Кіріспе
Христиан дініндегі шіркеу қызметінің дәрежелері
Христиан дінінде кішігірім ордендер – шіркеу қызметінің дәрежелері болып табылады. Католик шіркеуінде Латын шіркеуі бұрын үлкен ордендерді – діни қызметкерді (епископты қоса алғанда), дьяконды және субдьяконды – және төрт кішігірім орденді – аколитті, экзорцисті, лекторды және портерді (ағалық бойынша төмендеу ретімен) ажыратқан. 1972 жылы Ватикан кішігірім ордендерді «қызметтер» деп атады, ал лектор мен аколит Латын шіркеуінің барлық жерінде сақталды. Шығыс православие шіркеуінде қолданылатын үш кішігірім орден – субдьякон, оқушы және әнші. Осы Кодекс күшіне енгенге дейін, барлық төрт кішігірім орденді бір уақытта беру – әдеттегі жағдай болған, себебі епископ келесі жоғары орденді алу алдында әрбір орденді белгілі бір уақыт бойы орындау қағидасынан босатуға құқылы болған. 1917 жылғы Канондық заңдар кодексі діни қызметкер болуға ниеттенген және лайықты діни қызметкер болып саналатын адамдарға ғана діни қызметкерлікке және одан төменгі кез келген орденге тағайындауды шектеген. Бұрын кардиналдар және басқа да адамдар, соның ішінде әйгілі Франц Лист, тек кішігірім ордендерді ғана алған. Олар тіпті үйленіп, дін қызметкерлері болып қала берген, дін қызметкерлерінің мәртебесі сол кезде тек бір рет және таза қызға үйленген жағдайда діни tonsure арқылы берілген; бірақ 20 ғасырдың басында үйленген дін қызметкері діни мәртебесінен айырылған деп есептелген. Бұл ереже Рим дәстүрінің 1962 жылғы формасын сақтауға уәкілетті институттардың мүшелеріне де қолданылады, мысалы, Әулие Петр діни бірлестігі және Паптық комиссиясының қамқорлығындағы Ecclesia Dei, бірақ институттың немесе қоғамның мүшелерін инкардинациялауға ғана қатысты. 20 ғасырдың басында Огюст Будинхон кішігірім ордендердің Исадан немесе апостолдардан бастау алмағанын ескере отырып, кішігірім ордендер мен субдьякондықтардың сакраменталды екендігі туралы көзқарас енді қолданылмайды деп мәлімдеді. 1950 жылдары Антонио Пиоланти тек епископтық, діни қызметкерлік (пресвитерат) және дьякондық ордендерді ғана ордендер деп мойындады, олардың берілуі епископтарға қалдырылған. Екінші Ватикандық собор шіркеудің иерархиялық құрылымы туралы айтқанда, тек осы үш орденді ғана атады, кішігірім ордендер мен субдьякондықты есімдерімен атамады. Папа Павел VI-ның 1972 жылғы 15 тамыздағы *Ministeria quaedam* мотупропиосымен «кішігірім ордендер» термині «қызметтер» терминімен ауыстырылды. Латын шіркеуінде оқушы және аколит ордендері сақталды. Мотупропио осы екі қызметтің әрқайсысының міндеттерін нақтылады. Оларды алу арасындағы белгілі бір уақыт аралығын Әулие Тақ және ұлттық епископтық конференция шешеді. Дьякондыққа және діни қызметкерлікке үміткерлер осы екі қызметті де біраз уақыт орындағаннан кейін ғана діни қызметкерлікке тағайындалады. Кішігірім ордендер немесе қызметтерді әдеттегі тәртіппен береді: епархиялық епископ немесе оған заң бойынша тең дәрежедегі адам немесе діни институттар мен апостолдық өмір қоғамдарының жағдайында жоғарғы басшы. Латын шіркеуінде қолданылатын екі қызметті діни қызметкерлікке үміткер емес адамдарға да беруге болады. Латын шіркеуінде аколит пен лектордың миряндық қызметтерін CIC 230 § 2-ге сәйкес, еркек немесе әйел болсын, барлық лайықты сенімділерге тапсыруға болады. Сонымен қатар, катехисттің институционалдық қызметі де құрылды, ол еркек немесе әйел болуы мүмкін.
