Кіріспе

Баға тұрақтылығы – экономикалық белсенділіктің тұрақты деңгейін қолдауға бағытталған ақша-кредиттік және фискалдық саясаттың мақсаты. Саясаттың бағыты инфляцияны немесе дефляцияны өте төмен деңгейде ұстауды қамтамасыз ету. Мысалы, Еуропалық Орталық Банк (ЕОБ) баға тұрақтылығын еуроаймақ бойынша үйлестірілген тұтыну бағалары индексінің (ЖТБИ) жылдық өсімінің 2%-дан төмен болуы ретінде сипаттайды. Алайда, «ЖТБИ-дің 2%-дан төмен өсуі» туралы айта отырып, ЕОБ 2%-дан жоғары инфляцияның ғана емес, сонымен қатар дефляцияның (яғни жалпы баға деңгейінің тұрақты түрде төмендеуінің) баға тұрақтылығының мақсатына қайшы екенін нақтылайды. АҚШ-та Федералдық резерв туралы заң (1977 жылы толықтырылған) Федералдық резервке «жалдаудың максималды деңгейін, тұрақты бағаларды және орташа ұзақ мерзімді пайыздық мөлшерлемені» ілгерілету саясатын жүргізуді міндеттейді. ФРС бұл міндеттемелерді орындаудың ең тиімді жолы 2% шамасындағы инфляция деңгейін ұстану екенін бұрыннан білген, ал 2011 жылы жеке тұтыну шығыстарының баға индексінің (жиі PCE инфляциясы деп аталады) 2% жылдық өсімін ресми түрде мақсат етіп белгіледі. 1990 жылдардың ортасынан бері Федералдық резервтің инфляция трендінің өлшемі орташа есеппен 1,7%-ды құрады, бұл Федералдық ашық нарық комитетінің жалпы PCE инфляциясы бойынша 2% мақсатынан 0,3% кем. Тамақ пен энергияны ескермейтін негізгі жеке тұтыну шығыстарының баға индексімен (ПКИ) өлшенген трендтік инфляция соңғы 20 жылда 1,2% мен 2,3% аралығында ауытқып келді. Инфляцияның немесе дефляцияның деңгейін басқаруда ақпарат пен күтулер маңызды рөл атқарады, деп түсіндірді Ричмонд Федералдық резервтік банкінің президенті Джеффри Лаккер: «Егер адамдар инфляцияның ақшаның болашақ құнын кемітетінін күтсе, олар ақылмен бүгінгі ақшаның құнын төмендетеді. Бұл принцип фирмалардың баға белгілеу әрекетіне де қатысты. Егер фирма алдағы жылы жалпы баға деңгейі 3% көтеріледі деп күтсе, ол бүгін өзінің бағаларын белгілеген кезде кіріс бағасы мен балама өнімдердің бағасының күтілетін өсуін ескереді».