Кіріспе

Нордфризландия (; Nordfrisland; ), сондай-ақ Солтүстік Фризия деп белгілі, Германияның ең солтүстік ауданы және Шлезвиг-Гольштейн штатының бір бөлігі. Ол дәстүрлі Солтүстік Фризияның көп бөлігін (Хелиголанд аралын қоспағанда), сондай-ақ шығыстағы Шлезвиг Гестінің және оңтүстіктегі Штапельхольмнің іргелес аймақтарын қамтиды. Аудан шығыстан бастап сағат тілі бойынша Шлезвиг-Фленсбург және Дитмаршен аудандарымен, Солтүстік теңізімен және Данияның Оңтүстік Ютландия округімен шектеседі. Немец тілінде аудан Kreis Nordfriesland, төменгі неміс тілінде Kreis Noordfreesland, Муринг Солтүстік Фризия тілінде Kris Nordfraschlönj, Феринг Солтүстік Фризия тілінде Kreis Nuurdfresklun, ал Дания тілінде Nordfrislands amt деп аталады. 2008 жылғы мәліметтер бойынша Нордфризландия Германиядағы ең көп танымал ауылдық аудан болды.

Тарих

Теңіздің бұл аймаққа әрдайым зор ықпалы болды. Орта ғасырларда дауыл толқындары қазіргі Нордфризланд аймағында өмір сүруді өте қауіпті етіп берді. Тек қазіргі заманда ғана жер мен адам өмірін жоғалту тоқтатылды, мұны үшін берік бөгеттер салынды. Көптеген ауылдар, бір кезде болған, қазір теңіз түбінде жатыр. Ең белгілі мысалы – 1362 жылы дауыл толқынынан қираған Рунгольт деген шағын теңіз порты. 1634 жылы болған тағы бір апатты дауыл – Бурхарди су тасқыны кезінде Стрэнд аралы жоғалып кетті. Бұл дауылдан кейін Стрэнд орнына көптеген кішкентай аралдар пайда болды. Шамамен 1200 жылдан 1864 жылға дейін қазіргі Нордфризланд аймағы Шлезвиг герцогтығының құрамында болды, ол тікелей Дания Корольдігінің бөлігі емес, Дания тәжінің феодалы болып, Дания корольдерімен жеке одақ арқылы байланысты, дербес бірлік ретінде. Нордфризланд әлі де көптілді округ: стандартты неміс, төменгі неміс, солтүстік фриз және дания тілдерінде сөйлейтін адамдар бар, соның ішінде Оңтүстік Ютландия да бар. Солтүстік фриз тілі тоғыз түрлі диалектіде кездеседі, бірақ оны негізінен материктегі Нордфризландтың егде жастағы азаматтары қолданады. Фризия тілінде сөйлейтін адамдардың белсенді қауымдастығы Фёр және Амрум аралдарында сақталған. Германияның құрамына кіргеннен кейін аймақта үш округ құрылды: солтүстікте Зюдтондерн, орталықта Хузум және оңтүстікте Эйдерштедт. 1970 жылы бұл үш округ біріктіріліп, Нордфризланд округі құрылды.

География

Бүкіл жағалау аймағы Шлезвиг-Гольштейн Вадден теңізі ұлттық паркінің құрамына кіреді. Нордфризланд Дитмаршен мен Дания арасындағы жағалау бөлігін қамтиды. Оңтүстікте Эйдерштедт түбегі орналасқан, мұнда Эйдер өзені теңізбен қосылады. Солтүстік Фризия аралдары да Нордфризланд ауданының құрамына кіреді және ұлттық парктің ішінде орналасқан. Бес ірі арал бар (Силт, Фёр, Амрум, Пеллворм және Нордстранд) және он кішкентай аралшалар, олар Халлиген деп белгілі.

Елтаңба

Гербте көк түсте үш алтын кеме бейнеленген. Бұл гербті Эйдерштедт түбегі 17 ғасырдан бері қолданып келеді. 1970 жылы аудан құрылғанда, Эйдерштедт гербі бүкіл ауданға қабылданды. Дегенмен, ескі гербтерден өзгешелігі, кемелердің желкендерінде үш сурет көрінеді: тырма, шабақ және бұқа басы.