Кіріспе

Бөлінбес құқықтар

АҚШ-тағы азаматтық бостандықтар – АҚШ Конституциясына сәйкес, АҚШ азаматтарының сақтап қалған, (берілген артықшылықтар емес) белгілі бір бөлінбес құқықтары болып табылады. Бұл құқықтар АҚШ Жоғарғы Соты мен төменгі федералды соттардың түсіндірулері арқылы нақтыланды. Азаматтық бостандықтар – жеке тұлғадан күштірек болған мемлекеттік органдар, басқа адамдар немесе корпорациялар сияқты күшті ұйымдардан жеке заңдық және конституциялық қорғау ретінде қарастырылады. Бөлінбес құқықтар жинағында сөз бостандығы, қару-жарақ ұстау құқығы және жеке өмірге қатысты құқықтар сияқты нақты айқындалған бостандықтар бар. Конституцияда тікелей көрсетілмеген, бірақ Тоғызыншы түзетуде айтылған халықтың көптеген бостандықтары да бар: Конституцияда белгілі бір құқықтарды тізімдеу, халық сақтап қалған басқа құқықтарды жоққа шығару немесе кемсіту мақсатында түсіндірілмеуі керек. Азаматтық бостандықтардың ауқымы және осы бостандықтарға қол жеткізе алатын АҚШ халқының үлесі уақыт өте келе кеңейді. Мысалы, Конституция бастапқыда кімнің дауыс беруге құқылы екенін анықтамады, бұл әр штатқа өз шешімін қабылдау мүмкіндігін берді. АҚШ тарихының алғашқы кезеңдерінде көптеген штаттарда тек ақ нәсілді, ересек еркектердің мүліктік иелері ғана дауыс бере алатын (халықтың шамамен 6 пайызы). "Үштен екі келісім" оңтүстік штаттарындағы құл иелеріне билікті нығайтуға және Конституция ратификацияланғаннан кейін сексен жыл бойы құлдықты сақтап қалуға мүмкіндік берді. Ал Бөлінбес құқықтар жинағы ратификацияланғаннан кейінгі алғашқы 130 жыл ішінде сот шешімдеріне көп әсер етпеді.

Тең қорғаныс

Тең қорғау мемлекеттің қолданылуында немесе салдарында кемсітушілік тудыратын заңдар қабылдауына жол бермейді.

Бала тәрбиесіне құқық

Ата-ана балаларын тәрбиелеуге құқылы, сондай-ақ олар өз балаларына өздері қалай дұрыс деп санаса, солай оқытуға және білім беруге құқылы, ал олардың балаларына нені үйрететінін басқалардың бақылауына беруге құқылы емес.

Некеге тұру құқығы

1967 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының «Лавинг Вирджинияға қарсы» ісі бойынша шешімі нәсіліне қарамастан неке құқығының негізгі құқық екенін анықтады. 2015 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының «Обергефелл Ходжеске қарсы» ісі бойынша шешімі жынысына қарамастан неке құқығының негізгі құқық екенін анықтады.