Кіріспе

Фрэнк Миллер (1957 жылы 27 қаңтарда туған) – американдық жазушы, суретші және кинорежиссер. Ол «Daredevil» комиксіндегі жұмысымен, соның ішінде «Elektra» кейіпкерін жасауымен, сондай-ақ «Daredevil: Born Again», «The Dark Knight Returns», «Batman: Year One», «Sin City» және «300» сияқты комикс оқиғалары мен графикалық романдарымен танымал. Миллер комикс өнерінде фильм-нуар және манга ықпалдарын үйлестіргенімен ерекшеленеді. Ол былай деді: «Sin City-ді бастаған кезде американдық және ағылшын комикстері тым сөзді, тым ауыр, ал жапон комикстері тым бос екенін түсіндім. Сондықтан мен гибрид жасауға тырыстым». Миллер комикс индустриясының барлық маңызды сыйлықтарын алды және 2015 жылы Уилл Эйснер сыйлығының Даңқ залына енгізілді. Миллердің көркем фильмдердегі жұмысына 1990-шы жылдардағы ғылыми-фантастикалық фильмдердің сценарийлерін жазу, «RoboCop 2» және «RoboCop 3», Роберт Родригеспен бірлесіп «Sin City» және «Sin City: A Dame to Kill For» фильмдерін режиссерлік ету, «300» фильмін продюсерлік ету және «The Spirit» фильмін экранға бейімдеу кіреді. «Sin City» фильмі «Алтын пальма» сыйлығына ие болды.

Ерте өмір

Миллер 1957 жылдың 27 қаңтарында Мэриленд штатының Олни қаласында туды және Вермонт штатының Монпелье қаласында өсті. Оның отбасы ирландиялық католиктер болған.

