Кіріспе

1986 жылы Клайв Баркердің қорқыныш романы

"Тозаққа бет бұрған жүрек" – Клайв Баркердің қорқыныш повесі, алғаш рет 1986 жылғы қарашада Dark Harvest баспасында "Night Visions" антологиясының үшінші томында жарық көрді. Оқиғада ләззатқа құмар қылмыскер Лемарханд конфигурациясы деп аталатын мистикалық жұмбақ қорапқа ие болады, оның көмегімен азап пен ләззатты ажырата алмайтын демондық кенобиттерді шақыруға болады. Ол кенобиттерден қашып, өзін толыққанды өмірге қайтару үшін көмекпен кісі өлтіруге барады. Кейіннен осы жұмбақ қорапты тағы біреу табады. Бұл повесть Баркердің кенобиттерін таныстырып қана қоймай, 1987 жылы түсірілген "Hellraiser" (сценарийін және режиссурасын Баркер жасаған) және оның франшизасының негізі болды. Әсіресе, түпнұсқада аты аталмаған, бірақ түсірілім тобы мен жанкүйерлер "Пинхед" деп атаған кенобит, қорқыныш фильмдерінің жанкүйерлері арасында танымал жаман кейіпкерге айналды. Бұл кейіпкер Баркердің кейінгі туындыларында "Тозақ ділдары" және "Суық адам" деген ресми аттармен пайда болды. Алғашқы фильмнің сәттілігінен кейін 1991 жылы повесть жеке кітап ретінде HarperPaperbacks баспасынан қайта басылды, сонымен қатар 1988 жылы Simon & Schuster Audioworks баспасынан шыққан, Клайв Баркердің өзі оқыған аудиокітабымен бірге жарық көрді. Повесть Баркердің "Қан кітаптары" антологиясында таныстырған, қанды және жанды стильін сақтайды.

Қысқаша мазмұны

Фрэнк Коттон - өзгелерге зиян келтірсе де, сезімталдыққа берілген, өзімшіл қылмыскер. Әлемнің барлық ләззатына ие болғанына сенген Франк Лемарханд конфигурациясы туралы аңыздарды ілгерілетеді, бұл "схизма" немесе порталды ашады деп айтылған жұмбақ қорап, ол Cenobites деп аталатын жаратылыстар басқаратын терең емес ләззат әлеміне кіреді. Дюссельдорфта Франк қорапты алып, онымен бірге Англиядағы қайтыс болған әжесінің үйіне оралады. Қорапты шешкенде, ол сенобиттер - денелері жынысы жоқ және үнемі ауырсынып жүргендей өзгертілген жәндіктер келгенде, ол шатасып, қорқып қалады. Кенобиттер келісімге қол қойғаннан кейін одан бас тарта алмайтынын ескертеді, бірақ Франк әлі де бұрын-соңды көрмеген тәжірибелерді ұсынуды құштарлықпен қабылдайды. Фрэнкпен бірге олардың ең жаңа "эксперименті" ретінде, кенобиттер оны толық сезімталдық жүктемеге ұшыратады және ол олардың садо-мазохизмге деген құлшыныстары соншалықты экстремалды екенін және олардың адамгершілікке деген адамы соншалықты алыстағанын түсінеді, олар енді қайтып ауырсыну мен ләззат арасында айырмашылықты ажырата алмайды және егер олардың субъектісі енді тәжірибеден өткімсіз болса да, тоқтауға қамқорлық жасамайды. Фрэнк пейілсіз өлшемі бар Cenobite әлеміне әкелінеді, онда ол мәңгілік азап шегеді. Кейіннен Фрэнктің ағасы Рори әйелі Джулиямен бірге Англияға қоныс аударады. Рориге беймәлім болғандай, Джулия үйлену тойынан бір апта бұрын Франкпен қарым-қатынаста болды және содан бері оған құмарлық танытты. Көшпеде болған кезде Рори өз қолын шауып, Франкты кенобиттер алып кеткен жерде қан кетеді. Франктің жер бетінде қалған жыныспен араласқан қан өлшеміне байланысты шипаны ашады. Фрэнк қайтып келеді, оның денесі енді кенобиттердің эксперименттерімен құрғатылған өлікке айналды. Кейінірек Джулия оны тауып, оның денесін қалпына келтіруге уәде береді, сонда ол шынымен өмір сүре алады және олар бірге бола алады. Рори жұмыс істегенде, Джулия барларда ер адамдарды азғырып, оларды төбешікке алып келіп, өлтіреді. Фрэнк олардың денесінен тамақтанып, өз денесін баяу қалпына келтіреді. Роридің досы Кирсти оған деген романтикалық сезімдерін білдіреді, Джулияның қарым-қатынасы бар деп күдіктенді. Рори де соны күдіктенді және оның өтініші бойынша Джулияны әрекетке тұтқындауға тырысқанда, Кирсти оны өлтіргісі келетін Фрэнкке кездеседі. Керсти жұмбақ қорапты алып, қашып кетуден бұрын оны қару ретінде қолданады. Ол көшеде шаршаудан құлап түседі, кейін ауруханада оянады. Күтіп тұрған кезде ол қорапты ашып, беймәлім түрде кенобит шақырады. Ол қораптың Лемарканд конфигурациясы деп аталғанын түсіндіреді және Кирсти оны кездейсоқ шақырғанын түсінеді, бірақ содан кейін бұл маңызды емес деп ескертеді. Кенобит қазір Кирстиді алып кетуге ниетті, бірақ ол Франктың Жер бетінде тірі екенін айтады. Олардың бір эксперименті құтылып кеткеніне күмәндана қараса да, кенобит қызығады. Олар егер Кирсти оларды Фрэнкке апарып, оның жеке басын растаса, оны қайтарып алып, оны жалғыз қалдыратынын келіседі. Кенобит жоғалып кеткендей көрінеді және Керсти үйге оралады. Рори мен Джулия Фрэнкті өлтірді деп мәлімдейді, бірақ Кирсти ол сөйлесіп отырған адам - Роридің терісін киген Фрэнк екенін түсінеді. Тағы бір дау-дамай болып, Франк Джулияны қасақана өлтіреді. Содан кейін Кирсти Фрэнкті шынайы атын дауыстап мойындауға итермелейді. Кенобиттер пайда болып, Фрэнкті тұзаққа түсіріп, оны өздерінің патшалығына қайтарып, Кирстиге кетуін айтады. Төменде Кирсти Джулияның денесінен айырылған басын көреді, ол көмек сұрайды. Кенобиттердің басшысы, инженер деп аталатын тұлға пайда болады және қысқа уақытқа Керстиге тап болғанға дейін Джулияны алып кетеді. Үйден шыққаннан кейін Кирсти инженердің оған басқа біреу іздеп келгенше қарау үшін жұмбақ қорапты бергенін түсінеді. Қондырманың бетін қарап, Кирсти Джулия мен Фрэнктің бетін көріп отырғанын, бірақ Роридің емес екенін елестетеді. Ол Рори тұратын жұмаққа есіктерді ашатын басқа жұмбақтар бар ма деп ойлайды, бірақ ол ешқашан таба алмайтынына және сынған жүректер шешілмейтін жұмбақтар болуы мүмкін деп қайғырады.

