«Ғарыш кадеті» – Роберт Хайнлайнның 1948 жылғы ғылыми-фантастикалық романы. Ғарыштық патрульге қатысу арқылы бейбітшілікті сақтау, тәжірибе мен жауапкершілік туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1948 жылы жазылған Роберт А. Хайнлайнның ғылыми-фантастикалық романы.
1948 SF novel by Robert A. Heinlein
«Ғарыш кадеті» – Роберт А. Хайнлайнның 1948 жылы жазылған, Мэтт Додсон туралы романы. Ол Күн жүйесіндегі бейбітшілікті сақтауға көмектесу үшін Планетааралық патрульге қосылады. Бұл оқиға стандартты әскери академия сюжетін ғарыш кеңістігіне көшіреді: Айова штатынан келген жігіт офицерлік мектепке түсіп, қиын жағдайлар мен оқиғаларға қатысады, өзінің тәжірибесінен асып түсетін жауапкершілікті мойнына алады және еркек болып қалыптасады. Роман Хайнлайнның жасөспірімдерге арналған туындыларының екіншісі ретінде жарық көрді және Том Корбет кейіпкеріне арналған медиа-франшизаға, соның ішінде 1950-жылдардағы «Ғарыш кадеті» телесериалы мен радиошоуына ықпал етті, бұл «Ғарыш кадеті» терминін көпшілікке таныстырып, кейіннен оның мағынасы мәдениетте өзгерді.
Space Cadet is a 1948 science fiction novel by Robert A. Heinlein about Matt Dodson, who joins the Interplanetary Patrol to help preserve peace in the Solar System. The story translates the standard military academy story into outer space: a boy from Iowa goes to officer school, sees action and adventure, shoulders responsibilities far beyond his experience, and becomes a man. It was published as the second of the series of Heinlein juveniles and inspired the media franchise around the character Tom Corbett, including the 1950s television series Tom Corbett, Space Cadet and radio show which made "Space Cadet" a household phrase whose meaning later shifted in popular culture.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
2075 жылы жасөспірім Мэтт Додсон беделді Планетааралық патрульге қабылдануға өтініш береді. Бірнеше физикалық, психикалық және этикалық сынақтардан өткен соң, ол кадет ретінде қабылданады. Ол Уильям "Текс" Джарман, Венерада туған Оскар Дженсен және Ганимедтен келген Пьер Арманмен дос болады. Оның алғашқы бөлмелес әріптесі – бай ғарыш кемелерін салушының мақтаншыл ұлы Жирард Берк. Олар оқу үшін PRS James Randolph орбиталық кемесіне жеткізіледі. Берк ақырында отставкаға кетеді немесе одан кетуді сұрайды, содан кейін саудагерлік флотқа кетеді, бірақ қалғандары патрульдік кемелерге тағайындалуға лайық болады. Додсон, Джарман және Дженсен "Aes Triplex" кемесімен жолға шығады. Олардың алғашқы миссиясы – астероид белдеуінде жоғалған "Pathfinder" зерттеу кемесін іздеуге көмектесу. Олар оны табады, бірақ барлығы қайтыс болады, жылдам қозғалған нысан кеменің броньды сыртқы шлюзі ашық болғанда тесіп өткендіктен олар бақытсыз құрбанға шалынады. Апаттан бұрын "Pathfinder" зерттеушісі астероидтардың пайда болуына себеп болған планетада интеллектуалды түрлер болғанын және жарылыстың жасалма болғанын анықтаған. "Aes Triplex" капитаны экипаждың жартысын жөнделген "Pathfinder" кемесіне ауыстырады, осылайша олар кемемен және сенсациялық жаңалықты Жерге жылдам жеткізе алады. Қалғандарымен (барлық үш кадетті қоса алғанда) ол Жерге баяу, отынды үнемдейтін, эллипстік траекториямен сапар жоспарлайды. Содан кейін ол Венерадағы оқиғаны тергеу туралы шұғыл хабар алады. Ол лейтенант Тёрлоу мен кадеттерді планета бетіне жібереді. Қондырғыш шұңқырға түсіп, экипажқа лайға батып кетуден бұрын шығуға үлгереді. Тёрлоу комада, қондырғыш құлағанда жарақат алған, ал Дженсен команданы өз мойнына алады. Ол әдетте достық қарым-қатынаста болатын, сезімтал венериандармен байланысқа түседі, бірақ бүкіл топ тұтқынға алынады. Көп ұзамай олар себебін біледі. Бұл жергілікті тұрғындар бұрын ешқашан адамдарды көрген емес, бірақ бұрынғы сыныптасы Берк кен іздеу кемесімен келген. Ол радиоактивті кендердің бай кен орындарын пайдалануға рұқсат бермеген жергілікті тайпаның анасын тұтқынға алған. Жергілікті тұрғындар кемеге шабуыл жасап, экипажын өлтірді; Берк тұтқынға алынбастан бұрын көмек сұрап хабар жіберуге үлгереді. Дженсен ананың сенімін жеңіп, оларды Берктен гөрі артық абыройлы және өркениетті екеніне көндіреді, содан кейін патрульшілер босатылады. Айыныштысы, Берк кемесі де, қондырғыш та ұшуға жарамсыз. Олардың таңғалуына орай, ана қаңғып қалған адамдарды мұқият сақталған "Astarte" кемесіне алып барады, бұл бір ғасыр бұрын Венераға жол тартқан және жолда жоғалған деп есептелген алғашқы кеме. Кеме журналында экипаж аурудан қайтыс болғаны жазылған. Жергілікті тұрғындардың көмегімен кадеттер кемені қайта іске қосып, Венераның Оңтүстік полюсіндегі колонияға қайта ұшып кетеді. Додсон оларды қаһарман ретінде қарсы алмағанына көңілі толады, бірақ содан кейін олардың жетістіктері патрульшілерден күтілген нәрсе екенін түсінеді.
