Кіріспе

Балықтар тұқымдасы Перннің ойдан шығарылған дракондары.

Дракондар – Callionymidae тұқымдасына жататын шағын, перкоморфты, теңіз балықтары (грекше kallis – "әдемі" және ónyma – "аты"). Олар негізінен Үнді-Тынық мұхитының батыс тропикалық суларында кездеседі. Бұл балықтар – бентостық организмдер, өмірінің көп бөлігін құмды түбіне жақын, шамамен екі жүз метр тереңдікте өткізеді. Олардың 139 түрі, 19 туысқа жатады. Морфологиялық ерекшеліктері мен мінез-құлқының ұқсастығынан дракондар кейде гобилер тұқымдасымен шатастырылады. Дегенмен, еркек дракондарды ұзын арқа қанатымен, ал аналарын ілгекті төменгі жауымен ажыратуға болады. Draconettidae тұқымдасын туысқан тұқым деп санауға болады, оның өкілдері өте ұқсас, бірақ сирек кездеседі.

Сипаттама

Бұл "кішкентай айдаһарлар" әдетте өте түрлі-түсті және жасырын үлгілерге ие. Олардың денелері сопақ, қабықсыз болады. Бұл балықтың ірі preopercular сүйегінің болуы ерекше. Балықтың шаруашылық мінез-құлқы төрт ерекше кезеңге бөлінеді: құдалану, жұптасу, жоғары көтерілу және жұмыртқа мен сперма шығару. Екі жыныстың да кеуде және құйрық қанаттарын жайып, бір-бірінің маңында немесе айналасында қозғалады. Аталықтар кейде арқа қанаттарын да жайып, ауыздарын қайта-қайта ашып, жабады, аналықтың үстіне орналасып, денелерімен қарнына сүртінеді. Егер аналық аталықты шаруашылыққа қабылдаса, олар жұп құрайды. Кейде жұптасып жатқанда, тағы бір аталық келіп, аналықты жасырын спермамен ұрықтандыруға тырысады. Мұндай әрекет алғашқы аталықтың агрессиясына алып келеді. Шаруашылыққа дейін, аталық және аналық дракон жұбы мұхит түбіндегі құмнан шамамен 0,7-1,2 метрге дейін су жоғары көтеріледі. Аталық аналыққа параллель орналасып, денесінің құрсақ қанаты жақын жерімен аналықтың қабырғасына тиеді. Бұл жыныстық диморфизм аналықтың таңдауына, аталықтар арасындағы бәсекелестікке немесе екеуіне де жауап ретінде пайда болған болуы мүмкін. Осы мінез-құлықтың нәтижесінде, жетілгеннен кейін аталық дракондардың өлім-жітім көрсеткіші аналықтарға қарағанда жоғары болады. Ересек аталықтардың өлім-жітім көрсеткіші шаруашылық кезеңінде ең жоғары болады. Аталықтар көбеюде үстемдік ету үшін ірі денеге, сондай-ақ ұзын тікенектер мен сәулелерге ие болған. Олар аналықтардың назарын аудару үшін жарқын түстерді де дамытқан. Бұл екіншілік жыныстық белгілер аталық дракондардың тірі қалу мүмкіндігін одан әрі төмендетеді, себебі олар жыртқыштарға шалыну қаупін арттырады, көп энергия жұмсауды талап етеді және жарақат алу қаупін күшейтеді. Әртүрлі аймақтардағы дракон түрлері, сол жердегі тағамдық организмдердің болуы мен мөлшеріне байланысты, белгілі бір тағамға деген әртүрлі қалаушылықты көрсетеді. Олардың барлығы тамаққа жететін ұзын жақтарын созып, аузына тартады, содан кейін көбінесе құмды шығарады. Дракондардың аумақтық екендігіне ешқандай дәлел жоқ. Жеке балықтар субстраттың белгілі бір бөліктерін немесе ондағы ресурстарды өз түрлерінің немесе басқа балық түрлерінің енуінен қорғамайды.

Жылжыну

Аждаһада жүзудің төрт түрі байқалады. Біріншісі – қарқынды жүзу, төрт түрдің ең көп кездесетіні, ол азық іздеу кезінде қолданылады. Аждаһа өз жамбас қанаттарын денені тіреуден итеру үшін, ал көкірек қанаттарын алға бағыттау үшін пайдаланады. Екіншісі – үздіксіз жүзу, оны еркектер әлеуетті жұбайына жақындасқанда немесе басқа еркекпен қақтығыс кезінде кері шегінгенде жиі қолданады. Аждаһа көкірек қанаттарын денесін алға жылжыту үшін, ал жамбас қанаттарын көтеру және бағыттау үшін пайдаланады. Үшінші түрі – жылдам жүзу, ол аждаһа шабуыл жасағанда немесе қашқанда байқалады. Балық негізінен жылдамдыққа жету үшін құйрық қанаттарын пайдаланады. Соңғы, төртінші түрі – тік жүзу, оны аждаһа шағылысқан кезде жоғары көтерілгенде пайдаланады. Көкірек қанаттары балықтың денесін су жоғары қарай жылжыту үшін қолданылады.