Кіріспе

Питер Уоллес Родино (Peter Wallace Rodino Jr., 7 маусым 1909 жыл - 7 мамыр 2005 жыл) – 1949 жылдан 1989 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болған американдық саясаткер. Либералды демократ, ол Ньюарк, Нью-Джерси және оны қоршаған Эссекс және Хадсон округтерінің бөлігін өкілдік етті. 2021 жылы Крис Смит одан озысқанға дейін ол Нью-Джерсиден Өкілдер палатасында ең ұзақ қызмет еткен мүше болды. Родино Өкілдер палатасының Сот комитетінің төрағасы ретінде көзге түсті, ол 1974 жылы президент Ричард Никсонға қарсы импичмент процесін өткізді, нәтижесінде президент отставкаға кетті.

Ерте өмір

Родино 1909 жылдың 7 маусымында Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласындағы Солтүстік ауданында Пеллигрино Родино кіші ретінде дүниеге келді. Оның әкесі, Пеллигрино Родино (1883–1957) Италияның оңтүстігіндегі Кампания аймағындағы Авеллино провинциясындағы Атрипалда қаласында туған. Родино аға 1900 жыл шамасында АҚШ-қа эмиграциялап, былғары фабрикасында механик, жиһаз жасаушы және ағаш ұстасы болып жұмыс істеді, содан кейін отыз жыл бойы General Motors (Hyatt Roller Bearing) компаниясында құрал жасаушы болып еңбек етті. Оның анасы Джузеппина (Маргарет) Жирар (1884–1913) Ньюаркта дүниеге келген. Пеллигрино мен Джузеппина 1900 жылы неке қиды. Кейін аты Питер болып өзгертілген Пеллигрино Родино кіші үш баланың ең кішісі болды. Джузеппина Родино 1913 жылы туберкулезден қайтыс болды, сол кезде Родино 4 жаста еді; оның әкесі кейіннен Майкл Паладиноның жесірі Антония (Гемма) ДеРобертиске (1944 жылы қайтыс болды) үйленді.

Мемлекеттік жиналысқа кандидат

1940 жылы Родино Эссекс округінен Нью-Джерси Бас Ассамблеясына демократтық кандидат ретінде тұңғыш рет мемлекеттік лауазымға үміттенді. Ол жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады.

