Кіріспе

Құрылымы, әдетте шатыры мен қабырғалары бар, бір орында тұрақты түрде орналасқан. Ғимарат немесе құрылыс – шатыры мен қабырғалары бар, әдетте бір орында тұрақты тұрған жабық құрылым, "бұрышта үш қабатты ғимарат болған"; "бұл әсерлі ғимарат еді". Ең кең мағынасында қоршау немесе қабырға да ғимарат болып саналады. Дегенмен, "құрылым" сөзі "ғимарат" сөзінен гөрі кеңірек қолданылады, оған табиғи және адам жасаған құрылымдар, сондай-ақ қабырғалары жоқ нысаналар да кіреді; "құрылым" көбінесе қоршау үшін қолданылады. Стержис сөздігінде былай делінген: "[ғимарат] сәулеттен өнерлік безендіру идеясын алып тастады; ал құрылыс ғылыми немесе жоғары шеберлікпен жасау идеясын алып тастады". Техникалық мағынада құрылымдық биіктік – ғимараттың ең жоғары сәулеттік элементінің көше деңгейінен биіктігі. Шпильдер мен мачталар олардың жіктелуіне байланысты осы биіктікке кіретін немесе кірмейтін болуы мүмкін. Антенна ретінде қолданылатын шпильдер мен мачталар әдетте есепке алынбайды. Төмен және биік ғимараттар арасындағы айырмашылық талқылауға ашық, бірақ әдетте үш қабат немесе одан аз биіктік төменгі деңгей деп есептеледі.

Тарих

Б.з.д. 18000 жыл шамасында үй салу туралы нақты дәлелдер бар. Жаңа тас дәуірінде ғимараттар жиі кездесе бастады.

Тұрғын үй

Бір отбасылық тұрғын үйлер көбінесе үйлер немесе шаңырақтар деп аталады. Бірден көп тұрғын үйді қамтитын көп отбасылық тұрғын үйлер дуплекс немесе көп пәтерлі үйлер деп аталады. Кондоминиумдар – пәтерлер, оларды тұрғындары жалға алудың орнына меншікке иеленеді. Үйлер жұптап (жартылай жеке) немесе террасалармен салынуы мүмкін, онда екі үйден басқа барлық үйлердің екі жағынан да басқа үйлер болады. Пәтерлер аулалардың айналасында немесе жер участаларымен қоршалған тікбұрышты блоктар түрінде салынуы мүмкін. Жеке тұрғын үй ретінде салынған үйлер кейіннен пәтерлерге немесе кішкентай бөлмелерге бөлінуі немесе басқа мақсаттарға (мысалы, кеңселерге немесе дүкендерге) қайта жабдықталуы мүмкін. Қонақүйлер, әсіресе ұзақ мерзімді тұруға арналғандары (апартельдер), тұрғын үйлер санатына жатады. Ғимараттардың түрлері шатырдан бастап, мыңдаған адамды сыйдыра алатын көп миллиондық биік пәтер үйлеріне дейін болуы мүмкін. Ғимараттардағы тығыздықтың артуы (және ғимараттар арасындағы қашықтықтың қысқаруы) көбінесе көптеген адамдардың жұмыс орындарына немесе осы сияқты тартымды орындарға жақын тұруға деген ұмтылысынан туындайтын жер бағасының жоғарылауына байланысты болады. Тұрғын үй ғимараттарының атаулары олардың функциясын (мысалы, демалыс үйі немесе маусымдық пайдалану үшін уақыт бөлісу); көлемін (коттедж немесе сарай); құнын (қақпақ үй немесе особняк); құрылыс әдісін (ағаш үй немесе жылжымалы үй); сәулеттік стилін (қамал немесе Виктория стилі); және географиялық нысандарға жақындығын (жер үй, қазық үй, үй қайық немесе су үйі) көрсетеді. Арнайы күтімді қажет ететін немесе қоғам қауіпті деп санайтын адамдар үшін арнайы мекемелер (қарттар үйі, жетімдер үйі, психиатриялық ауруханалар және түрмелер) мен топтық тұрғын үйлер (казармалар мен жатақханалар) қарастырылған. Тарихи тұрғыдан алғанда, көптеген адамдар ұзын үйлер, кішкентай шұңқыр үйлер және шатырмен біріктірілген үйлерде (үй-шатырлар) тұрған. Көбінесе кірпіш, бетон, тас және олардың қоспалары құрылыс материалдары ретінде қолданылады. Ғимараттар – бұл берік, тұрақты құрылымдар. Сондықтан, киіз үйлер мен автоүйдес нысандар тұрғын үй болып есептеліп, бірақ ғимараттарға жатпайды.

Коммерциялық

Коммерциялық ғимарат – кем дегенде бір кәсіпорын орналасқан және адамдар тұрмайтын ғимарат. Мысалы, дүкендер, мейрамханалар және қонақ үйлер.

Өнеркәсіптік

Өнеркәсіптік ғимараттар – ауыр өнеркәсіп, мысалы, өндіріс жүргізілетін ғимараттар. Оларға қоймалар мен зауыттар жатады.

Ауыл шаруашылығы

Ауыл шаруашылығы ғимараттары – фермаларда орналасқан, сарайлар сияқты шаруашылық құрылыстар.

Аралас пайдалану

Кейбір ғимараттар бірнеше түрлі мақсатта қолданылады, ең көп кездесетіні – коммерциялық және тұрғын үйлер.

Күрделі

Кейде өзара байланысты (немесе бір-бірімен байланысты) ғимараттар тобы кешен деп аталады – мысалы, тұрғын үй кешені, білім беру кешені, аурухана кешені сияқты.

Физикалық өсімдік

Кез келген ғимараттың жұмыс істеуі үшін ішкі инфрақұрылымның белгілі бір деңгейі қажет, оған жылу жүйесі / салқындату, электр қуаты және телекоммуникация, сумен жабдықтау және кәріз суларын шығару сияқты элементтер кіреді. Әсіресе коммерциялық ғимараттарда (мысалы, кеңселер немесе зауыдтарда) бұл өте күрделі жүйелер болуы мүмкін, олар көп орын алады (кейде жеке аймақтарда немесе екі қабатта / жалған төбелерде орналасқан) және тұрақты техникалық қызмет көрсетудің маңызды бөлігін құрайды.

Ғимаратқа зақым келген

Ғимараттар құрылыс немесе күтім жұмыстары кезінде зақымдануы мүмкін. Олар дауылдар, жарылыстар, кен өндіруден туындаған шөгу, су тартылуы немесе нашар іргетас, сондай-ақ көшкін салдарынан зақымдануы мүмкін. Ғимараттар өрттен зақымданып, су басу қаупі бар. Дұрыс күтім болмағандықтан немесе нашар орындалған жөндеу жұмыстарынан олар тозығып, құлдырауы мүмкін.