Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үлкен жағажай немесе тұрақтандырылған желкеннің түрі – генуялық желкен. Бұл желкен мачтадан ұзын созылып, жақтан қарағанда негізгі желкенге жабысады, кейде тіпті оны жауып тастайды. Алғашқыда "жапсарлас жағажай" деп аталған, кейіннен генуялық жағажай деп атала бастады. Ол бір мачталы шлюптерде және екі мачталы қайықтарда, мысалы, кельдер мен кечтерде қолданылады. Оның үлкен беті жеңіл және орташа желде кеменің жылдамдығын арттырады. Күшті желде әдетте кішірек жағажайға ауыстырылады, ал жел бағытынан төмен қарай жүргенде спиннакер қолданылуы мүмкін.
Type of large jib or staysail
A genoa sail is a type of large jib or staysail that extends past the mast and so overlaps the main sail when viewed from the side, sometimes eliminating it. It was originally called an "overlapping jib" and later a genoa jib. It is used on single masted sloops and twin masted boats such as yawls and ketches. Its larger surface area increases the speed of the craft in light to moderate winds; in high wind, a smaller jib is usually substituted, and downwind a spinnaker may be used.
Анықтама
"Джиб" термині – кез келген бас желкеннің жалпы атауы. "Генуа" (немесе "генни") термині 100% алдыңғы үшбұрыштан үлкен болатын джиб түрін білдіреді, бұл үшбұрышты аймақ тұрақтанған жердегі мачта мен палуба немесе боуссприт қиылысатын нүктесі, сондай-ақ мачтаның рельстегі палубамен қиылысатын сызығы арқылы анықталады. Көбінесе бұл термин джиб сөзімен бір-біріне алмастырылып қолданылады. Жұмыс джибі 100% алдыңғы үшбұрыштан аспайды. Генуа үлкенірек болады, оның қандасы мачтадан өтіп, негізгі желкенге жабысады. Желкеннің ауданын барынша арттыру үшін, желкеннің табаны жақын желге қарай палубаға параллель және өте жақын орналасады. Генуалар 100% алдыңғы үшбұрышқа қатысты ауданымен көрсетілетін пайыздық көрсеткіштермен жіктеледі. Жарысқа қатысатын желкенді қайықтар кластары көбінесе генуаның максималды көлемін белгілейді. Генуалар көлемі бойынша жіктеледі; қазіргі заманғы 1-ші генуа әдетте шамамен 155% құрайды, бірақ тарихи түрде 1-ші генуалар 180% дейін үлкен болған. 2-ші генуалар әдетте 125–140% аралығында болады. Жұмыс джибтері де осы өлшеммен анықталады, әдетте алдыңғы үшбұрыштың 100% немесе одан аз бөлігін құрайды. "Performance Handicap Racing Fleet" ережелеріне сәйкес, көптеген қайықтарға айыппұлсыз 155% генуа қолдануға рұқсат етіледі.
The term jib is the generic term for any of an assortment of headsails. The term genoa (or genny) refers to a type of jib that is larger than the 100% foretriangle, which is the triangular area formed by the point at which the stay intersects the mast, and deck or bowsprit, and the line where the mast intersects deck at the rail. Colloquially the term is sometimes used interchangeably with jib. A working jib is no larger than the 100% foretriangle. A genoa is larger, with the leech going past the mast and overlapping the mainsail. To maximize sail area, the foot of the sail is generally parallel and very close to the deck when close hauled. Genoas are categorized by a percentage representing their area relative to the 100% foretriangle. Sail racing classes often specify a limit to genoa size. Genoas are classified by their size; a modern number 1 genoa would typically be approximately 155%, but historically number 1 genoas have been as large as 180%. Number 2 genoas are generally in the range of 125–140%. Working jibs are also defined by the same measure, typically 100% or less of the foretriangle. Under Performance Handicap Racing Fleet rules, most boats are allowed 155% genoas without a penalty.
Мәселелерді шешу
Желкеннің ауданын арттыру басқаруды қиындатуы мүмкін. Жеңіл желкенге қарағанда геноамен маневр жасау қиын болуы мүмкін, себебі жақын тұрғанда (тартқанда) геноаның үстін жабатын бөлігі шандырлардың немесе мачтаның арасында кептеліп қалуы мүмкін, егер оған мұқият қаралмаса. Геноалар кейбір жарыс сыныптарында өте танымал, себебі желкеннің өлшемін есептегенде тек алдыңғы үшбұрыштың ауданы ескеріледі; геноа есептелген желкен ауданы шегінде нақты желкен ауданын едәуір арттыруға мүмкіндік береді. Желінің шектеулері жоқ қайықтарда 180% аспапты геноалар кездесе алады, бірақ 150% аспаптылары сирек, себебі қосымша аудан жақын тұрғанда бас желкеннің көлеңкесінде қалады және нақты желкен ауданына шаққандағы қуаттың өнімділігі төмендейді.