Мансап

Миллер комикстердің жанкүйері болып өсті; ол Marvel Comics-ке жазған хаты The Cat #3 (сәуір 1973) санында жарияланды. Оның алғашқы жарияланған жұмысы – Western Publishing-тің Gold Key Comics баспасында, комикс суретшісі Нил Адамстың ұсынысымен алынған. Жас Миллер Нью-Йоркке көшіп келгеннен кейін оған үлгілерін көрсетіп, көптеген сын-пікірлер мен бейресми сабақтар алды. Жарияланбаған жұмыстарының ішінде, лицензиялық телесериалдар комиксі The Twilight Zone #84 (маусым 1978) үшін белгісіз автор жазған үш беттік "Royal Feast" оқиғасы бар. Сондай-ақ, келесі санда (шілде 1978) белгісіз автордың бес беттік "Endless Cloud" оқиғасы да жарияланды. Соңғысы кезінде Миллер өзінің алғашқы расталған жұмысын жазушы Уайт Гвионның алты беттік "Deliver Me From D Day" шығармасында тапты, оны Дэнни Булалади суреттеді (Weird War Tales #64, маусым 1978). Marvel-дің бұрынғы бас редакторы Джим Шутер Миллердің Western Publishing-тен кішкентай жұмыс алып, содан кейін DC Comics-ке барғанын еске алды. Ол DC-ге барып, Джо Орландодан қатты сынға ұшырағаннан кейін өнер директоры Винни Коллеттамен кездесіп, оның талантын таныды және оған бір беттік соғыс комиксі жұмысын ұйымдастырды. Grand Comics Database бұл жұмысты тізімдемейді, мүмкін DC-нің бір беттік оқиғасы болған шығар, немесе Шутер беттер санын қателесіп еске алған болуы мүмкін, немесе Роджер Маккензидің екі беттік оқиғасын ("Slowly, painfully, you dig your way from the cold, choking debris", Weird War Tales #68, қазан 1978) еске алған болуы мүмкін. DC-дегі басқа да жаңа жұмыстарының ішінде сол сандағы Пол Куппербергтің алты беттік "The Greatest Story Never Told" және Эллиот С. Маггиннің бес беттік "The Edge of History" (Unknown Soldier #219, қыркүйек 1978) оқиғалары бар. Marvel Comics үшін алғашқы жұмысы – Джон Картер, Марстың соғыс әміршісі #18 (1978 жылдың қарашасы) санындағы 17 беттік "The Master Assassin of Mars, Part 3" оқиғасын қаламмен салу болды. Marvel-де Миллер әр түрлі атаулармен жұмыс істеп, тұрақты толтырушы және мұқаба суретшісі ретінде орналасты. Осы жұмыстардың бірі – Питер Паркер, The Spectacular Spider-Man #27–28 (1979 жылдың ақпан-наурыз айлары), онда Дардевил қонақ ретінде болды. Сол кезде Daredevil комиксінің сатылымы төмен болды, бірақ Миллер "көрнекі ортадағы соқыр кейіпкердің" әлеуетін көрді, ол 2000 жылы еске алды. Миллер жазушы және қызметкер Джо Даффиге (Marvel-дегі "қорғаншы періште" деп атаған ұстаз фигурасы) жүгінді. Алайда, Daredevil комиксінің сатылымы жақсармады, Marvel менеджменті оны тоқтату туралы талқылауды жалғастырды, ал Миллер өзі Маккензидің сценарийлерін ұнатпағандықтан сериалды тастап кетті. Миллер мен О'Нил сериалдағы барлық уақытта достық қарым-қатынас орнатты. 