Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының штаты – федералды үкіметпен егемендігін бөлісетін 50 құраушы субъектінің бірі. Американдықтар федералды республиканың да, тұратын штатының да азаматы болып табылады, себебі әр штат пен федералды үкімет арасында ортақ егемендік бар. Кентукки, Массачусетс, Пенсильвания және Вирджиния штаттары толық ресми атауларында «штат» орнына «ододақтастық» терминін қолданады. Штаттар – Америка Құрама Штаттарының негізгі әкімшілік бөлімшелері. Олар федералды үкіметке берілмеген және Америка Құрама Штаттарының Конституциясымен тыйым салынбаған барлық билікке ие. Жалпы, штат үкіметтері жергілікті мәселелерді реттеуге құқылы, мысалы, штат ішіндегі сауданы реттеу, сайлауларды өткізу, жергілікті басқару органдарын құру, мемлекеттік білім беру саясатын жүргізу және федералдық емес жолдарды салу және күтіп ұстау. Әр штаттың республикалық принциптерге негізделген өз Конституциясы және атқарушы, заң шығарушы және сот органдарынан тұратын үкіметі бар. Барлық штаттар мен олардың тұрғындары федералды Конгресте, Сенат пен Өкілдер палатасынан тұратын екі палаталы заң шығарушы органда өкілдік етеді. Әр штатты екі сенатор және кем дегенде бір өкіл білдіреді, ал штаттың Өкілдер палатасындағы делегациясының мөлшері соңғы конституциялық түрде белгіленген он жылдық халық санауы бойынша анықталады. Бұдан өзге, әр штатқа сайлаушылар алқасында дауыс беруге құқық беріледі, бұл орган Америка Құрама Штаттарының Президенті мен Вице-президентін сайлайды, және олардың саны штаттың Конгрестегі өкілдер мен сенаторлардың жалпы санына тең. Конституцияның IV бабының 3-тарауының 1-тармағы Конгреске жаңа штаттарды Одаққа қабылдау өкілеттігін береді. Америка Құрама Штаттары 1776 жылы құрылғаннан бері штаттардың саны бастапқы 13-тен 50-ге дейін өсті. Әр жаңа штат бұрынғы штаттармен тең құқықта қабылданды.
A state of the United States is one of the 50 constituent entities that shares its sovereignty with the federal government. Americans are citizens of both the federal republic and of the state in which they reside, due to the shared sovereignty between each state and the federal government. Kentucky, Massachusetts, Pennsylvania, and Virginia use the term commonwealth rather than state in their full official names. States are the primary subdivisions of the United States. They possess all powers not granted to the federal government, nor prohibited to them by the Constitution of the United States. In general, state governments have the power to regulate issues of local concern, such as regulating intrastate commerce, running elections, creating local governments, public school policy, and non federal road construction and maintenance. Each state has its own constitution grounded in republican principles, and government consisting of executive, legislative, and judicial branches. All states and their residents are represented in the federal Congress, a bicameral legislature consisting of the Senate and the House of Representatives. Each state is represented by two senators, and at least one representative, while the size of a state's House delegation depends on its total population, as determined by the most recent constitutionally mandated decennial census. Additionally, each state is entitled to select a number of electors to vote in the Electoral College, the body that elects the President of the United States and Vice President of the United States, equal to the total of representatives and senators in Congress from that state. Article IV, Section 3, Clause 1 of the Constitution grants to Congress the authority to admit new states into the Union. Since the establishment of the United States in 1776, the number of states has expanded from the original 13 to 50. Each new state has been admitted on an equal footing with the existing states.
АҚШ штаттарының тізімі
Келесі кестеде барлық 50 штаттың тізімі және олардың мемлекеттік құрылған күндері көрсетілген. Алғашқы 13 штат 1776 жылғы шілдеде АҚШ Тәуелсіздік Декларациясына келіскеннен кейін штат мәртебесіне ие болды, ал әрқайсысы 1777 мен 1781 жылдар аралығында Конфедерация мақалаларын, оның алғашқы конституциясын ратификациялағаннан кейін алғашқы штаттар одағына қосылды. (Конфедерация мақалаларын ратификациялау күндерін көрсететін жеке кесте төменде берілген.) Бұл штаттар 1787 жылғы Конституцияны ратификациялаған және жаңа (және қазіргі) федералды үкіметке қосылған ретімен ұсынылған. Әрбір кейінгі штат үшін көрсетілген күн – Конгресс актісімен белгіленген ресми күн. Штаттың күні (қабылдану немесе ратификацияланған) 1 1787 (ратификацияланған) Делавэр колониясы 2 1787 (ратификацияланған) Пенсильванияның меншік провинциясы 3 1787 (ратификацияланған) Нью-Джерсидің тәж колониясы 4 1788 (ратификацияланған) Коннектикуттың тәж колониясы 6 1788 (ратификацияланған) Нью-Йорктің тәж колониясы 12 1789 (ратификацияланған) Солтүстік Каролинаның тәж колониясы 13 1790 (қабылдану) 15 1792 (қабылдану) Вирджиния (Кентукки округінің тоғыз округі) 16 1796 (қабылдану) Оңтүстік-Батыс территориясы 17 1803 (қабылдану) Солтүстік-Батыс территориясының бөлігі 18 1812 (қабылдану) 19 1816 (қабылдану) Индиана территориясы 20 1817 (қабылдану) Миссисипи территориясы 21 1818 (қабылдану) Иллинойс территориясының бөлігі 22 1819 (қабылдану) Алабама территориясы 23 1820 (қабылдану) Массачусет штатының Бас кеңесі 1819 жылғы 19 маусымда «Мэн округін» штаттың қалған бөлігінен бөлу туралы қаулы қабылдады (бұл әрекет Мэн сайлаушыларымен 1819 жылғы 19 шілдеде 17 001 дауысқа 7 132 дауыспен мақұлданды); содан кейін 1820 жылғы 25 ақпанда Мэннің штат болуының жақындығын ресми түрде қабылдайтын қосымша шара қабылдады. (қабылдану) Миссури территориясының бөлігі 25 1836 (қабылдану) Арканзас территориясы 26 1837 (қабылдану) Мичиган территориясы 27 1845 (қабылдану) Флорида территориясы 28 1845 (қабылдану) 29 1846 (қабылдану) Айова территориясының бөлігі 30 1848 (қабылдану) Висконсин территориясының бөлігі 31 1850 (қабылдану) Ұйымдастырылмаған территория Мексикадан алынған жерлердің бөлігі 32 1858 (қабылдану) Миннесота территориясының бөлігі 33 1859 (қабылдану) Орегон территориясының бөлігі 34 1861 (қабылдану) Канзас территориясының бөлігі 35 1863 (қабылдану) Вирджиния (50 Аллегей аймағының округтері) 36 1864 (қабылдану) Невада территориясы 37 1867 (қабылдану) Небраска территориясы 38 1876 (қабылдану) Колорадо территориясы 39 1889 (қабылдану) Дакота территориясының бөлігі 40 1889 (қабылдану) Монтана территориясы 42 1889 (қабылдану) Вашингтон территориясы 43 1890 (қабылдану) Айдахо территориясы 44 1890 (қабылдану) Вайоминг территориясы 45 1896 (қабылдану) Юта территориясы 46 1907 (қабылдану) Оклахома территориясы және Үнді территориясы 47 1912 (қабылдану) Жаңа Мексика территориясы 48 1912 (қабылдану) Аризона территориясы 49 1959 (қабылдану) 50 1959 (қабылдану)