Maximizing the sail area can cause more difficult handling. It may be harder to tack a genoa than a jib, since the overlapping area can become fouled among the shrouds and/or mast unless carefully tended during the tack. Genoas are very popular in some racing classes, since they count only the foretriangle area when calculating foresail size; a genoa allows a significant increase in actual sail area within the calculated sail area. In boats where sail restrictions do not apply, genoas of 180% overlap can be found, although those over 150% are rare because the additional area is shadowed by the mainsail when close hauled and generates diminishing returns in terms of power per actual sail area.
Генакер
Геннакер бірнеше онжылдықтан бері қолданыста, және аты айтып тұрғандай, ол генуа мен симметриялық спинакердің гибриді. North Sails компаниясының тауарлық атауы, геннакер жарыс қайықтарында қолданылатын Код 0 спиннакерлеріне негізделген круиздік желкен ретінде пайда болды. Геннакерлер және басқа өндірушілер ұсынатын ұқсас 0 кодты түрлері геноалардан да үлкен (200% жабылу жиі кездеседі), және олар бағытталған кезінде көбірек көтеру күшін жасау үшін әлдеқайда үлкен қисықтыққа ие. Төмен қиылып жасалған геннакерлер 60–70 градусқа дейінгі бұрыштарда тиімді болуы мүмкін. Спинакерлер желдің бағытымен жүргенде жақсырақ жұмыс істейді, себебі негізгі желкен 135–150 градустан жоғары бұрыштарда геннакерге кедеріл береді.
The gennaker has been around for several decades now, and as the name suggests, it is a hybrid between a genoa and a symmetrical spinnaker. A brand name of North Sails, the gennaker started as a cruising sail based on the Code 0 spinnakers used on racing boats. Gennakers and similar code 0 variants offered by other makers are even larger than genoas (200% overlaps are not uncommon), and they have a much greater camber for generating larger amounts of lift when reaching. Flat cut gennakers can be effective for angles as low as 60–70 degrees. Spinnakers perform much better when running because the main sail blocks the wind of gennaker above 135–150 degrees.
Тарих
Танымал швед теңізшісі және кеме иесі Свен Сален (1890–1969) алғаш рет 1926 жылы Генуядағы Коппа-дель-Тиррено жарысында өзінің 6 м R яхтасы May Be-де генуяны қолданды, сол себепті осылай аталды. Ол 1927 жылы Ойстер-Бэйде (АҚШ) өткен Скандинавия Алтын Кубогы жарыстарында оны сәтті пайдаланды. Свен Сален парашюттің спиннакерін де ойлап тапты. Голландиядағы балықшылар ғасырлар бойы осы сияқты желкенді өздерінің Botter типті кемелерінде қолданды. Балықшылар балық аулау кезінде үлкен жетекке сүйенді, сондықтан бас желкен пайдаланбай қалды. Балық аулаудан кейін, балықшылардың жетегі балықты жылдам түрде нарыққа жеткізуге көмектесті. Аэродинамик және яхтшы Арвел Джентри 1981 жылы жиб пен бас желкеннің өзара әрекеттесуін дұрыс түсіндіріп жариялады, ол «ескі теориялар көрсеткеннен әлдеқайда күрделі» екенін айтты. Бұл жибтың әсері туралы кең таралған түсінік «толыққанды қате» екенін және бұл вентури әсерінің (немесе Карри терминімен айтқанда «клапан әсерінің») жибтағы ауаны жылдамдатуына байланысты емес екенін көрсетеді. Керісінше, жибтағы ауа баяулап, қысымы артады, бұл бас желкеннің тұрақтанбауға бейімділігін азайтады, бас желкен жибтың жел соққан жағындағы ауа қысымын төмендетіп, осы ауа ағынын жылдамдатады, сондай-ақ бас желкен жибтың мачтаға жақын бөлігіне келетін ауа бұрышын ұлғайтып, қайықтың тікелей бағыттауына мүмкіндік береді. Джентри желкендердің өзара әрекеттесуін дұрыс түсіну желкендерді тиімдірек кесуге мүмкіндік беретінін атап көрсетті.
The famous Swedish sailor and shipowner Sven Salén (1890–1969) first used the genoa on his 6 m R yacht May Be by the 1926 in Coppa del Tirreno in Genoa, hence the name. He successfully used it during the Scandinavian Gold Cup's races of 1927 in Oyster Bay (US). Sven Salén also pioneered the parachute spinnacre. A similar type of jib was in use for centuries by the fishermen in the Netherlands with their Botter type ships. The fishermen relied on the combination of a large jib while fishing so the mainsail could remain unused. After fishing the fisherman's jib helped to get the fish to markets fast. A correct explanation of the interaction between jib and mainsail was published by aerodynamicist and yachtsman Arvel Gentry in 1981, and "is much more complicated than the old theories imply". This states that the widely believed explanation of the slot effect is "completely wrong" and shows that this is not due to the venturi effect (or "valve effect" to use Curry's term) accelerating the air in the slot. Instead it is shown that the air in the slot is slowed and its pressure increased reducing the tendency of the mainsail to stall, that the mainsail reduces the air pressure on the lee side of the jib accelerating that airflow, and that the mainsail increases the angle at which the air meets the luff of the jib, allowing the boat to point higher. Gentry points out that proper understanding of sail interaction allows better sail trimming.