АҚШ конгрессмені

1946 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Родино тоғыз мерзімдік республикалық өкіл Фред А. Хартлиге қарсы Конгресске сайлауға түсті. Хартли 1947 жылғы Еңбек және басқару қатынастары туралы заңның (Тафт-Хартли заңы) Палатадағы демеушісі ретінде ұлттық деңгейде танымал болды. Хартли 5730 дауыспен жеңіске жетті, ол 44 619 (52,48%) дауысқа қарсы 38 889 (45,74%) дауыс жинады. 1948 жылы Хартли қайта сайланудан бас тартты, ал Родино 10-шы округтен конгресске үміткер болды. Демократиялық партияның ішкі сайлауында ол қарсылықсыз жеңіске жетті. Басылым сайлауда ол штаттық жиналыстың бұрынғы мүшесі және АҚШ прокурорының көмекшісі болған республикашыл Энтони Джулианомен күш сынасты. Родино президент Гарри Трумэнмен бірге Essex және Hudson округтерінде үгіт жүргізу артықшылығына ие болды. 1948 жылғы 6 қазанда Ньюарктағы митингте сөйлеген Трумэн Родиноны қолдап, былай деді: «Бұл дегеніміз, Ньюаркта сіз Родиноны Конгресске, Хью Аддоницио мен Гарри Дадкинді Өкілдер палатасына жібересіз. Осылардың әрқайсысы сіздің қолдауыңызға лайық. Олар сіздің мүдделеріңізді Вашингтонда қорғайды, және осы күрестің қалай жүргізілетінін мен жақсы білемін. Олар сіздің мүдделеріңізді қорғайды, және бүкіл елдегі олар сияқты адамдар осы күресте жеңіске жетеді – егер сіз бізбен бірге болсаңыз, халық үшін күрес, Джефферсон бастаған, Джексон жалғастырған, 1934 жылы Франклин Рузвельт жеңген күрес». Родино 5800 дауыспен жеңіске жетті, ол 58 668 (50,72%) дауысқа қарсы 52 868 (45,70%) дауыс жинады. 1950 жылы екінші мерзімге үміткер болған Родино алты мерзімдік Эссекс округінің басшысы болған республикашыл Уильям Х. Роусонмен күш сынасты. Родино 21 819 дауыспен жеңіске жетті, ол 60 432 (61,02%) дауысқа қарсы 38 613 (38,99%) дауыс жинады. 1952 жылы Родино республикалық саяси ахуалға тап болды, ал GOP президенттікке үміткер Дуайт Эйзенхауэр Родино округінде үлкен басымдықпен жеңіске жетті. Бірақ Родино үшінші мерзімде республикашыл Александр Маттуриге қарсы 20 872 дауыспен жеңіске жетті, ол 78 612 (56,87%) дауысқа қарсы 57 740 (41,77%) дауыс жинады. 1954 жылы Родино өзін «Айзенхауэрдің орталық жолындағы республикашылы» деп сипаттаған Нью-Джерсидің Керни қаласынан екі мерзімдік кеңес мүшесі Уильям Э. Макглиннді 26 328 дауыспен жеңді, ол 62 384 (63,37%) дауысқа қарсы 36 056 (36,63%) дауыс жинады. 1956 жылы Родино республикашыл G. Джордж Аддонициоға қарсы 15 550 дауыспен жеңіске жетті, ол алғаш рет үміткер болып, көршілес Эссекс округінің конгресс округінде қайта сайлануға үміткер болған танымал демократ конгрессменмен бір тегі болды; Джордж Аддоницио мен Хью Аддоницио туысқан емес. Джордж Аддоницио өзін Айзенхауэрлік республикашыл ретінде таныстырды, ал танымал республикашыл президент сайлау науқанында Родино округінде үлкен басымдықпен жеңіске жетті. Бұл Родиноның жалпы сайлаудағы көрсеткіші 60%-дан төмен түскен соңғы рет болды. 1958 жылы Аддонициомен болған реваншта ол 27 536 дауыспен жеңіске жетті, ол 60 482 (63,90%) дауысқа қарсы 32 946 (34,81%) дауыс жинады. Родино 1960 жылы 65%-ды, ал 1962 жылы 73%-ды жеңіп алды. Ол 1960 жылы Альфонс А. Милеге қарсы 65% дауыспен, ал 1962 жылы Неварк қалалық кітапханасының директоры және Сетон-Холл университетіндегі поляк мәдениеті институтының негізін қалаушы доктор Чарльз Аллен Барецкийге қарсы 73% дауыспен қайта сайланды. 1964 жылы ол 74% дауыспен бұрынғы Блумфилд кеңесінің мүшесі Реймонд В. Шрёдерді жеңді. Родино 1966 жылы өзінің алғашқы афроамерикалық қарсыласына қарсы тұрды, ол кезде республикашыл Эссекс округінің басшысы (және болашақ Ньюарк қалалық кеңесінің президенті) Эрл Харрис оған қарсы тұрды. Демократиялық партияның ұлттық және Нью-Джерсидегі жеңісі кезінде Родино Харристі 64% дауыспен жеңді. (Монтклэрлік заңгер), 1972 (80% нан пісіруші Кеннет Миллерге қарсы), 1974 (81% Ньюарк Оңтүстік Уардының республикашыл төрағасы Джон Р. Талияферроға қарсы), 1976 (83% Тони Грандисонға қарсы), 1978 (86% автосатушы Джон Л. Пелтке қарсы), 1980 (85% Шығыс Оранж кәсіпкері Эверетт Дженнингске қарсы), 1982 (83% Тим Лиге қарсы), 1984 (84% консервативті белсенді Говард Берклиге қарсы) және 1986 (96%, жарыста республикашыл жоқ). Көп жылдар бойы Родино Вашингтондағы пәтерде Ньюарктағы демократ Хью Аддонициомен бірге тұрды, ол да 1948 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс ардагері ретінде Конгресске сайланды. 1962 жылы Аддоницио Конгресстен шығып, Ньюарк қаласының мэрі болғаннан кейін Родино Аддониционың мұрагері, Демократиялық жұмысшы көшбасшысы Джозеф Минишпен бірге тұратын болды. Родино әр аптаның соңында өзінің ауданына оралды. Азаматтық құқықтар үшін күреске арнаған Родино енді Конгресстегі афроамерикалықтардың санын көбейту үшін тартылған округтің ақ конгрессмені болды. 1972 жылы Родино Демократиялық партияның ішкі сайлауында афроамерикалық үміткерден алғашқы күшті қарсылыққа тап болды. Ол көршілес 11-ші округке көшуді қарастырды, ол қайта бөлінгеннен кейін өзінің қара және қалалық муниципалитеттерін жоғалтты және Эссекс округінің қалалық қалаларын (соның ішінде Родиноның бұрынғы аумағының бір бөлігін) қамтыды; бұл Родиноның әріптесімен (және Капитолий төбесіндегі бөлмелес досы) Джозеф Минишпен ішкі сайлауға түсуге мәжбүр ететін еді. Родино Хартты 13 000 дауыспен жеңді, ол 37 650 (57%) дауысқа қарсы 24 118 (37%) дауыс жинады. Ричардсон үшінші орынды 3 086 дауыспен (5%) алды, ал Уилбурт Корнеги 718 дауыс (1%) алды. Родино 1980 жылы тағы бір күшті ішкі сайлау қарсылығына тап болды, бұл жолы Эссекс округінің бұрынғы басшысы Дональд М. Пейнге қарсы. Осы кезде Родино ұлттық саяси тұлға болды және Пейнді 17 118 дауыспен жеңді, ол 26 943 (62,17%) дауысқа қарсы 9 825 (22,67%) дауыс жинады. Бұрынғы Ньюарк қалалық сотының судьясы Голден Джонсон үшінші орынды 5 316 дауыспен (12,27%) алды, содан кейін Эссекс округінің бұрынғы басшысы және Шығыс Оранж мектеп тақтасының мүшесі, пастор Рассел Э. Фокс 1 251 (2,89%) дауыс алды. Пейн 1986 жылы қайта үміткер болды және жаңа сайланған Ньюарк мэрі Шарп Джеймс пен пастор Джесси Джексонның қолдауын алды. Родино 1988 жылы зейнетке шығуға уәде берді және Пейнді 9 920 дауыспен жеңді, ол 25 136 (59,49%) дауысқа қарсы 15 216 (36,01%) дауыс жинады. Пейн 1988 жылы сайланды және қарсылықсыз он бір рет қайта сайланды, дауыстардың 75%-дан төмен түспеді және 2012 жылғы 6 наурызда қызмет бабында қайтыс болды.

