеңкесінде қалғанмен, сюрреалистік мистикалық пейзаждары мен психоделикалық көріністері үшін де бағаланды. 1971 жылы сол кездегі редактордың көмекшісі және бұрынғы Доктор Стрэндж жазушысы Рой Томас еске алды: "Доктор Стрэндж" романын оқыған адамдар Marvel-дегі адамдар есірткі тұтынушылар болуы керек деп ойлады, өйткені олар саңырауқұлақтармен жоғары тәжірибеде болған. Бірақ мен галлюциногендерді қолданбаймын, сондай-ақ, ешбір суретші де қолданбайды деп ойлаймын". Дитко, "комикстердегі әрқашан ең тура адам", доктордың әлемдерін құру үшін психоделикалық препараттарды қолданды деген ұсынысқа қатты ренжіді. Ақырында Ли мен Дитко Стрэнджді одан да абстрактілі салаларға алып кетті. Strange Tales #130–146 (1965 жылдың наурызынан 1966 жылдың шілдесіне дейін) эпикалық 17-санындағы сюжеттік аркада Ли мен Дитко ғаламды тұлғалаған және контурлары ғаламмен толтырылған силуэт ретінде бейнеленген ғаламдық кейіпкер Мәңгілікті таныстырды. Тарихшы Брэдфорд У. Райт айтып өткендей, Стив Дитко өзінің ең сюрреалистік шығармаларын комикске енгізді және оған бұрмалаушы, галлюциногенді қасиет берді. Др. Стрэндж оқиғалары Сальвадор Дали суреттеріне ұқсайтын ғажайып әлемдер мен бұрмаланған өлшемдерде өтеді. Стен Лидің балалық шағындағы сиқыршылардан және қазіргі Бит мәдениетінен шабыт алды. Др. Стрэндж жастардың контрмәдениетке деген қызығушылығын, шығыс мистикасы мен психоделияға деген қызығушылығын таңқаларлық дәлдікпен болжады. Marvel-дің ең танымал және қолжетімді кейіпкерлерінің бірі доктор Стрэндж әдеттегі супергеройларға қарағанда қиындықты жеңудің жаңа тәсілін іздеген көрермендер арасында өз орнын тапты. 2003 жылы карикатурашы және көркем суретші Сет Дитконың стилін: негізгі комикстер үшін ерекше деп сипаттады. Кербидің шығармалары балалардың сезімталдығына әсер еткен, өйткені онда өте күшті, ал Дитконың шығармалары өте нәзік және мультфильмдік болды. Онда бір жоба бар еді. Дитконың кез келген дизайнын әрқашан танисың, өйткені ол әрқашан гүлді болады. Суретте көптеген кестеленген бөлшектер бар, олар психоделикалық секілді. Сонымен қатар, 1960 жылдары Дитко Халк және Темір адам комикстерін де суреттеді. Ол "The Incredible Hulk" журналының соңғы санын (#6, 1963 ж. наурыз) қаламмен жазып, бояумен бояды, содан кейін жазушы-редактор Лимен "Tales to Astonish" омнибусындағы қайта іске қосылған "Халк" кейіпкерінде бірлесіп жұмыс істеді, #60 санынан бастап (1964 ж. қазан). Дитко, Джордж Руссоспен бірге, бұл көріністі #67 (мамыр 1965) дейін жазды. Дитко Халктың басты қарсыласы Лидерді #63 (қаңтар 1965) санында жасаған. Дитко сонымен қатар "Tales of Suspense" #47–49 (қараша 1963 – қаңтар 1964) фильміндегі "Темір адам" рөлін түрлі бояулармен жазды. Біріншісі – Iron Man-нің қазіргі заманғы қызыл және алтын броньдарының алғашқы нұсқасы. Дитко қандай сурет тартса да, оның ерекшелігі, нақтылығы, көңіл-күй мен алаңдаушылықты баса көрсететін, бірден танылатын сурет стилі оқырмандар арасында үлкен ықыласқа ие болды. Spider Man кейіпкері және оның қиын жеке өмірі Дитконың жеке мүдделерімен жақсы үйлеседі, Ли ақырында суретшіге 38 санының соңғы бөлігінде сюжет жасау кредиттерін беру арқылы мойындады. Бірақ төрт жыл бойы атаумен жұмыс істегеннен кейін Дитко Marvel-ді тастап кетті; ол және Ли біраз уақыт бойы сөйлеспеген, көркемдік және редакциялық өзгерістер де аралас арқылы жүргізілген. Сырқалыстың егжей-тегжейі әлі күнге дейін белгісіз, тіпті 2003 жылы "Мен Стивті жеке деңгейде ешқашан таныған емеспін" деп мойындаған Лиге де. "Стан менің Spider Man оқиғаларымда және мұқабаларымда не алып жатқанын [өндірістік менеджер] Сол Бродски материалды менен алғанға дейін білмеді, сондықтан ешқандай келіспеушілік немесе келісім болмауы мүмкін емес, арасында ешқандай ауысулар жоқ Green Goblin немесе басқа да мәселелерге қатысты No25 санынан бастап соңғы нөмірлеріме дейін". Spider Man-нің мұрагері Джон Ромита 2010 жылы Ли мен Дитконың "бірге жұмыс істей алмағанын еске алды, өйткені олар барлық нәрседе, мәдени, әлеуметтік, тарихи, барлық нәрседе келіспейді, олар кейіпкерлер туралы келіспейді". Диткоға 1966 жылдың шілдесінде комикстердің "Буллпен бюллетеньдерінде" достықпен қоштасу берілді, соның ішінде Fantastic Four #52: "Стив жақында бізге жеке себептермен кетіп бара жатқанын айтты. Осы жылдардың барлығында оның кететініне өте қынжылдық, және біз осы талантты жігітке болашақ ізденістерінде сәттілік тілейміз". Дегенмен, 2007 жылы Ли айтты: "Бірнеше жыл бұрын мен оны Нью-Йорктегі Marvel кеңсесінде кездестірдім. Біз сөйлестік; ол өте жақсы жігіт және әңгіме қызықты болды. Одан бері одан ешқандай хабар жоқ".