1981 жылғы #168 санынан бастап Миллер жазушы және қаламгер ретінде толық міндеттерді өз мойнына алды. Сатулар өте тез өсті, сондықтан Marvel Daredevil комиксін екі ай сайын емес, ай сайын шығара бастады. #168 санында ниндзя жалдамалы Электраның алғашқы толық пайда болуы болды, ол 2005 жылы танымал кейіпкерге айналды және кинофильмде жарық көрді, бірақ оның алғашқы мұқабасы төрт ай бұрын Миллердің The Comics Journal #58 санында жарияланды. Миллер кейінірек "Bizarre Adventures" журналының #28 санында (қазан 1981) жеке Электра тарихын жазды және суреттеп шығарды. Ол Daredevil-дің жекпе-жек шеберлігіне жекпе-жек өнерінің бір қырын қосты, сондай-ақ "Қол" деп аталатын қарсылас кланды құрды. Жазуды да, қаламды да жасауға шамасы келмей, Миллер сурет үшін Янсонға көбірек сене бастады, оған #173 санынан бастап одан да еркін қаламдарды жіберді. #185 санынан бастап Миллер Daredevil-дің суретшісі рөлінен мүлдем бас тартты, ол Янсонға тек қарындашпен сызылған кестелерді ғана ұсынды, бұл Миллерге жазуға назар аударуға мүмкіндік берді. Кейін Daredevil оны өлтіруге тырысады. Миллер өзінің Daredevil сериясін 1983 жылдың ақпан айында шыққан #191 санымен аяқтады. Ол 1983 жылдың қысында берген сұхбатында оны ең мақтан тұтатын саны деп атады. Бұл оның Daredevil сияқты жақын танысқан кейіпкерімен алғашқы кәсіби тәжірибесі болды. Marvel-де О'Нил мен Миллер The Amazing Spider-Man Annual журналының екі санымен жұмыс істеді. 1980 жылғы санында Doctor Strange командасы пайда болды, ал 1981 жылғы санында Punisher кездесуі болды. Қаламтаспашы және серіктес сюжетші ретінде Миллер, жазушы Крис Клермонтпен бірге Йозеф Рубинштейн жазған Wolverine #1–4 (1982 жылдың қыркүйегі, желтоқсан) мини-сериалдарын шығарды. Миллер бұл мини-сериалды Вулвериннің кейіпкерін кеңейту үшін пайдаланды. Сериал сыншылардан сәтті шықты және Миллердің өнер саласындағы жұлдыз ретінде орнын нығайтты. Оның алғашқы авторлық жұмысы – DC Comics-тің алты санды мини-сериалы Ronin (1983–1984). 1985 жылы DC Comics Миллерді компанияның 50 жылдық мерекелік басылымы Fifty Who Made DC Great-те марапатталғандардың бірі деп атады. Миллер 1980-жылдардың басында бірнеше жарияланбаған жобаларға қатысты. Marvel Comics-тің 1981 жылдың ақпан айында шыққан мұқабасында Doctor Strange үшін жарнама пайда болды. Онда "Roger Stern және Frank Miller жасаған Earth's Sorcerer Supreme-нің жаңа оқиғаларын күтіңіз!" деп жазылған. Миллердің серияға енгізген жалғыз үлесі – Doctor Strange #46 (1981 жылдың сәуір айы) санының мұқабасы болды. Басқа міндеттемелер оның серияда жұмыс істеуіне кедерілді. Миллер мен Стив Гербер DC-нің үш ірі кейіпкерін – Superman, Batman және Wonder Woman-ды "Metropolis" деп аталатын жаңа желіде жаңартуды ұсынды, ал комикстер "Man of Steel" немесе "The Man of Steel", "Dark Knight" және "Amazon" деп аталады. Алайда, бұл ұсыныс қабылданбады.