Заңнамалық дерек

Бірінші мерзімінде Родино Конгресс палатасының ардагерлер істері комитетінің мүшесі болды. 1950 жылы қайта сайланғаннан кейін, оған палатаның сот комитетіндегі орын берілді. Ол тең құқықты қамтамасыз ету, иммиграция саясатын реформалау және қоғамдық қауіпсіздікті арттыру мақсатында заң шығару жұмыстарында белсенділік танытты. Ол 1957, 1960, 1964 және 1968 жылдардағы азаматтық құқықтар туралы заңнама бойынша көпшілік пікірлерінің авторы болды, сондай-ақ 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңның VII тарауын жазды. Родино 1966 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңның жақтаушысы болды. Ол 1968 жылғы "Қылмысты бақылау және қауіпсіз көшелер" заңының (Omnibus Crime Control and Safe Streets Act) бастамашыларының бірі және Колумб күнін ұлттық мереке деп жариялаған заң жобасын әзірледі. 1971 жылдан 1973 жылға дейін ол Иммиграция, азаматтық және ұлттық мәселелер жөніндегі кіші комитеттің төрағасы болды және 1986 жылғы Иммиграциялық реформа және бақылау заңының қабылдануында маңызды рөл атқарды.

АҚШ Сенатының сайлау науқаны

Родино 1954 жылы үш мерзім қызметтен кейін Палатадағы өкілдігінен бас тартуға жақын болды, АҚШ Сенатына демократтардан кандидат болу үшін бақ сынады. Осы кезде, қазідегі республикалық сенатор Роберт С. Хендрикссон бір мерзім қызметтен кейін зейнеткерлікке шықты. Демократтар бос Сенат орынын жеңіп алу мүмкіндігі бар деп ойлады және партия жетекшілері бастауыш сайлаудан аулақ болып, бір ғана кандидатты қолдауға шешім қабылдады. Родино Сенатқа үміткер болу үшін белсенді түрде қолдау іздеді, бірақ демократтар оның орнына басқа конгрессмен, Чарльз Р. Хауэллді таңдады.

Палата басшылығы

Родино 1965 жылдан 1972 жылға дейін Палатаның көпшілік қамшысының көмекшісі болды және сол жылдары Демократиялық басқару және саясат комитетінің мүшесі болды. Ол 1977 жылы және 1979 жылдан 1988 жылға дейін есірткілерді пайдалану мен бақылау жөніндегі Палатаның арнайы комитетінің аға мүшесі болды. Ол Солтүстік Атлантика Ассамблеясының делегаты болды, онда Ғылыми-техникалық комитеттің төрағасы қызметін атқарды; 1962 жылдан 1972 жылға дейін есірткілерді бақылау жөніндегі жұмыс тобына; және 1962 жылдан 1972 жылға дейін босқындар мәселелерімен айналысатын Еуропалық көші-қон жөніндегі үкіметаралық комитетке қатысты.