Ditko created the supernatural hero Doctor Strange in Strange Tales #110 (July 1963). Ditko in the 2000s told a visiting fan that Lee gave Dr. Strange the first name "Stephen". Though often overshadowed by his Spider Man work, Ditko's Doctor Strange artwork has been equally acclaimed for its surrealistic mystical landscapes and increasingly psychedelic visuals that helped make the feature a favorite of college students. "People who read 'Doctor Strange' thought people at Marvel must be heads [i. e. drug users]," recalled then associate editor and former Doctor Strange writer Roy Thomas in 1971, "because they had had similar experiences high on mushrooms. But I don't use hallucinogens, nor do I think any artists do." Ditko, "always the most straight laced man in comics", was deeply offended by the suggestion that he used psychedelic drugs to create the worlds of Dr. Strange. Eventually Lee & Ditko would take Strange into ever more abstract realms. In an epic 17 issue story arc in Strange Tales #130–146 (March 1965 – July 1966), Lee and Ditko introduced the cosmic character Eternity, who personified the universe and was depicted as a silhouette whose outlines are filled with the cosmos. As historian Bradford W. Wright describes,

Steve Ditko contributed some of his most surrealistic work to the comic book and gave it a disorienting, hallucinogenic quality. Dr. Strange's adventures take place in bizarre worlds and twisting dimensions that resembled Salvador Dalí paintings. Inspired by the pulp fiction magicians of Stan Lee's childhood as well as by contemporary Beat culture. Dr. Strange remarkably predicted the youth counterculture's fascination with Eastern mysticism and psychedelia. Never among Marvel's more popular or accessible characters, Dr. Strange still found a niche among an audience seeking a challenging alternative to more conventional superhero fare. The cartoonist and fine artist Seth in 2003 described Ditko's style as: oddball for mainstream comics. Whereas Kirby's stuff clearly appealed to a boy's sensibility because there was so much raw power, Ditko's work was really delicate and cartoony. There was a sense of design to it. You can always recognize anything that Ditko designed because it's always flowery. There is a lot of embroidered detail in the art, which is almost psychedelic. In addition to Dr. Strange, Ditko in the 1960s also drew comics starring the Hulk and Iron Man. He penciled and inked the final issue of The Incredible Hulk (#6, March 1963), then continued to collaborate with writer editor Lee on a relaunched Hulk feature in the omnibus Tales to Astonish, beginning with issue #60 (Oct. 1964). Ditko, inked by George Roussos, penciled the feature through #67 (May 1965). Ditko designed the Hulk's primary antagonist, the Leader, in #63 (Jan. 1965). Ditko also penciled the Iron Man feature in Tales of Suspense #47–49 (Nov. 1963 – Jan. 1964), with various inkers. The first of these debuted the initial version of Iron Man's modern red and golden armor. Whichever feature he drew, Ditko's idiosyncratic, cleanly detailed, instantly recognizable art style, emphasizing mood and anxiety, found great favor with readers. The character of Spider Man and his troubled personal life meshed well with Ditko's own interests, which Lee eventually acknowledged by giving the artist plotting credits on the latter part of their 38 issue run. But after four years on the title, Ditko left Marvel; he and Lee had not been on speaking terms for some time, with art and editorial changes handled through intermediaries. The details of the rift remain uncertain, even to Lee, who confessed in 2003, "I never really knew Steve on a personal level." that the disagreement was over the true identity of the Green Goblin: "Stan never knew what he was getting in my Spider Man stories and covers until after [production manager] Sol Brodsky took the material from me so there couldn't have been any disagreement or agreement, no exchanges no problems between us concerning the Green Goblin or anything else from before issue #25 to my final issues". Spider Man successor artist John Romita, in a 2010 deposition, recalled that Lee and Ditko "ended up not being able to work together because they disagreed on almost everything, cultural, social, historically, everything, they disagreed on characters. " A friendly farewell was given to Ditko in the "Bullpen Bulletins" of comics cover dated July 1966, including Fantastic Four #52: "Steve recently told us he was leaving for personal reasons. After all these years, we're sorry to see him go, and we wish the talented guy success with his future endeavors." Regardless, said Lee in 2007, "Quite a few years ago I met him up at the Marvel offices when I was last in New York. And we spoke; he's a hell of a nice guy and it was very pleasant. I haven't heard from him since that meeting."