Бэтмен: Қараңғы салт қайтып келеді және 1980-ші жылдардың соңы

1986 жылы DC Comics баспасы Миллердің "Бэтмен: Қараңғы Рыцарь қайтып келді" атты төрт нөмірлі шағын сериясын жарыққа шығарды. Оны Клаус Янсон сызып, Линн Варли түспен бояды. Оқиға Бэтменнің екінші Робиннің (Джейсон Тодд) қазасынан кейін зейнетке шыққандығын және 55 жасында қараңғы әрі қатыгез болашақта қылмысқа қарсы күресу үшін оралып келгенін айтады. Миллер 1970-ші жылдардағы кейбір суреттерде "Қараңғы Рыцарь детективі" деп аталғанына байланысты оны "Қараңғы Рыцарь" деп атап, қатал, бейшара Бэтменді жасады, алайда "Қараңғы Рыцарь" лақап аты Бэтменге 1940 жылға дейін қолданылған. Алан Мур мен Дейв Гиббонстың DC мини-сериалы "Watchmen" сияқты бір жылы жарық көрген бұл туынды, комикс жанкүйерлеріне де, жалпы оқырмандарға да ересектерге арналған жаңа әңгімелерді ұсынды. "Қараңғы Рыцарь қайтып келді" комикс индустриясына қараңғы кейіпкерлердің жаңа толқынын жариялап, үлкен әсер етті. Саудалық жинақ DC үшін жақсы сатылым көрсетті және қазірге дейін басылымда. Осы кезде Миллер "Daredevil" романының авторы ретінде қайта оралды. Джон Бускема салған "Badlands" атты жеке оқиғасынан кейін (#219, маусым 1985), ол #226-ны (қаңтар 1986) жазушы Деннис О'Нилмен бірлесіп жазды. Содан кейін суретші Дэвид Мазучеллимен бірге ол "Қараңғы Рыцарь қайтып келді" сияқты, басты кейіпкерді жаңаша бейнелеп, жандандырған жеті нөмірлік сюжеттік желі жасады. "Daredevil: Born Again" сюжеті (#227–233, 1986 жылдың ақпан-тамыз айлары) кейіпкердің католик дініне қатысты тарихын және Манхэттендік адвокат Мэтт Мёрдоктың өмірінің құрылуын, сондай-ақ Daredevil-дің жауы, қылмыс әмірі Уилсон Фиск (Кингпин) қолынан келген жағдайды көрсетеді. "Born Again" сюжеттік желісін аяқтағаннан кейін Фрэнк Миллер суретші Уолт Симонсонмен бірлесіп екі бөлімді оқиға жазуды жоспарлады, бірақ ол аяқталмай, жарияланбады. Миллер және суретші Билл Сиенкевич 1986 жылы "Daredevil: Love and War" графикалық романын шығарды. Бұл туындыда Кингпин кейіпкері бейнеленген, ол Миллердің Daredevil және Born Again туындыларына қатысқан алғашқы сәттері мен Кингпиннің Daredevil-ге деген көзқарасының өзгеруін түсіндіреді. Миллер мен Сенкевич Epic Comics үшін сегіз нөмірлік "Elektra: Assassin" мини-сериалын да жасады. Marvel-дің негізгі оқиғаларынан тыс жатқан бұл туындыда киборгтар мен ниндзялар туралы қызықты оқиғалар айтылады, сонымен қатар Elektra-ның өміріне қатысты жаңа мәліметтер беріледі. Бұл екі жоба да сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. "Elektra: Assassin" өзінің батыл әңгімесі үшін мақталып, бірақ "Dark Knight Returns" немесе "Born Again" сияқты үлкен әсер етпеді және көп оқырмандарға жетпеді. Миллердің осы кезеңдегі соңғы маңызды туындысы 1987 жылы 404–407 нөмірлеріндегі "Бэтмен" комиксі болды, бұл Мазучеллимен тағы бір ынтымақтастық. "Бэтмен: Бірінші жыл" деп аталатын бұл туындыда Миллер Бэтменнің шығу тегін жаңаша бейнеледі, көптеген егжей-тегжейлерді өзгертіп, оқиғаны өзінің "Қараңғы Рыцарь" оқиғаларына сәйкес келтірді. Бұл туынды Миллердің бұрынғы жұмыстары сияқты үлкен сұранысқа ие болды. 1988 жылы жарық көрген саудалық жинақ әлі де басылымда және DC-нің ең көп сатылатын кітаптарының бірі болып табылады. Оқиға 2011 жылы анимациялық фильмге бейімделді. Миллер First Comics баспасынан Kazuo Koike және Goseki Kojima's "Lone Wolf and Cub" комиксінің алғашқы он екі санының мұқабаларын суреттеді. Бұл жапон мангасын батыстың кең аудиториясына таныстыруға көмектесті. Осы уақыт ішінде Миллер (Марв Вольфман, Алан Мур және Говард Чейкинмен бірге) DC Comics-пен комикстерге арналған рейтингтік жүйе туралы пікір келіспеушіліктерге тап болды. Цензура деп санайтын нәрсеге келіспей, Миллер DC үшін одан әрі жұмыс істеуден бас тартты.

