Кіріспе
Шахмат ашылуы – қара піштердің орналасуымен анықталатын ашылу. Патшаның үнді қорғанысы (немесе KID) – кең таралған шахмат ашылуы. Ол келесі жүргілістермен анықталады: 1. d4 Nf6 2. c4 g6.
the opening defined primarily by the placement of the Black pieces
The King's Indian Defence (or KID) is a common chess opening. It is defined by the following moves:
1. d4 Nf6
2. c4 g6
Black intends to follow up with 3 Bg7 and 4 d6 (the Grünfeld Defence arises when Black plays 3 d5 instead and is considered a separate opening). White's major third move options are 3. Nc3, 3. Nf3 or 3. g3, with both the King's Indian and Grünfeld playable against these moves. The Encyclopaedia of Chess Openings classifies the King's Indian Defence under the codes E60 through E99. The King's Indian is a hypermodern opening, where Black deliberately allows White control of the with pawns, with the view to subsequently challenge it. In the most critical lines of the King's Indian, White erects an imposing pawn centre with Nc3 followed by e4. Black stakes out their own claim to the centre with the Benoni style c5, or e5. If White resolves the central pawn tension with d5, then Black follows with either b5 and queenside play, or f5 and an eventual kingside attack. Meanwhile, White attempts to expand on the opposite wing. The resulting unbalanced positions offer scope for both sides to play for a win.
Қара 3...Bg7 және 4...d6 жүргілістерін жалғастыруды жоспарлайды (Қара 3...d5 ойнаған жағдайда Грюнфельд қорғанысы туындайды және ол жеке ашылу саналады). Ақтардың үшінші жүргілістерінің негізгі нұсқалары 3. Nc3, 3. Nf3 немесе 3. g3, осы жүргілістерге қарсы патшаның үнді қорғанысы мен Грюнфельд қорғанысын ойнауға болады. Шахмат ашылу энциклопедиясы Патшаның үнді қорғанысын E60-тан E99-ға дейінгі кодтар бойынша жіктейді. Патшаның үнді қорғанысы – гипермодерн ашылу, онда қаралар піштермен ақтарға орталықты бақылауды әдейі береді, кейіннен оған қарсы тұру үшін. Патшаның үнді қорғанысының ең қатал варианттарында ақтар Nc3 жүргілісінен кейін e4 арқылы күшті орталық пішін құрады. Қаралар Бенони стилінде c5 немесе e5 жүргілістерімен орталыққа өз үмітін білдіреді. Егер ақтар d5 жүргілісімен орталықтағы пішіндегі кернеуді шешсе, қаралар b5 және ханша жағындағы ойынға немесе f5 және патша жағындағы шабуылға көшеді. Ал ақтар қарсы жаққа кеңейуге тырысады. Нәтижесіндегі теңгерімсіз позициялар екі тарапқа да жеңіске жету мүмкіндігін береді.
the opening defined primarily by the placement of the Black pieces
The King's Indian Defence (or KID) is a common chess opening. It is defined by the following moves:
1. d4 Nf6
2. c4 g6
Black intends to follow up with 3 Bg7 and 4 d6 (the Grünfeld Defence arises when Black plays 3 d5 instead and is considered a separate opening). White's major third move options are 3. Nc3, 3. Nf3 or 3. g3, with both the King's Indian and Grünfeld playable against these moves. The Encyclopaedia of Chess Openings classifies the King's Indian Defence under the codes E60 through E99. The King's Indian is a hypermodern opening, where Black deliberately allows White control of the with pawns, with the view to subsequently challenge it. In the most critical lines of the King's Indian, White erects an imposing pawn centre with Nc3 followed by e4. Black stakes out their own claim to the centre with the Benoni style c5, or e5. If White resolves the central pawn tension with d5, then Black follows with either b5 and queenside play, or f5 and an eventual kingside attack. Meanwhile, White attempts to expand on the opposite wing. The resulting unbalanced positions offer scope for both sides to play for a win.