Чарлтон және DC Comics

Шартлонға оралғанда – бұл жерде беттік тарифі төмен болғанмен, авторларға көбірек еркіндік берілді – Дитко Көк Кеміргіш (1967–1968), Сұрақ (1967–1968) және Капитан Атом (1965–1967) сияқты кейіпкерлермен жұмыс істеді, 1960 жылы ол бірлесіп жасаған кейіпкерге қайта оралды. Сонымен қатар, 1966 және 1967 жылдары ол 16 әңгімені, олардың көпшілігін Арчи Гудвин жазды, Уоррен Паблишингтің қорқыныш комикстері журналдары үшін, көбінесе сиямен жуу техникасын қолданды. 1967 жылы Дитко өзінің объективист идеяларын толыққанды білдірді, ол Уолли Вудтың тәуелсіз басылымы witzend #3-те жарияланды – қара және ақ түсті антология комиксі, журнал форматында шығарылып, жазылым арқылы ғана қолжетімді болды, Комикстер кодексіне бағынбады және редакциялық саясаты редакциялық араласусыз көркемдік еркіндікке мүмкіндік берді. А мырза – Сұраққа ұқсас кейіпкер, бірақ Комикстер кодексімен шектелмеген. Дитконың қылмыскерлерге қарсы қатал ұстанымы даулы болды және ол 1970 жылдардың соңына дейін А мырзаның әңгімелерін және бір беттік суреттерін жасауды жалғастырды. Дитко 2000 және 2009 жылдары А мырзаға қайта оралды. 1968 жылы Дитко DC Comics-ке көшті, онда ол редактор Мюррей Болтиновтың басшылығымен Дон Сегаллмен бірлесіп Showcase #73 (сәуір 1968) журналында Криперді жасады. DC Comics жазушысы және атқарушысы Пол Левиц Дитконың Крипер туралы суреттері «оларды сол кезде DC баспасынан шыққан басқа ешнәрсеге ұқсамайтынын» байқады. Дитко Стив Скитспен бірге Showcase #75 (маусым 1968) журналында Құс және Түлкі тобын құрды. Осы уақытта ол Вудтың ерте жастағы ересек көрермендеріне арналған тәуелсіз комикс басылымы Heroes, Inc. Presents Cannon (1969) үшін Уолли Вуд жазған және бояған басты әңгімені суреттеді. Ол кейін DC-нің ең жақсы суретшісі, бояушысы, редакторы және, ақырында, 1981 жылы бас редакторы болды. 1970 жылдардың ортасына дейін Дитко тек Чарлтон және әртүрлі шағын баспалар/тәуелсіз баспагерлер үшін жұмыс істеді. Чарлтонның осы кезеңдегі көркемдік директоры Франк МакЛафлин Дитконы «бір кезде Дербидегі жергілікті қонақ үйде» өмір сүрген деп сипаттады. Ол сол кезде өте көңілді, әзіл-қалжыңға құмар адам болды және әрқашан [әйел] түс бөлушілерге тәттілер мен басқа да шағын сыйлықтар сыйлады. 1974 жылы Чарлтон үшін ол «E Man» журналында «Либерти Белл» туралы қосымша оқиғаларды жасады және «Киллджой» кейіпкерін ойлап тапты. Дитко Чарлтонның ғылыми фантастика және қорқыныш атаулары үшін, сондай-ақ бұрынғы Marvel баспашысы Мартин Гудманның Atlas/Seaboard Comics жаңа желісі үшін көп жұмыс жасады, онда ол Арчи Гудвинмен бірлесіп Деструктор супергеройін жасады және атаулы серияның барлық төрт санының (ақпан-тамыз 1975) суретін салды, оның алғашқы екеуін Уолли Вуд бояды. Дитко Берни Райтсонның бояуымен «Тайгер Мэн» журналының екінші және үшінші санында, сондай-ақ «Морлок 2001» журналының үшінші санында жұмыс істеді. Кейіннен Дитконың қатысуынсыз, DC-нің ересек көрермендеріне арналған Vertigo басылымында Shade қайта жаңғыртылды. Жазушы Пол Левицпен бірге ол төрт бөлімді семсер және сиқыршылық сериясын Stalker (1975–1976) шығарды. Дитко мен жазушы Джерри Конвей екі бөлімді «Man Bat» сериясының бірінші санын жасады. Ол сондай-ақ Криперді қайта жандандырды және 1979 жылы қысқа «Demon» қосымша сериясы сияқты басқа да түрлі жұмыстар жасады, «The Odd Man» және DC-нің қорқыныш және ғылыми фантастика антологияларындағы әңгімелерді ойлап тапты. Редактор Джек С. Харрис Дитконы «The Legion of Super Heroes» журналының бірнеше санының қонақ суретшісі ретінде шақырды, бұл шешім атау оқырмандарының аралас пікірін тудырды. Дитко сондай-ақ «Adventure Comics» #467–478 (1980) журналында «Starman» кейіпкерінің Принс Гавин нұсқасын суреттеді. Содан кейін ол әртүрлі баспагерлер үшін жұмыс істеді, 1980 жылдардың ортасында DC-ге қысқа үлес қосты. Дитко 1979 жылы Marvel-ге оралды, Джек Кирбидің «Machine Man» суретін қабылдады, «The Micronauts» және «Captain Universe» суреттеді және компания үшін 1990 жылдардың соңына дейін еркін жұмыс істеді. 