Кіріспе

Камбоджа провинциясы

Прей-Венг ( ; ) – Камбоджа провинциясы (khaet). Астанасы – Прей-Венг. 1,1 миллион халқы бар бұл провинция халық саны бойынша үшінші орында. Меконг өзенінің шығыс жағалауында орналасқан, тығыз қоныстанған, ауыл шаруашылығымен айналысатын аймақ. Атауы кхмер тілінде "ұзақ орман" дегенді білдіреді, бірақ соңғы үлкен ормандар 30 жылдан астам уақыттан бері ауыл шаруашылығы жерлерін ұлғайту үшін біртіндеп жойылды.

Тарих

Ерте христиан дәуірінде провинция Фунан патшалығының маңызды орталығы болды, елдің экономикалық және саяси астаналары Ок Эо (қазіргі Вьетнамның Ан-Джан провинциясында) және Ангкор Борей (Камбоджаның Такео провинциясында) қалалары еді. Бірақ Чен-ланың пайда болуымен патшалықтың орталығы батысқа қарай, Ко Кер мен Ангкорға жылжыды, ал аймақ маңыздылығын жоғалтты. XV ғасырда кхмер императорлары, сиамдықтардың (қазіргі Таиланд халқының бұрынғы атауы) қаупіне байланысты, шығысқа қарай, Одунға, Ловекке, содан кейін Пномпенге қайта қоныстануға шешім қабылдады. Прей Венг оларға қолайлы болмады, себебі ол тағы бір қауіпке, атап айтқанда Анамға тым жақын еді. Дегенмен, олар 1473 жылы Сиамның шапқыншылығына қарсы тұру үшін Ба Пномда әскер құрды. Француз протектораты кезінде отарлық билік аймақтың ауыл шаруашылығы және балық аулау салаларындағы әлеуетін, сондай-ақ француз колониясы Кочин Қытайға жақын орналасқандығын байқады. Ауыл шаруашылығы үшін жер ашу мақсатында кең ауқымда орман қырқылымы жасалды. 1975 жылы Қызыл кхмерлер билікті басып алғаннан кейін провинция 1977 жылға дейін алғашқы ашаршылықты бастан кешірді. Прей-Венг провинциясындағы мыңдаған адамдар Қызыл кхмерлердің қолынан қаза тауып, жаппай қабірлерге көмілді. 1979 жылдың қаңтар айында Вьетнам армиясының ілгерілеуімен аймақ бұрынғы орнын қайтарып алды және Қызыл кхмерлерден азат етілген Камбоджаның алғашқы аймақтарының біріне айналды.

География

Облыс солтүстік-батыста Кампонг-Чам, солтүстік-шығыста Тбонг-Хмум, батыста Кандал, шығыста Свай-Риенг провинцияларымен және оңтүстікте Вьетнаммен (Донг-Тхап, Лонг-Ан және Тэй-Нинь провинцияларымен) шектеседі. Оны елдің екі ірі өзені – Меконг және Тонле-Басак – кесіп өтеді. Облыстың жалпы жер аумағы 4883 км² құрайды, бұл Камбоджаның жалпы жер аумағының 2,7%-ына тең (181 035 км²). Оның ішінде 445,18 км² немесе 9,12% адам тұратын жерлер, 3100 км² немесе 63,49% ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жерлер, 194,61 км² немесе 3,99% орманды аумақ, 1082,86 км² немесе 22,18% мемлекеттік жерлер, инфрақұрылым және су қоймалары. Қалған 60,35 км² немесе 1,24% пайдаланылмаған жерлерді құрайды.

Халық саны

Жалпы халық саны 947 357 адамды құрайды, бұл Камбоджаның 13 388 910 адамдық жалпы санының 7,07%-ы. Аталған санның ішінде 825 818 адам немесе 80,54%-ы фермерлер, 140 685 адам немесе 13,72%-ы балықшылар, 44 561 адам немесе 4,35%-ы саудагерлер, ал 14 267 адам немесе 1,39%-ы мемлекеттік қызметкерлерді құрайды. Орташа тығыздығы шаршы километрге 194 адам. Халықтың көп бөлігі кхмер ұлтынан, ал этникалық азшылықтар, мысалы, Kinh (вьетнамдықтар), мұсылман Чамдары немесе Лаостар тек 1,13%-ды құрайды.

Экономика

Облыс әрбір тасқынмен келетін лаймен мақтана алады, бұл аймақты егіншілік пен балық шаруашылығына өте қолайлы етеді. Бұл Камбоджаның «үлкен жасыл белдеуі» деп аталатын бөлігі. Күріш – басты өнім, және елдегі ең көп күріш егілетін жер болып табылады, ол ұлттық өнімнің шамамен 10% құрайды және жыл сайынғы ең көп артық өнім беретін аймақтардың бірі. Прей Венгте темекі, жасыл бұршақ, қант қамысы, пальма қанты, маниок, күндері және кокос, манго, кашу сияқты жемістер өсіріледі. Бұрын резең ағаштары экономикада маңызды рөл атқарған, бірақ ондаған жылдар бұрын елде болған қанаулы соғыстар кезінде олардың плантациялары тасталып кетті.

Дін

Мемлекеттік дін – теравада буддизмі. Преви Венг халқының 99,5 пайызынан астамы буддист. Чамдар жүздеген жылдар бойы ислам дінін қабылдап келеді. Шамалы бөлігі христиан дінін ұстанады.

Ба Пном

Ба Пном Пномпеннен 78 шақырым шығысқа қарай және провинция орталығынан 45 шақырым оңтүстікке қарай орналасқан. Оның аты тікелей "төбенің атасы" дегенді білдіреді. Шындығында, онда 139 метрлік төбе бар. Археологиялық зерттеулер көрсеткендей, бұл Фу Нан патшалығының маңызды мәдени орталығы және Шиваға табыну орыны болған. Бұл орын Ангкор кезеңі бойында қасиетті мәртебесін сақтап келген сияқты, сонымен қатар анимистік және буддалық обрядтардың іздері де табылған.

Прей Венг

Облыс орталығы Неак Лёнг пен Кампонг Чам арасындағы 11-ші ұлттық тас жолында орналасқан. Ол Пномпеньден 2 жарым сағат, ал Хошимин қаласынан 3 сағаттық жерде жатыр. Бұл сүйкімді қала әдеттегі туристік бағыттан тыс, сондықтан онда адам көп емес. Онда бірнеше ескі, қираған колониялық үйлер сақталған. Қаланың батысында наурыз айынан тамыз айына дейін құрғап қалатын үлкен көл бар.