Кіріспе

Жаңа әлем маймылының түрлері. Сұрқұрсақты түнгі маймыл (Aotus lemurinus), сондай-ақ сұраяқты douroucouli немесе лемурин сияқты құсқұйрық маймыл деп те аталады, Aotidae тұқымдасына жататын Жаңа әлемнің кішкентай маймылы. Оңтүстік Американың тропикалық және субтропикалық ормандарының тумасы болып табылатын сұрқұрсақты түнгі маймылға аң ауру, фармацевтикалық зерттеулер үшін жинау және ортаның жойылуы сияқты маңызды қауіптер төніп тұр.

Сипаттама

Бұл түрдің басқа туысқандары сияқты, бұл түр де түнгі өмір салтымен ерекшеленеді; оның кішкентай, дөңгелек басы қара жолақтармен өрнектелген және екі үлкен қоңыр көзі басым. Жалпы келгенде, соуылға ұқсайды; маймылдың көзі жарықтан қызғылт-сары түспен жарқырайды. Оның қалың ақ қабаулары бар, олардың арасында қара түсті түк шоғыры орналасқан. Оның сұр түгі тығыз және жұмсақ, ал ішкі жағы сарыдан қызғылт-сары түске дейін боялған. Оның қоңыр қарадан қызғылт сарыға дейін өзгеретін құйрығы жабыса алмайды және әрқашан қара түсті ұшымен аяқталады. Қалың ішкі түсті түнгі маймылдың жіңішке денесі мен ұзын, нәзік саусақтары бар; оның саусақ ұштары кең. Ересектердің салмағы 1,3 килограммға жетеді; жыныстық ерекшелік байқалмайды.

Тұрғылықты ортасы мен тамақтану

Құрғақ және ылғалды аймақтарда кездесетін сұр құрсақты түнгі маймыл орманның барлық қабаттарын мекендейді; алайда, ол жерде сирек табылмайды. Ағаштары тегіс орналасқан, жүзім сияқты өрме бұталары бар тығыз өсімдіктерді жақсы көреді. Оның ареалы Колумбиядан және Аргентинаның солтүстік-шығысынан Венесуэлаға, Эквадор мен Панамаға дейін созылады; сонымен қатар, ол тропикалық Анд тауларында да кездеседі. Күндіз маймыл ағаштардың ойықтарында немесе қалың тоғдарларда ұйықтайды, ал түнде түрлі тағамдарды іздеп, ағаштардың арасында қозғалады. Негізінен жеміс жейтін (фругивор), бұл маймыл сондай-ақ өсімдіктерді, жәндіктерді, нектарды және жеміс аз болған кезде тіпті басқа ұсақ сүтқоректілер мен құстарды да жейді.

Әдеп-тұрыс және көбею

Көбінесе сумерек уақытында және айдың жарқын шағында белсенді болатын, сұр құрсақты түнгі маймыл тобы жұптасқан бірлескен жұптан және олардың балаларынан, барлығы бес жеке тұлғаға дейін тұрады. Бұл түр моногамдық жұптық байланысымен ерекшеленеді; ата-аналық міндеттерді басшы жұп пен жасөспірімдер бөліседі. Дегенмен, күтім жасау және тәрбиелеудің көп бөлігін еркек атқарады; анасы тек балаларын емшеумен айналысады. Еркек өлсе де, анасы оның орнын басуға құштар болмайды. Дауыспен ерекшеленетін маймыл әртүрлі дыбыстар шығарады: жұмсақ дыбыстардан және төменгі ырғақты құрлы-құрлы дыбыстардан бастап, сұрқырап айқайлауға дейін. Тамақтанбаған кезде маймыл көбінесе жайсыз болады. Өз туысының басқа өкілдері сияқты, сұр құрсақты түнгі маймыл шамамен 0,1 км² аумақты иеленеді. Бұл маймылдың түр ішіндегі байланысында иіс маңызды рөл атқарады; аумақтар құйрықтың табанынан шығатын қоңыр, майлы секрециялармен белгіленеді. Бала туудың ең жоғары шағы құрғақ маусымның соңында және жаңбырлы маусымның ортасында болады. Жүктілік кезеңі шамамен 133 күнге созылады, көбінесе бір бала туады; егіздер өте сирек кездеседі. Жылына бір рет бала туады. Жыныстық жасқа 2,5-3,5 жаста жетеді, осы кезде балалары тарап кетеді; яғни, олар жұптасқан серік іздеп, топтан шығып кетеді.