Тарих
"Индия қорғанысы" термині алғаш рет 1884 жылы қолданылған. "Патшаның үнді қорғанысы", "Патшаның үнді шабуылы" сияқты қазіргі атаулар 20 ғасырдың ортасында пайда болды және Ханс Кмохқа жатқызылады. 1930 жылдардың ортасына дейін Корольдік үнді қорғанысына күмәнмен қарастырылды, бірақ үш мықты кеңес ойыншысы – Александр Константинопольский, Исаак Болеславский және Давид Бронштейннің талдаулары мен ойындары осы қорғаныстың беделін арттырып, танымал болуына көмектесті. Бұл динамикалық ашылу, өте күрделі, және бұрынғы әлем чемпиондары Гарри Каспаров, Бобби Фишер және Михаил Талдың сүйіктісі. Сонымен қатар, көрнекті гроссмейстерлер Виктор Корчной, Мигель Найдорф, Ефим Геллер, Джон Нанн, Светозар Глигорич, Вольфганг Ульман және Илья Смирин де осы ашылудың теориясы мен практикасына үлкен үлес қосты. 2000 жылдардың басында Владимир Крамник оған қарсы сәтті өнер көрсеткеннен кейін ашылудың танымалдылығы төмендеді, тіпті Каспаров Крамникке бірнеше маңызды жеңіліске ұшыраған соң осы ашылудан бас тартты. Дегенмен, Крамник өзі 2012 жылы қара түспен ойнап KID бойынша жеңіске жетті, ал қазіргі кездегі жетекші ойыншылар – Хикару Накамура, Теймур Раджабов және Дин Лирен бұл ашылуды қолданады.
Классикалық вариация: 5.Nf3 0-0 6.Be2 e5
Классикалық вариация - 3. Nc3 Bg7 4. e4 d6 5. Nf3 0 0 6. Be2 e5. Негізгі желі немесе Мар-дель-Плата вариациясы жалғасады 7. 0 0 Nc6 8. d5 Ne7. Енді ақтардың көптеген мүмкіндіктері бар, соның ішінде 9. b4, 9. Ne1 және 9. Nd2. Әдетте, ақтар шабуылға көшуге тырысады, ал қаралар атты f6-дан d7-ға жылдырып (әдетте e8-ден жақсырақ, себебі ол ақтардың c4–c5 жүруіне кедергі келтіреді), және f7–f5–f4 және g6–g5 жүрістерімен патшалық қанатын шабуылдайды. 9. b4, Корчной 1970 жылдары енгізген «Байонет» шабуылы, бұрынғы топты ойыншыларды осы желіні ойнаудан тоқтатты, бірақ жақында Раджабов оны қайта жаңғыртты. 7. 0 0 Nbd7 – Ескі негізгі желі, қазіргі кезде 7. Nc6-дан сирек кездеседі. 7. 0 0 exd4 8. Nxd4 да мүмкін, бірақ ақтардың қосымша кеңістігі көбінесе қаралардың ортаға қарсы ойынынан артық. 1990 жылдардың ортасында орыс гроссмейстері Игорь Глек танымал еткен, ақтар үшін жаңа идеялар табылды, бірақ кейінірек ақтар үшін ең жақсы желілер жоққа шығарылды. Ақтардың көптеген желілерде әлі де артықшылығы бар. 7. 0 0 Na6 соңғы уақытта белгілі бір танымалдылыққа ие. Бұл қимылдың мақсаты – ақтардың d5 жүрісінен кейін атты c5-ке жылдыру, сонымен қатар қаралар Qe8 ойнаса c7-ні қорғау. Ойын көбінесе 8. Be3 Ng4 9. Bg5 Qe8 деп жалғасады, бірақ ақтар да сынап көрді: 8. dxe5 dxe5 9. Qxd8 Rxd8, тең мүмкіндіктермен; 8. d5 Nc5 9. Qc2 a5, Петросян вариациясына көшуі мүмкін (төменде қараңыз); 8. Bg5 h6 9. Bh4 Qe8 10. Bxf6 Bxf6 11. c5!, қаралар үшін толығымен сенімді емес. 7. d5 – Петросян вариациясы, 1963–69 жылдардағы әлем чемпионы Тигран Петросянның есімімен аталған, ол 1960 жылдары осы желіні жиі сынады, ал Владимир Крамник 1990 жылдары осы вариацияны кеңінен ойнады. Екі жақтағы жоспарлар негізгі вариациядағыдай. 