Кіріспе

1793 жылы АҚШ-тың Вермонт штатында қабылданған федеративтік штат конституциясы. Вермонт штатының Конституциясы – АҚШ-тың Вермонт штатының үкіметін сипаттайтын және құрылымдайтын негізгі заң. Ол Вермонттың 1791 жылы Одаққа қосылғаннан кейін 1793 жылы қабылданды және көбінесе 1777 жылғы Вермонт Республикасының Конституциясына негізделген, ол Виндзордағы Ескі Конституция үйінде жазылып, 1786 жылы түзетілген. 8 295 сөзден тұратын бұл АҚШ-тың ең қысқа штат конституциясы. 1777 жылдан бері көп өзгермеген Вермонт Конституциясы – АҚШ-тан тыс жерде жазылып, бекітілген жалғыз қолданыстағы конституциялық құжат.

1777 жыл

1777 жылдан 1791 жылға дейін Вермонт тәуелсіз мемлекет болды, қазіргі кезде оны көбінесе Вермонт Республикасы деп атайды. Сол уақытта ол көбінесе Вермонт штаты деп аталды, бірақ кейде Вермонт одағы немесе Вермонт Республикасы деп те аталды. Оның 1777 жылы жасалған алғашқы конституциясы жеке бостандықтар мен жеке құқықтарды қамтамасыз етудегі ең алғашқы және кең ауқымды құжаттардың бірі болды. Атап айтқанда, ол ересектер құлдығын тоқтатып, ер адамдар 21 жасқа келгенде, ал әйелдер 18 жасқа келгенде босатылатынын белгіледі. 1777 жылғы конституцияның Вермонт штатының тұрғындарының құқықтары туралы жарияланымы АҚШ-тың Құқықтар туралы биллінен он екі жыл бұрын жарық көрді. Бірінші тарауы, "Вермонт штатының тұрғындарының құқықтары туралы жарияланым", басқару құрылымын көрсететін "Жоспар немесе Үкімет құрылысы" тарауынан кейін келеді. Онда губернатор штаттың еркін азаматтарымен сайланатыны, олардың мүліктік жағдайына қарамастан дауыс беруге құқығы бар екені, әрбір қала заң шығару жиналысында өкілдік құқығына ие екені, әр округте сот құрылатыны және заң шығару жиналысы мен губернатор кеңесі бірлесіп заң шығару билігін жүзеге асыратыны белгіленген.

1786 жыл

1786 жылы Конституция 1777 жылғы Конституцияда болғаннан гөрі биліктің әлдеқайда толық бөлінуін қамтамасыз ету үшін кеңінен қайта қарастырылды. Атап айтқанда, судьялар, заң шығарушылар, губернатор кеңесінің мүшелері, губернатор және бас инспектор сияқты белгілі бір лауазымдардың біреуін бір уақытта атқаруға ешкімге рұқсат етілмеді. Сонымен қатар, заң шығарушы орган бұдан былай апелляциялық сот ретінде жұмыс істей алмайды және бұрын жиі істегендей сот қарауындағы істерге араласа алмайды. 1791 жылы Вермонт тәуелсіздіктен Одақтың штатына өткен кезде 1786 жылғы Конституция күшінде қалды. Атап айтқанда, губернатор, губернатор кеңесінің мүшелері және штаттің басқа да лауазымды тұлғалары, соның ішінде барлық соттардың судьялары, олардың бұрын басталған өкілеттік мерзімдерін жалғастырды.

1793 жыл

1793 жылғы Конституция Вермонт Одаққа қабылданғаннан кейін екі жыл өткен соң қабылданды және түрлі кейінгі түзетулермен бүгінгі күнге дейін қолданыста болып келеді. Ол король Георг III-ге және Нью-Йорк штатына қатысты арыз-шағымдарды толығымен жойды. 1790 жылы Нью-Йорк заң шығарушы органы Вермонттың Нью-Йорк штабының бір бөлігі екендігі туралы барлық талаптарынан ресми түрде бас тартты, Конгресс Вермонтты Одаққа қабылдауды шешкен жағдайда ғана бұл бас тарту күшіне енеді.

Цензорлар кеңесі

Осы Мемлекеттің бостандығы бұзылмай сақталсын деген мақсатта" 1777 жылғы конституция Цензорлар кеңесін құрды. Бұл орган он үш сайланған мүшеден тұратын, олар жеті жыл сайын сайланатын, бірақ Кеңес немесе Бас Ассамблея құрамынан емес. Олардың міндеті "заң шығару және атқару билігінің үкімет органдары халықтың қорғаушысы ретінде өздеріне жүктелген міндеттерді орындағанын" тексеру болып табылды. 1786 жылы конституцияға 1785 жылғы Цензорлар кеңесі ұсынған және 1786 жылғы Конституциялық конвенцияда бекітілген түзетулер енгізілді. Цензорлар кеңесіне қатысты бөлім көбінесе өзгеріссіз қалды, тек оның қолданыс саласы нақтыланды. 1793 жылы конституцияға 1792 жылғы Цензорлар кеңесі ұсынған және 1793 жылғы Конституциялық конвенцияда қабылданған түзетулер енгізілді. Кеңес енді "адамдарды, құжаттарды және жазбаларды сұрату құқығына" ие болды. 1870 жылы конституцияға 1869 жылғы Цензорлар кеңесі ұсынған және 1870 жылғы Конституциялық конвенцияда бекітілген түзетулер енгізілді. Цензорлар кеңесі таратылып, оның орнына конституцияны өзгертудің жаңа тәртібі енгізілді.