1990 жылдар: Sin City және 300

Өзінің шығармаларын тек тәуелсіз Dark Horse Comics баспасынан шығаратынын жариялағаннан кейін, Миллер Marvel Comics-тің ересектерге арналған Epic Comics баспасының соңғы жобасын аяқтады. Elektra Lives Again – Миллер жазған және салған, ұзақ жылдар серіктесі Линн Варли бояған толық боялған графикалық роман. Ол Электраның өлімнен қайта тірілуі мен Дердевилдің оны табуға жасаған тырысы туралы айтады, сонымен қатар Миллердің жаңа әңгімелеу тәсілдерін сынап көруге деген ниетін көрсетеді. 1990 жылы Миллер мен суретші Геоф Дарроу үш бөлімді мини-сериалға арналған "Hard Boiled" жұмысын бастады. Зорлық-зомбылық пен сатираның үйлесімі Дарроудың егжей-тегжейлі суреттері мен Миллердің жазуы үшін мақтауға ие болды. Сонымен қатар, Миллер мен суретші Дейв Гиббонс Dark Horse үшін төрт бөлімді "Give Me Liberty" мини-сериалын жасады. "Give Me Liberty" сериалының жалғасы ретінде, басты кейіпкер Марта Вашингтонның оқиғасын кеңейтетін арнайы сериалдар шықты. Миллер RoboCop 2 және RoboCop 3 ғылыми-фантастикалық фильмдерінің сценарийлерін жазды, олар полиция киборгы туралы. Екеуі де сыншылар тарапынан жақсы қабылдамады. 2007 жылы Миллер: «Сценарий жазу процесіне көп араласты. Бұл идеалды емес еді. "Робокоп" фильмдерінде жұмыс істегеннен кейін, кино бизнесімен айналысуым осымен аяқталды деп ойладым», – деді. Миллер тағы бір рет ойдан шығарылған киборгпен байланысқа келді, ол Уолтер Симонсон салған RoboCop Versus The Terminator комикс кітаптарының мини-сериалын жазды. 2003 жылы Миллердің RoboCop 2 сценарийін Стивен Грант Avatar Press баспасының Pulsaar бөлімі үшін бейімдеді. Хуан Хосе Рип салған серия Frank Miller's RoboCop деп аталды және RoboCop 2 мен RoboCop 3 арасында бөлінген сюжеттік элементтерді қамтиды. 1991 жылы Миллер өзінің алғашқы Sin City оқиғасын бастады. Dark Horse Presents #51–62 сериясында жарияланған бұл тағы бір сәттілікке жетті және әңгіме саудалық қағаз түрінде шығарылды. Бұл алғашқы Sin City "хикаясы" 1995 жылы The Hard Goodbye деген атпен қайта басылды. Sin City онжылдықтың қалған бөлігінде Миллердің негізгі жобасы болды, өйткені Миллер өзінің құрған қара әлемінде Sin City туралы көбірек әңгімелер айтты, соның нәтижесінде қылмыс комикстері жанрын жандандыруға көмектесті. Sin City Миллер үшін көркемдік тұрғыдан сәтті болды және оның жұмысын комикстерден тыс кең аудиторияға жеткізді. Миллер 1990 жылдары Лос-Анджелесте тұрды, бұл Sin City-ге әсер етті. Кейін ол Нью-Йорк қаласының Hell's Kitchen ауданында тұрды, ол да әсер етті. Daredevil: The Man Without Fear – 1993 жылы Marvel Comics баспасынан шыққан бес бөлімді мини-сериал. Бұл әңгімеде Миллер мен суретші Джон Ромита-күлкілі кішкентай Дердевилдің шығу тегін бұрынғы комикстерден өзгеше баяндады және оның бастауына қосымша егжей-тегжейлі түсіндірді. Миллер сонымен қатар Тодд Макфарлейннің Spawn журналының 11-шы саны мен Image Comics үшін Spawn/Batman кроссоверін жазып, супербатырларға оралды. 1994 жылы Миллер Legend комикс-баспасының негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды, оның көптеген Sin City шығармалары Dark Horse Comics арқылы жарық көрді. 1995 жылы Миллер мен Дарроу қайтадан "Big Guy and Rusty the Boy Robot" жұмысымен бірлесіп жұмыс істеді, ол Dark Horse баспасынан екі бөлімді мини-сериал ретінде шықты. 1999 жылы ол Fox Kids телеарнасында анимациялық сериалға айналды. Миллер мен Варли салған 300 – 1998 жылы шыққан комикс кітаптарының мини-сериалы, 1999 жылы қатты мұқабамен жинақ ретінде жарық көрді, ол Термопила шайқасы мен оған әкелген оқиғаларды Спартаның Леонидының көзқарасынан баяндайды. 300 әсіресе 1962 жылы Миллер кішкентай кезінде көрген "300 спартандық" фильмінен шабыттанды.

