Гүлдің жалған жұптасуы: гүлдің тозаңдану үшін жәндіктерді алдау әдісі. Химиялық және тактильдік сигналдарды пайдаланып, өсімдіктер көбеюге қол жеткізеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Биологиялық процесс
Biological process
Псевдокопуляция – бір немесе екі қатысушы үшін көбейткіштік функцияны атқаратын, бірақ жеке тұлғалар арасында нақты жыныстық байланыс болмайтын, копуляцияға ұқсас мінез-құлықты сипаттайды. Бұл термин көбінесе гүлмен жұптасуға тырысатын тозаңдаушыға қатысты қолданылады. Кейбір гүлдер көзбен әлеуетті ұрғашы серіктеске ұқсайды, бірақ маңызды стимулдар көбінесе химиялық және тактильді болып табылады. Өсімдіктердегі осы түрдегі алдану Пуянниан алдануы деп аталады.
Pseudocopulation describes behaviors similar to copulation that serve a reproductive function for one or both participants but do not involve actual sexual union between the individuals. It is most generally applied to a pollinator attempting to copulate with a flower. Some flowers mimic a potential female mate visually, but the key stimuli are often chemical and tactile. This form of mimicry in plants is called Pouyannian mimicry.
Орхидеялар
Орхидеялардың бірнеше түрі тозаңдауды жеңілдету үшін жәндіктерді еліктейді, сепальдердегі, жапырақшалардағы немесе лабелумдағы бездерден (осмофорлар) химиялық заттарды бөліп шығарады, бұл заттар жәндіктердің табиғи феромондарынан ажыратылмайды. Содан кейін тозаңдаушының денесіне тозаң жабысады, ол басқа гүлдің стигмасына ауыстырылады, ол басқа "жұптасуға" талпынады. Тозаңдаушылар көбінесе ара, құйрық немесе шыбын болады. Тозаңдаушы жәндіктерге тиетін шығын аз сияқты көрінеді, бірақ Австралия орхидеясы (Cryptostylis) тозаңдаушыларын зерттеу олардың гүлге спермасын шығару арқылы көп мөлшерде сперматозоидты ысырап ететінін көрсетті. Осылайша, қарсы эволюция болуы мүмкін, яғни тозаңдаушылар өз түрлерін дұрыс анықтауға жақсырақ болады, ал орхидеялар жақсырақ еліктейтін болады. Мұның бір механизмі – ынталандыру немесе сыйақы беру. Бұл тозаңдаушыға пайдалы ұсыныстар, оны сыйлықпен айналысуға және осылайша тозаңды таратуға итермелейді. Гүлді өсімдіктер, егер мұндай сыйақыларды өндірмесе, мимикрия арқылы тозаңдаушыларды тарта алады – бұл конвергентті эволюцияның бір түрі. Гүлдік мимикрия, өсімдік түрлерінің әртүрлі диапазонында тәуелсіз түрде дамыған, басқа өсімдіктер мен жануарларды, соның ішінде түсін, морфологиясын, жұмыртқа салынған жерлерін, қоздыратын иістерді және жұптасу сигналдарын еліктеуді қамтиды. Мұндай өсімдіктер "алдаушы өсімдіктер" деп аталады, өйткені олар тозаңдаушыға ешқандай пайда әкелмей, басқа түрлердің ерекшеліктерін немесе сыйақыларын еліктейді. Бірнеше орхидеялар (Orchidaceae) гүлдік мимикрияны пайдаланады. Жыныстық еліктеу арқылы бұл түрлер кейбір тозаңдаушы түрлердің аналық жұптасу сигналдарын еліктейді. Бұл тозаңдаушы түрлердің еркектерінің жұптасуға талпынуына әкеледі, бұл тозаңды таратуға көмектеседі. Атап айтқанда, ара орхидеясы (Ophrys apifera) және шыбын орхидеясы (Ophrys insectifera) гүлдің морфологиясын, түсін және иісін қолданып, тиісті тозаңдаушыларын алдайды. Бұл орхидеялар белгілі бір тозаңдаушы нишаларының қалауларына сәйкес келетін қасиеттерді дамытып, бейімделуші түрленуге әкеледі. Ара және шыбын орхидеялары өздерінің тозаңдаушыларын визуалды түрде еліктесе де, визуалды белгілер тартымдылықты арттыру үшін еліктелетін жалғыз (немесе ең маңызды) белгілер емес. Мимикриялық өсімдіктер, әдетте, шын сыйлық беретін өсімдіктерге қарағанда тозаңдаушылармен азырақ қарым-қатынас жасайды, бірақ жыныстық алдаудың эволюциясы жұптасу мінез-құлқымен байланысты пайдаға байланысты болып көрінеді. Жыныстық еліктеу тозаңдаушының адалдығына әкеледі, яғни жыныстық алдаудың нәтижесінде тозаңдаушы бір түрдің гүлдеріне қайта-қайта келеді. Мұны растау үшін, Австралия орхидеясындағы жыныстық еліктеу, азық-түлік еліктеуге қарағанда, тозаңның стигмаға жетуінің үлесі жоғары. Басқа бір зерттеуде аталық тозаңдаушыларды алдау тозаңның қашықтыққа таралуына әкеледі.
Several species of orchids mimic insects to facilitate pollination, secreting chemicals from glands (osmophores) in the sepals, petals, or labellum, that are indistinguishable from the insect's natural pheromones. The pollinator then has a pollinium attached to its body, which it transfers to the stigma of another flower when it attempts another 'copulation'. Pollinators are often bees, wasps, or flies. The cost to the pollinating insects might be seen as negligible, but study of Cryptostylis (an Australian orchid) pollinators shows that they may waste large amounts of sperm by ejaculating onto the flower. Thus there could be antagonistic coevolution such that pollinators become better at identifying their own species correctly and orchids become better mimics. One mechanism is through the use of incentives or rewards. These are beneficial offerings to a pollinator, enticing it to engage with the reward and thus transfer pollen. Flowering plants that do not produce such rewards can instead attract pollinators through mimicry — a form of convergent evolution. Floral mimicry, which has independently evolved in a diverse range of plant species, involves the imitation of other plants or animals, including of coloration, morphology, egg deposition sites, provoking scents, and mating signals. Such plants are called "deceptive plants" as they mimic the characteristics or rewards of other species without providing any benefit to the pollinator. Several orchids (Orchidaceae) make use of floral mimicry. Using sex based deception, these species imitate female mating signals of certain pollinator species. This results in attempted copulation by males of the pollinator species, facilitating pollen transfer. Bee orchids (Ophrys apifera) and fly orchids (Ophrys insectifera), specifically, utilize flower morphology, coloration, and scent to deceive their respective pollinators. These orchids have evolved traits matching the preferences of specific pollinator niches, leading to adaptive speciation. Although bee and fly orchids are visual mimics of their pollinators, visual traits are not the only (nor the most important) ones mimicked to increase attraction. Although mimetic plants typically receive fewer interactions with pollinators than truly rewarding plants do, the evolution of sexual deception appears to be linked to benefits associated with mating behavior. Sex based mimicry results in pollinator fidelity, the continued revisiting of flowers of the same species by a pollinator, as a result of sexual deception. In support of this, sex based deception in an Australian orchid results in a higher proportion of pollen reaching stigmas than food based deception. In another study, deception of male pollinators results in a long distance dispersal of pollen.