1984 жылдан бастап ол ғарыш роботы сериясы «Rom»-ның соңғы екі жылын суреттеді. Дитко мен Марв Вольфманның «Godzilla» туралы әңгімесі «Marvel Spotlight» журналында жарияланған «Dragon Lord» әңгімесіне айналдырылды. Дитко мен жазушы Том ДеФалько «The Amazing Spider Man Annual» #22 (1988) журналында Спидбол кейіпкерін таныстырды және Дитко кейіпкерге негізделген он бөлімді серияны суреттеді. 1982 жылы ол ертедегі тәуелсіз комикс лейблі Pacific Comics үшін фрилансерлік қызметті бастады, ол «Captain Victory and the Galactic Rangers» #6 (қыркүйек 1982) басылымымен басталды, онда ол «Missing Man» супергеройін таныстырды, Марк Эваниер Дитконың сюжеті мен суретіне сценарий жазды. Кейінгі «Missing Man» оқиғалары «Pacific Presents» #1–3 (қазан 1982 – наурыз 1984) журналдарында жарияланды, Дитко алғашқысын өзі жазды және соңғы екеуі үшін ұзақ жылдардан бергі досы Робин Снайдермен бірлесіп сценарий жазды. Дитко сондай-ақ Pacific үшін «The Mocker» кейіпкерін «Silver Star» #2 (сәуір 1983) журналында жасады. Дитко мен Харрис 3 D Substance кейіпкерін жасады, ол 3 D комиксте көрінбейтін болу қабілетіне ие, 1990 жылы. Substance өз даусынан тысқары шығаруға да қабілетті болды, Дитко сөздердің орналасуы арқылы көрсетті. 1990 жылдардың басында Дитко Джим Шутердің жаңадан құрылған «Valiant Comics» компаниясы үшін жұмыс істеді, басқалармен қатар «Magnus, Robot Fighter», «Solar, Man of the Atom» және «X O Manowar» журналдарының бөлімдерін суреттеді. 1992 жылы Дитко жазушы Уилл Мюрреймен бірлесіп Marvel Comics үшін соңғы түпнұсқа кейіпкерін жасады – «Squirrel Girl» супергеройі, ол «Marvel Super Heroes» vol. 2, #8, яғни «Marvel Super Heroes Winter Special» (қаңтар 1992) журналында дебют жасады. 1993 жылы ол «Dark Horse Comics» журналының бір реттік басылымын «The Safest Place in the World» жасады. «Defiant Comics» сериясы «Dark Dominion» үшін ол #0 санының суретін жасады, ол сауда карталары жиынтығы ретінде шығарылды. 1995 жылы ол «Phantom 2040» анимациялық телесериясы негізінде Marvel үшін төрт бөлімді серияны суреттеді. Бұл Джон Ромита ағасы бояған постерді де қамтыды. Стив Дитконың «Strange Avenging Tales» журналы «Fantagraphics Books» баспасынан тоқсан сайын шығатын серия ретінде жарияланды, бірақ Дитко мен баспагер арасындағы жарияланбаған келіспеушіліктерге байланысты тек бір саны (ақпан 1997) шықты. «The New York Times» 2008 жылы «1970 жылдарға қарай ол сәл ескірген, ерекше адам ретінде қарастырылды; 1980 жылдарға қарай ол коммерциялық сәтсіздікке ұшырады, төмен сапалы жұмыстарды орындады. [Айн] Рэндтың Джон Галтының үлгісін ұстанған Дитко ақша табу үшін жұмыс жасады, өзінің күшін шағын баспалармен шығаратын объективист жазбаларына сақтады. Ал Дитко қаншалықты жұмыс жасай алатынын көрсетті: оның «Transformers» бояу кітабының және «Big Boy» комиксінің үлгілерін қарау – бұл Орсон Уэллстің мұздатылған бұршақтарды сатуын естігенге ұқсайды». Дитко 1998 жылы негізгі комикстерден зейнетке шықты. Marvel және DC үшін оның кейінгі жұмыстары «Sub Mariner» (Marvel Comics Presents) сияқты белгілі супергеройлерді және «Mighty Morphin Power Rangers» сияқты жаңа лицензияланған кейіпкерлерді қамтыды. Оның соңғы түпнұсқа кейіпкері Marvel-дің «Longarm» кейіпкері болды, ол «Shadows & Light» #1 (ақпан 1998) журналында Лен Вейн жазған «A Man's Reach» атты 12 беттік «Iron Man» оқиғасында өзі суреттеді. Оның соңғы негізгі жұмысы DC Comics үшін «Infinitely Gentle Infinitely Suffering» атты бес беттік «New Gods» оқиғасы болды, оны Мик Грей бояды және 2000–2002 жылдарға арналған «Orion» сериясы үшін жазылған деп есептелді, бірақ 2008 жылғы «Tales of the New Gods» жинағына дейін жарияланбады. 2008 жылы Дитко мен Снайдер «The Avenging Mind» атты 32 беттік эссе жинағын, сондай-ақ бірнеше жаңа суреттерді және «Ditko, Etc» атты 32 беттік комикс кітабын шығарды, ол қысқаша суреттер мен редакциялық карикатуралардан тұрды. Жарияланымдар осы форматта жалғасты, «Hero», «Miss Eerie», «The Cape», «The Madman», «The Grey Negotiator», «! ?» және «The Outline» сияқты кейіпкерлерді таныстыратын оқиғалармен. 2012 жылы ол өзінің жарияланған жұмыстары туралы: «Мен оларды жасаймын, себебі маған басқа ештеңе жасауға рұқсат бермейді» деді, ал «Shade, the Changing Man» оқиғасы «The Steve Ditko Omnibus Vol. 1» (2011) жинағында жарияланбаған күйінде қалды. Джек С. Харрис жазған және д...