7... a5 кейін ақ 8. Bg5 ойнайды, атты тістеп, қараларға f7–f5 жүрісін жасауды қиындатады. Жүйенің алғашқы күндері қаралар слонмен h6 және g5 жүрістерімен кері жылдырды, бірақ кейінірек ойыншылар Na6, Qe8 және Bd7 идеяларына көшті, бұл ақтардың c4–c5 жүрісін қиындатады, содан кейін патшалық қанатын шабуылдайды. Джо Галлахер 7... Na6 икемділігін ұсынды, ол 7... a5 сияқты идеяларды қамтиды. 7. Be3 көбінесе Глигорич жүйесі деп аталады, ол әлем чемпионатына үміткер Светзар Глигоричтің есімімен аталған, ол екі түспен де корольдік үнді теориясы мен практикасына үлкен үлес қосты. Соңғы уақытта Корчной, Анатолий Карпов және Каспаров сияқты басқа да күшті ойыншылар осы желіні ойнады. Бұл жүрістің негізгі идеясы – 7. 0 0 Nc6 кейін туындайтын теориялық желілерден аулақтау. Бұл жүріс ақтарға ортадағы кернеуді сақтауға мүмкіндік береді. Егер қаралар 7... Nc6, 8. d5 Ne7 9. Nd2! ойнаса, бұл ақтар үшін жақсы жағдай, сондықтан қаралар қарсыластың жоспарларын 7... Ng4 8. Bg5 f6 9. Bh4 Nc6 жүрістерімен қиып өтуге тырысады, бірақ басқа да жүрістер де кездеседі, мысалы: 7... Na6 8. 0 0, қазіргі заманға көшу. 7... h6 – Джон Наннның сүйіктісі. Негізгі желі 8. 0 0 Ng4 9. Bc1 Nc6 10. d5 Ne7 11. Ne1 f5 12. Bxg4 fxg4 деп жалғасады. Бұл субвариацияда қаралардың патшалық қанатындағы ойыны қалыпты корольдік үнді желілерінен өзгеше, себебі оған стандартты пешкалық бұрылыстар жоқ, сондықтан олар g6–g5 және Ng6–f4 жүрістерін ойнайды, көбінесе ақ патшаға қарсы f қанатындағы шабуылға материал жұмсайды, ал ақтар c4–c5 жүрісімен әдеттегі ханышалық қанатын бұзуға тырысады. 7... exd4 бірден ортаны тапсырады, c7–c6 және d6–d5 жүрістерін жылдам жасау үшін. Мысалы, 8. Nxd4 Re8 9. f3 c6 10. Qd2 (10. Bf2!?) 10... d5 11. exd5 cxd5 12. 0 0 Nc6 13. c5 және 13... Rxe3!? (Бұл жүріс алғаш рет 1990 жылғы әлем чемпионатының 11-ші ойынында Каспаров пен Карпов арасында болды). Биржалық вариацияда (7. dxe5 dxe5 8. Qxd8 Rxd8), ақтар патшайымдарды алмастырады және осы патшайымсыз орта ойында пайда болатын салыстырмалы түрде тыныш позицияларда кішкентай, қауіпсіз артықшылық үшін ойнайды. Бұл желіде ақ ойыншылар көбінесе ертерек теңдікке жетуді үміттенеді, бірақ позицияда әлі де көп мүмкіндік бар. Ақтар b4, c5, Nf3–d2–c4–d6 және т.б. жүрістерімен d6-ны пайдалануға тырысады, ал қаралар d4-тегі тесікті бақылауға тырысады. Іс жүзінде d4-ті пайдалану оңай, ал мүмкіндіктер теңдестірілген. Егер қаралар Nd4 ойнаса, олар ақтардың қара квадрат слонын жою үшін пешканы құрбан етуге дайын болса, кем дегенде тең позицияға ие болады.
