Кіріспе

Босния және Герцеговина Федерациясының кантоны

Посавина кантоны (Bosanski Šamac, Posavina, Kanton Posavina) – Босния және Герцеговина Федерациясының он кантонының бірі. Бұл ең кішкентай кантон, ауданы бар болғаны 2 км². Кантон Босния және Герцеговина Федерациясының эксклавы болып табылады, оңтүстікте Серб Республикасы және Брчко округімен, ал солтүстікте Сава өзенімен және Хорватиямен шектеседі. Оның астанасы Орашье, ал ең ірі қаласы Оджак.

Тарих

Посавина аймағында адамдар тас дәуірінен бері қоныстанған, мұны түрлі археологиялық қазбалардан табылған монеталар мен басқа да заттар дәлелдейді. 1718 жылғы Осман империясы мен Габсбург монархиясы арасындағы Пасаровиц шартынан кейін, таулы ауылдардан шыққан, көбінесе католик отбасылар жазықтарға көшірілді, ал түріктердің өзі төбелер мен аңғарларда қоныстанды. Жупанья, Бабина Греда және Штитардан келген хорваттар Копаница, Видовице, Толиса және Домальевац ауылдарына қоныс аударды. Қазіргі Дервента және Босански Брод муниципалитеттері 1735 және 1782 жылдар аралығында Герцеговинадан келген адамдармен қоныстанды, ал 1820 жылы тағы да шағын толқынмен қоныстанды. 1697 жылдан бері шамамен 20 000 католик осы аймақтан эмиграция жасады. Көптеген адамдар Мостар, Пошуше, Ускопле, Бугойно, Ливно және Дувно қалаларынан Модрича, Градачац, Орашье, Босански Шамк және Брчко муниципалитеттеріне көшіп келді. Босния соғысына дейін қазіргі Доньи Жабар және Вукосавлье муниципалитеттері Оджак пен Орашьеге қарасты болса, ал қазіргі Домальевац-Шамац муниципалитеті Босански Шамкқа қарасты. Бүгінгі кантонның тарихы 1994 жылдың 18 наурызында Вашингтон келісіміне қол қоюмен басталады. Посавина кантоны 1996 жылдың 12 маусымында Босния және Герцеговина Федерациясының он кантонының бірі ретінде, хорваттар көпшілік құрайтын үш кантонның бірі ретінде ресми түрде құрылды.

География

Кантон Хорватиямен шекараға жақын және Босния мен Герцеговина мен Хорватия арасындағы табиғи шекараны құрайтын Сава өзенінің жанында орналасқан. Кантон байланысы жоқ екі эксклавтан тұрады: батысы Оджак муниципалитетінен, ал шығысы Орашье және Домальевац-Шамац муниципалитеттерінен. Посавина – Босния мен Герцеговинаның және Хорватияның басқа да аймақтарын қамтитын өңір. Сондықтан бұл кантонды кейде Босниялық Посавина (Bosanska Posavina) деп атайды, және ол Хорватиямен шекараға жақын Солтүстік Боснияның Федерация құрамындағы жалғыз бөлігі болып табылады. Сава өзені мен шекараға жақын Солтүстік Боснияның қалған бөлігі – Брчко ауданы және Серб Республикасы. Брчко ауданы Серб Республикасын екі бөлікке бөледі. Сава өзеніне жақын орналасқан Посавина кантонының географиялық ерекшелігі – жазық далалық жер болуы және аймақта таулардың жоқтығы, осы себепті ол ауыл шаруашылығы үшін өте қолайлы. Бұл Хорватиямен шекаралас Солтүстік аймақтың барлығына тән, онда егіншілік пен ауыл шаруашылығы кеңінен дамыған. Сава өзені Словения, Хорватия, Босния мен Герцеговина және Сербия арқылы ағады. Босния мен Герцеговинада ол солтүстік шекара арқылы өтеді және Босния мен Герцеговина мен Хорватия арасындағы табиғи шекараны құрайды. "Посавина" сөзі босния тілінде "Сава бойында" дегенді білдіреді. Сава өзені Босния мен Герцеговинадағы ең үлкен кеме жүретін өзен болып табылады. Босния мен Герцеговинада және Хорватиядағы азық-түліктің көп бөлігі осы аймақтан, тіпті Босниялық Посавина ғана емес, Сава өзенінің бойындағы барлық құнарлы алқаптардан келеді.

Қалалық округтер

Кантон Домальевац-Шамка, Оджак және Орашье қалалық муниципалитеттерінен құралған.

2013 жылғы халық санағы

Муниципалитет Ұлттық Жалпы босниялықтар % хорваттар % сербтер % Оджак 6,220 33.04 11,621 61.74 582 3.09 18,821 Орашье 2,015 10.14 17,345 87.33 157 0.79 19,861 Домальевац-Шамац 17 0.35 4,634 97.12 92 1.92 4,771 Кантон 8,252 18.99 33,600 77.32 831 1.91 43,453

1991 жылғы халық санағы

Муниципалитет Ұлттық Жалпы Хорваттар % Сербтер % Босниялықтар % Басқа % Оджак 16 338 54,36 5 667 18,85 6 220 20,69 1 831 6,09 30 056 Орашье 21 308 75,12 4 235 14,93 1 893 6,67 931 3,28 28 367 Домальевац-Шамка 4 598 98,02 26 0,55 7 0,15 60 1,28 4 691 Кантон 42 224 66,90 9 928 15,73 8 113 12,85 2 822 4,47 63 114

Экономика

Соғысқа дейінгі кезеңде, әсіресе соңғы он жылда, кантон Босния және Герцеговинаның ең бай аймақтарының бірі болды. Ол ауыл шаруашылығында маңызды рөл атқарады (Посавина – Босния және Герцеговинадағы ең ірі астық қоймасы), экономикалық тұрғыдан (Босански Брод және Модричадағы мұнай өңдеу зауыттары, жиһаз, тоқыма, аяқ киім фабрикалары, металлургия, химия өнеркәсібі және т.б.), өзендердің мол ресурстары, орман шаруашылығы және аймақ көптеген адамдардың шетелде уақытша жұмыс істегенімен де белгілі. Аймақ Батысқа бағытталған, Еуропаның мәдени, экономикалық және өркениеттік ағымдарына өте жылдам интеграциялануының нақты белгілері бар.

Спорт

HNK Orašje, 2005-06 маусымда Босния және Герцеговина Футбол Кубогын жеңіп алған Орашье қаласының жергілікті футбол клубы.

Дін

Халықтың көп бөлігі христиан дінін ұстанады, католик шіркеуі халық арасындағы ең ірі діни ағым болып табылады және Посавина кантонында 33 191 адамды құрайды (бұл халықтың 77 пайызынан асады). Христиан дінін ұстанбаған ең ірі азшылық мұсылмандардан (8341 адам) тұрады, сондай-ақ серб православие шіркеуінің мүшелері сияқты басқа да христиандар да бар (841 адам).