Back at Charlton—where the page rate was low but creators were allowed greater freedom—Ditko worked on such characters as the Blue Beetle (1967–1968), the Question (1967–1968), and Captain Atom (1965–1967), returning to the character he had co created in 1960. In addition, in 1966 and 1967, he drew 16 stories, most of them written by Archie Goodwin, for Warren Publishing's horror comic magazines Creepy and Eerie, generally using an ink wash technique. In 1967, Ditko gave his Objectivist ideas ultimate expression in the form of Mr. A, published in Wally Wood's independent title witzend # 3, an underground anthology comic in black and white that avoided the Comics Code Authority by being published in magazine format and only being available by subscription, and whose editorial policy was to allow artistic freedom without any editorial interference. Mr. A is a similar character to the Question, but without being restricted by the Comics Code. Ditko's hard line against criminals was controversial and he continued to produce Mr. A stories and one pagers until the end of the 1970s. Ditko returned to Mr. A in 2000 and in 2009. Ditko moved to DC Comics in 1968, where he co created the Creeper in Showcase #73 (April 1968) with Don Segall, under editor Murray Boltinoff. DC Comics writer and executive Paul Levitz observed that Ditko's art on the Creeper stories made "them look unlike anything else being published by DC at the time." Ditko co created the team Hawk and Dove in Showcase #75 (June 1968), with writer Steve Skeates. Around this time, he penciled the lead story, written and inked by Wally Wood, in Wood's early mature audience, independent comics publication Heroes, Inc. Presents Cannon (1969). who would go on to become a top DC penciller, inker, editor, and ultimately, in 1981, the managing editor. From this time up through the mid 1970s, Ditko worked exclusively for Charlton and various small press/independent publishers. Frank McLaughlin, Charlton's art director during this period, describes Ditko as living "in a local hotel in Derby for a while. He was a very happy go lucky guy with a great sense of humor at that time, and always supplied the [female] color separators with candy and other little gifts". For Charlton in 1974 he did Liberty Belle backup stories in E Man and conceived Killjoy. Ditko produced much work for Charlton's science fiction and horror titles, as well as for former Marvel publisher Martin Goodman's start up line Atlas/Seaboard Comics, where he co created the superhero the Destructor with writer Archie Goodwin, and penciled all four issues of the namesake series (Feb.–Aug. 1975), the first two of which were inked by Wally Wood. Ditko worked on the second and third issues of Tiger Man and the third issue of Morlock 2001, with Bernie Wrightson inking. Shade was later revived, without Ditko's involvement, in DC's mature audience imprint Vertigo. With writer Paul Levitz, he co created the four issue sword and sorcery series Stalker (1975–1976). Ditko and writer Gerry Conway produced the first issue of a two issue Man Bat series. He also revived the Creeper and did such various other jobs as a short Demon backup series in 1979, created The Odd Man and stories in DC's horror and science fiction anthologies. Editor Jack C. Harris hired Ditko as guest artist on several issues of The Legion of Super Heroes, a decision which garnered a mixed reaction from the title's readership. Ditko also drew the Prince Gavyn version of Starman in Adventure Comics #467–478 (1980). He then decamped to do work for a variety of publishers, briefly contributing to DC again in the mid 1980s, with four pinups of his characters for Who's Who: The Definitive Directory of the DC Universe and a pinup for Superman #400 (Oct. 1984) and its companion portfolio. Ditko returned to Marvel in 1979, taking over Jack Kirby's Machine Man, drawing The Micronauts and Captain Universe, and continuing to freelance for the company into the late 1990s. Starting in 