Кіріспе

Балтийск бұғазы (Балтийский пролив, Cieśnina Piławska, Pillauer Tief) – Ресейдің Калининград облысында орналасқан Балтық теңізінен Висла лагунасына өтуге мүмкіндік беретін бұғаз. Салынған бұғаз Висла шығанағын және жарты аралды (Ресейде Пиллауский полуостров деп аталады, бұл Пиллау бекінісінің атынан қойылған) бөліп тұрады. Бұл жарты арал 15 ғасырда Висла шығанағының бір бөлігі болған және қазір Самбия жарты аралының құрамына кіреді.

Теңіз қатынасы

Бұл бұғаз ашық теңізден солтүстік-шығыс лагунадағы маңызды ресейлік Балтийск және Калининград порттарына, сондай-ақ оңтүстік-шығыс лагунадағы Эльблонг, Браниево, Толкмичко, Фромборк, Штутово, Криница Морска және Нова Пасленка поляк порттарына кемелердің қатынасын қамтамасыз етеді. 2022 жылдың 17 қыркүйегінде Польша Висла тоғаны арқылы жаңа канал ашты, бұл кемелердің Ресейдің Калининград облысындағы Балтийск бұғазынан өтпей-ақ Польшаның Эльблонг портына кіруіне мүмкіндік береді. 1990 жылдардан бері қолданыстағы заңға қарамастан, Ресей поляк порттарына бағытталған кемелердің өтуін уақыт-уақыт тоқтатады. 2006 жылдан бері Польша осы шектеуді айналып өту үшін Висла тоғаны арқылы тағы бір канал қазуды қарастырып келеді. Висла-Спит каналының құрылысы 2019 жылы басталды және 2022 жылы ашылды.

Тарих

1497 жылы дауыл кезінде Висла түйісі арқылы жаңа қақпа жасалды, ол кезде Neues [Pillauer] Tief немесе Pillauer Seetief (Жаңа [Пиллау] тереңдігі, Пиллау теңізінің тереңдігі) деп аталды. 1510 жылы тағы бір дауыл толқыны сол қақпаны кеңейтіп, кеме жүзуге қолайлы етіп тереңдетті. Оның ұзындығы және ені өлшенді. 1626 жылы Швеция королі Густав Адольф 37 кемемен қақпаның жанында, бұрыннан бері шамалы бекітілген жерге қонды, оны Пилау бекінісіне айналдырып, он жыл бойы (Стухмсдорф шартына дейін) басып алды, сондай-ақ оның қарындасы Джордж Вильгельмге, Пруссия герцогы және Бранденбург сайлаушысына, оны поляк-швед соғысы мен Отыз жылдық соғыста қолдауға мәжбүрлеу үшін. Шведтер көршілес Пиллау ауылын кеңейтіп, алғашқы құдайға сиыну орнын – лютеран шіркеуін салды. 1638 жылы герцог өзінің резиденциясын Пруссиядағы герцогтік астана Кенигсбергке көшірді. 1960 жылдары қақпа кеңейтіліп, қазіргі кезде ені және тереңдігі өлшенді.