In 2075, teenager Matt Dodson applies to join the prestigious Interplanetary Patrol. After a number of physical, mental, and ethics tests, he is accepted as a cadet. He makes friends with fellow recruits William "Tex" Jarman, Venus born Oscar Jensen, and Pierre Armand from Ganymede. His first roommate is Girard Burke, the arrogant son of a wealthy spaceship builder. They are transported to the orbiting school ship PRS James Randolph for further training. Burke eventually either resigns or is asked to leave, and goes into the merchant service, but the remainder do well enough to be assigned to working Patrol ships. Dodson, Jarman and Jensen ship out on the Aes Triplex. Their first real mission is to help search for a missing research vessel, the Pathfinder, in the asteroid belt. They find it, but all aboard are dead, the unlucky victims of a fast moving object that punctured the ship when the armored outer airlock door was open. Before the accident, a researcher on the Pathfinder had found evidence that the planet which blew up to form the asteroids was inhabited by an intelligent species, and that the explosion had been artificial. The captain of the Aes Triplex transfers half the crew to the repaired Pathfinder so that they can take the ship and the news of the startling discovery back to Earth quickly. With the remainder (including all three cadets), he plots a slower, fuel efficient, elliptical voyage back to Earth. Then, he receives an urgent message to investigate an incident on Venus. He sends Lieutenant Thurlow and the cadets to the planet's surface. The lander touches down on a sinkhole, giving the crew barely enough time to get out before it disappears in the mud. With Thurlow comatose, injured when the lander fell over, Jensen assumes command. He contacts the sentient, usually friendly Venerians, but the entire party is taken captive. They soon find out why. These particular natives had never seen human beings before, until old classmate Burke showed up in a prospecting ship. He had taken the matriarch of the local clan hostage when she refused to give him permission to exploit a rich deposit of radioactive ores. The locals promptly attacked the ship and killed his crew; Burke managed to send a message for help before being taken prisoner. Jensen gains the matriarch's trust and convinces her that they are honorable and civilized, unlike Burke, and the Patrolmen are released. Unfortunately, neither the lander nor Burke's ship is flightworthy. To their amazement, the matriarch takes the stranded humans to the carefully preserved Astarte, the legendary first ship to set out for Venus over a century before and thought to have been lost en route. According to the log, the crew perished from disease. With the help of the natives, the cadets recommission the ship and fly it back to Venus's South Pole colony. Dodson is initially disappointed when they are not treated as heroes, but then realizes that what they accomplished was simply what was expected of Patrolmen.
Сыни қабылдау
Генлейннің жасөспірімдерге арналған романдарын зерттеп, Джек Уильямсон "Ғарыш кадеті" романын "маңызды қадам алға" деп сипаттады. Ол: "Кейіпкерлер мықтырақ, ал тұрмысы мұқият құрылған, жаңашыл және сенімді, оқиғаның шиелігі жоғары" деді. Уильямсон Генлейннің "бүкіл серияны қалыптастыратын өсу романының формасын жетілдіріп жатқанын" атап өтті. П. Шейлер Миллер кітапқа "жақын болашақтың жоғары сапалы тарихи романы" деген оң баға берді, сондай-ақ: "Ғылыми деректер сюжет пен оқиғалармен өте ұсынып берілгендіктен, оқырман оның қаншалықты еңбектің нәтижесі екенін сезбейді" деді.