1984, he penciled the last two years of the space robot series Rom. A Godzilla story by Ditko and Marv Wolfman was changed into a Dragon Lord story published in Marvel Spotlight. Ditko and writer Tom DeFalco introduced the Speedball character in The Amazing Spider Man Annual #22 (1988) and Ditko drew a ten issue series based on the character. In 1982, he also began freelancing for the early independent comics label Pacific Comics, beginning with Captain Victory and the Galactic Rangers #6 (Sept. 1982), in which he introduced the superhero Missing Man, with Mark Evanier scripting to Ditko's plot and art. Subsequent Missing Man stories appeared in Pacific Presents #1–3 (Oct. 1982 – March 1984), with Ditko scripting the former and collaborating with longtime friend Robin Snyder on the script for the latter two. Ditko also created The Mocker for Pacific, in Silver Star #2 (April 1983). Ditko and Harris created 3 D Substance, a character with the power to turn invisible in a 3 D comic, in 1990. Substance also had the ability to project his voice away from himself, which Ditko demonstrated through the placement of word balloons. In the early 1990s Ditko worked for Jim Shooter's newly founded company Valiant Comics, drawing, among others, issues of Magnus, Robot Fighter, Solar, Man of the Atom and X O Manowar. In 1992 Ditko worked with writer Will Murray to produce one of his last original characters for Marvel Comics, the superheroine Squirrel Girl, who debuted in Marvel Super Heroes vol. 2, #8, a. k. a. Marvel Super Heroes Winter Special (Jan. 1992). In 1993, he did the Dark Horse Comics one shot The Safest Place in the World. For the Defiant Comics series Dark Dominion, he drew issue #0, which was released as a set of trading cards. In 1995, he pencilled a four issue series for Marvel based on the Phantom 2040 animated TV series. This included a poster that was inked by John Romita Sr. Steve Ditko's Strange Avenging Tales was announced as a quarterly series from Fantagraphics Books, although it only ran one issue (Feb. 1997) due to publicly unspecified disagreements between Ditko and the publisher. The New York Times assessed in 2008 that, "By the '70s he was regarded as a slightly old fashioned odd ball; by the '80s he was a commercial has been, picking up wretched work for hire gigs. following the example of [Ayn] Rand's John Galt, Ditko hacked out moneymaking work, saving his care for the crabbed Objectivist screeds he published with tiny presses. And boy, could Ditko hack: seeing samples of his Transformers coloring book and his Big Boy comic is like hearing Orson Welles sell frozen peas." Ditko retired from mainstream comics in 1998. His later work for Marvel and DC included such established superheroes as the Sub Mariner (in Marvel Comics Presents) and newer, licensed characters such as the Mighty Morphin Power Rangers. The last mainstream character he created was Marvel's Longarm in Shadows & Light #1 (Feb. 1998), in a self inked, 12 page Iron Man story "A Man's Reach ", scripted by Len Wein. His final mainstream work was a five page New Gods story for DC Comics, "Infinitely Gentle Infinitely Suffering", inked by Mick Gray and believed to be intended for the 2000–2002 Orion series but not published until the 2008 trade paperback Tales of the New Gods. In 2008, Ditko and Snyder released The Avenging Mind, a 32 page essay publication featuring several pages of new artwork; and Ditko, Etc , a 32 page comic book composed of brief vignettes and editorial cartoons. Releases have continued in that format, with stories introducing such characters as the Hero, Miss Eerie, the Cape, the Madman, the Grey Negotiator, the ! ? and the Outline. He said in 2012 of his self published efforts, "I do those because that's all they'll let me do". and an unpublished Shade, the Changing Man story appears in The Steve Ditko Omnibus Vol. 1 (2011). A Hulk and the Human Torch story written by Jack C. Harris and drawn by Ditko in the 1980s was published by Marvel as Incredible Hulk and the Human Torch: From the Marvel Vault #1 in August 2011.

