Кіріспе

Жылқы және басқа малдарға арналған ғимарат

Асыл үй – мал, әсіресе жылқылар ұсталатын ғимарат. Көбінесе бұл жеке жануарлар мен малға арналған бөлек бөлмелерге (сарайларға) бөлінген ғимаратты білдіреді. Бүгінде түрлі конструкциядағы асыл үйлер қолданылады; мысалы, американдық стильдегі қора – екі басында есігі бар үлкен қора, ішінде жеке бөлмелер немесе жоғары және төмен ашылатын есіктері бар жеке тұрақтар болады. "Асыл үй" термині сондай-ақ бір иесінің күтіміндегі жануарлар тобын, олардың орналасқан жеріне қарамастан, білдіру үшін де қолданылады. Асыл үйдің сыртқы дизайны климатқа, құрылыс материалдарына, тарихи кезеңге және сәулет өнерінің мәдени стильдеріне байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Құрылыс материалдары ретінде кірпіш немесе тас, ағаш және болат сияқты кең ауқымды материалдар қолданылуы мүмкін. Асыл үйлердің көлемі де әртүрлі: бір-екі жануарға арналған кішкентай ғимараттан бастап, ауыл шаруашылығы көрмелері мен жарыс жолдарындағы жүздеген жануарларды сыйдыра алатын үлкен кешендерге дейін.

Тарих

Тұрақты, әдетте, шаруашылықтағы екінші ең көне ғимарат түрі болып табылады. Әлемдегі ең көне жылқы қоралары ежелгі Мысырдың Пи Рамсес қаласындағы Қантирде табылды және олар Рамзес II (б.з.д. 1304–1213 ж.) заманында салынған. Бұл қоралар шамамен 182,986 шаршы фут алаңды құрады, едендері дренаж үшін еңіс болды және шамамен 480 жылқыны ұстай алды. 16 ғасырдан бастап дербес қоралар салына бастады. Олар жақсы салынған және үйге жақын орналастырылған, себебі бұл жануарлар өте бағалы және ұқыпты күтілген. Бұрын олар экономика үшін маңызды рөл атқарды және иелерінің қоғамдағы мәртебесін көрсететін. 19 ғасырдың ортасынан бұрынғы немесе одан ертерек салынған толық интерьерлердің (яғни, тұрақтар, шөп сақтау орындары және жем шұңғылдары бар) сақталған мысалдары өте аз. Дәстүр бойынша, Ұлыбританиядағы қоралардың бірінші (яғни, жоғарғы) қабатында шөп сақтауға арналған орын және алдыңғы жағында ашылатын есігі болған. Есіктер мен терезелер симметриялы түрде орналастырылған. Ішкі кеңістігі тұрақтарға бөлінген, әдетте, бие немесе ауру жылқыға арналған үлкен тұрақтар болған. Едендер таспен төселген (немесе кейінірек кірпішпен қапталған) және дренаж арналарымен жабдықталған. Ғимараттың сыртына орнатылған тас баспалдақтар жоғарғы қабатқа өтуге ыңғайлы болған.

Жылқылар

Жылқылар үшін қоралар жиі жаттықтырушылар, ветеринарлар және ат жабдықтаушылар бар үлкен кешеннің бір бөлігі болып табылады.

Басқа қолданыстар

Тұрақты сөзі сонымен қатар ғимараттағы жылқылардың жиынтығын атау үшін де қолданылады (мысалы, колледждің тұрағында әртүрлі тұқымдар бар) және тіпті, одан әрі, метафоралық түрде адамдар тобын – көбінесе (бірақ тек олар ғана емес) спортшыларды – бір адам немесе ұйымның баптауында, жаттықтыруында, қадағалауында немесе басқаруында біріккендерді көрсету үшін де қолданылады. Мысалы, сурет галереялары өкілдік ететін суретшілерін өздерінің суретшілер тобы деп атайды. Сол сияқты, автомобильдерге құмар журналдар жинақталынатын автомобильдер туралы осылай айтады, коллекционердің тұрағындағы автомобильдер туралы сөздерде (әсіресе метафора пони-автомобильдерінің сөздік байланысына ойнағанда). Тарихи тұрғыдан алғанда, атты әскер бөлімінің штаб-пәтері, жай ғана жылқыларын сақтау орны емес, «тұрақ» деп аталған.