Өмірбаян

Баркер 70-ші жылдары күнкөрісін табу үшін түрлі амалдар жасаған, ал оның тәжірибесі оны "сексуалдық байланыс – түйін болатын жақсылық пен жамандық туралы әңгіме айтуға" жетеледі. Кенобиттердің сыртқы келбеті S&M клубтарынан, соның ішінде Нью-Йорктегі Cellblock 28 деген жер асты клубынан шабыт алды, онда адамдар көңіл көтеру үшін денелеріне тесіктер жасатқан. Фильмді өңдеп, режиссерлік еткен кезде Баркер фильмге "Тозақтан келген садамазохистер" деп атауды ойластырған. Ол Лемаршанд қорабы туралы идеяны осы себепті ойлап тапты, себебі тозаққа кіру үшін "жерге сиқырлы белгілермен шеңбер салу" оған ескі, қайта-қайта қолданылған тәсіл сияқты көрінді. Оның орнына, ол кемеде аспаз болған әкесі алыс Шығыстан әкелген, бала кезінде қызығушылықпен қараған жұмбақ қораптан шабыттанды.

Аудио бейімдеу

2018 жылы Пол Кейннің адаптациясымен және Bafflegab Productions компаниясының продюсерімен толық құрамды аудио адаптациясы жарық көрді. Онда Кирсти рөлінде Элис Лоу, Джулия рөлінде Нев Макинтош, Фрэнк пен Рори рөлінде Том Митен ойнады. Басқа рөлдерді Эви Дауней, Крис Павло, Николас Винс, Скотт Бруксбанк және Лиза Бауэрман (Бернис Саммерфилд рөлін сомдағаны және Big Finish Productions компаниясымен жұмыс істегенімен танымал) сомдады. Аудио пьеса түпнұсқа повестьтің адал бейімделуі болып табылады. Повестьтегідей, бірнеше кенобиттер пайда болады, бірақ олардың есімдері айтылмайды. Аудио ойынның соңында Инженердің Джулияны алып кеткені туралы ештеңе айтылмайды. Керсти өзіне жұмбақ қорап тапсырылғанын біліп, оны қаламайтынын айтады, бірақ кенобиттердің дауыстары оған таңдау жоқ екенін және енді ол қорапқа тиесілі екенін жеткізеді. Ол сонымен қатар, жұмаққа да, тозаққа да апаратын жұмбақ қораптардың болуына қызығушылық танытпайды.

Жалғасы

Новелланың екі жалғасы бар: Клайв Баркер жазған және 2015 жылы жарық көрген "Қызыл Ізгі хабарлар", сондай-ақ 2018 жылы жарық көрген, Марк Алан Миллер жазған, ал әңгімесі Клайв Баркерге тиесілі "Hellraiser: The Toll". "Weaveworld" кітабында Кенобиттер туралы сөз қысқаша айтылады ("Хирургтар" деп аталады). "Қызыл Ізгі хабарлар" Клайв Баркердің құпия детективі Гарри Д'Амурмен бірдей әлемде Кенобиттердің өмір сүретінін нақтылайды. Осы роман Кенобит Пиндхедті де қамтиды, оны "Тозақ Папасы" және "Суық Адам" деп сипаттайды.