Surveying Heinlein's juvenile novels, Jack Williamson characterized Space Cadet as "a long step forward. The characters are stronger [and] the background is carefully built, original, and convincing, the story suspenseful enough." Williamson noted that Heinlein was "perfecting the bildungsroman form that shapes the whole series." P. Schuyler Miller gave the book a favorable review as "a first rate historical novel of the near future," saying "So subtly has the scientific detail been interwoven with plot and action that the reader never realizes how painstakingly it has been worked out."
Том Корбет, ғарыш кадеті
Роман Джозеф Гриндиді Grosset & Dunlap компаниясынан Том Корбет, Space Cadet комикс кітаптарын, телесериалдарды, радиошоуларды, комикстерді және 1950-ші жылдардың басында танымал болған романдарды жасауға ықпал етті. Грин 1946 жылдың 16 қаңтарында "Том Рейнджер және ғарыш кадеттері" радиосценарийін ұсынған, бірақ Хайнлайннің романы жарық көргенге дейін ол қойылмады. Хайнлайн "Том Рейнджердің" "Том Корбетке" айналуына әсер етті және оның студент-астронавт атағының кеңінен қолданылуын қамтамасыз етті; олар "ғарыш кадеті" терминінің ресми және кейінірек сленгтік қолданысын танымал етуде бірлесіп еңбек етті.
The novel inspired Joseph Greene of Grosset & Dunlap to develop the Tom Corbett, Space Cadet comic books, television series, radio show, comic strip, and novels that were popular in the early 1950s. Greene had originally submitted a radio script for "Tom Ranger and the Space Cadets" on January 16, 1946, but it remained unperformed when Heinlein's novel was published. Heinlein influenced the evolution of "Tom Ranger" into "Tom Corbett" and launched his student astronaut title's common mention; they share credit for the popularity of both formal and later slang uses of "space cadet."
Танымал мәдениетте
"Том Корбет, ғарыш кадеті" телесериалы мен радиошоуы "ғарыш кадеті" сөзін күнделікті қолданысқа енгізді. 1955 жылы Джеки Глисон "Теледидар немесе теледидарсыз ба?" деп аталатын эпизодта "The Honeymooners" телешоуында осы фразаны айтты, ал бұл эпизод алғаш рет 1955 жылдың 1 қазанында көрсетілді. "Ғарыш кадеті" фразасының кең таралған мағынасы кейіннен халық мәдениетінде өзгеріп, 1960 жылдары астронавтты дайындаудан шығып, "шындықтан алыс, ерекше мінезді адамды" (көбінесе галлюциногендік заттарды қолданумен байланысты) білдірді. Бірақ 2010 жылдары бұл фраза есірткі қолдануды немесе интеллектісіздікті сирек білдірді; "ғарыш кадеті" көбінесе "ойдан шығу", айналасындағылардың көңілінен тыс қалу және "ғарышқа кетіп қалу" сияқты жағдайлармен байланысты болды. "Дайындалып жатқан ғарышкер" және "шындықтан алыс адам" екеуі де Оксфорд ағылшын сөздігіне енді, бірақ 2014 жылы Оксфорд американдық ағылшын тілінде бұл фразаның бастапқыда Хайнлайн және Джозеф Грин, "Том Корбет, ғарыш кадеті" авторы берген оң мағынасын қайта алғанын атап өтті: "Ғарыш саяхатына құштар, әдетте жас адам".
The Tom Corbett, Space Cadet television series and radio show made "space cadet" a household phrase. By 1955, Jackie Gleason spoke the phrase on The Honeymooners television show in an episode called "TV or Not to TV," original airdate October 1, 1955. The popular meanings of "space cadet" later shifted in popular culture away from astronaut in training to indicate, by the 1960s, an "eccentric person disconnected with reality" (often implying an intimacy with hallucinogenic drugs) although by the 2010s, drug use was rarely implied by this phrase, nor was low intelligence implied; "space cadet" was more simply associated with "spacing out," wandering from present concerns, especially of others present, and being a "space case." Both the "trainee astronaut" and "person regarded as being out of touch with reality" entered the Oxford English Dictionary, though by 2014 Oxford noted that, in American English, the phrase had also recouped the positive connotations originally meant by Heinlein and Joseph Greene, the Tom Corbett, Space Cadet writer: "An enthusiast for space travel, typically a young person."