Бэтмен: Қараңғы салт атты қайтадан соққы береді және 20002019

Ол Супермен мен Бэтмен: Эван Доркин жазған және 2000 жылы жарық көрген әлемдегі ең қызықты суретшілердің бірі болды. Миллер 2001 жылы Hell's Kitchen-ке оралды және Batman: The Dark Knight Strikes Again-ді жасады, дәл сол кезде 9/11 террористік шабуылы сол ауданнан шамамен төрт шақырым жерде болды. DC Comics-пен болған келіспеушіліктерін еске алмай, ол жалғастықты бастапқыда үш бөлімді шағын серия ретінде шығарды, ол жақсы сатылғанымен, ара-жібір пікірлерге ие болды. Миллер 2005 жылы Бэтменді жазуға қайта оралды, All Star Batman & Robin, the Boy Wonder сериясын жазды, бұл серияны Миллер "Қараңғы рыцарь әлемі" деп сипаттады және Джим Ли салған. All Star Batman & Robin, the Boy Wonder да көбінесе жағымсыз пікірлер алды. Роберт Родригес Миллердің Sin City комиксінен "Клиент әрқашан дұрыс" атты әңгімесі бойынша қысқа фильм түсіргеннен кейін Миллердің киноадаптацияға деген көзқарасы өзгерді. Миллер нәтижеге риза болды, соның арқасында ол Родригеспен бірлесіп Миллердің түпнұсқа комикс панельдерін сюжеттік тақта ретінде пайдаланып, Sin City толық метражды фильмін түсірді. Фильм АҚШ-та 2005 жылдың 1 сәуірінде көрсетілді. Фильмнің сәттілігі Миллердің Sin City жобаларына жаңаша назар аударды. Сол сияқты, 2006 жылы Зак Снайдер режиссерлік еткен 300 фильмінің адаптациясы Миллердің түпнұсқа комикс жұмысына қайтадан қызығушылық тудырды. Миллердің екінші Sin City сериясына негізделген және Миллер мен Роберт Родригес бірлесіп режиссерлік еткен Sin City: A Dame to Kill For фильмінің жалғасы 2014 жылдың 22 тамызында кинотеатрларда көрсетілді. 2011 жылдың шілдесінде Сан-Диего комикс-конвенциясында өзінің алдағы графикалық романы Holy Terror-дың жарнамасын жасағанда, онда басты кейіпкер Әл-Қаида террористерімен күреседі, Миллер ислам терроризмі мен ислам туралы былай деді: "Мен католик болып өстім және испан инквизициясы туралы көп нәрсе айта аламын, бірақ католик шіркеуінің құпиялары мені қызықтырмайды. Мен Әл-Қаида туралы көп нәрсе айта аламын, бірақ исламның құпиялары да мен үшін түсініксіз". 2011 жылдың қарашасында Миллер өзінің блогында Occupy Wall Street қозғалысына қатысты пікір білдірді, оны "Вудсток дәуірінің ностальгиясымен және шіріген жалған әділдікпен тамақтанған қарақшылар, ұрылар және зорлаушылардың тобынан басқа ештеңе емес" деп атады. Ол қозғалыс туралы: "Оян, көлдің шөбі. Америка қатал жаумен соғысып жатыр. Мүмкін, өзіңді өзің аяу сезімі мен өзіңді өзің жақсы көрудің басқа да әдемі тұстары арасында, сендер өздеріңнің қорғалған, жайлы әлеміңде Әл-Қаида және исламизм туралы естіген шығарсыңдар", - деді. Миллердің бұл мәлімдемесін комикс жазушысы Алан Мур сынға алды. 2018 жылғы сұхбатында Миллер бұл пікірлерін "оларды айтқан кезде ойы шашырағандықтан" айтқанын және оларды айтқан кезде өміріндегі өте қиын кезең болғанын атап өтті. 2015 жылдың 10 шілдесінде Сан-Диего комикс-конвенциясында Миллер Айснер сыйлығының Даңқ залына енгізілді. 2015 жылдан 2017 жылға дейін DC тоғыз бөлімді, екі ай сайын жарық көретін The Dark Knight Returns және The Dark Knight Strikes Again серияларының жалғасын, The Dark Knight III: The Master Race шығарды. Миллер оны Брайан Ацарелломен бірге жазды, ал Энди Куберт пен Клаус Янсон суретшілер болды. Бірінші бөлімі 2015 жылдың қарашасында ең көп сатылған комикс болды, шамамен 440 234 данасы сатылды. 2016 жылы Миллер мен Ацарелло Джон Ромита-младший мен Питер Штайгервальд салған суреттерімен The Dark Knight Returns: The Last Crusade графикалық романын жазды. 2018 жылдың сәуірінен тамыз айына дейін Dark Horse Comics Миллердің 300-дің жалғасы, Xerxes: The Fall of the House of Darius and the Rise of Alexander атты бес бөлімді шағын сериясын ай сайын жариялады, бұл Holy Terror-дан бергі оның жазушы және суретші ретіндегі алғашқы комикс жұмысы болды. 2017 жылы Миллер Джон Ромитаның суреттерімен Superman: Year One жобасын жазып жатқанын мәлімдеді. Үш бөлімді серия DC Black Label баспасынан 2019 жылдың маусымынан қазан айына дейін шығарылды және ара-жібір пікірлер алды. Simon & Schuster Children's Publishing 2019 жылдың қазан айында оның және автор Том Уилердің жасөсперімдер романы Cursed-ты, Патша Артур аңызын Lady of the Lake көзқарасынан баяндайтын шығарманы жариялады. 2019 жылдың желтоқсанында DC Dark Knight Returns: The Golden Child, The Dark Knight Returns әлеміндегі бесінші серияны ара-жібір пікірлермен шығарды. Оны Миллер жазды, ал суреттерін Рафаэль Грампа салған.