8. dxe5 dxe5 9. Qxd8 Rxd8 with even chances;
8. d5 Nc5 9. Qc2 a5 may transpose into the Petrosian Variation (see below);
8. Bg5 h6 9. Bh4 Qe8 10. Bxf6 Bxf6 11. c5!, which is not totally reliable for Black. 7. d5 is the Petrosian Variation, so named for the 1963–69 world champion Tigran Petrosian, who often essayed the line in the 1960s, with Vladimir Kramnik playing this variation extensively in the 1990s. The plans for both sides are roughly the same as in the main variation. After 7 a5 White plays 8. Bg5 to pin the knight, making it harder for Black to achieve the f7–f5 break. In the early days of the system, Black would drive the bishop back with h6 and g5, though players subsequently switched to ideas involving Na6, Qe8 and Bd7, making White's c4–c5 break more difficult, only then playing for kingside activity. Joe Gallagher has recommended the flexible 7 Na6 which has similar ideas to 7 a5. 7. Be3 is often known as the Gligoric System, after the World Championship Candidate Svetozar Gligorić, who has contributed much to King's Indian theory and practice with both colours. More recently, other strong players such as Korchnoi, Anatoly Karpov, and Kasparov have played this line. The main idea behind this move is to avoid the theoretical lines that arise after 7.0 0 Nc6. This move allows White to maintain, for the moment, the tension in the centre. If Black plays mechanically with 7 Nc6, 8. d5 Ne7 9. Nd2! is a favourable setup, so Black most often responds by crossing their opponent's plans with 7 Ng4 8. Bg5 f6 9. Bh4 Nc6, but other moves are also seen, such as:
7 Na6 8.0 0 transposing into the modern. 7 h6 is a favourite of John Nunn. The main line runs 8.0 0 Ng4 9. Bc1 Nc6 10. d5 Ne7 11. Ne1 f5 12. Bxg4 fxg4. In this subvariation, Black's kingside play is of a different type than normal KID lines, as it lacks the standard pawn breaks, so they will now play g6–g5 and Ng6–f4, often investing material in a piece attack in the f file against the white king, while White plays for the usual queenside breakthrough with c4–c5. 7 exd4 immediately surrenders the centre, with a view to playing a quick c7–c6 and d6–d5. For example, 8. Nxd4 Re8 9. f3 c6 10. Qd2 (10. Bf2!?) 10 d5 11. exd5 cxd5 12.0 0 Nc6 13. c5 and 13 Rxe3!? (which was first seen in game 11 of the 1990 World Chess Championship between Kasparov and Karpov). In the Exchange Variation (7. dxe5 dxe5 8. Qxd8 Rxd8), White exchanges queens and is content to play for a small, safe advantage in the relatively quiet positions which will ensue in this queenless middlegame. The line is often played by White players hoping for an early draw, but there is still a lot of play left in the position. White tries to exploit d6 with moves such as b4, c5, Nf3–d2–c4–d6, etc., while Black will play to control the hole on d4. In practice, it is easier to exploit d4, and chances are balanced. If Black is able to play Nd4, they will often have at least an equal position, even when this involves the sacrifice of a pawn to eliminate White's dark squared bishop.