Палатаның сот комитеті төрағасы

Родино 1973 жылдың қаңтарында 93-ші Конгресс басталғанда Палатаның сот комитетінің төрағасы болды. Ол 50 жыл бойы қызмет еткен және 1972 жылғы Демократиялық партияның ішкі сайлауында қайта сайлануға ұтылған Эмануэль Селлердің орнын басты. Кейін, 1973 жылы 20 қазанда президент Ричард Никсон «сенбілік қырғын» деп танылған оқиғада Уотергейт ісі бойынша арнайы прокурор Арчибальд Коксты қызметтен босатқаннан кейін, Палатада президенттік импичментке қатысты көптеген ұсыныстар енгізілді. Палата спикері Карл Альберт оларды сот комитетінің қарауына жіберді. Осыдан кейін жүргізілген импичментке қатысты тергеу және ашық тыңдаулар Родиноны, ол осы уақытқа дейін Конгресте көп танылмаған еді, саяси оқиғалардың ортасына қойды. «Егер тағдыр Конгрестің ықпалды тұлғасын іздесе, ол мені таңдамас еді», - деді ол сол кездегі тілшіге. Комитет сегіз ай бойы дәлелдер жинап, Ақ үйдің таспа жазбалары мен құжаттарын ұсыну туралы сотқа шақыруды орындау үшін президентке қысым көрсетті. 1974 жылдың шілдесінде сот комитеті импичмент туралы бірінші бапқа дауыс беруге дайындалып жатқанда, Родино былай деді: «Біз кеңесіп пікір білдірдік. Біз шыдамдылық таныттық. Біз әділдік жасадық. Енді Америка халқы, Өкілдер палатасы, Конституция және республикамыздың барлық тарихы бізден шешім қабылдауды талап етеді». Комитет, демократиялық көпшілікпен бірге алты республикашыл қолдауымен, импичмент туралы бес баптың үшеуін қабылдады.

Вице-президенттікке кандидат

Родино 1976 жылы Джимми Картердің вице-президенттікке үміткері ретінде қарастырылды. Шамамен 50 конгрессмен Картерді Родиноны таңдауға шақыратын петицияға қол қойды, ал кейін Палата спикерінің орынбасары Тип О’Нилл Чарльз Кирбоға (Картердің вице-президенттік іздеуін басқаратын Атланта заңгері) Родиноның ең қолайлы таңдау болатынын айтты. О’Нилл Родиноның солтүстік-шығыс штатынан шыққан католик екенін, оның арқасында орта таптың итальяндықтары демократтар қатарына қайта оралуы мүмкін екенін мәлімдеді. Кирбо мүмкін болатын үміткерлерді тексергеннен кейін Картер жеті адамнан тұратын тізім жасады: Родино, сондай-ақ сенаторлар Уолтер Мондейл, Фрэнк Черч, Генри Джексон, Джон Гленн, Эдмунд Маски және Эдлай Стивенсон III. Шілде айында, Картер шешімін қабылдамас бұрын, Родино өзінің кандидатурасын кері алып, қарастырудан шығарды. Ол өзінің 67 жасы мен глаукоманың қайталап тұратын ауруының науқан жүргізуге кедергі келтіруі мүмкін екенін айтты. Оның орнына, Родинодан Нью-Йоркте өткен Демократиялық партияның ұлттық конвенциясында Картерді ұсыну сөзін сөйлеуі сұралды. "Джимми Картер адал сөйлеп, шындықты айту арқылы американ халқына үндеді. Оның ниеті таза, сондықтан халық оған сенеді. Оның мақсаты дұрыс, халық оның артынан еретін болады", - деді Родино. "Ол біртілді оңтүстікті Демократиялық партияға қайта біріктіргендей, Демократиялық партияны Американың басшылығына қайта біріктіріп, Американы әлемнің алдындағы құрмет пен беделге қайтаруға ұмтылады". 1972 жылы Демократиялық партияның ұлттық конвенциясына қатысқан 57 делегат вице-президенттікке үміткер ретінде Джордж Макговерн таңдаған Томас Иглтонның орнына Родиноға дауыс берді.

Отбасы

1941 жылы Родино Марианна (Энн) Стэнгоға үйленді. Олардың екі баласы болды: Маргарет (Пегги) Станциал және Питер В. Родино III. Пегги Стэнзиэль Чарльз А. Стэнзиэль кішіге үйленді, оның әкесі 1932 жылы Демократиялық штаттық Ассамблеяның депутаты, кейін АҚШ прокурорының көмекшісі болған. Марианна Родино 1980 жылдың 3 желтоқсанында 70 жасында дүние салды. 1989 жылы ол Джой Джуделсонға үйленді, ол 1963 жылдан 1969 жылға дейін Родиноның конгресс штабында жұмыс істеді, содан кейін заң факультетіне оқуға түсті. Олар Родино 2005 жылы қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді.