1992 жылғы STS-47 ғарыш сапары: NASA-ның 50-ші миссиясы және «Endeavour» ғарыш кемесінің екінші ұшуы
STS-47
STS-47: NASA-ның 50-ші ғарыш сапары, Endeavour ұшуы. Жалпы өмір мен материалдар туралы эксперименттер, алғашқы жапон және афроамерикандық әйел ғарышкерлер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1992 жылғы американдық экипажды ғарыш сапары
1992 American crewed spaceflight
STS-47 – НАСА-ның ғарыш бағдарламасының 50-ші миссиясы, сондай-ақ «Эндевор» ғарыш көлігінің екінші миссиясы болды. Миссияның басты мақсаты – НАСА мен Жапония Ұлттық ғарыш даму агенттігінің (NASDA) қолдауымен ғарыш көлігінің жүк бөлімінде орналасқан Spacelab J ғылыми-зертханасында тіршілік ғылымдары мен материалдарды зерттеу бойынша тәжірибелер жүргізу болды. Бұл миссияға алғаш рет ғарышқа ұшқан жапон астронавты Мамору Мори, ғарышқа шыққан алғашқы афроамерикандық әйел Мей Джемисон және НАСА саясатына қайшы келіп, бірге ғарышқа ұшқан жалғыз ерлі-зайыптылар Марк С. Ли мен Джен Дэвис қатысты.
STS 47 was NASA's 50th Space Shuttle mission of the program, as well as the second mission of the Space Shuttle Endeavour. The mission mainly involved conducting experiments in life and material sciences inside Spacelab J, a collaborative laboratory inside the shuttle's payload bay sponsored by NASA and the National Space Development Agency of Japan (NASDA). This mission carried Mamoru Mohri, the first Japanese astronaut aboard the shuttle, Mae Jemison, the first African American woman to go to space, and the only married couple to fly together on the shuttle, Mark C. Lee and Jan Davis, contrary to NASA policy.
Экипаждың отыру орындары
Орынды тағайындау Ұшу-қону орындары 1–4 Ұшу палубасында. 5–7 орын Ортаңғы палубада. S1 Гибсон Гибсон S2 Браун Браун S3 Ли Дэвис S4 Apt Apt S5 Дэвис Ли S6 Джемисон Джемисон S7 Мори Мори
Seat Launch Landing Seats 1–4 are on the Flight Deck. Seats 5–7 are on the Middeck. S1 Gibson Gibson S2 Brown Brown S3 Lee Davis S4 Apt Apt S5 Davis Lee S6 Jemison Jemison S7 Mohri Mohri
Әйел және ер адам ғарышкерлері ғарыш бағдарламасына көбірек қатысы бар болғандықтан, НАСА жазбаша емес ереже енгізді: күйеу-әйел жұптар бір миссияға жіберілмейді. Алайда, Ли мен Дэвистің үйленгені 1991 жылдың қаңтар айында НАСА шенеуніктеріне белгілі болған соң, шенеуніктер бұл экипаж мүшелерінің екеуі де алдағы миссияда маңызды рөл атқаратынын ескере отырып, тағайындауды өзгеріссіз қалдыруға шешім қабылдады. НАСА баспасөз конференциясында миссияда жеке өмірге қатысты әрекеттер бола ма деген сұраққа Дэвис мұндай мүмкіндікті жоққа шығарды.
As female and male astronauts became more prominently integrated with the shuttle program, NASA enacted an unwritten rule that husband/wife couples would not be assigned to the same mission. However, when Lee and Davis's marriage became known to NASA officials in January 1991, the officials decided to keep the assignment as is, given that both crewmembers already had important roles within the upcoming mission. When asked at a NASA press conference if intimate activities would be taking place on the mission, Davis denied that possibility.
Миссияның басты оқиғалары
Қыркүйек айының басында шатлдың негізгі қозғалтқыш жүйесіндегі оттегі желісімен мәселе анықталды, бірақ ол миссияны кейінге қалдыруды қажет етпей шешілді. STS 47 1992 жылғы 12 қыркүйекте сағат 10:23:00 EDT уақытында 39B алаңынан ұшырылды және 1985 жылғы STS 61 B миссиясынан бері ұшыру кешіктірілмейтін алғашқы миссия болды. Миссияның негізгі жүгі – Spacelab J, NASA мен Жапония Ұлттық Ғарыш Даму Агенттігі (NASDA) арасындағы бірлескен миссия, ол материалдар мен тіршілік ғылымдары саласында микрогравитациялық зерттеулер жүргізу үшін экипажпен бірге Spacelab модулін пайдаланды. Көптеген бұрынғы миссиялар сияқты, халықаралық экипаж да қызыл және көк командаларға бөлінді, олар 12 сағаттық екі сменада тәулік бойы жұмыс істеді. Браун, Ли және Мори қызыл командаға бекітілді және эксперименттер жүргізді, ал көк командаға бекітілген Апт, Дэвис және Джемисон демалды, және керісінше. Миссия командирі Гибсон екі командамен де еркін жұмыс істеуге мүмкіндік алды. 24 сағаттық кестеге байланысты, миссиялық басқару орталығынан экипажға дәстүрлі ояту шақырулары жіберілмеді. Spacelab J материалтану бойынша 24 эксперимент пен тіршілік ғылымдары бойынша 20 эксперименттен тұрды, олардың көп бөлігі NASDA және NASA қолдауымен, ал 2-еуі азаматтық бастамалармен қаржыландырылды. Жүк экипажының оқыту менеджері Гомер Хиккам болды, ол миссия кезінде экипаж интерфейсі координаторы ретінде жұмыс істеді, ғалымдармен ғылыми эксперименттер кезінде байланысып, жердегі ғалымдардан түскен барлық мәселелерді жеткізді. Материалдарды зерттеу биотехнология, электрондық материалдар, сұйық динамикасы және тасымалдану құбылыстары, шыны және керамика, металдар мен қорытпалар, сондай-ақ үдеу өлшемдері сияқты салаларды қамтыды. Тіршілік ғылымдарына адам денсаулығы, жасушаларды бөлу және биология, даму биологиясы, жануарлар мен адамның физиологиясы және мінез-құлқы, ғарыш сәулеленуі және биологиялық ритмдер бойынша зерттеулер кірді. Сынақ субъектілерінің арасында экипаж мүшелері, жапондық кой балығы (карп), өсірілген жануарлар мен өсімдік жасушалары, тауық эмбриондары, жеміс шыбындары, саңырауқұлақтар, өсімдік тұқымдары, бақалар мен бақа жұмыртқалары, сондай-ақ шығыс қоңыздары болды. Патриция С. Коуингс әзірлеген әдіс, пациенттерге физиологиялық көрсеткіштерін бақылауға және реттеуге көмектесу үшін биокері байланыс және автогенді жаттығуды пайдаланады, бұл қозғалыс ауруы, алаңдаушылық және стресске байланысты бұзылыстарды емдеудің мүмкін болатын жолы. Spacelab Japan модулінде Джемисон NASA-ның сұйықтық терапия жүйесін сынады, бұл Sterimatics Corporation компаниясы әзірлеген инъекцияға арналған суды өндіруге арналған процедуралар мен жабдықтар жиынтығы. Ол содан кейін Baxter Healthcare компаниясы әзірлеген IV қаптар мен араластыру әдісін пайдаланып, бұрын алынған судан ғарышта тұзды ерітінді жасады. Джемисон екі сүйек жасушасын зерттеу эксперименттерінің де бірлескен зерттеушісі болды. Ол қатысқан тағы бір эксперимент – аналық бақаларды овуляцияға түсіру, жұмыртқаларды ұрықтандыру және содан кейін ауырлықсыз жағдайда шабақтардың қалай дамығанын бақылау болды.
At the beginning of September, a problem with an oxygen line in the shuttle's main propulsion system was identified, however, it was resolved without forcing a postponement of the mission. STS 47 launched from Pad 39B at 10:23:00 a. m. EDT on September 12, 1992, and was the first on time mission without launch delays since STS 61 B in 1985. The mission's primary payload was Spacelab J — a joint mission between NASA and the National Space Development Agency of Japan (NASDA) — which used a crewed Spacelab module to conduct microgravity research in materials and life sciences. Like many previous missions, the international crew was divided into red and blue teams which would work in two 12 hour shifts for around the clock operations. Brown, Lee, and Mohri were assigned to the red team, and would conduct experiments while Apt, Davis, and Jemison, assigned to the blue team, would rest, and vice versa. As the mission commander, Gibson was free to work with both teams. Because of the 24 hour schedule, the crew wasn't sent any traditional wake up calls by mission control. Spacelab J included 24 experiments in materials science and 20 life sciences experiments, the majority of which were sponsored by NASDA and NASA, while 2 were sponsored by collaborative civilian efforts. The Payload Crew Training Manager was Homer Hickam, who also worked during the mission as a Crew Interface Coordinator to talk to the crew during their science experiments and relay any concerns from the scientists on the ground. Materials science investigations covered such fields as biotechnology, electronic materials, fluid dynamics and transport phenomena, glass and ceramics, metals and alloys, and acceleration measurements. Life sciences included experiments on human health, cell separation and biology, developmental biology, animal and human physiology and behavior, space radiation, and biological rhythms. Test subjects included the crew, Japanese koi fish (carp), cultured animal and plant cells, chicken embryos, fruit flies, fungi, plant seeds, frogs and frog eggs, and oriental hornets. a technique developed by Patricia S. Cowings that uses biofeedback and autogenic training to help patients monitor and control their physiology as a possible treatment for motion sickness, anxiety and stress related disorders. Aboard the Spacelab Japan module, Jemison tested NASA's Fluid Therapy System, a set of procedures and equipment to produce water for injection, developed by Sterimatics Corporation. She then used IV bags and a mixing method, developed by Baxter Healthcare, to use the water from the previous step to produce saline solution in space. Jemison was also a co investigator of two bone cell research experiments. Another experiment she participated in was to induce female frogs to ovulate, fertilize the eggs, and then see how tadpoles developed in zero gravity.
Екіншілік тәжірибелер
Ортаңғы палубада әр түрлі эксперименттер жүргізілді, соның ішінде Израиль ғарыш агенттігінің шұңғылдар туралы зерттеуі (ISAIAH), қатты беттік жану эксперименті (SSCE) және шаттл әуесқойлық радио эксперименті (SAREX II). 12 “Get Away Special” (ГАС) контейнері (10-ы эксперименттік, 2-і балласты) жүк бөлімінде тасымалданды. ГАС контейнерлерінің арасында G 102 болды, оны Американың барлау бөлімі, Вирджиния штатының Ферфакс қаласындағы TRW жүйелер интеграциялау тобымен бірлесіп демеушілік етті. Бұл жоба POSTAR жобасы деп аталды және ол Американың скауттары мүшелері жасаған алғашқы ғарыш эксперименті болды. Сондай-ақ, екі экспериментті дайындады Кент қаласындағы (Ұлыбритания) Ashford өнер және дизайн мектебі, ол кезде тек қыздарға арналған мектеп болатын. Мектеп Independent Television News телеарнасы өткізген байқауда жеңімпаз атанды. Эксперименттер G 520 контейнерінде сақталды. Біріншісі салмақсыз жағдайда химиялық бақ құру үшін сода кремнийіне бірнеше грамм кобальт нитраты кристалдарын қосты. 66 рет суретке түсірілген өскіндер кездейсоқ бағытта таралып, бұрылып, кейбір жағдайларда спиральдар құрады. Космоста Лизеганг сақиналарының қалай пайда болатынын зерттеуге арналған екінші эксперимент, механизмнің бөліктеріндегі үйкеліс салдарынан дұрыс жұмыс істемеді. Қайтып келгеннен кейін эксперимент Лондон ғылым мұражайында қойылды. Ғарыш орбитасында болған кезде Джемисон NASA және Чикаго ғылым және өнеркәсіп мұражайы ұйымдастырған шарада Чикаго мектебінің оқушыларымен тікелей телеконференция арқылы сөйлесуді жоспарлаған. Шара 1992 жылдың 16 қыркүйегінде, орталық уақыт бойынша кешкі сағат 7-де өтуі тиіс болды. 1992 жылдың 19 қыркүйегінде аяқталуы жоспарланған миссия, кейбір эксперименттерді аяқтау үшін бір күнге ұзартылды.
On the middeck, a variety of experiments were conducted, including the Israel Space Agency Investigation About Hornets (ISAIAH), the Solid Surface Combustion Experiment (SSCE), and the Shuttle Amateur Radio Experiment (SAREX II). Twelve Get Away Special (GAS) canisters (10 with experiments, 2 with ballast) were carried in the payload bay. Among the GAS canisters was G 102, sponsored by the Boy Scouts of America's Exploring Division in cooperation with the TRW Systems Integration Group, Fairfax, Virginia. The project was named Project POSTAR and was the first space experiment created entirely by members of the Boy Scouts of America. Also on board were two experiments prepared by Ashford School of Art & Design in Kent, United Kingdom, which, at the time, was a girls only school. The school had won a competition run by Independent Television News. The experiments were contained in G 520. The first one injected a few grams of cobalt nitrate crystals to a sodium silicate to create a chemical garden in weightless condition. The growths, which were photographed 66 times as they developed, spread out in random directions, twisted, and, in some cases, formed spirals. A second experiment to investigate how Liesegang rings formed in space failed to operate correctly due to friction in parts of the mechanism. On its return, the experiment was exhibited in the London Science Museum. While in orbit, Jemison planned to speak from orbit on a live TV conference to Chicago grade school students at an event hosted by NASA and the Chicago Museum of Science and Industry. The event was planned for September 16, 1992, at 7:00 p. m. central time. The mission, scheduled to end on September 19, 1992, was extended for one more day to complete certain experiments.