Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мидың аймағы
Region of the brain
Пириформды қабық – мидың үлкен миында орналасқан, риноэнцефалонның құрамына кіретін аймақ. Пириформды қабықтың функциясы иіс сезу қабілетімен байланысты.
The piriform cortex, or pyriform cortex, is a region in the brain, part of the rhinencephalon situated in the cerebrum. The function of the piriform cortex relates to the sense of smell.
Құрылымы
Пириформды қабық – мидың үлкен жартышарында орналасқан ринцефалонның бір бөлігі. Адам анатомиясында пириформды қабық қабықшалық амигдала, ункус және алдыңғы парагиппокампалық жиектен тұрады деп сипатталған. Нақтырақ айтқанда, адамның пириформды қабығы инсула мен уақытша жапырақшаның арасында, амигдаланың алдында және бүйір жағында орналасқан.
The piriform cortex is part of the rhinencephalon situated in the cerebrum. In human anatomy, the piriform cortex has been described as consisting of the cortical amygdala, uncus, and anterior parahippocampal gyrus. More specifically, the human piriform cortex is located between the insula and the temporal lobe, anteriorly and laterally of the amygdala.
Функция
Пириформды қабықтың функциясы иіс сезумен байланысты, яғни иісті қабылдау. Бұл, әсіресе адамдарда артқы пириформды қабықта анық байқалады.
The function of the piriform cortex relates to olfaction, which is the perception of smell. This has been particularly shown in humans for the posterior piriform cortex.
Клиникалық маңызы
Пириформды қабық маңызды, функционалды анықталған эпилептогендік триггерлік аймақты, "Темпеста аймағын" қамтиды. Осы пириформды қабықтағы жерден химиялық және электрлік түрде шақырылған ұстамалар басталуы мүмкін. Бұл - химиоконвульсанттардың ұстама тудыратын әсерінің әсер ететін орны.
The piriform cortex contains a critical, functionally defined epileptogenic trigger zone, "Area Tempestas". From this site in piriform cortex chemical and electrically evoked seizures can be triggered. It is the site of action for the proconvulsant action of chemoconvulsants.
Басқа жануарлар
Кейде иіс қабығы, иіс түтікшесі немесе палеопаллий деп аталатын пириформ қабықтық аймақтар амфибиялардың, рептилиялардың және сүтқоректілердің миында кездеседі. Пириформ қабығы – амфибиялардың телеэнцефалонында пайда болатын үш аймақтың бірі, ол дорсальды аймаққа, ал гиппокамп аймағына қарай орналасқан. Филогенетикалық даму барысында рептилиялардың телеэнцефальдық түйіршігі, көлденең қимада қарағанда, архипаллиальды гиппокамппен бірге орталық сызыққа қарай бүгіліп, дорсальды аймақ танылатын қабықшаны құрайды. Сүтқоректілердің миы дамыған сайын, дорсальды қабықтың көлемі мидың жалпы көлемінің өсуімен салыстырғанда сәл артық өсті, осылайша гиппокамп аймақтарын қамтыды. Неопаллий немесе неокортекс деп танылған кеңейтілген дорсальды аймақтар адамдар мен Ескі әлем маймылдарындағы палеопаллиальды пириформ қабығын қоршап тұрады. Сүтқоректілердің таксономиялық топтары арасында пириформ қабығы мен иіс сезу бұрышы филогенетикалық жағынан жас түрлердің миында пропорционалды түрде кішірейеді. Пириформ қабығы жәндік жегіштердің миының және телеэнцефальдық миының үлкен бөлігін, приматтарға қарағанда алады. Пириформ қабығы ең соңғы примат түрлеріндегі үлкен телеэнцефалонның тұрақты, бірақ кішірейіп бара жатқан үлесін құрайды, ал иіс сезу бұрышының көлемі пропорционалды түрде азаяды.
Sometimes called the olfactory cortex, olfactory lobe or paleopallium, piriform cortical regions are present in the brains of amphibians, reptiles and mammals. The piriform cortex is among three areas that emerge in the telencephalon of amphibians, situated caudally to a dorsal area, which is caudal to a hippocampal area. Further along the phylogenic timeline, the telencephalic bulb of reptiles as viewed in a cross section of the transverse plane extends with the archipallial hippocampus folding toward the midline and down as the dorsal area begins to form a recognizable cortex. As mammalian brains developed, volume of the dorsal cortex increased in slightly greater proportion, as compared proportionally with increased overall brain volume, until it enveloped the hippocampal regions. Recognized as neopallium or neocortex, enlarged dorsal areas envelop the paleopallial piriform cortex in humans and Old World monkeys. Among taxonomic groupings of mammals, the piriform cortex and the olfactory bulb become proportionally smaller in the brains of phylogenically younger species. The piriform cortex occupies a greater proportion of the overall brain and of the telencephalic brains of insectivores than in primates. The piriform cortex continues to occupy a consistent albeit small and declining proportion of the increasingly large telencephalon in the most recent primate species while the volume of the olfactory bulb becomes less in proportion.