Кіріспе

Құс түрі. Шығыс шұбарқасы (Anhinga melanogaster) – тропикалық Оңтүстік Азия және Оңтүстік-Шығыс Азияда кездесетін су құсы. Оның ұзын, жіңішке мойны, тік, сүйір мүсігі бар. Қарғабалдар сияқты, ол балықты су астында аулайды, денесі суға батқан күйде. Балықты су астынан шаншып, су бетіне көтеріп, жұтып қою үшін лақтырып, ойыншықтай қозғайды. Суда жүзер кезде денесі су астында қалады, тек жіңішке мойны ғана көрінеді, содан оны «жылан құс» деп атайды. Қарғабалдар сияқты, оның қауырсындары суға ылғалданады, сондықтан оны көбінесе тасқа немесе бұтаққа қанаттарын жайып кептіру үшін қонған күйінде көруге болады.

Сипаттама

Шығыс дартері барлық басқа анхингалар сияқты, өте ұзын мойынды, құсқұртқа ұқсас түр. Мойынның құрылымы басқа дартер түрлерімен бірдей, мойынның 8-ші және 9-шы омыртқаларындағы иілісте күшті дамыған бұлшық еттері бар, бұл оған мойнын жылдам бүгіп, су астындағы балықты тез күшпен ұстауға мүмкіндік береді. Төменгі жақ сүйегінің ұштарындағы комиссуралардың жиектерінде балықты ұстап тұратын ұсақ ішке қарай тісті тіректер бар. Ересек құстардың үстіңгі қауырсындары қара, ал қанат жапқыштары мен үшкір қауырсындарында қауырсын сабағы бойында күміс түсті жолақтар бар. Басы мен мойны қоңыр түсті, мойынның артқа қарай қара түске дейін көлеңкеленеді. Астыңғы бөліктері қара қоңыр. Көздің үстінен және мойынның бойымен өтетін ақшыл сызық, сондай-ақ мойынның екі жағындағы сызықтар оған жолақты көрініс береді. Ирисі сары сақинамен (көбейтілген құстарда ашық сары) ақ түсті. Жоғарғы жақ сүйегінің ұшы қара, ал түбі ашық қоңыр, ал төменгі жақ сүйегі сарғыш. Жасы жетпеген және көбеймейтін құстардың аяқтары мен тырнақтары сары, ал көбейтілген құстардың тарсиі мен саусақтары қараңғы сұр, ал тырнақтары сары болады. Жынысты ажырату оңай емес, бірақ еркектерде ақ кеудеде бірігіп тұратын қара дақтар болады. Ересекті әйелдердің мойны қысқарақ, ал мойын мен кеудесінің қара түсі артқы мойыннан иыққа дейін кең қоңыр жолақпен бөлінеді. Алайда, бұл үлгі жеңіл мойны бар және ұзын тік шейінсіз жас құстарда да кездеседі. Ұшу кезінде ұзын және жұқа мойны, кең қанаты және үшбұрышты құйрығы оны ерекшелейді. Жас құстардың мойны ашық қоңыр, астыңғы жағы ақшыл, ал мойынның бүйірінде ақ жолақ жоқ. Ішкі екінші немесе үшінші қауырсындар мен орталық құйрық қауырсындары толқынды немесе жиырылған сияқты көрінеді. Құйрығы ұзын, он екі қатаң қауырсыннан тұрады, құс жерде жүруге немесе секіруге тырысқанда олар жерге сүйрейтін болады.