2020 жылдар

2020 жылдың шілдесінде Netflix «Cursed» сериалын 10 бөлімнен тұратын түрінде шығарды, оның авторы және атқарушы продюсері Миллер мен Уилер болды.

Фрэнк Миллер баяндама жасады

2022 жылдың 28 сәуірінде Миллер Frank Miller Presents (FMP) деп аталатын американдық комикс баспа компаниясын құрғаны туралы хабарланды. Миллер компанияның президенті және бас редакторы қызметін атқарады, ал Дан ДиДио баспагер, ал Силенн Томас бас операциялық директор болып жұмыс істейді. FMP жылына екі-төрт аталым шығаруды жоспарлап отыр, Миллердің алғашқы жұмыстарының ішінде Sin City 1858 және Ronin Book Two кіреді. 2023 жылдың қараша айына қарай FMP Рониннің жалғасы мен Пандораға, Куберт мектебімен бірлесіп жасалған фантастикалық оқиғалар сериясына күшін жұмылдырды, Миллер бұл серияны "балалар кітабына ұқсайды, бірақ қараңғы ертегі" деп сипаттады.

Құқықтық мәселелер

2012 жылдың қазанында 2008 жылдың қарашасынан бастап Миллер үшін атқарушы үйлестіруші ретінде жұмыс істеген Джоанна Галлардо Миллс Манхэттенде Миллерге қарсы дискриминация және "ақыл-естің ауыруы" (психикалық азап) үшін сотқа шағым түсірді. Ол Миллердің бұрынғы әйелі Кимберли Кокс Миллер мен Кокстың Хеллз Кичендегі тұру және жұмыс жағдайында Галлардо Миллс үшін жағымсыз жұмыс ортасын жасады деп мәлімдеді. 2020 жылдың шілдесінде "Sin City: A Dame to Kill For" фильмінде жұмыс істеген продюсер Стивен Л’Хюре Миллер мен оның әріптесі, продюсер Силенн Томасқа қарсы 25 миллион долларлық қорқытып айыптау және экономикалық кедергі келтіру туралы сотқа шағым түсірді. Л’Хюре бұл екеудің Skydance Media бас директоры Дэвид Эллисон мен басқа Skydance басшыларына "жалған, шатастыратын және артық көрінетін мәлімдемелер" жасап, Sin City және Hard Boiled фильмдерінің даму құқықтарына Л’Хюренің иелігі туралы айтқанын және Hard Boiled фильмінің түсірілуіне, сондай-ақ Sin City негізіндегі телесериал жасалуына кедергі келтіргенін мәлімдеді. Миллердің адвокаты Аллен Гродски бұл айыптауды жоққа шығарып, "Л’Хюре мырзаның талабы негізсіз, біз бұл іске қарсы белсенді түрде қорғанысқа түсеміз" деді.

Жеке өмір

Миллер 1986 жылдан 2005 жылға дейін түсші Линн Варлиге үйленген. Ол оның ең жоғары бағаланған туындыларының көптерін түспен безендірді (1984 жылғы «Рониннен» 1998 жылғы «300»-ге дейін) және 2006 жылғы «300» фильмінің фондарын бояды. Миллер Нью-Йорк қаласындағы Шекспирді зерттеуші Кимберли Халлибертон Кокспен романтикалық қарым-қатынаста болды, ол «Рух» (2008) фильмінде эпизодтық рөлде ойнады. Оның комикстері консервативті екені туралы айтылған сөздерге жауап ретінде Миллер: «Мен консервативті емеспін. Мен либертарианмын» деді.