Жеке өмір

2012 жылдан бастап Дитко Манхэттеннің Midtown West ауданында жұмыс істей берді. Ол көбінесе сұхбат беруден немесе көпшілік алдында көрінуден бас тартты, 1969 жылы былай деп түсіндірді: «Мен жұмыс істегенде, мен оқырмандарға жеке тұлғаны емес, өнерімді ұсынамын. Менің қандай екенім емес, менің не істегенім және оның қаншалықты жақсы орындалғаны маңызды. Мен өнім жасаймын, ол – комикстің көркем әңгімесі. Стив Дитко – бұл бренд атауы». Дегенмен, ол Робин Снайдердің «The Comics» фанзиніне көптеген эсселер жазды. Оның Стив Дитко есімді суретші немере інісі болған. Уилл Эйснер Дитконың некеден тыс баласы болғанын айтты, бірақ бұл, мүмкін, немере інісі туралы жаңылысқан пікір болған. Дитко 2012 жылы «Өрмекші адам» фильмдерінің төрт нұсқасынан ешқандай табыс таппағанын мәлімдеді. 2016 жылы «Доктор Стрэндж» фильмін жасағандар онымен байланысқа түсуден әдейі бас тартты, олардың қабылдамайды деп ойлағандықтан. Айн Рэндтың философиясы Дитконың моральға, қаржыға және комикс жазушы ретіндегі миссиясына деген көзқарасын мәңгілікке өзгертті. Дитко сюжетке көбірек бақылау алғаннан кейін, «Өрмекші адам» жұмысында полиция қызметкерлерінің рөлін құрметтеуге бастады. Дитко бірде Чарлтондағы әріптесі Пит Морисиге, комикс суретшісі болып жұмыс істеген полиция қызметкеріне, Морисидің қылмыскерлерді ұстай алатынына қызғанышпен қарағанын айтқан. Рандиандық философия Дитконы 25-ші нөмірден бастап «Өрмекші адам» сюжетінің авторы және суретшісі ретінде атау мен сыйақы талап етуге итермеледі, бұған Стэн Ли (қазір «сценарист» ретінде көрсетілген) рұқсат берді, бірақ олардың еңбек қарым-қатынасы нашарлай бастады. Дитконың Рандиандық көзқарастарды «Өрмекші адамға» енгізудің басқа жолдары – Питер Паркерді агрессивтірек ету, «Өрмекші адам» суреттері үшін жақсы төлеуді талап ету және студенттік наразылықтарға немқұрайлылық таныту. Marvel баспагері Мартин Гудман Паркердің қатал консервативтік саясаты кейіпкерді солшыл, контрмәдениеттік университет студенттерінен алшақтатады деп алаңдады, ал Гудманмен авторлық гонорарлар туралы даулар Дитконың Marvel-ден кетуіне әкелді. Дитко кейіннен «Сұрақ» арқылы өзінің объективистік көзқарасын одан да анық білдірді, ол халықтың дұрыс пен бұрысқа деген бейжайлығын сынады, ал мырза А зұлымдарды өлімнен құтқарудан бас тартты. Ол өзін аристотельші деп атады. 2021 жылдың маусым айында Дитконың немере інісі Марк Диткомен сұхбаттасылып, оның тарихы мен мұрасы туралы әңгімелесті. Ол сонымен қатар, оның жұмысымен және Steve Ditko көрмесін ұйымдастырған Bottleworks көрмесімен байланысты мифтерді жойды. Ол сондай-ақ көптеген фактілермен қатар, сирек кездесетін фотосуреттермен де бөлісті.