In Christianity, minor orders are ranks of church ministry. In the Catholic Church, the predominating Latin Church formerly distinguished between the major orders —priest (including bishop), deacon and subdeacon—and four minor orders—acolyte, exorcist, lector, and porter (in descending order of seniority). In 1972, the Vatican re titled the minor orders as "ministries", with those of lector and acolyte being kept throughout the Latin Church. In the Eastern Orthodox Church, the three minor orders in use are those of subdeacon, reader and chanter. Before the entry into force of that Code, it was an almost universal custom to confer all four minor orders at one time, since the bishop was authorized to dispense from the rule that each order had to be exercised for some time before reception of the next highest order. The 1917 Code of Canon Law also restricted conferral of tonsure and any order below that of the presbyterate to those who intended to become priests and who were judged likely to be worthy priests. Previously, there were lay cardinals and others, including the famous Franz Liszt, who received minor orders alone. They could even marry and remain clerics, the status of belonging to the clergy being at that time conferred through clerical tonsure, provided that they married only once and that to a virgin; but by the early 20th century a cleric who married was considered to have forfeited his clerical status. a rule that applies even to members of institutes authorized to observe the 1962 form of the Roman Rite, such as the Priestly Fraternity of Saint Peter and others under the care of the Pontifical Commission Ecclesia Dei, regarding, however, only the incardination of members within the institute or society. In the early 20th century, Auguste Boudinhon said that, on the grounds that minor orders did not originate with Jesus or the apostles, the view that minor orders and the subdiaconate were sacramental, a view held by several medieval theologians, was no longer held. In the 1950s, Antonio Piolanti recognized as orders only episcopacy, priesthood (presbyterate) and diaconate, the three whose transmission is reserved to bishops. In speaking of the hierarchical structure of the Church, the Second Vatican Council mentioned only these three orders, not minor orders or subdiaconate. By Pope Paul VI's motu proprio Ministeria quaedam of 15 August 1972, the term "minor orders" has been replaced by that of "ministries". Two of what were called minor orders, those of reader and acolyte, are kept throughout the Latin Church, and national episcopal conferences are free to use the term "subdeacon" in place of that of "acolyte". The motu proprio specified the functions of each of these two ministries, A prescribed interval, as decided by the Holy See and the national episcopal conference, is to be observed between receiving them. Candidates for diaconate and for the priesthood must receive both ministries and exercise them for some time before receiving holy orders. Conferral of the minor orders or ministries is by the ordinary: either a diocesan bishop or someone who is equivalent in law to a diocesan bishop or, in the case of clerical religious institutes and societies of apostolic life, a major superior. The two ministries that are in use throughout the Latin Church could be conferred even on persons who are not candidates for holy orders. In the Latin Church, the lay ministries of acolyte and lector, may be entrusted to all suitable faithful, whether male or female, per CIC Canon 230 §2. Additionally there is established the instituted ministry of the Catechist, whether male or female.
Шығыс христиандығы
Шығыс христиан діні субдиаконды Батыс практикасынан өзгеше, кіші дәреже деп қарастырады. Басқа кең таралған кіші дәреже – оқырман (лектор). Портердің кіші дәрежесі кейбір қызмет кітаптарында тарихи тұрғыдан айтылады, бірақ қазір берілмейді; әрбір кіші дәреженің барлық құқықтары мен міндеттері субдиакондық дәрежесінде қамтылған деп есептеледі. Барлық Шығыс католик шіркеулерінде субдиакондар кіші дін қызметкерлері болып табылады, себебі үлкен дәрежелерге қабылдау диакондыққа бекітілу арқылы жүзеге асырылады. Византия дәстүрі кіші дін қызметкерлерінің бірнеше дәрежелеріне мүмкіндік береді. Питтсбургтің sui iuris Византиялық католиктік митрополиттік шіркеуі, сондай-ақ Византиялық русин шіркеуі деп аталатын шіркеу, шамшы, әнші, лектор және субдиаконның кіші дәрежелеріне ие, ал ағылшын тілінде олардың cheirothesis рәсімі үшін «бекіту» терминін қолданады. Шамшы және әнші дәрежелері лекторлыққа бекітілу кезінде, киюден бұрын беріледі. Шығыс православие шіркеулері әдетте оқырман және субдиаконның кіші дәрежелерін береді, ал кейбір юрисдикциялар әншілерді де бекітеді. Кіші дәрежелерге бекіту киелі орыннан тыс және кез келген қауымдық құлшылық қызметінде, бірақ әрқашан нақты Құдай қызметінің аясынан тыс орындалады. Шамшы дәрежесі қазір лектор ретінде бекітілудің бір бөлігі ретінде қолданылады. Есік сақшыларының, экзорцистердің және аколиттердің дәрежелері енді кеңінен қолданылмайды.