Стиль және әсері

Дәстүрлі комикс стиліне әлі де сәйкес келсе де, Миллер өзінің алғашқы "Daredevil" журналына өзінің жеке кинонуар стилін сіңірді. Миллер Нью-Йорк шатырларының эскиздерін жасады, бұл оның "Daredevil" суретіне сол кездегі супергерой комикстерінде сирек кездесетін нақты сезім беру үшін жасалған. Бір журналист былай деп мәлімдеді: "Фрэнк басқарған "Daredevil" Нью-Йоркі, ол бұрын өмір сүрген "Spider-Man" Нью-Йоркінен қараңғырақ және қауіптірек болды". Нью-Йорк қаласының өзі, әсіресе "Daredevil"дың Hell's Kitchen ауданы, көлеңкелі қылмыскерге ұқсайтын маңызды кейіпкерге айналды; оқиғалар көбінесе шатырлар деңгейінде өріліп, су мұнаралары, құбырлар және мұржалармен безендірілген, неміс экспрессионизмінің драматикалық жиектері мен көлеңкелерін еске түсіретін аспан сызығын құрады. "Ronin" Миллер стиліне манга мен банде-десиньеден күшті ықпал көрсетеді, бұл сурет салу және повестволау стилінде байқалады. "Sin City" қара-ақ түспен салынды, оның фильм-нуар тамырларын баса көрсету үшін. Миллер комикстегі натурализмге қарсы екенін айтты: "Адамдар супергеройларға сыртқы шындықты әкелуге тырысады, бұл өте ақымақтық. Олар ең жақсы олардың жарқын қиялы ретінде жұмыс істейді. Бұл үлкен және кең кейіпкерлер. Мен Суперменнің қолтығының астындағы терді көргім келмейді. Мен оның ұшып бара жатқанын көргім келеді". Миллер аргентиналық комикс суретшісі Альберто Бреччианы өзінің жеке ұстаздарының бірі деп есептейді, тіпті (комикстегі модернизм туралы) "Бәрі Бреччиядан басталды" деп мәлімдеді. Осыған байланысты, Миллердің "Sin City" жұмысын Оңтүстік Америка жазушылары мен суретшілері, сондай-ақ Yexus сияқты еуропалық сыншылар Бреччияның жаңашыл стиліне негізделген немесе шабыттанған деп талдады, әсіресе соңғысының кьяроскуросы мен қара-ақ техниканың күшті қолданылуына қатысты.

Бағалау

Daredevil: Born Again және The Dark Knight Returns екеуі де сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, келешек буынның шығармашылығына зор әсер етті, тіпті олар осы саланың классикасы саналды. Batman: Year One да оның реалистік стилі үшін мақтауға ие болды, ал Ronin, 300 және Sin City сияқты комикстер де сәтті болды, бұл Миллердің комикс әлеміндегі аңызға айналуын бекітті. Дегенмен, кейінірек шыққан Batman: The Dark Knight Strikes Again сияқты туындылар аралас пікірлерге бөлінді. Атап айтқанда, All Star Batman және Робин таңғажайып бала Миллердің шығармашылық төмендеуінің белгісі деп есептелді. Танымал комикс жазушысы Алан Мур Миллердің Sin City комиксінен бастап жасаған туындыларын гомофобиялық және әйелдерге деген жеккөрушілік көзқарасты көрсетеді деп сипаттады, оның ескі Batman және Daredevil жұмыстарын жоғары бағалағанына қарамастан. Мур бұрын The Dark Knight Returns кітабының алғашқы жинағына мақтаумен кіріспе жазып, екеуі достық қарым-қатынаста болды. Мур Миллердің төбелес сахналарындағы аз сөздік диалогты қолдануын мақтап, ол "нағыз өмірдегі қақтығыс сияқты өте жылдам қозғалады, суреттен суретке ағылып, оқырманның көптеген қосымша мәтінді оқуға тоқтауына мұқтаж болмайды" деді. Миллердің Holy Terror атты графикалық романы исламға қарсы бағытталған деп айыпталды. Миллер кейіннен Holy Terror туралы өкініш білдіріп, "Мен өзімнің өмірбаяныма қатысты тарауларды жойғым келмейді. Бірақ мен осы кітапты қайтадан жаза алмаймын" деді. Rotten Tomatoes шолу агрегаторында фильм 254 шолу негізінде 77% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 7.50/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Визуальды жаңашылдығымен және қатты зорлық-зомбылығымен Sin City, Франк Миллердің графикалық романындағы қараңғы әлемді керемет тірілтеді". Оның 2008 жылғы The Spirit бейімдемесі көбінесе жағымсыз пікірлерге ие болды.