As of 2012, Ditko continued to work in Manhattan's Midtown West neighborhood. He mostly declined to give interviews or make public appearances, explaining in 1969 that, "When I do a job, it's not my personality that I'm offering the readers but my artwork. It's not what I'm like that counts; it's what I did and how well it was done. I produce a product, a comic art story. Steve Ditko is the brand name." However, he did contribute numerous essays to Robin Snyder's fanzine The Comics. He had a nephew who became an artist, also named Steve Ditko. Will Eisner stated that Ditko had a son out of wedlock, but this may have been a confused reference to the nephew. Ditko said in 2012 that he had made no income on the four Spider Man films released to that time. Those involved with creating the 2016 film Doctor Strange purposely declined to contact him during production, believing they would not be welcome. The philosophy of Ayn Rand had "forever changed [Ditko's] outlook on morality, finances and his mission as a comic book creator". After Ditko had received greater control of the plotting, he began revering the role of policemen in his Spider Man work. Ditko had once told his Charlton co worker Pete Morisi, a policeman who moonlighted as a comic book artist, that he envied Morisi for being able to arrest criminals. Randian philosophy had influenced Ditko to demand being credited and compensated as both the plotter and artist for Spider Man beginning in issue #25, which Stan Lee (now credited as "scripter") allowed, though their working relationship would begin deteriorating. Other ways Ditko incorporated Randian views into Spider Man were by having Peter Parker become more aggressive, demand better pay for his Spider Man photos, and show contempt for student protestors. Marvel publisher Martin Goodman had been worried that Parker's hard right wing politics would distance the character from most left leaning, countercultural university students, and disputes with Goodman over royalties had led to Ditko leaving Marvel. Ditko later expressed his Objectivist views even further with the Question, who criticized the apathy of the public toward right and wrong, and Mr. A, who refused to save villains from death. He also described himself as an Aristotelian. In June 2021, Ditko's nephew Mark Ditko was interviewed and discussed his history with his uncle and his legacy, dispelling myths about him while also discussing his work with the Bottleworks Exhibition which houses a Steve Ditko Exhibition. He also shared rare photos among many other facts.

Мұра

2021 жылы Стив Дитконың інісі Патрик, оның мұрагерлік мүлкінің орындаушысы, көркемдік әріптестері Дон Хек, Джин Колан және Дон Риконың мұрагерліктерімен бірлесіп, 1976 жылғы Авторлық құқық туралы заңның негіздемесі бойынша Marvel Comics-тен өз кейіпкерлерінің авторлық құқықтарын тоқтату және қайтарып алу үшін сотқа шағым түсірді. Marvel сотқа қарсы шағымданып, сол заңға сүйенді, себебі туындылар жалдамалы келісімшарт бойынша жасалған, сондықтан компания толық меншікте болды. Басқа қатысушылар 2023 жылдың маусым айында келісімге келгенімен, Дитконың мұрагерлік мүлкі 2023 жылдың 8 желтоқсанына дейін соттасуды жалғастырды. Келісімдер құпия болғанымен, авторлық құқықтардың толық иелігі Marvel-ге авторларға белгісіз сома төленуі арқылы қамтамасыз етілді. 2022 жылдың маусым айында Дитконың туған қаласында қабырғаға сурет салу жұмысы аяқталды. Marvel Comics мақұлдаған және оның ең танымал екі кейіпкерін (Өрмекші адам және Доктор Стрэндж) бейнелейтін суреттің контуры үлкен ақ қағаз беттеріне басылды. Қауымдастық мүшелері қыс және көктем айларында қағаз беттеріне сурет салды, содан кейін олар 28 фут (8.5 метр) биіктігіндегі қабырғаға орнатылды. Дитко Marvel-ге қосқан үлесі үшін 2024 жылғы D23 Expo-да Дисней аңызы ретінде құрметтеледі, сондай-ақ Walt Disney компаниясына да үлкен үлес қосты.

Көркемдік стилі

Дитко кейіпкерлерге олардың толыққанды шығу тарихын беруден бұрын таныстыруды жөн көретін (оларды ол "легендалар" деп атады), кейіпкердің шығу тегін айтуға лайық екендігі алдымен дәлелденуі керек деп сенді. Мысалы, Доктор Стрэндж алғаш рет Strange Tales #110-да күрт пайда болды, ал оның шығу тегі #115-те жарияланды, Стэн Ли бұл жұптың айтуды ұмытып кеткеніне байланысты деді, бірақ шындығында бұл қасақана жасалған еді.

BBC деректі фильмдері

2007 жылдың қыркүйегінде тележүргізуші Джонатан Росс BBC Four арнасы үшін бір сағаттық деректі фильмді ұсынды, оның атауы – «Стив Дитконы іздеу». Бағдарлама Дитконың Marvel, DC және Charlton Comics компанияларындағы, сондай-ақ Уолли Вудтың «witzend» жобасындағы жұмысын, оның Объективизм ілімін ұстануын қамтиды. Алан Мур, Марк Миллар, Джерри Робинсон және Стэн Ли сияқты жазушылар мен суретшілердің естеліктері де кірген. Росс, жазушы Нил Гейманмен бірге, Диткомен Нью-Йорк кеңсесінде қысқаша кездесті, бірақ ол түсірілуге, сұхбат беруге немесе суретке түсуге келіспеді. Дегенмен, ол екеуіне бірнеше комикстер таңдап берді. Бағдарлама соңында Росс Диткомен телефон арқылы сөйлескенін және енді онымен есімдерімен шақырысатынын әзілдеп айтты.