Жақсылықтары
Аққа 6-шы жүрісте 6 ұпаймен шағын, бірақ маңызды қосымша бағыт пайда болады. Bg5, Zinnowitz вариациясы, 6. Be2 e5 орнына. Бұл жолды 1960 және 1970 жылдары неміс гроссмейстері Буркхард Малич бірнеше рет ойнаған. Қазіргі уақытта шеберлер деңгейінде бұл сәннен шыққан; Қара 6...h6 немесе 6...Nbd7 арқылы жақсы мүмкіндік алады. Бұл жол төменде сипатталған Авербах вариациясынан ерекшеленеді, себебі Zinnowitz-де Ақ 5. Nf3 ойнаған, Авербахтағыдай 5. Be2 орнына, содан кейін 6. Bg5 жүреді. Тағы бір, маңыздырақ және кең таралған қосымша бағыт Қара үшін 6-шы жүрісте 6...Bg4 арқылы, 6...e5 негізгі бағытының орнына пайда болады. Мұнда Қараның бір идеясы – жарық түсті епископын алмастыру арқылы өзінің біршама тығыз орналасуын жеңілдету, себебі ол көбінесе Корольдік үнді қорғанысында пассивті рөлде қалады. Ақтың ең көп қолданылатын жауабы – 7. Be3, Глигорич жүйесіне ұқсас (жоғарыда қараңыз); Ақ әр түрлі нұсқада шағын артықшылық сақтайтын сияқты. Бұл бағытты Қара үшін қолданған көрнекті ойыншылардың қатарында екі бұрынғы әлем чемпионы бар: ГМ Михаил Таль және Борис Спасский. 6...c5 7. O-O cxd4 8. Nxd4 Nc6 соңынан ойын Сицилия қорғанысының үдетілген «Аждаха» вариациясына ауысады.
Самиш нұсқасы: 5.f3
Сэмиш вариациясы – 3. Nc3 Bg7 4. e4 d6 5. f3. Ол 1920 жылдары осы жүйені жасаған Фридрих Сэмиштің есімімен аталады. Бұл көбінесе ойыншылардың қарама-қарсы қанаттарда қамалып, бір-бірінің патшаларына шабуыл жасайтын өте күрделі ойынға алып келеді, мысалы, төмендегі Багиров – Гуфельд партиясында, бірақ салмақты позициялық күреске де әкелуі мүмкін. Қараның e5, c5 және b5 (c6 және/немесе a6 дайындалған) сияқты түрлі піондық бұзулары бар. Бұл 5…6. Bg5 c5 7. d5 e6 соңынан Модерн Бенониге өтуі мүмкін. Әлем чемпиондары Михаил Ботвинник, Михаил Таль, Тигран Петросян, Борис Спасский, Анатолий Карпов және Гарри Каспаровтың бәрі осы вариацияны ойнаған. Бұл жүйе e4 піонын қорғап, берік орталық құруға және аққа Be3, Qd2, Bh6, g2–g4 және h2–h4 жүрістері арқылы патшалық қанатқа шабуыл жасауға мүмкіндік береді. Бұл Ng4 мүмкіндігін бермей, e3-ке слонның орналасуына жол ашады; алайда, оның кемшілігі – g1-дегі аттың ең қолайлы алаңынан айырылып, патшалық қанаттың дамуына кедергі келтіруі. Қаралар орталыққа шабуыл жасай алады, немесе бұрын айтқандай, 6…Nc6, 7…a6 және 8…Rb8 жүрістерімен кешіктіре алады, сонда қаралар b7–b5 ойнап, ферзь қанатындағы жолдарды аша алады. Сэмишке қарсы классикалық қорғаныс – 5…Be3 e5, онда ақ орталықты 7. d5 жүрісімен жабу немесе 7. Nge2 жүрісімен кернеуді сақтау арасында таңдау жасай алады. Каспаров осы қорғаныстың жақтаушысы болды. Сэмиш гамбиті 5…Be3 c5 соңынан туындайды. Бұл піондық құрбандық, және бұрын күмәнді деп есептелген. Қараның ойыны зерделенгеннен кейін, бұл бағалау өзгерді, және гамбит қазір жақсы беделге ие. Дегенмен, практикалық кемшілігі – жақсы дайындалған, бірақ амбициясы жоқ ақ ойыншы мәжбүрлі теңдікке алып келетін позицияларға түсуі мүмкін. Ақ материалдық шығынға ұшырауы керек, өйткені оның тиімді араласу мүмкіндігі жоқ) 14…e5!
Жақсылықтары
Ақырында, ақтардың Nf3, h3 және Nge2 (Bd3-мен немесе онсыз) сияқты басқа да құралымдары бар, бірақ қазіргі уақытта гроссмейстерлер деңгейінде олар бұрынғыдай танымал емес. 1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 Bg7 4. e4 d6 5. Nge2, одан кейін 6. Ng3 – бұл Венгр шабуылы деп аталады.